ΠΕΡΙ «ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ» ΛΟΓΟΣ ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ

Όλες και όλοι μεγαλώσαμε διαβάζοντας στα σχολικά εγχειρίδια της Ιστορίας για το κρυφό σχολειό, την κήρυξη της επανάστασης από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στις 25 Μαρτίου 1821, τα παιδομαζώματα, τους βίαιους εξισλαμισμούς, τα 400 χρόνια τουρκικής σκλαβιάς κι ένα σωρό παρεμφερή παραμύθια, όπως έχει αποδείξει η ιστορική έρευνα των τελευταίων 50 χρόνων.

Εντούτοις τα παραμύθια αυτά παραμένουν αμετακίνητα από τα σχολικά εγχειρίδια κι όποιος τολμήσει να τα αμφισβητήσει δημόσια βρίσκεται αντιμέτωπος με την κατηγορία της «εθνικής προδοσίας».

ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΗΡΥΞΕ ΣΤΙΣ 25 ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΑΥΡΑΣ Ο ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΓΕΡΜΑΝΟΣ.

Πρόκειται για το πιο ακραίο ψεύδος σχετικά με την επανάσταση του 1821. Η εξέγερση είχε ξεσπάσει μέρες πριν, η Καλαμάτα ήταν ήδη τρεις μέρες νωρίτερα στα χέρια των εξεγερμένων, στις 25 Μαρτίου ο Παλαιών Πατρών Γερμανός βρίσκονταν στο Αίγιο κι όχι στην Αγία Λαύρα κι ακόμα είναι αμφίβολο -δεν τεκμαίρεται από καμία ιστορική πηγή της εποχής- το αν έστω έγινε εκείνη την ημέρα κάποια μάζωξη προκρίτων και οπλαρχηγών στο εν λόγω μοναστήρι. 

Η 25η Μαρτίου κηρύχθηκε ως ημέρα έναρξης της επανάστασης με βασιλικό διάταγμα του 1838, με δηλωμένο σκοπό να συμπέσει με τη θρησκευτική γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. 

Με το διάταγμα αυτό και την προσθήκη ενός μύθου που έδινε πρωταγωνιστικό ρόλο σ' έναν ανώτερο κληρικό με μικρή, αν όχι μηδενική, συμμετοχή στην επανάσταση το νεοσύστατο ελληνικό Κράτος επιδίωξε να προσδώσει αίγλη στην Ορθόδοξη Εκκλησία που με διάταγμα της Αντιβασιλείας είχε αποσχισθεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο πέντε χρόνια νωρίτερα.

Επίσης, ο μύθος αυτός έρχονταν να καλύψει την απουσία κάποιου πραγματικού γεγονότος -μια διακήρυξη ανεξαρτησίας εν προκειμένω- με ισχυρό συμβολισμό. Ένα τέτοιο πραγματικό γεγονός συνέβη εννέα ολόκληρους μήνες μετά κι ενώ η εξέγερση των Χριστιανών είχε εξαπλωθεί στην Πελοπόννησο και στη Στερεά Ελλάδα, με τη διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου.

ΤΑ 400 ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ

Όσο βέβαιο είναι πως από τις αρχές του 18ου αιώνα και μετά η οθωμανική κυριαρχία είχε γίνει αφόρητη για τους χριστιανικούς πληθυσμούς των Βαλκανίων, άλλο τόσο βέβαιο είναι ότι στην αρχή τα πράγματα δεν ήταν έτσι.

Όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν με συνοπτικές διαδικασίες τη Βαλκανική χερσόνησο στο τελευταίο τέταρτο του 14ου και στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα, οι χωρικοί ήταν υποχρεωμένοι να εργάζονται στα κτήματα του χριστιανού πρίγκηπα αμισθί δυο ημέρες την εβδομάδα. Ο Οθωμανός σπαχής που τον αντικατέστησε απαιτούσε αντίστοιχη εργασία μόνο τέσσερις ημέρες το χρόνο. Το γεγονός αυτό καθιστούσε ακόμα και την κατά 30% αυξημένη φορολογία των Χριστιανών και των Εβραίων έναντι αυτής των Μουσουλμάνων πολύ λιγότερο επαχθή από την πρότερη κατάσταση. 

Κι αυτό συνεχίστηκε μέχρι τα μισά του 17ου αιώνα. Από το σημείο εκείνο και μετά αρχίζει μια διαδικασία ολοένα δυσμενέστερης φορολογικής μεταχείρισης των Χριστιανών έναντι των Μουσουλμάνων που στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα έχει γίνει αφόρητη.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ότι οι πρώτες εξεγέρσεις κατά της οθωμανικής εξουσίας, στα τέλη του 16ου αιώνα γίνονται από Μουσουλμάνους της Μικράς Ασίας, ενώ η πρώτη εξέγερση Χριστιανών, αυτή του Διονυσίου του Σκυλόσοφου 1608-1612 στην Ήπειρο και Θεσσαλία που χρηματοδοτήθηκε από τους Ενετούς, βρήκε ελάχιστη απήχηση στον τοπικό χριστιανικό πληθυσμό.

Ούτε και είναι τυχαίο το ότι οι χριστιανοί της Πελοποννήσου το 1715, μετά από 30 χρόνια Ενετοκρατίας υποδέχθηκαν ως ελευθερωτή τον οθωμανικό στρατό (ενδεικτικό της απελπισίας στην οποία είχε ωθήσει τον τοπικό πληθυσμό η ενετική διακυβέρνηση).

