Στρατευμένη τέχνη

Άνοιξη 1968. Συνέδριο των Δημοκρατικών στο Σικάγο. Διαδηλωτές διαμαρτύρονται για τον πόλεμο στο Βιετνάμ και τρώνε το ξύλο της χρονιάς τους από την αστυνομία. Δυο χρόνια μετά, γύρω στο’70, στην ίδια πόλη, οκτώ άτομα από το χώρο της τότε ριζοσπαστικής αριστεράς κάθονται στο εδώλιο του κατηγορουμένου, για «ανατρεπτική δράση» και γαι υποκίνηση των ταραχών του’68. Μεταξύ αυτών ο Μπομπυ Σιλ, ηγετικό στέλεχος των Μαύρων Πανθήρων που καθόταν σιδηροδέσμιος στο εδώλιο, προφανώς θεωρούμενος ως λίαν επικίνδυνος για το καθεστώς, ο Άμπυ Χόφμαν και ο Τζέρυ Ρούμπιν (πολύ γνωστοί ακτιβιστές του κινήματος εκείνης της εποχής).
Η δίκη παίρνει μεγάλη δημοσιότητα και εκδλώνονται κινήσεις συμπαράστασης στους κατηγορούμενους. Μια από αυτές τις εκδηλώσεις ήταν και μια συναυλία, στην οποία κλήθηκαν από το κίνημα να παίξουν και οι Κρόσμπυ, Στιλ, Νας και Γιανγκ, που τότε ήταν συγκρότημα.
Το 1971, ο Γκράχαμ Νας ξεκινάει σόλο καριέρα και βγάζει δίσκο στον οποίο υπάρχει και το τραγούδι με τίτλο «Chicago». Παρουσιάζω ένα απόσπασμά του με την πρόκληση, κάτι σαν κουίζ, να προσπαθήσετε να θυμηθείτε το σκοπό, που μάλλον έχετε ακούσει, διαβάζοντας τους στίχους.

So your brother's bound and gagged

And they've chained him to a chair

Won't you please come to Chicago just to sing

In a land that's known as Freedom

How can such a thing be fair

Won't you please come to Chicago for the help that we can bring

We can change the world

Rearrange the world

It's dying - to get better

Στην πρώτη στροφή γίνεται σαφής αναφορά στον σιδηροδέσμιο Μπομπυ Σιλ και συνάμα διατυπώνεται η έκκληση για προσέλευση στο Σικάγο και συμμετοχή στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά της αδικίας που υφίστανται οι κατηγορούμενοι.
Σε μια άλλη στροφή γίνεται μια απαξιωτική αναφορά απέναντι στους πολιτικούς καριέρας και ειδικά σε βάρος του Ρόμπερτ Κένεντυ που δεν τείνει ευήκοο ους στο αντιπολεμικό κίνημα (φαίνεται πως παρά τον τραγικό του θάνατο, ο Κένεντυ δεν είχε συμπάθειες στο κίνημα της εποχής).
Γιατί τώρα σας τα λέω όλα αυτά; Γιατί το τραγουδάκι αυτό, αν δεν το έχετε ακόμα αναγνωρίσει, ακούστηκε κατά κόρον στα νεανικά πάρτι της δεκαετίας του’ 70 και των αρχών του’ 80 (θυμάμαι την Κάλια να παίζει κάποια στιγμή στο πιάνο το βασικό σκοπό). Αυτό που δεν ήξερα, και μάλλον δεν ξέραμε, ήταν το πολιτικό του υπόβαθρο που, αν και "γκραν σουξέ", είναι νομίζω καραμπινάτη περίπτωση στρατευμένης τέχνης.
Αν ακόμα δεν αναγνωρίσατε το τραγούδι, μπορείτε να το ακούσετε στο http://il.youtube.com/watch?v=fEFsBF1X1ow
Εκεί θα δείτε και ένα ενδιαφέρον βίντεο.
Τα χρόνια πέρασαν. Ο Μπομπυ Σιλ έχει εγκαταλείψει προ πολλού την ενεργή δράση. Ο Άμπυ Χόφμαν αυτοκτόνησε το 1989. Και ο Τζέρυ Ρούμπιν, από τη δεκαετία του’80, είχε αποκηρύξει το ριζοσπαστικό του παρελθόν, είχε γίνει επιτυχημένος επιχειρηματίας, διακήρυσσε την «υγιεινή ζωή» και τελικά, τί τραγική ειρωνία, σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα.
Όσο για τον Γκράχαμ Νας, από το λίγο που τον παρακολουθώ, κατάλαβα ότι παρέμεινε ένας πολιτικά συνειδητοποιημένος καλλιτέχνης που κατάφερε να βγάλει το ψωμί του χωρίς να γράφει ανοησίες. Λίγο είναι αυτό;

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

ΕΥΓΕ ΒΙΒΙΑΝ ΡΕΝΤΙΝΓΚ

Με αρκετή καθυστέρηση, κι ενώ η γαλλική κυβέρνηση μετατρέπει εδώ και δυο μήνες την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ελεύθερης διακίνησης των πολιτών σε κουρελόχαρτό απελαύνοντας τους Ρομά κατά χιλιάδες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δια στόματος της αρμόδιας για θέματα Δικαιοσύνης Επιτρόπου Βιβιάν Ρέντινγκ αντέδρασε, απαιτώντας από τη Γαλλία να σταματήσει άμεσα τις παράνομες απελάσεις και προειδοποιώντας την για παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Εκείνο που όμως έχει μεγαλύτερη αξία είναι η δήλωσή της. «Δεν πίστευα ότι θα γινόμασταν μάρτυρες τέτοιας κατάστασης ξανά στην Ευρώπη μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο». Βέβαια μάρτυρες μαζικών διώξεων με βάση φυλετικά κριτήρια γίναμε στην Ευρώπη και την περασμένη δεκαετία (εθνοκαθάρσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία). Όμως οι Σέρβοι κι οι Κροάτες ήταν «Βαλκάνιοι» κι έτσι οι Δυτικοευρωπαίοι μπορούσαν να έχουν τη συνείδησή τους ήσυχη. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της δήλωσης της Βιβιάν Ρέντινγκ, η παρουσία της οποίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί τιμή για το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, εξέχον μέλος του οποίου είναι.

Γιάννης Χρυσοβέργης


"Over the past weeks, the European Commission has been following very closely the developments in France regarding the Roma.
I personally have been appalled by a situation which gave the impression that people are being removed from a Member State of the European Union just because they belong to a certain ethnic minority. This is a situation I had thought Europe would not have to witness again after the Second World War.
I have made crystal clear my doubts about the legality of the French measures in a public statement on 25 August – a statement that was made in full agreement with Commission President Barroso with whom I worked closely on this issue over summer.
Together with Commissioner Andor and Commissioner Malmström, I submitted a preliminary legal analysis of the French measures on 1 September to President Barroso and the College of Commissioners.
This preliminary analysis stressed, inter alia, that France would be in violation of EU law if the measures taken by the French authorities in applying the Free Movement Directive had targeted a certain group on the basis of nationality, race or ethnic origin.
The College of Commissioners discussed the matter intensely last week in Strasbourg.
During a formal meeting with French ministers Eric Besson and Pierre Lellouche, the Commission – Commissioner Malmström and myself – received political assurances that specific ethnic groups had not been targeted in France. Our doubts remained. This is why last Tuesday, following discussion in the Commission college, I sent a further formal letter to French minister Besson to ask for additional details, which should be sent to the Commission swiftly.
I can only express my deepest regrets that the political assurances given by two French ministers officially mandated to discuss this matter with the European Commission are now openly contradicted by an administrative circular issued by the same government.
The role of the Commission as guardian of the Treaties is made extremely difficult if we can no longer have confidence in the assurances given by two ministers in a formal meeting with two Commissioners and with around 15 senior officials on the table from both sides.
And ladies and gentlemen, this is not a minor offence in a situation of this importance. After 11 years of experience in the Commission, I would even go further: This is a disgrace.
Let me be very clear: Discrimination on the basis of ethnic origin or race has no place in Europe. It is incompatible with the values on which the European Union is founded. National authorities who discriminate ethnic groups in the application of EU law are also violating the EU Charter of Fundamental Rights, which all Member States, including France, have signed up to.
I therefore find it deeply disturbing that a Member State calls so gravely into question, by the actions of its administration, the common values and the law of our European Union.

I also take issue with the statements made by the French Secretary of State for European Affairs yesterday questioning the role of the European Commission as guardian of the Treaties. The Commission's role as guardian of the Treaties is one of the foundations of the European Union – a Union which is held together not by force, but by respect of the rule of law agree upon by all Member States, including France.
I take note that the French authorities seem themselves to become aware that the developments of this weekend put them into an untenable situation. I also take note that yesterday afternoon the French Minister of the Interior signed a new circular on the matter eliminating the references to a specific ethnic group, the Roma. We are currently looking into the legal implications of this – it is important that not only the words change, but also the behaviour of the French authorities. I am, therefore, asking the French authorities for immediate and swift explanation of the matter.
The Commission will include all these developments, as well as other relevant documentation, into our final legal analysis of the situation. This legal analysis is done in close cooperation by my services, the services of Commissioners Malmström and Andor, as well as with the Legal Service of the President, and I expect it to be completed in the days to come.
I am personally convinced that the Commission will have no choice but to initiate infringement action against France:
- Infringement proceedings against France for a discriminatory application of the Free Movement Directive.
- And infringement proceedings against France for lack of transposition of the procedural and substantive guarantees under the Free Movement Directive.
I will of course give the French authorities the right to submit comments on the new developments in the course of the next days. But I make it very clear my patience is wearing thin: enough is enough.
No Member State can expect special treatment, especially not when fundamental values and European laws are at stake. This applies today to France. This applies equally to all other Member States, big or small, which would be in a similar situation. You can count on me for that."

ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΡΑΥΓΑΛΕΕΣ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ