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Τον μύθο αυτό έχει καταρρίψει με εμπεριστατωμένες δημοσιεύσεις η κορυφαία Τουρκολόγος και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Ελισάβετ Ζαχαριάδου (1931-2018). Τόσο στην Οθωμανική αυτοκρατορία, όσο και στη Δύση μέχρι το 19ο αιώνα, η εκπαίδευση των νέων ήταν αυστηρά ιδιωτική υπόθεση και προνόμιο των πολύ πλούσιων.

Αυτό που διαφοροποιεί τη Δύση από την Οθωμανική αυτοκρατορία είναι ότι ενώ στη Δύση τα καθολικά πανεπιστήμια δίδασκαν όλες τις επιστήμες της εποχής, η Μεγάλη του Γένους Σχολή παρέμεινε περιορισμένη στην εκπαίδευση υψηλόβαθμων ορθόδοξων κληρικών ως αποτέλεσμα της στενομυαλιάς του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ανάλογου θρησκευτικού περιεχομένου ήταν και οι μουσουλμανικοί μεντρεσέδες.

Όταν δε στο 19ο αιώνα, ακολουθώντας το αντίστοιχο ρεύμα στη Δύση, αρχίζουν να ιδρύονται χριστιανικά σχολεία στην οθωμανική επικράτεια, από πουθενά δεν προκύπτει ενεργός αντίδραση στην ίδρυσή τους των οθωμανικών αρχών.

ΤΟ ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ

Το επίλεκτο στρατιωτικό σώμα των γενιτσάρων συγκροτούνταν από αιχμαλώτους που είχαν αλλαξοπιστήσει και, στον 15ο και 16ο αιώνα, από νεαρά αγόρια 5-8 ετών χριστιανικών οικογενειών. Από το 17ο αιώνα και μέχρι τη διάλυση του σώματος από το σουλτάνο Μαχμούτ Β' το 1826 εισέρχονταν στο σώμα και μουσουλμάνοι, στην αρχή με δωροδοκίες, και από κάποια στιγμή και μετά η εισδοχή  σε αυτό έγινε κληρονομικό δικαίωμα, πράγμα που οδήγησε στην παύση της στρατολόγησης αγοριών χριστιανικών οικογενειών (πλην περιπτώσεων αιχμαλώτων που είχαν αλλαξοπιστήσει). 

Ο λόγος ήταν ότι τα μέλη του σώματος των γενιτσάρων είχαν το προνόμιο της αποκλειστικής άσκησης σειράς επικερδών επαγγελμάτων τεχνιτών στην Κωνσταντινούπολη και προνομιακή, σε σχέση με τους άλλους τεχνίτες, φορολογική μεταχείριση.

Στη διάρκεια των δυο αυτών αιώνων η επιλογή των αγοριών που θα στρατολογούνταν, κάθε πέντε χρόνια στο σώμα των γενιτσάρων γίνονταν με ευθύνη των χριστιανών προκρίτων, οι οποίοι επέλεγαν κυρίως παιδιά φτωχών οικογενειών. 

Ήταν λοιπόν συχνές οι περιπτώσεις που η προσφορά ήταν μεγαλύτερη από τη ζήτηση -η οικογένεια γλύτωνε ένα μερίδιο κεφαλικού φόρου και το παιδί είχε ένα εξασφαλισμένο επαγγελματικό μέλλον- σαφώς όμως είχαν υπάρξει και περιπτώσεις βίαιης απόσπασης παιδιών από τις οικογένειές τους όταν η εθελούσια προσφορά δεν κάλυπτε τη ζήτηση της υψηλής Πύλης.

ΟΙ ΒΙΑΙΟΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΙ

Πρόκειται για έναν ακόμα ανυπόστατο μύθο. Εξισλαμισμοί χριστιανών υπήρξαν σε όλη τη διάρκεια της ύπαρξης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και σε αρκετές περιπτώσεις -Κρήτη και Κύπρος μετά την κατάληψή τους από τους Οθωμανούς- πήραν μαζικό χαρακτήρα.

Σε όλες όμως τις περιπτώσεις επρόκειτο για ενέργειες με κίνητρο την ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση που επιφύλασσε η αυτοκρατορία στους Μουσουλμάνους έναντι των Χριστιανών και γίνονταν μαζικότερες όσο, από το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα και μετά, γίνονταν δυσμενέστερη η φορολογική μεταχείριση των Χριστιανών.

Η μόνη εποχή κατά την οποία υπήρξαν όντως, περιορισμένοι αριθμητικά και τοπικά, βίαιοι εξισλαμισμοί, ήταν στη διάρκεια της βασιλείας του Αμπντουλχαμίντ του 2ου, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ «ΒΑΡΒΑΡΟΥ» ΤΟΥΡΚΟΥ

Το ότι τα σχολικά εγχειρίδια της Ιστορίας έχουν τόση σχέση με την ιστορική επιστήμη όση κι η Κοζάνη με τη Λωζάνη δεν είναι δυστυχώς ελληνική πρωτοτυπία. Σε όλες τις χώρες του κόσμου ο ρόλος των σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας είναι να εμπεδώσουν οι μαθητές την εθνική μυθολογία του «προαιώνιου» έθνους και του «μοναδικού» πολιτισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο είναι απολύτως κατανοητή η ύπαρξη των παραπάνω μύθων -και όχι μόνο- στα σχολικά εγχειρίδια του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, καθώς ήταν απαραίτητο αφ' ενός να αιτιολογηθεί η απόσχιση των Χριστιανών του ελλαδικού χώρου από την Οθωμανική αυτοκρατορία, εφ' ετέρου να ενισχυθούν ιδεολογικά οι επεκτατικές βλέψεις του νεοσύστατου Κράτους κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας (Μεγάλη Ιδέα).