Ένα χρόνο μετά την εμφάνισή του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης με σύνθημα «λεφτά υπάρχουν, σωστή διαχείριση χρειάζεται» ο Πρωθυπουργός βρέθηκε αντιμέτωπος με τις τοτινές του υποσχέσεις και με τη φημολογία για ακόμα πιο άγρια λιτότητα. Και, κυρίως, υποχρεωμένος να δώσει εξηγήσεις για τις κραυγαλέες του αποτυχίες σε τομείς που συνιστούσαν προτεραιότητα του προεκλογικού του προγράμματος. Εκείνο όμως που πέρασε εντελώς απαρατήρητο είναι η σαφής αλλαγή στάσης του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Όταν απέναντι σε δεκάδες επιθετικών, έως προσβλητικών στο πρόσωπό του, δημοσιογράφων απαντούσε επίμονα με τη φράση λεφτά υπάρχουν, και υποδείκνυε ότι η αύξηση των εσόδων θα γίνει, κυρίως, μέσω της πάταξης της φοροδιαφυγής και ότι η σωτηρία των ταμείων θα έρθει μέσω της αντιμετώπισης της εισφοροδιαφυγής και της τήρησης των υποχρεώσεων του Δημοσίου απέναντί τους, ήταν σαφές ότι έβαζε πολύ ψηλά τον πήχυ. Όταν μιλούσε για βελτίωση της περίθαλψης μέσω της αντιμετώπισης των κυκλωμάτων που λυμαίνονται τη Δημόσια Υγεία ήταν επίσης σαφές ότι έβαζε πολύ ψηλά τον πήχυ. Για όλους αυτούς τους λόγους δημιούργησε και την εύλογη προσδοκία ότι, εν όψει ανάληψης της διακυβέρνησης, είχε συγκεκριμένα σχέδια για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Ένα χρόνο μετά, η αποτυχία και στους τρεις αυτούς τομείς είναι προφανής.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Ό,τι και αν γίνονταν, ακόμα και αν η κυβέρνηση είχε προτιμήσει την - επωφελέστερη κατά τη γνώμη του υπογράφοντος - οδό της στάσης πληρωμών και της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους, η προσφυγή στην έμμεση φορολογία για το 2010 ήταν μονόδορμος. Γιατί, εάν και εφ' όσον, υπήρχε σαφές σχέδιο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής αυτό θα άρχιζε να αποδίδει καρπούς από το 2011. Η υστέρηση των εσόδων που παρατηρείται δεν είναι αποτέλεσμα μόνο των επιπτώσεων της έμμεσης φορολογίας στην κατανάλωση. Είναι, κυρίως, αποτέλεσμα, της αδυναμίας συγκρότησης ενός στοιχειωδώς - έστω και στο επίπεδο της οκταετίας 1996 - 2004, που ομολογουμένως ήταν η πιο αποτελεσματική σε επίπεδο είπραξης φόρων μετά τη Μεταπολίτευση - αποτελεσματικού φοροεισπρακτικού μηχανισμού με τους υπάρχοντες ανθρώπους και το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Για τα τυχόν νέα μέτρα λιτότητας δε θα φταίει ούτε η Τρόϊκα ούτε το ΔΝΤ, όπως ηλιθίως κραυγάζει η Αριστερά και μηρυκάζει ο επικοινωνιακός μηχανισμός της κυβέρνησης. Θα φταίει η αδυναμία ουσιαστικής αύξησης των εσόδων από τον πιο δίκαιο κοινωνικά μηχανισμό είσπραξης φόρων: τη φορολογία εισοδήματος.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο της Ανάπτυξης όπως και σε εκείνο του ελέγχου των Αγορών. Επί ένα χρόνο η αρμόδια Υπουργός καταναλώθηκε σε ασκήσεις επί χάρτου ως προς το θέμα της Ανάπτυξης, ενώ στο θέμα των ελέγχων της αισχροκέρδειας στην Αγορά έφταιγαν όλοι οι άλλοι πλην αυτής.Ούτε για τον πληθωρισμό στο 5% φταίνε η Τρόικα και το ΔΝΤ.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο της αντιμετώπισης της εισφοροδιαφυγής. Τα 5 δισεκατομμύρια που λείπουν φέτος από τα Ταμεία είναι αλήθεια ότι οφείλονται, σε σημαντικό ποσοστό, στην αύξηση της ανεργίας, αλλά και σε επιχειρήσεις που έχουν πάρει την άγουσα για τη χρεοκοπία. ένα άλλο μεγάλο μέρος όμως οφείλεται σε επιχειρήσεις που προκλητικά αρνούνται να καταβάλουν τις οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Για τυχόν νέα περιστολή των ασφαλιστικών δικαιωμάτων δε θα φταίει ούτε η Τρόικα ούτε το ΔΝΤ. Θα φταίει η αδυναμία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την εισφοροδιαφυγή.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο των νοσοκομείων. Το πρόβλημα των προμηθειών των νοσοκομείων είναι περίπλοκο. Οι προμηθευτές δίνουν ό,τι μεγιστοποιεί τα κέρδη τους, σε τιμές πολλάπλάσιες του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Ενώ όμως στην υπόλοιπη Ευρώπη αποπληρώνονται σε 40 ημερολογιακές ημέρες, στην Ελλάδα είχαν πέντε ολόκληρα χρόνια απλήρωτοι. Έπρεπε λοιπόν η αρμόδια Υπουργός να διαπραγματευτεί με τους προμηθευτές για να εισπράξουν τα χρεωστούμενα υλικά σε εύλογες τιμές και να συγκροτήσει μηχανισμό γρήγορης αποπληρωμής τους, με αντάλλαγμα υλικά σε ευρωπαϊκές και όχι τριτοκοσμικές τιμές. Αντ' αυτού περιφέρονταν από κανάλι σε κανάλι εκφωνώντας δεκάρικους για το κάπνισμα. Ούτε γι αυτό φταίνε η Τρόικα και το ΔΝΤ.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του προς τους δημοσιογράφους ο Πρωθυπουργός σηματοδότησε μια δραματική αλλαγή στην εξωτερική του πολιτική, ή για την ακρίβεια, ευθυγράμμισε την εξωτερική πολιτική του με αυτή των Σαμαρά - Καρατζαφέρη. Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, απέρριψε μετά από μήνες εκκωφαντικής σιωπής, την πρόταση που επανειλημμένα έχει διατυπώσει ο Τούρκος ομόλογός του, για συμφωνία αμοιβαίας μείωσης των εξοπλισμών. Σημειωτέον ότι, μόνο για το 2010 προβλέπονταν αγορές νέων οπλικών συστημάτων - δε μιλάμε για αναλώσιμα ή για πυρομαχικά - ύψους 4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Κι όλα αυτά έγιναν εν μέσω εκκωφαντικής σιωπής από μέρους της Αριστεράς. Αν αναλογιστεί κανείς ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι απώλεσαν το 15% των αμοιβών τους για εξοικονόμιση 1 δισεκατομμυρίου ευρώ και ότι αυξήθηκε ο ΦΠΑ κατά 20% για 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ πρόσθετα έσοδα με αποτέλεσμα το πάγωμα της κατανάλωσης και την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας, αντιλαμβάνεται ότι είναι περιορισμένη, αν όχι ανύπαρκτη, η ευθύνη της Τρόικας και του ΔΝΤ για τις κοινωνικές επιπτώσεις του προγράμματος ανόρθωσης της Οικονομίας. Κρίμα που ένας πολιτικός, ο οποίος, ως Υπουργός Εξωτερικών της Κυβέρνησης Σημίτη, είχε το πολιτικό θάρρος να εργαστεί τόσο σκληρά για την επιτυχία του Σχεδίου Ανάν, ως Πρωθυπουργός υπέκυψε αμαχητί στους εμπόρους του θανάτου.
Στο μέτωπο της Παιδείας η κυβέρνηση πιστώνεται την τάξη που έβαλε στο θέμα των Κολλεγίων - αρκεί να εφαρμοστεί στην πράξη η σχετική ρύθμιση - καθώς και για την κατάθεση σειράς ιδεών προς την θετική κατεύθυνση - η κύρια αδυναμία τους ήταν η απόλυτη ασάφεια ως προς την κοστολόγησή τους - σχετικά με την αναβάθμιση της Α'βάθμιας και Β'βάθμιας εκπαίδευσης. εντούτοις η αρμόδια υπουργός φάνηκε απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της, αναμενόμενης λόγω των αλλαγών στο Ασφαλιστικό, μαζικής φυγής εκπαιδευτικών.
Αμφιλεγόμενο ήταν το έργο στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η Αστυνομία επανεμφανίσθηκε στους δρόμους, αποκαθιστώντας ένα έλάχιστο αίσθημα Ασφάλειας στους πολίτες. Σημαντικό και το ότι άρχισε επιτέλους να λειτουργεί η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ. Η περιφρόνηση όμως προς τα στοιχειώδη Ανθρώπινα Δικαιώματα (Πολυτεχνείο) στο βωμό της αποτελεσματικότητας καθιστά τον κ. Χρυσοχοΐδη εξαίρετο υπουργό για κυβέρνηση της ΝΔ, όχι ενός σοσιαλδημοκρατικού κόμματος.
Προς τη θετική κατεύθυνση, πέρα από τις όποιες επί μέρους ενστάσεις μπορεί να έχει κανείς ήταν το έργο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, όπως και του Υπουργείου Εσωτερικών. Οι τομές όμως που θεσμοθετήθηκαν, κινδυνεύουν να απαξιωθούν από την κυβερνητική αποτυχία στα μέτωπα της Οικονομίας. Γιατί ως γνωστόν «δει δη χρημάτων ω άνδρες Αθηναίοι και άνευ τούτων ουδέν εστί γενέσθαι των δεόντων».

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΕΥΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εν μέσω αντιδράσεων των επαγγελματιών της εστίασης, οι οποίοι φοβούνται εύλογα ότι οι καταναλωτές θα τους γυρίσουν την πλάτη, η Υπουργός Υγείας επιβάλλει πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους και υπόσχεται να εξαντλήσει την αυστηρότητά της στους παραβάτες. Το κατά πόσο θα εφαρμοστεί ο «φετβάς» της κυρίας Ξενογιαννακοπούλου μένει να αποδειχθεί. Η λογική όμως που διέπει το νομοθέτημά της, παραπέμπει στο Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο του Άλντους Χάξλεϊ.

Το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία. Αυτό είναι γνωστό και επιστημονικά αποδεδειγμένο. Η απαγόρευσή του στους χώρους εργασίας και στα μέσα μεταφοράς, με εξαίρεση τα πλοία και τα τραίνα στα οποία είναι εύκολη η διευθέτηση ειδικών χώρων για τους καπνιστές, είναι εύλογη και επιβεβλημένη, Η συστηματική ενημέρωση της νεολαίας για τις συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία επίσης. Κι εκεί τελειώνει η καλώς νοούμενη παρέμβαση του Κράτους κι αρχίζει ο παραλογισμός ή, για είμαστε ακριβέστεροι, η υστερία.
Η κατανάλωση ψυχοτρόπων ουσιών από τους ανθρώπους - αλκοόλ, καπνός, καφές, κόκα, ινδική κάναβη, όπιο, παραισθησιογόνα φυτά - είναι τόσο παλιά όσο και ο πολιτισμός. Η χρήση των ουσιών αυτών συνδέονταν, για τους πολλούς, με θρησκευτικές τελετουργίες ή ιδιωτικές γιορτές κλίμακας. Η ύπαρξη ανθρώπων εξαρτημένων από τις κατά τόπους χρησιμοποιούμενες ψυχοτρόπους ουσίες είναι εξ ίσου παλιά. Η αύξηση του αριθμού τους ήταν πάντα ασφαλές δείγμα κοινωνικής κρίσης και παρακμής.
Εξ ίσου παλιές είναι και οι απαγορεύσεις της χρήσης κάποιων ουσιών, που συχνά έπαιρναν και τη μορφή θρησκευτικής επιταγής, με αφορμή πάντα τις συνέπειες της κατάχρησής τους. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των απαγορεύσεων όμως ήταν πάντα η εισβολή του Κράτους στη σφαίρα των προσωπικών επιλογών. Μια εισβολή που, μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση, οπότε διατυπώνεται για πρώτη φορά το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου να καθορίζει τη ζωή του, ήταν απολύτως αποδεκτή από το σύνολο των ανθρώπινων πολιτισμών.Η τελευταία τέτοιας μορφής εκστρατεία ήταν η ποτοαπαγόρευση στις ΗΠΑ, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.
Οι εκστρατείες απαγόρευσης της χρήσης ινδικής κάναβης και οπιούχων, που έλαβαν χώρα μετά το τέλος του Α' Παγκόσμιου Πολέμου, είχαν ενορχηστρωθεί από τις καπνοβιομηχανίες, οι οποίες δε φείσθηκαν θεμιτών και αθέμιτων μέσων για την επιβολή της βούλησής τους. Η τωρινή σταυροφορία κατά του καπνίσματος, που άρχισε πριν είκοσι περίπου χρόνια από την Αμερική, συντονίζεται από μια συμμαχία Ασφαλιστικών Εταιρειών και Φαρμακοβιομηχανιών.
Οι πρώτες, έχοντας υπό τον έλεγχότους την Κοινωνική Ασφάλιση (πράγμα που συνεχίζεται και μετά την ψήφιση του Νόμου Ομπάμα) επιθυμούν να μεγιστοποιήσουν την κερδοφορία τους περιορίζοντας όσο το δυνατόν το κόστος νοσηλίας των ασφαλισμένων. Και πιέζουν αφόρητα για τη θέσπιση νομοθεσιών που θα καθιστούν την «υγιεινή ζωή» υποχρεωτική. Σε αυτή τη λογική, επιδιώκουν την επιβολή νομοθεσιών που στερούν ασφαλιστικά δικαιώματα από παχύσαρκους, καπνιστές, χρήστες ινδικής κάναβης κ.λ.π.
Οι δεύτερες, που στις τελευταίες δεκαετίες έχουν υποσκελίσει σε ισχύ τις βιομηχανίες όπλων, έχοντας επεκταθεί στη βιομηχανία της διατροφής, επιδιώκουν, με μεγάλη επιτυχία όπως απέδειξε η φούσκα της γρίπης των χοίρων, να καταστήσουν ασθένεια που χρήζει φαρμακευτικής αγωγής το οτιδήποτε. Ένα μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι θα τρέφονται με χαπάκια, θα διασκεδάζουν με χαπάκια , θα ερωτεύονται με χαπάκια, θα χαλαρώνουν και θα σπιντάρουν με χαπάκια, είναι το όνειρο των απανταχού φαρμακοβιομηχάνων.
Αν κάτι προσβάλλει τον κοινό νου στη συμπεριφορά της κυρίας Ξενογιαννακοπούλου είναι ότι εδώ και δέκα μήνες ασχολείται, με τη βοήθεια μιας στρατιάς καθηγητών της Καρδιολογίας και της Πνευμονολογίας, αποκλειστικά με το κάπνισμα. Τη στιγμή που, δεν έχει κάνει τίποτα απολύτως για να επιστρέψουν στην πρό του Μαρτίου του 2004 κατάσταση τα νοσοκομεία της χώρας - για ουσιαστικές βελτιώσεις στο χώρο της υγείας δεν τολμάμε καν να το ονειρευτούμε - οι δε επισκέψεις της στα νοσοκομεία σε αυτό το δεκάμηνο είναι υποδεκαπλάσιες, αν όχι ακόμα λιγότερες, των επισκέψεών της σε τηλεοπτικά πλατώ.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Εξυπακούεται ότι, όντας περιστασιακός καπνιστής που έχει συνδέσει το κάπνισμα αποκλειστικά με τα τσιμπούσια, από αύριο για να επισκεφθώ χώρο εστίασης θα θέλω να έχω εγγυήσεις ότι ο καταστηματάρχης αρνείται να εφαρμόσει τη νομοθεσία.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ «ΒΡΩΜΟΓΥΦΤΟΙ»

Ελάχιστοι αντιλήφθηκαν, εν μέσω θερινής ραστώνης, ότι στην Ευρώπη, άρχισε με πλήρη επισημότητα, ένα καινούριο κυνήγι μαγισσών. Θύματά του αυτή τη φορά οι Ρομά, γνωστοί στους περισσότερους ως «Γύφτοι» ή ως «Τσιγγάνοι». Ένας λαός που εδώ και χίλια χρόνια είναι μέρος της Ευρωπαϊκής καθημερινότητας, προκαλώντας, με τον μη συμβατικό τρόπο ζωής του, το θαυμασμό των ποιητών και το άλογο μίσος των πολλών. Και ο οποίος, τους τελευταίους μήνες, έχει βρεθεί στο στόχαστρο, όχι μόνο της φασιστικής Δεξιάς, αλλά και της «καθώς πρέπει Κεντροδεξιάς». Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που, πριν ογδόντα χρόνια, είχαν βρεθεί στο στόχαστρο της Ακροδεξιάς, αλλά και μεγάλου μέρους της «εθνικώς σκεπτόμενης» Δεξιάς οι Εβραίοι. Με τα γνωστά αποτελεσματα.