Η συντήρηση των μύθων αυτών στα σχολικά εγχειρίδια από το 1930 και μετά, οπότε και ενταφιάστηκε επίσημα η Μεγάλη Ιδέα με το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας, θα ήταν εντελώς ακατανόητη αν δεν εντάσσονταν στην αναγκαιότητα της ελληνικής άρχουσας τάξης να δημιουργήσει κοινωνική συναίνεση για το παρανοϊκό -διότι δεν βασίζεται σε κάποιο ευνοϊκό γι' αυτήν συσχετισμό δυνάμεων- της εγχείρημα για αποκλεισμό της Τουρκίας από τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου. Αλλά για το θέμα αυτό έχουμε μιλήσει σε προηγούμενα σημειώματα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Γιάννης Χρυσοβέργης

 

ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Ποτέ, εδώ κι ένα περίπου αιώνα, ο κίνδυνος ενός ελληνοτουρκικού πολέμου δεν ήταν τόσο μεγάλος. Και, μολονότι τόσο στην Αθήνα όσο και στην Άγκυρα ουδείς τον επιθυμεί, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, εάν ξεσπάσει ένα πράγμα είναι σχεδόν βέβαιο: ότι δεν θα είναι σύντομης διάρκειας.

Η σύλληψη και φυλάκιση των δυο Ελλήνων στρατιωτικών τον περασμένο μήνα αποτέλεσε σημείο καμπής στην κρίση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, που ξέσπασε με αφορμή -και δευτερευόντως αιτία- την απόφαση του Αρείου Πάγου, το Γενάρη του 2017, να μην εκδώσει στην Τουρκία τους οκτώ φερόμενους ως πραξικοπηματίες, που ζήτησαν καταφύγιο στην Ελλάδα.

Αυτό που άλλαξε ήταν η συμπεριφορά της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία εγκατέλειψε την τακτική των χαμηλών τόνων, με αποτέλεσμα μια ολοένα κλιμακούμενη φραστική αντιπαράθεση στο πιο ψηλό πολιτικό επίπεδο, και απάντησε στη σύλληψη των δυο στρατιωτικών με ενίσχυση των μονάδων στην ελληνοτουρκική μεθόριο και συνεχή γυμνάσια.

Το επίπεδο της φραστικής αντιπαράθεσης παραπέμπει σε εποχές που προηγήθηκαν της κορύφωσης προηγούμενων κρίσεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το 1974, το 1987 και το 1996, ενώ η ένταση στη μεθόριο αυξάνει εκθετικά τον κίνδυνο ενός θερμού επεισοδίου.

Το οποίο θερμό επεισόδιο, ούτε η Αθήνα, ούτε η Άγκυρα επιθυμούν, η κάθε μια για τους δικούς της λόγους. Η μεν Αθήνα, διότι γνωρίζει πως κάτι τέτοιο θα είχε βαρύτατες επιπτώσεις στον ελληνικό - και στον τουρκικό- τουρισμό, ο οποίος είναι στην παρούσα φάση η ατμομηχανή της οικονομίας. Η δε Άγκυρα διότι, με το σκηνικό στη Συρία εντελώς ρευστό -παρά τις πρόσφατες στρατιωτικές της επιτυχίες- έχει σοβαρούς λόγους να μην επιθυμεί την εμπλοκή της σε ένα δεύτερο μέτωπο.

Το γεγονός όμως ότι ουδείς επιθυμεί ένα θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, ως μέσο για την προώθηση των πολιτικών του επιλογών, δε συμβαίνει ότι δε μπορεί αυτό να συμβεί από ατύχημα.

Μόνο που σε αυτή την περίπτωση, κανένας από τους άτυπους διμερείς μηχανισμούς διαχείρισης τέτοιων κρίσεων -διότι τέτοιου είδους «ατυχήματα» συνέβησαν στην ήρεμη περίοδο 2000-2017- δε θα είναι σε θέση να αποκλιμακώσει την ένταση στη γένεσή της.

Επιπλέον, κανένας από τους παράγοντες οι οποίοι στις προηγούμενες κρίσεις επενέβησαν πυροσβεστικά και απέτρεψαν την εξέλιξή τους σε γενικευμένη πολεμική σύρραξη δεν είναι σε θέση να παρέμβει.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση -στην υποθετική και εξόχως απίθανη περίπτωση που θα ενδιαφέρονταν να αποτρέψει ένα ελληνοτουρκικό πόλεμο- δεν έχει καμιά δυνατότητα παρέμβασης καθώς, εδώ και χρόνια, έχει καταστήσει στην Τουρκία σαφές ότι δεν υπάρχει γι' αυτήν «ευρωπαϊκή προοπτική». Επιπλέον οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Γερμανία βρίσκονται στο χειρότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών, ενώ οι γαλλοτουρκικές σχέσεις δοκιμάζονται στη Συρία, όπου οι βλέψεις των δυο χωρών είναι εκ διαμέτρου αντίθετες.

Η ανοιχτή αντιπαράθεση των ΗΠΑ με την Τουρκία στη Συρία, στερεί επίσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες κάθε δυνατότητα αποτρεπτικής παρέμβασης, ανάλογης με αυτή του προέδρου Κλίντον, που απέτρεψε το 1996 έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο.