Ο Μπερλουσκόνι εξέφρασε την πρόθεση να το πράξει, στο τέλος της άνοιξης, και εισέπραξε πανευρωπαϊκή κατακραυγή. Ο Σαρκοζί το υλοποίησε εν χορδαίς και οργάνοις και κανείς δεν το πήρε χαμπάρι. Δεκαπενταυγουστιάτικα, κι ενώ όλοι «καλοί Χριστιανοί» συνέρρεαν στις εκκλησίες για την ακολουθία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, περισσότεροι από 100 Ρομά απελάθηκαν από τη Γαλλία στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της εγκληματικότητας. Μοναδικό έγκλημα των ανθρώπων αυτών ήταν ότι ήταν περιφερόμενοι νομάδες, όπως εκατοντάδες χιλιάδες ομόφυλοί τους σε όλη την Ευρώπη.
Το πογκρόμ των γαλλικών αρχών κατά των Ρομά έχει όλα τα χαρακτηριστικά του φυλετικού μίσους. Οι απελαθέντες δεν βαρύνλολνταν καν από υποψίες για συμμετοχή τους σε συγκεκριμένες παραβατικές ενέργειες. Συνελήφθησαν στην τύχη, σε μπλόκα της Αστυνομίας, και απελάθηκαν στη Ρουμανία χωρίς να τηρηθεί ούτε μια από τις διαδικασίες που προβλέπει το ευρωπαϊκό, αλλά και το γαλλικό, Δίκαιο για τις απελάσεις. Κι ας επρόκειτο για Ευρωπαίους πολίτες, για τους οποίους, ως γνωστόν, δεν προβλέπεται διαδικασία απέλασης.
Η ρουμανική κυβέρνηση δεν προέβη καν σε μια τυπική διαμαρτυρία. Άλλωστε για την πλειοψηφία της ρουμανικής κοινωνίας, υπαίτιοι για όλα τα δεινά της είναι οι Τσιγγάνοι.
Την ίδια στιγμή στην Ουγγαρία, οι φασίστες, 16,5% στις εκλογές της περασμένης άνοιξης, απαιτούν την απέλαση από τη χώρα όλων των Τσιγγάνων (20% περίπου του πληθυσμού της χώρας) και των Εβραίων. Στη Σλοβακία, η προηγούμενη κυβέρνηση (συνεργασία σοσιαλδημοκρατικών και ακραίας εθνικιστικής Δεξιάς) έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της για να κάνει το βίο αβίωτο στους Ρομά. Στην Αυστρία, τα δυο φασιστικά κόμματα (αθροιστικά 28% του εκλογικού σώματος) άφησαν ήσυχους τους μετανάστες για να καταγγείλουν και αυτά «την εγκληματική φύση των Τσιγγάνων».
Οι εκστρατείες αυτές είναι πολύ σοβαρότερες από τα καθημερινά σχεδόν κρούσματα βαρβαρότητας αστυνομικών οργάνων σε βάρος των Ρομά στην Ελλάδα, που έχουν προκαλέσει και καταδίκες της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Και τούτο γιατί πολιτικά κόμματα με ευρεία λαϊκή απήχηση, αλλά και κυβερνήσεις, στοχοποιούν έναν ολόκληρο πληθυσμό για τον τρόπο ζωής του, και ενθαρρύνουν τους πολίτες να προβαίνουν σε λυντσάρισμα των «μιασμάτων».
Τα ίδια ακριβώς φαινόμενα, παρατηρήθηκαν και στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου με θύματα τους Εβραίους. Πολύ πριν οι Ναζί δημιουργήσουν τα στρατόπεδα εξόντωσης, τα φασιστικά κόμματα σε όλη την Εηυρώπη οργάνωναν αντι εβραϊκά πογκρόμ. Με την ανοχή και, συχνα, την ανεπιφύλακτη υποστήριξη της «εθνικώς σκεπτόμενης Δεξιάς» για την οποία δυο ήταν οι εχθροι:οι Εβραίοι και ο Κομμουνισμός. Στη Γαλλία, αλλά και σε άλλες κατεχόμενες χώρες, οι Αστυνομίες παρέδωσαν στις ναζιστικές αρχές κατοχής πλήρεις φακέλους για όλους τους Εβραίους που κατοικούσαν στις χώρες αυτές.
Κι αν οι Ρομά είναι λιγότεροι από τους Εβραίους (είναι;) κι αν η επιρροή των φασιστικών κομμάτων στην Ευρώπη σήμερα είναι σαφώς μικρότερη από αυτή που διέθεταν στις αρχές της δεκαετίας του '30, ο εφησυχασμός δεν επιτρέπεται. Όταν ένας λαός στοχοποιείται για το χρώμα του, τη γλώσσα του, τη θρησκεία του ή τον τρόπο ζωής του σύντομα θα έρθει και η ώρα κάποιων άλλων. Γι αυτό και είναι ιδιαίτερα ανησυχητική η αδιαφορία με την οποία έγινε δεκτό το πογκρόμ της κυβέρνησης Σαρκοζί. Αν θέλουμε να μην ξαναζήσει η Ευρώπη τη φρίκη των στρατοπέδων εξόντωσης, αν θέλουμε η Σρεμπρένιτσα να μείνει μια επονείδιστη παρένθεση στην Ευρωπαϊκή Ιστορία, πρέπει να αντιδράσουμε άμεσα στα πογκρόμ κατά των Ρομά. για να μην ξαναδούμε Άουσβιτς.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Στα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης, εκτός από τα έξι εκατομμύρια των Εβραίων, άφησαν τα κόκαλά τους και περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ρομά, που περίμεναν μέχρι το 1990 για να ακούσουν μια συγνώμη από το Γερμανικό Κράτος. Για να μη μιλήσουμε για τις 300.000 των ομοφυλλόφιλων για τους οποίους κανείς ποτέ δε ζήτησε συγνώμη.

ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

Αναρτώ κείμενο της δημοσιογράφου Ιωάννας Σωτήρχου με τίτλο ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ, που δημοσιεύτηκε στη στήλη «Εν-στάσεις» του φύλλου της 29ης Ιουλίου 2010 της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ, πιστεύοντας ότι συμβάλλει σε κάθε καλόπιστο προβληματισμό για το πολιτικό σύστημα.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΣΩΤΗΡΧΟΥ
Σε μνημείο σύμπνοιας έχει αναδειχθεί το περιβόητο Μνημόνιο, που κατάφερε να συσπειρώσει εναντίον του Αριστερά και Δεξιά.
Μόνο που το ερώτημα ήταν Μνημόνιο ή χρεοκοπία, οπότε το δυστύχημα γι' αυτές τις πολιτικές δυνάμεις είναι ότι τάχθηκαν με τη χρεοκοπία, χωρίς να τολμούν να εξηγήσουν τι ακριβώς συνεπάγεται η επιλογή αυτή για τους μισθούς και τις συντάξεις όλων. Ετσι αφέθηκε ο ΛΑΟΣ χωρίς αντίπαλο στην αντιπολίτευση.
Αντίστοιχο μνημείο αποτελεί και το Ασφαλιστικό: δεν είναι αδικία σχεδόν το 8% των συνταξιούχων να απολαμβάνει το 50% των συντάξεων, την ώρα που το 92% βολεύεται με το υπόλοιπο μισό; Πώς λοιπόν αρνούνται την αλλαγή και δέχονται τη διαιώνιση αυτής της κοινωνικής αδικίας σε βάρος της πλειονότητας των χαμηλοσυνταξιούχων, προς όφελος μερικών «ευγενών» Ταμείων, στα οποία, παρεμπιπτόντως, συνδράμουν και οι χαμηλοσυνταξιούχοι; Κάτι που αποσιωπούν.
Το πρόβλημα δεν είναι η ταύτιση «Δεξιάς»-«Αριστεράς» στο πλαίσιο μιας καθεστωτικής νοοτροπίας ξεπλύματος διορισμών, στήριξης πελατειακών αιτημάτων και διατήρησης συντεχνιακών ανισοτήτων με τσαμπουκά, αλλά η ανυπαρξία της Αριστεράς καθαυτή: η απουσία ενός προοδευτικού λόγου για την άρση αυτών των αδικιών σε βάρος του κοινωνικού συνόλου. Η κρίση με τους ιδιοκτήτες φορτηγών και βυτιοφόρων είναι μόνον η κορυφή του παγόβουνου. Σήμερα υπάρχουν στο Κοινοβούλιο δύο αυτοαποκαλούμενα αριστερά πλην όμως ευρωφοβικά κόμματα, ένα εκ των οποίων έχει μείνει στην ένδοξη εποχή του Στάλιν και το άλλο στη σύγχρονη εκδοχή του, δυο κόμματα που βάζουν πάντα πλάτη στους συνδικαλιστικούς εκβιασμούς και τις αντικοινωνικές κινητοποιήσεις, καθαγιάζοντας τις κάθε λογής συναλλαγές του φαύλου ρουσφετολογικού δικομματικού κράτους με τους «πελάτες» του, φλερτάροντας έτσι με τους αδιαφανώς τακτοποιημένους ψηφοφόρους τους. Μήπως και ξεκλέψουν κανένα ψηφαλάκι. Ετσι τα δύο κόμματα της Αριστεράς νομοτελειακά εξελίσσονται σε αντιδραστικές πολιτικές δυνάμεις που ταυτίζονται με καταστροφικά μοντέλα άλλων εποχών. Σήμερα όμως για ένα σημαντικό κομμάτι νέων ανθρώπων η αξιοκρατία και η κοινωνική δικαιοσύνη βαραίνουν περισσότερο από το ρουσφέτι.
Αν υπάρχει ένα οραματικό οδόφραγμα, είναι αυτό που στήνεται στις παρέες των λαμόγιων-φοροφυγάδων-νταβατζήδων-εξωχώριων πολιτικάντηδων. Και σε αυτό το «οδόφραγμα» δεν συμβάλλει η αντιπολίτευση. Η ανέξοδη ρητορεία δεν πείθει τις δημοκρατικές μονάδες της κοινωνίας που δεν τυφλώνονται από τη μισαλλοδοξία και αποζητούν τολμηρές ρήξεις, ώστε να αρχίσουμε κάποτε να βγαίνουμε από το τέλμα το οποίο όλες οι πολιτικές δυνάμεις συνδημιούργησαν - και το οποίο όλοι συντηρούσαμε. Είναι ίσως η πρώτη φορά που η πλειονότητα του «λαού» -πόσο κακοποιημένη λέξη, αλήθεια- βρίσκεται πιο μπροστά από το πολιτικό προσωπικό όλων των αποχρώσεων, γυρίζει την πλάτη στις παλαιοκομματικές Σειρήνες, παίρνει τη ζωή στα χέρια του και λέει το δικό του «Φτάνει πια» σε λαϊκισμούς, αφορισμούς, έλλειψη επιχειρημάτων.