Η αδυναμία των ΗΠΑ και των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών να παρέμβουν πυροσβεστικά στην ελληνοτουρκική κρίση, καθιστά και το ΝΑΤΟ, εκ των πραγμάτων, ανίσχυρο για οποιαδήποτε παρέμβαση, ενώ η Ρωσία δεν΄έχει το παραμικρό συμφέρον να αποτρέψει μια πολεμική σύρραξη η οποία θα κάνει τους δυτικούς αντιπάλους της άνω-κάτω και θα της επιτρέψει να προωθήσει τα δικά της σχέδια απρόσκοπτα.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες ένα τυχαίο ατυχές περιστατικό μπορεί να γίνει το έναυσμα ενός γενικευμένου ελληνοτουρκικού πολέμου, ο οποίος σε μια και μόνη περίπτωση -που δεν είναι και ιδιαίτερα πιθανή- θα είναι σύντομος: αν καταρρεύσει με συνοπτικές διαδικασίες ο ελληνικός στρατός.

Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση οι δυο χώρες θα εμπλακούν σε ένα μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς. Στο -επίσης ελάχιστα πιθανό- ενδεχόμενο που ο ελληνικός στρατός «παίρνει την Πόλη και την Αγιά Σοφιά» η Τουρκία δεν υπάρχει περίπτωση να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μιας και διαθέτει πολύ περισσότερο κιμά για κανόνια από την Ελλάδα. Τέλος, σε όλες τις ενδιάμεσες -και πιθανότερες- εκδοχές όπου κανένας από τους δυο στρατούς δεν θα κατορθώνει να επιτύχει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα, οι δυο κυβερνήσεις θα παραμένουν δέσμιες της χίμαιρας της «νίκης».

Διότι οι αιτίες της κρίσης είναι πολύ πιο βαθιές από το «ινάτι του Ερντογάν» για τους οκτώ στρατιωτικούς, αν και η εν λόγω υπόθεση σαφώς και έπαιξε το ρόλο της, από τη στιγμή που ο Τούρκος πρόεδρος τη θεώρησε «προσωπική προσβολή».

Με όχημα την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας, που από την άνοδο του Ερντογάν στην εξουσία τρέχει με ρυθμούς 4%-7% ετησίως, ο Τούρκος πρόεδρος θέλησε να ξανακάνει την Τουρκία αυτό που ήταν μέχρι το τέλος του Α' Παγκόσμιου Πολέμου: μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη. 

Στόχο που, με εξαίρεση το Κουρδικό Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών και κάποιες περιθωριακές δυνάμεις της τουρκικής Αριστεράς, αποδέχεται όλο το πολιτικό σύστημα της χώρας. 

Σε αυτό το πλαίσιο εγκαινιάστηκε μια πολιτική άμεσης παρέμβασης στη Μέση Ανατολή, με στόχο να καταστεί η Τουρκία ηγέτιδα του σουνιτικού ισλάμ, κάτι που την έφερε σε ευθεία σύγκρουση με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία.

Σε αυτό το πλαίσιο επίσης είναι «αδιανόητο» να υπάρχουν ενεργειακές οδοί στην Ανατολική Μεσόγειο που θα παρακάμπτουν την Τουρκία. 

Σε θεσμικό και συμβολικό επίπεδο δε επιβάλλεται η αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης, η οποία καθορίζει τα σύνορα της Τουρκίας από το 1923 και μετά.

Από το 2013 και μετά η Ελλάδα και η Κύπρος ασκούν από την πλευρά τους μια επιθετική ενεργειακή πολιτική, η οποία αποκόπτει την Τουρκία από τα εκτιμώμενα ως πλούσια κοιτάσματα φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου και σχεδιάζουν, μαζί με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, οδούς μεταφοράς του αερίου οι οποίες -ενάντια σε κάθε οικονομική λογική-παρακάμπτουν την Τουρκία.

Τα σχέδια αυτά  η Τουρκία τα εκλαμβάνει ως απόπειρες περικύκλωσής της και γι' αυτό είναι αποφασισμένη -και υποχρεωμένη αν θέλει να τα αποτρέψει- να αντιδράσει δυναμικά, πράγμα που καθιστά αναγκαστική τη σύγκρουσή της, στο άμεσο ή στο απώτερο μέλλον, με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Το εκρηκτικό σκηνικό ολοκληρώνεται από την «εικόνα του άλλου» στο συλλογικό ασυνείδητο των εμπλεκόμενων λαών. Κι όπως στο συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων ο Τούρκος είναι η προσωποποίηση του «κακού δράκου», έτσι και στο συλλογικό ασυνείδητο των Τούρκων ο Έλληνας είναι «το όργανο της Δύσης στα σκοτεινά σχέδια που απεργάζεται κατά της Τουρκίας».

Και, με δεδομένο ότι οι φωνές της λογικής, τόσο στο πλαίσιο του πολιτικού συστήματος των δυο χωρών, όσο και εκτός αυτού, είναι πολύ λίγες αριθμητικά και περιθωριοποιημένες, το έργο της προπαγάνδας των εμπόρων του πολέμου γίνεται απείρως ευκολότερο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΡΑΓΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η διάσκεψη της Γενεύης οφείλεται σε δυο παράγοντες: στην πολιτική βούληση των Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί για μια βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, χάριν της οποίας αποφάσισαν να διακυβεύσουν το πολιτικό τους κύρος, και στην ισχυρή υποστήριξη που τους παρέσχε η κυβέρνηση Ομπάμα.

Με τη Ρωσία και την Τουρκία αποφασισμένες να σαμποτάρουν με κάθε μέσο τις διαπραγματεύσεις, με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση να είναι σε αναζήτηση στρατηγικής και ρόλου για τις ΗΠΑ και μια ισχυρή τάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση «να ξανασκέφτεται» την υποστήριξή της στο εγχείρημα οι δυο ηγέτες κινδυνεύουν να  περάσουν στην Ιστορία ως τραγικές φιγούρες «αθεράπευτα ρομαντικές».

Σε ένα άρθρο μου πριν τρία χρόνια, όταν ο Νίκος Αναστασιάδης προσπαθούσε με τον προκάτοχο του Μουσταφά Ακιντζί  Ντερβίς Έρογλου να ξαναπιάσει το νήμα των διακοινωτικών συνομιλιών εκεί που είχε κοπεί, στην απόρριψη από τους Ελληνοκύπριους του Σχεδίου Ανάν, επισήμαινα ότι οι συνομιλίες ξεκινούσαν με πολύ δυσμενέστερους για την Ελληνοκυπριακή πλευρά και την Ελλάδα όρους (ΚΥΠΡΙΑΚΟ: ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟΥΣ ).

Στα τρία αυτά χρόνια η προσπάθεια του Ελληνοκύπριου Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα του νησιού δημιουργήθηκε μια δυναμική που έφερε στην ηγεσία των Τουρκοκυπρίων το Μουσταφά Ακιντζί που κέρδισε τις εκλογές με σύνθημα μια βιώσιμη λύση στο Κυπριακό.

Αν συγκριθεί το υπό επεξεργασία σχέδιο λύσης με το απορριφθέν από τους Ελληνοκύπριους Σχέδιο Ανάν, διαπιστώνει κανείς ότι σε κάποια σημεία (επιστροφή προσφύγων) είναι θετικότερο ενώ σε άλλα (αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής) υπάρχει σαφής οπισθοδρόμηση.

Σε κάθε περίπτωση - και με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων κι ότι αυτή θα επικυρωθεί και από την πολυμερή διάσκεψη - όπως και στην περίπτωση του Σχεδίου Ανάν η βιωσιμότητα της λύσης θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση των δυο κοινοτήτων να επενδύσουν σε αυτήν, να βάλουν σε δεύτερη μοίρα το πρώτο συνθετικό της ταυτότητάς τους και να επιμείνουν στο δεύτερο: στην κυπριακή τους ταυτότητα.

Όμως ο δρόμος μέχρι τη συμφωνία μόνο με ροδοπέταλα δεν είναι στρωμένος.

 Η Ρωσία βλέπει σε αυτό το σχέδιο τη μετατροπή της Κύπρου σε ένα σταθερό αεροπλανοφόρο του ΝΑΤΟ. Για το λόγο αυτό θα χρησιμοποιήσει όλη της την επιρροή - η Κυπριακή Δημοκρατία είναι εδώ και 25 χρόνια το πλυντήριο του μαύρου χρήματος των Ρώσων ολιγαρχών - για να σαμποτάρει τη συμφωνία κι αν δεν το καταφέρει για να καταψηφιστεί το όποιο κείμενο συμφωνίας από τους Ελληνοκύπριους. Η εμπειρία από την τύχη του Σχεδίου Ανάν δείχνει ότι μπορεί να τα καταφέρει.

Στην Τουρκία ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε υποστηρίξει το Σχέδιο Ανάν με όλες του τις δυνάμεις. Τότε όμως αγωνίζονταν να απελευθερώσει την τουρκική πολιτική ζωή από την επικυριαρχία του Στρατού, τώρα επιδιώκει να την ποδηγετήσει ο ίδιος πλήρως. Επιπλέον σε μια περίοδο που συσσωρεύει αποτυχίες σε όλα τα μέτωπα, όλα δείχνουν πως φλερτάρει με την ιδέα της προσάρτησης του κατεχόμενου βόρειου τμήματος του νησιού. Και για να ελπίζει σε αυτό η αποτυχία των συνομιλιών είναι μονόδρομος.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν βασικός υποστηρικτής του Σχεδίου Ανάν. Σήμερα παρακολουθεί απρόθυμα τις εξελίξεις, με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) να κάνει δεύτερες σκέψεις και να εκτιμά ότι λύση στο Κυπριακό βάζει την Τουρκία στην ΕΕ από την πίσω πόρτα. Ανεξαρτήτως του πόσο βάσιμη είναι μια τέτοια εκτίμηση, οι φοβίες του ΕΛΚ είναι επαρκείς για να άρουν την ουσιαστική συμβολή της ΕΕ στην επιτυχία των συνομιλιών. Υπό αυτές τις συνθήκες η όποια συμμετοχή της ΕΕ στις συνομιλίες μόνο συμβολική - αν όχι διακοσμητική - θα είναι.

Ανάλογη με της ΕΕ αναμένεται να είναι και η στάση της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία, αφ' ενός δεν έχει τίποτα να κερδίσει από την τυχόν βιώσιμη λύση του Κυπριακού, αφ' ετέρου είναι πλέον πολύ περισσότερο απασχολημένη με τη διαμόρφωση των ισορροπιών της με την ΕΕ για να ασχοληθεί σοβαρά με άλλα θέματα.

Στις ΗΠΑ η υπό συγκρότηση κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ  αναζητεί στρατηγική εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Επίσης διαπνέεται εχθρότητα προς τη γραφειοκρατία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η οποία και παίζει τον κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση της εκάστοτε Αμερικανικής πολιτικής - δύσπιστος έναντι της γραφειοκρατίας ήταν και ο Μπάρακ Ομπάμα, γι' αυτό κι οι στρατηγικές αποφάσεις λαμβάνονταν προσωπικά από αυτόν -, πράγμα που σημαίνει ότι θα περάσει αρκετός χρόνος έως ότου υπάρξει μια συνεκτική αμερικανική πολιτική. Πράγμα που σημαίνει ότι η μέχρι σήμερα πολιτική στήριξη των ΗΠΑ στις συνομιλίες θα διακοπεί στο πιο κρίσιμο σημείο.