Το πνεύμα της Κυψέλης

Χτες το βράδυ είδα μια ισπανική ταινία παραγωγής 1973, με θέμα το πώς αντιμετωπίζει ένα μικρό παιδί τις συνέπειες μιας βαθιάς κοινωνικής κρίσης, που σημαδεύει το περιβάλλον του και την καθημερινότητά του. Η ιστορία τοποθετείται γύρω στο 1940, αμέσως μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου και την εδραίωση της δικτατορίας του Φράνκο. Το 1973, που γυρίζεται η ταινία, είναι σαφείς οι ρωγμές στο καθεστώς, που έχει πια μια ζωή 35 χρόνων, όμως η λογοκρισία και η καταπίεση είναι πάντα παρούσες και ο λόγος του δημιουργού είναι πλάγιος και αλληγορικός. Όσοι έχουν δει ταινίες του Σάουρα εκείνης της περιόδου, μπορούν να καταλάβουν τί εννοώ, αλλά και όποιοι θυμούνται ορισμένες ταινίες και θεατρικές παραστάσεις της περιόδου της δικής μας δικτατορίας, πάλι μέσα είναι.
Ας μιλήσω λίγο σύντομα για την υπόθεση. Σε ένα χωριό που υποφέρει από τις συνέπειες του πολέμου, και σε ένα τοπίο με μουντά χειμωνιάτικα χρώματα, ένας περιπλανώμενος κινηματογραφιστής προβάλλει την ταινία "Φρανκενστάιν". Το μικρό κοριτσάκι που παρακολουθεί την ταινία σχηματίζει την ιδέα ότι υπάρχει Φρανκενστάιν στο χωριό της, στην εκδοχή ενός περιπλανώμενου πνεύματος που μπορεί κανείς να το προσεγγίσει αν έχει καλές προθέσεις. Και το παιδικό μυαλό, τελικά δεν πέφτει έξω. Ο Φρανκενστάιν του χωριού είναι ένας κυνηγημένος στρατιώτης από τους Δημοκρατικούς, που δεν έχει πού την κεφαλήν κλίναι και που κάποια στιγμή συναντιέται με τη μικρή, η οποία τον βοηθάει με τον τρόπο της να συνέλθει κάπως. Προσωρινά βέβαια, γιατί τελικά ο κυνηγημένος θερίζεται από τα αυτόματα (η ταινία δείχνει μόνο εκπυρσοκροτήσεις όπλων, αλλά ο οποιοσδήποτε μπορεί να καταλάβει περί τίνος πρόκειται).
Μέσα από την επαφή του με τον "Φρανκενστάιν", το κοριτσάκι αρχίζει εν μέρει να καταλαβαίνει και εν μέρει να διαισθάνεται την καταχνιά που βαραίνει το χωριό και έναν ολόκληρο λαό που του έλαχε να ζήσει 40 χρόνια στο "γύψο". Και, στις τελευταίες σκηνές, η μικρή κλείνει τα μάτια συνειδητά και προσπαθεί α φτιάξει έναν δικό της κόσμο. Στο σημείο αυτό ο δημιουργός της ταινίας (Βικτόρ Ερίθε) σαν να μας προτρέπει να διατηρήσουμε τον δικό μας δημιουργικό και υγιή εσωτερικό κόσμο, ακόμα και αν ζούμε σε ένα μίζερο και εχθρικό περιβάλλον. Και σαν να μας λέει ακόμα ότι ο κινηματογράφος και η μυθοπλασία μπορούν να μας δώσουν ερεθίσματα για μια δική μας αυτοκαθοριζόμενη στάση ζωής. Μήνυμα διαχρονικό και πάντα επίκαιρο...
Την ταινία την είδα στη Ριβιέρα. "Το Πνεύμα της Κυψέλης" είναι ο τίτλος της. Όποιος είναι ακόμα Αθήνα ας κάνει τον κόπο να τη δει.

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

ΜΙΑ ΔΡΑΚΑ ΚΑΚΟΜΑΘΗΜΕΝΑ ΚΩΛΟΠΑΙΔΑ

Με μια προκήρυξη - χείριστη απομίμηση των κειμένων των Σιτουασιονιστών της περιόδου 1968 - 1970 τα ένοπλα κωλόπαιδα της Σέχτας Επαναστατών επιχειρούν να αιτιολογήσουν τη δολοφονία του Σωκράτη Γκιόλια. Παιδιά μιας γενιάς ανθρώπων που δήλωσαν Αριστεροί κι ανήγαγαν σε ιδεολογία το «ὀ,τι φάμε ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο κώλος μας», της διαβόητης πλέον «γενιάς του Πολυτεχνείου», οι ένοπλοι αυτοί αλήτες θεωρούν πως όλα επιτρέπονται προκειμένου να κάνουν την επαναστατική τους γυμναστική.


Τα πολιτικά κείμενα υπόκεινται σε κριτική. Αξιολογούνται, είτε για τις βραχυπρόθεσμες προτάσεις των συντακτών τους, είτε για τα κοινωνικά οράματα που ευαγγελίζονται, είτε και για τα δυο. Η προκήρυξη της Σέχτας Επαναστατών δεν μπορεί να εκτεθεί σε τέτοια κριτική. Κι αυτό γιατί πρόκειται για έναν αχταρμά παπαγαλίας κειμένων του Γκυ Ντεμπόρ και λοιπών Σιτουασιονιστών και υστερικών κραυγών κακοαναθρεμένων μυξιάρικων από τα ευθυμογραφήματα του μακαρίτη Νίκου Τσιφόρου, που κάνουν φασαρία γιατί δεν υπάρχει στο σπίτι ένας άνθρωπος να τους δώσει μια ξυλιά στον κώλο να ηρεμήσουν. Ίσως ποτέ στην ιστορία των οργανώσεων αντάρτικου πόλης δεν υπήρξε τόσο γυμνή, από πολιτική άποψη, ανάληψη ευθύνης μιας δράσης.
Όμως τα κωλόπαιδα αυτά έχουν όπλα. Και σκοτώνουν για ασήμαντες αφορμές. Το Νεκτάριο Σάββα γιατί ήταν «μπάτσος». Το Σωκράτη Γκιόλια γιατί ήταν λέει «θρησκόληπτος και φίλος του Τζέκου». Στο πλαίσιο της «επαναστατικής» αυτής λογικής μπορεί να φανταστεί κανείς ότι αύριο θα αρχίσουν να σκοτώνουν τους κακομούτσουνους, ή όσους «αυτοεξευτελίζονται» υπαγόμενοι στη μισθωτή σκλαβιά.
Εκείνο που είναι σαφές από το κείμενο της Σέχτας Επαναστατών είναι πως έχει κηρύξει πόλεμο στην κοινωνία. Σε αντίθεση με όλες τις προγενέστερες οργανώσεις, μηδέ του Επαναστατικού Αγώνα εξαιρουμένου, δεν ενδιαφέρεται να κερδίσει την κοινωνία, ή, έστω, ένα μέρος της. Ενδιαφέρεται μονάχα να τρομοκρατήσει. Δεν είναι τυχαίο ότι, σε μια προκήρυξη επτά ολόκληρων σελίδων, αφιερώνει τρεις μόλις παραγράφους για να περιγράψει το κοινωνικό της όραμα, και μια μόλις παράγραφο για να συσχετήσει την ενέργειά της με την πολιτική συγκυρία. Όλη η υπόλοιπη προκήρυξη είναι ένα ασυνάρτητο μίγμα κομπασμού και απειλών.
Όμως το γεγονός ότι είναι απολύτως ανερμάτιστα κάνει αυτά τα κωλόπαιδα και πιο επικίνδυνα. Προκειμένου να τρομοκρατήσουν αυτούς που έχουν βαφτίσει εχθρούς δε θα σταματήσουν μπροστά σε τίποτα. Κι αν σε κάποια μελλοντική τους ενέργεια προκύψει κάποιο «άσχετο» θύμα δε θα έχουν τον παραμικρό ενδοιασμό να εφεύρουν ένα ιδεολόγημα εξ ίσου ακατανόητο με το όνομά τους. Γιατί τα κωλόπαιδα αυτά είναι ανίκανα να ξεχωρίσουν τα όπλα που χρησιμοποιούν για να αφαιρέσουν ζωές από τα πιστόλια και τα ντουφέκια με τα οποία έπαιζαν όταν ήταν, από βιολογική άποψη, παιδιά.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΟΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΙ ΒΡΥΚΟΛΑΚΙΑΖΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Εν μέσω οικονομικής κρίσης και με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να επιβάλλουν βίαια περιοριστικές οικονομικές πολιτικές αδιαφορώντας για την απουσία αναπτυξιακής προοπτικής, όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέλγονται από τις σειρήνες του εθνικισμού. Η πρόσφατη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σχετικά με τη νομιμότητα της μονομερούς ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου άνοιξε πολλές ορέξεις στην Ευρώπη.

Η πρώτη αντίδραση στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου ήρθε από τον Αντιπρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Λάζλο Τεκέζ (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα), γνωστού από τη, μάλλον αθέλητη, συμβολή του στην ανατροπή του Τσαουσέσκου, όταν η απομάκρυνσή του από την ενορία του προκάλεσε τις πρώτες μαζικές βίαιες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος στην Τιμισοάρα. Ο οποίος έσπευσε να ζητήσει την άμεση απόσχιση της Τρανσυλβανίας, όπου πλειοψηφεί ο ουγγρικής καταγωγής πληθυσμός, από τη Ρουμανία. Προκαλώντας την έκδηλη ικανοποίηση του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπάν (το κόμμα του οποίου επίσης είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος).
Ο τελευταίος, αφού κέρδισε, στις εκλογές του περασμένου Απριλίου, πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή, εφαρμόζει σκληρή αλυτρωτική πολιτική προς όλες ανεξαιρέτως τις όμορες χώρες (Σλοβακία, Ουκρανία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβενία, Αυστρία) με την υποστήριξη της φασιστικής αντιπολίτευσης.
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινείται και η ρουμανική κυβέρνηση, που διεκδικεί την προσάρτηση της Μολδαβίας. Κι αν η κίνηση αυτή έχει την υποστήριξη των μισών σχεδόν Μολδαβών, οι οποίοι δηλώνουν Ρουμάνοι και έχουν ζητήσει τη ρουμανική ιθαγένεια, καμιά λογική δεν υπάρχει στις εδαφικές διεκδικήσεις προς την Ουκρανία. Η τελευταία, έχει την αμέριστη υποστήριξη της Ρωσίας, που βλέπει στις ρουμανικές διεκδικήσεις μια οργανωμένη προσπάθεια καταγγελίας της Συνθήκης της Γιάλτας.
Πριν μερικούς μόλις μήνες η Σλοβενία απείλησε με βέτο την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κροατία, με αφορμή μια ασήμαντη διαφορά οριοθέτησης της μεταξύ των χωρών μεθορίου.
Όλα αυτά έρχονται να προστεθούν στο χάσμα που ολοένα βαθαίνει μεταξύ Βαλόνων και Φλαμανδών στο Βέλγιο, αλλά και στην όξυνση του γερμανικού και του ολλανδικού εθνικισμού, που εκφράζονται, ο μεν πρώτος μέσω του συνθήματος «δε θα πληρώνουν οι Γερμανοί για τους τεμπέληδες του Νότου», ο δε δεύτερος μέσω μιας ακραίας αντιισλαμικής υστερίας. Και βέβαια στον ολοένα ενισχυόμενο πολιτικά και πολιτισμικά καταλανικό εθνικισμό στην Ισπανία - οι επιγραφές στην ισπανική γλώσσα στα δημόσια κτίρια της Βαρκελώνης υπάρχουν ως τρίτη γλώσσα μετά τα καταλανικά και τα αγγλικά - για να μην αναφερθούμε στη Χώρα των Βάσκων και στην Κορσική.
Η πιο ακραία και η πιο εκκεντρική διεκδίκηση είναι αναμφισβήτητα αυτή της ακροδεξιάς Ένωσης Δημοκρατικού Κέντρου της Ελβετίας (29% στις βουλευτικές εκλογές του 2007) που διεκδικεί τη Βάδη -Βυτεμβέργη από τη Γερμανία, την Αλσατία, τη Σαβοΐα, τη Ζυρά και το Αιν από τη Γαλλία, την Αόστα, το Κόμο, το Βαρέζε και το Μπολτζάνο από την Ιταλία και το Βόραρλμπεργκ από την Αυστρία. Η ελβετική κυβέρνηση αρνήθηκε να προβεί στο παραμικρό σχόλιο, ενώ στις ενδιαφερόμενες πρεσβείες η διεκδίκηση προκάλεσε θυμηδία. Όμως τα γέλια πάγωσαν όταν δημοσιεύτηκε δημοσκόπηση στη δεξιά εβδομαδιαία εφημερίδα της Ζυρίχης Die Weltwoche, σύμφωνα με την οποία των 63% των κατοίκων των εν λόγω περιοχών είναι υπέρ της ένταξής τους στην Ελβετία.
Η κάθε μια από τις παραπάνω καταστάσεις φαντάζει - και είναι - γελοία. Δυστυχώς όμως δεν είναι για γέλια. Το ότι όλες αυτές οι επικίονδυνες πρωτοβουλίες λαμβάνονται από κόμματα - μέλη του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος δεν είναι τυχαίο. Αποδεικνύει την αβάσταχτη κι επικίνδυνη ελαφρομυαλιά των επιγόνων του Αντενάουερ, του Ντε Γκάσπερι, του Ντε Γκωλ. Αλλά και την ανυπαρξία ενός συνεκτικού σοσιαλδημοκρατικού και αριστερού πολιτικού αντιλόγου.
Κι ενώ η ευρωπαϊκή πολιτική καθημερινότητα διολισθαίνει ανεπαισθήτως προς το σκηνικό που επικρατούσε στη Γηραιά Ήπειρο κατά τις παραμονές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα επαίρονται για «την υγεία του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα».