Θα ήταν αφελές βεβαίως να ισχυριστεί κανείς ότι η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί διακαώς μια λύση του Κυπριακού. Σε μια εποχή όπου το κύρος της στην ελληνική κοινωνία έχει μηδενιστεί εξ αιτίας των απανωτών της ξεβρακωμάτων στους δανειστές της χώρας της είναι αδύνατο να αποδεχτεί μια λύση η οποία συγκρούεται με όλα ανεξαιρέτως τα στερεότυπα με τα οποία έχει γαλουχηθεί η ελληνική κοινωνία σε σχέση με το Κυπριακό (παραμονή των δυνάμεων κατοχής με νατοϊκό μανδύα, εκ περιτροπής Προεδρία, διατήρηση του καθεστώτος των εγγυητριών δυνάμεων).

Με τους πάντες εναντίον τους οι Νίκος Αναστασιάδης  και Μουσταφά Ακιντζί δίνουν ο καθένας έναν άνισο αγώνα στην κοινότητά του για την πείσει να μπει σε μια περιπέτεια (επανένωση της Κύπρου), όπου τίποτα δεν θα είναι εγγυημένο εκ προοιμίου κι όλα θα εξαρτώνται από τη βούληση της κάθε κοινότητας να σεβαστεί τους φόβους της άλλης για να χτίσουν έτσι τον αμοιβαίο σεβασμό, που με τη σειρά του θα γίνει το θεμέλιο μιας Κυπριακής ταυτότητας.

Στην πραγματικότητα καλούνται να πετύχουν το ακατόρθωτο ή να περάσουν στην Ιστορία ως δυο ρομαντικές μεν τραγικές δε φιγούρες, που προσπάθησαν να υπερβούν τις αγκυλώσεις του ελληνικού και του τουρκικού εθνικισμού.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Η ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΟΙ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ

Εν μέσω κλιμακούμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή, η Τουρκία επιλέγει την όξυνση στην Κύπρο, προκαλώντας έκδηλη ανησυχία σε ελληνική και κυπριακή κυβέρνηση.
Οι οποίες  αιφνιδιασμένες  αντιδρούν με τρόπο που δείχνει απουσία στόχων και στρατηγικής έναντι της Τουρκίας.