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΣΟΒΟ ΩΣ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΕΝΑ ΤΣΙΓΑΡΟ ΔΡΟΜΟΣ

Η προχθεσινή απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σχετικά με τη νομιμότητα της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, μολονότι είναι αυστηρά γνωμοδοτικής φύσης, αλλάζει ριζικά τα πολιτικά δεδομένα στην Ευρώπη. Οποιαδήποτε περιοχή πλέον, μπορεί να προχωρήσει σε απόσχιση από την κρατική οντότητα στην οποία ανήκει και η ενέργειά της να θεωρηθεί απολύτως νόμιμη. Και είναι πολλές οι υποψήφιες περιοχές. Αρχής γενομένης από τα "Κατεχόμενα" της Κύπρου όπως τα αποκαλούμε οι Έλληνες και οι Ελληνοκύπριοι ή τη "Βόρεια Κύπρο", όπως την αποκαλούν, ανεπισήμως, όλες ανεξαιρέτως οι υπόλοιπες χώρες.

Οι εξελίξεις σηματοδοτούν την οριστική χρεοκοπία της ελληνικής και ελληνοκυπριακής πολιτικής στη διάρκεια της τελευταίας τριακονταπενταετίας. Τόσο η ελληνική όσο και η ελληνοκυπριακή πλευρά από την πρώτη στιγμή της ανακωχής τον Αύγουστο του 1974, αρνήθηκαν να αποδεχθούν την πραγματικότητα: Ότι στην Κύπρο είχε διεξαχθεί ένας πόλεμος μεταξύ ελλάδας και Ελληνοκυπρίων από τη μια μεριά και Τουρκίοας και Τουρκοκυπρίων από την άλλη. Και ότι τον πόλεμο αυτό η Ελλάδα και οι Ελληνοκύπριοι τον είχαν χάσει πανηγυρικά.
Η άρνηση της αποδοχής αυτής της πραγματικότητας είχε ως συνακόλουθο αποτέλεσμα την αδυναμία χάραξης μιας συνεκτικής πολιτικής με σαφείς στόχους. Διότι διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μετά από πόλεμο λαμβάνουν υπ' όψιν, πριν από οτιδήποτε άλλο, την κατάσταση που διαμορφώθηκε στο πολεμικό μέτωπο. άρα είτε ετοιμάζεσαι για να ανακτήσεις, με νέο πόλεμο, όσα έχασες στον προηγούμενο, είτε αποδέχεσαι ότι ο νικητής θα διατηρήσει μέρος τουλάχιστον των πλεονεκτημάτων που απέκτησε με πόλεμο.
Το ότι ουδείς στην Ελλάδα και στο ελεγχόμενο από τους Ελληνοκύπριους κομμάτι της Κύπρου πίστεψε σοβαρά στην αναγκαιότητα της επίλυσης του Κυπριακού μέσω ενός νέου πολέμου - αψευδής απόδειξη της διάθεσης των κοινωνιών ήταν ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός νέων που, με διάφορα τεχνάσματα (για δήλωση αντίρρησης συνείδησης ούτε σκέψη), απέφευγαν τη στράτευση - μόνο ως θετικό μπορεί να θεωρηθεί. Παρά τις υπερβολικές αμυντικές δαπάνες, που επέτρεψαν και συνεχίζουν να επιτρέπουν σε κάποιους να θησαυρίζουν από τον ιδρώτα των φορολογουμένων, κανείς δεν επιθυμούσε έναν νέο πόλεμο.
Από την άλλη, η απουσία παραδοχής της στρατιωτικής ήττας είχε ως αποτέλεσμα την αδυναμία χάραξης πολιτικής παραχωρήσεων προς την τουρκική και την τουρκοκυπριακή πλευρά ικανών να οδηγήσουν σε μια επίλυση του Κυπριακού. Αντιθέτως, Ελλάδα και Ελληνοκύπριοι είχαν την απαίτηση, επί τριάντα πέντε χρόνια, η διεθνής κοινότητα να επιβάλει (με τα όπλα άραγε;) στους Τούρκους και τους Τουρκοκύπριους την επιστροφή στην πρότερη δυσμενή γι αυτούς κατάσταση.
Αποκορύφωμα της σχιζοφρενικής αυτής πολιτικής της τζάμπα μαγκιάς ήταν η στάση της ελληνικής και της ελληνοκυπριακής κοινωνίας έναντι του Σχεδίου Ανάν. Αφού επί τριάντα συναπτά έτη διεκδικούσαμε "διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΟΗΕ", όταν ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανέλαβε πρωτοβουλία επίλυσης του Κυπριακού και η τουρκική κυβέρνηση, υπό την πίεση της χρεοκοπίας στην οποία βρίσκονταν η χώρα, υποχρεώθηκε να αποδεχθεί τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΟΗΕ, Έλληνες και Ελληνοκύπριοι έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να σαμποτάρουν τις διαπραγματεύσεις. Στην Ελλάδα, με εξαίρεση το Γ, Παπανδρέου, τον Κ. Σημίτη, το Δίκτυο για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα και το ΣΥΝ (με οριακή πλειοψηφία στην Κεντρική Πολιτική Επιτροπή - κανείς δε γνωρίζει ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα σε περίπτωση ενδοκομματικού δημοψηφίσματος) όλοι κατήγγειλαν την ἑθνική μειοδοσία". Στην Κύπρο το 75% του ΟΧΙ των Ελληνοκυπρίων, σε χτυπητή αντίθεση με το 57% του ΝΑΙ των Τουρκοκυπρίων, τα λέει όλα.
Κι ενώ οι απανταχού Ελληνάρες πανηγύριζαν κάποιοι "εθνοπροδότες" διατύπωναν τους φόβους ότι η τελευταία ελπίδα για τη λύση του Κυπριακού είχε χάθεί και ότι πλέον όλα όδευαν προς την αναγνώριση του "Ψευδοκράτους" των Τουρκοκυπρίων.
Στους επόμενους μήνες η νέα τουρκοκυπριακή ηγεσία θα αποσυρθεί από τις συνομιλίοες με τους Ελληνοκύπριους. Και τότε, οι αναγνωρίσεις του "Ψευδοκρτάτους" θ' αρχίσουν να έρχονται βροχή. Θα πρόκειται για το ηχηρότερο χαστούκι που θα έχει δεχθεί η εθνική μας ιδεολογία της τζάμπα μαγκιάς από το 1974. Με ένα και μοναδικό ζητούμενο: θα γίνει το χαστούκι αυτό απαρχή για μια ανασυγκρότηση της ελληνικής κοινωνίας ή θα συνεχίσουμε σαν αν μην είχε συμβεί τίποτε;

Γιάννης Χρυσοβέργης