Η τουρκική βίαιη αντίδραση στην έναρξη των ερευνών της κυπριακής κυβέρνησης για υδρογονάνθρακες έπιασε στον ύπνο  τόσο την ελληνική όσο και την κυπριακή πλευρά.
Οι μέχρι τώρα αντιδράσεις των δυο κυβερνήσεων αποδεικνύουν ότι, σε μια περίοδο όπου τα δεδομένα μεταβάλλονται καθημερινά, η ελληνική και η κυπριακή κυβέρνηση είχαν βασίσει τη στρατηγική τους σε μια σειρά από λανθασμένες ή υπερεκτιμημένες παραδοχές και στην υποτίμηση της σημασίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η πρώτη από αυτές ήταν πως αρκούσε η ανάθεση των ερευνών για τα κοιτάσματα των υδρογονανθράκων σε ισραηλινά και αμερικανικά συμφέροντα για την αποτροπή μιας βίαιης τουρκικής αντίδρασης.
Η δεύτερη αφορούσε στην πεποίθηση ότι, από τη στιγμή που τα κυπριακά κοιτάσματα υδρογονανθράκων, έμελλε να συνεισφέρουν σημαντικά  - πράγμα το οποίο μέχρι τώρα μάλλον δεν έχει αποδειχθεί με τρόπο μη αποδεχόμενο αμφισβήτηση - στην ενεργειακή ανεξαρτητοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Ρωσία, τυχόν παρεμπόδιση της εκμετάλλευσής τους από την Τουρκία θα προκαλούσε την άμεση και έντονη αντίδραση σύσσωμης της Δύσης.
Με αυτές τις δυο παραδοχές η ελληνική και η κυπριακή κυβέρνηση πορεύτηκαν σε πλήρη μακαριότητα εδώ και δυο σχεδόν χρόνια, αγνοώντας προκλητικά όλες τις ενδείξεις.
Η ελληνική κυβέρνηση δεν έλαβε υπ' όψιν της ότι η κατηγορηματική άρνηση των ΗΠΑ να δεχτούν την μονομερή ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ στο Αιγαίο - η οποία μάλιστα εκδηλώθηκε με τη μορφή «προειδοποίησης» του Αμερικανού υφυπουργού εξωτερικών προς τον Αλέξη Τσίπρα, στη διάρκεια εθιμοτυπικής τους συνάντησης, ότι «τυχόν μονομερής ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ στο Αιγαίο θα προκαλέσει τη βίαιη αντίδραση της Τουρκίας» - θα μπορούσε να σημαίνει επίσης και την απροθυμία τους να ασκήσουν πίεση στην Τουρκία σε περίπτωση ανάλογης κρίσης στην Κύπρο.
Ακόμα η ελληνική, αλλά και οι κυπριακές κυβερνήσεις των Χριστόφια - Αναστασιάδη, υιοθέτησαν μια στατική άποψη για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, που τις ήθελε «ψυχρές» λόγω της  «κρίσης των Τουρκοϊσραηλινών σχέσεων». 
Το ότι οι Αμερικανοί δεν χαίρονται για την πολιτική ανεξαρτησία του Ερντογάν δε χωράει αμφιβολία. Όμως από αυτό μέχρι το σημείο να μη βλέπει κανείς ότι ο Ερντογάν όλα αυτά τα χρόνια - με εξαίρεση της άρνησή του, το 2003,  να επιτρέψει τη διέλευση αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων από τη χώρα του για να επιτεθούν στο Ιράκ από βορρά - ουδέποτε έχει συγκρουσθεί με τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή, υπάρχει τεράστια απόσταση. Και είναι απορίας άξιο το γιατί, τόσο η ελληνική, όσο και οι κυπριακές κυβερνήσεις, βαυκαλίζονταν όλο αυτό το διάστημα με την πεποίθηση ότι «αν οι Τούρκοι κάνουν τους άγριους θα βρουν μπροστά τους το Ισραήλ και τις ΗΠΑ».
Πολύ χειρότερα δε, αγνόησαν προκλητικά την καταιγιστική κλιμάκωση της κρίσης στη Συρία και στο Ιράκ, με όλες τις ανακατατάξεις που αυτή θα μπορούσε να επιφέρει στη στρατηγική σημασία της μιας ή της άλλης χώρας.
Βρέθηκαν έτσι αμφότερες χωρίς ξεκάθαρη τακτική - για στρατηγική ούτε λόγος να γίνεται - απέναντι στην αποστολή του ερευνητικού σκάφους Barbaros, με τη συνοδεία πλοίων του στόλου στην κυπριακή ΑΟΖ. Τρέμουν ένα θερμό επεισόδιο, διότι αρχίζουν να αντιλαμβάνονται πως αυτό, αφ' ενός δεν είναι απίθανο, αφ' ετέρου υπάρχει κίνδυνος ουδείς να το αποτρέψει, αν και ουδείς στη Δύση το επιθυμεί. Και βεβαίως, με δεδομένη την οικονομική κατάσταση Ελλάδας και Κύπρου, η πολιτική έκβαση ενός θερμού επεισοδίου είναι προδιαγεγραμμένη.
Η θέση Ελλάδας και Κύπρου υπό αυτές τις συνθήκες είναι δεινή. Η αντίδραση του νέου γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ στις εκκλήσεις Βενιζέλου για «κατανόηση των ελληνικών θέσεων», μιας και η Ελλάδα «ακόμα και σε συνθήκες κρίσης δαπανά για την άμυνα πολύ παραπάνω από το 2% που ζητά από τα κράτη μέλη η Συμμαχία», ήταν μια παραίνεση  «προς όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, διότι η Συμμαχία πρέπει να αντιμετωπίσει εξωτερικές απειλές, τη Ρωσία και το Ισλαμικό Κράτος, και πρέπει να είναι ενωμένη».
Στο ίδιο κλίμα, αν και πιο διπλωματικές, ήταν οι αντιδράσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ στις ελληνικές και κυπριακές εκκλήσεις για πιέσεις προς την Τουρκία.
Σε αυτό το πλαίσιο γίνεται σαφές πως το δίλημμα που τίθεται για την ελληνική και την κυπριακή κυβέρνηση είναι αν θα υποχωρήσουν για να μη γίνει θερμό επεισόδιο ή αφότου γίνει θερμό επεισόδιο.
Είναι επίσης σαφές ότι τα περιβόητα κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ κινδυνεύουν να γίνουν από εργαλείο πίεσης προς την Τουρκία θηλειά στο λαιμό της ελληνικής και της κυπριακής κυβέρνησης (Βλ. ΚΥΠΡΙΑΚΟ: ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟΥΣ)
Σε αυτό ακριβώς το κλίμα και με την Τουρκία να θέτει ευθέως ζήτημα «είτε συνεκμετάλλευσης των κοιτασμάτων από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, είτε θεσμοθέτηση της διχοτόμησης του νησιού», Ελλάδα και Κύπρος καλούνται να προσδιορίσουν ποιο είναι το αποδεκτό όριο απωλειών και τι ακριβώς ανταλλάγματα, ποσοτικά και ποιοτικά, επιθυμούν, στη διαπραγμάτευση για το μέλλον της Κύπρου.
Καλό θα ήταν δε, με δεδομένο ότι η όποια λύση θα είναι πολύ χειρότερη για τους Ελληνοκύπριους από το Σχέδιο Ανάν, που μετά βδελυγμίας απέρριψαν πριν από δέκα χρόνια, να αρχίσει η συζήτηση μήπως η διχοτόμηση με κάποιους όρους, οι οποίοι πρέπει να προσδιοριστούν, είναι μια πιο αποδεκτή λύση.
Βεβαίως, στην περίπτωση της διχοτόμησης οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι Τουρκοκύπριοι, μιας και, ανεπαισθήτως και παραδόξως, η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (που εμείς οι Έλληνες αποκαλούμε «ψευδοκράτος») έχει κατακτήσει περισσότερη και ποιοτικότερη Δημοκρατία από την Τουρκία. Αυτό όμως είναι άλλου παππά Ευαγγέλιο. Και το χειρότερο, μη εκμεταλλεύσιμο από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Η «περήφανη απόρριψη» του Σχεδίου Ανάν έχει αφήσει κι εδώ το αποτύπωμά της.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΕΥΡΩΠΗ: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ Ή Η ΦΥΛΑΚΗ ΜΑΣ;

Μου πήρε πολλές εβδομάδες βασανιστικής σκέψης μέχρι να αποφασίσω να γράψω αυτό το κείμενο.

Και τώρα που το γράφω έχω στο στόμα μου τη στυφή γεύση μιας βαριάς προσωπικής πολιτικής ήττας.

Τη φράση «η Ευρώπη είναι το σπίτι μας», που αποτέλεσε τον οδηγό της πολιτικής μου σκέψης και δράσης για τρεις σχεδόν δεκαετίες, και την οποία επαναλαμβάνουν μονότονα το πλήθος των πολιτικών ηγετών, από τους πολιτικούς εκπροσώπους του διεφθαρμένου αντιδημοκρατικού και ανελεύθερου καθεστώτος που μας κυβερνά*, μέχρι τους πιο καλοπροαίρετους πολιτικούς ανθρώπους, (Γ. Παπανδρέου, Κουβέλης, Τσίπρας, Χρυσόγελος κ.α.) δε μπορώ να την εκστομίσω πια.

Περιδιαβαίνοντας καθημερινά τους δρόμους της Αθήνας, αντιμέτωπος με τα βλέμματα των κάθε μέρα και περισσότερων άστεγων και ζητιάνων, νιώθω όλο και περισσότερο πως η Ευρώπη έχει γίνει ένα απέραντο Κωσταλέξι**, με τον ελληνικό λαό στο ρόλο της Ελένης.

Μακάρι να κάνω λάθος.

Αγαπητοί φίλοι και για δεκαετίες συνοδοιπόροι,

Τα παραπάνω λόγια ίσως να σας φαίνονται υπερβολικά, ειπωμένα κάτω από το βάρος της κάθε μέρα δυσκολότερης οικονομικής πραγματικότητας, που κάνει το χαμόγελο όλο και πιο δύσκολα να κοσμεί τα στόματά μας.

Θα μπορούσα να τα είχα πει όλα αυτά βασισμένος σε στοιχεία, με λόγια στρογγυλεμένα, όπως έχω κάνει δεκάδες φορές μέχρι σήμερα, για να μου προσάψετε το χαρακτηρισμό του «υπερβολικού» ή για να μου απαντήσετε «και λίγα λίγα λες», όπως κάνατε μέχρι τώρα. Πιθανόν να συνεχίσω να το κάνω και στο εξής.

Ε λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση μου θυμίζει κάθε μέρα περισσότερο μια ευρεία οικογένεια, ένα σόι. Όπου κάτω από τον πατριάρχη της ζουν οι γιοι με τις οικογένειές τους.

Όπου ένας από τους γιούς, από άλλη σύζυγο μάλιστα***, σπατάλησε στο τζόγο και σε γλεντοκόπια, όχι μόνο τα χρήματα που του αναλογούσαν, αλλά και χρήματα του σογιού. Και άλλοι γιοι του πατριάρχη έκαναν παρεμφερή πράγματα, όμως αυτοί ήταν τα «καλά παιδιά», γιατί ήταν από τη νέα του σύζυγο.

Όλοι ήξεραν τι γίνεται, κανείς δε μιλούσε όμως. Βεβαίως όλοι τον κακολογούσαν πίσω από την πλάτη του, πράγμα που αυτός έκανε τους ανταπέδιδε. Κι όχι μόνο αυτός, αλλά και κάποιοι από τα μεγάλα του παιδιά, όχι όλα.

Τα ίδια ή παρεμφερή πράγματα έκαναν και άλλοι γιοι, όμως αυτοί ήταν από τη νέα σύζυγο, δεν ήταν τα «χαμένα που τα μαζέψαμε».

 Μέχρι τη μέρα που ήρθε ένας τρελός λογαριασμός από ένα σκυλάδικο, όπου ο καλός μας δεν είχε αφήσει γυαλί στο ράφι, πίνοντας στην υγεία εκδιδόμενων γυναικών. Το λογαριασμό τον παρέλαβε ένας από τους γιους του, από αυτούς που δε συμμερίζονταν τις συμπεριφορές του πατέρα, κι έτρεξε στον πατριάρχη, μιας και δεν είχε φράγκο για να τον πληρώσει.

Ο πατριάρχης κι οι άλλοι γιοι του άστραψαν και βρόντηξαν. Αξίωσαν από το γιο του ασώτου να πληρώσει «εδώ και τώρα» όλα τα χρέη.

Επίσης κλείδωσαν όλη την οικογένεια του ασώτου σε ένα δωμάτιο, λέγοντάς τους ότι δε θα βγούνε αν δεν εργαστούν να ξεπληρώσουν το χρέος τους. Όμως τους είχαν όλους αλυσοδεμένους και τους απαγόρευαν να βγουν και περίμεναν  να ξεχρεώσουν το χρέος με το φαΐ που τους έδιναν, κάθε μέρα και λιγότερο, με τη μορφή δανείου μάλιστα  το οποίο είχε και ψηλό επιτόκιο.

Ο γιος που είχε προστρέξει στον πατριάρχη έβλεπε ότι σε μια γωνιά του δωματίου που είχαν κλείσει αυτόν και την υπόλοιπη οικογένεια, η κεντρική κολόνα έπασχε επικίνδυνα. Ότι αν όλοι μαζί την έσπρωχναν, θα έπεφτε ο εξωτερικός τοίχος και ίσως να έβγαιναν όλοι έξω, όμως θα καταστρέφονταν και μεγάλο μέρος του σπιτιού, ίσως και όλο. 

«Δε θα γκρεμίσω εγώ το σπίτι μας», είπε, και έκανε ό,τι νόμιζε πως περνούσε από το χέρι του για να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα. Μέχρι που έγινε ο στόχος της οργής της υπόλοιπης οικογένειας.

Ο πατριάρχης και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, όλο αυτό τον καιρό προσπαθούσαν με μερεμέτια να αποτρέψουν την κατάρρευση του σπιτιού αν έπεφτε η κολόνα. Και κάποια στιγμή, πέταξαν το φιλότιμο εγγονό σαν στιμένη λεμονόκουπα κι ανέθεσαν σε αυτά τα παιδιά του ασώτου, που τον ακολουθούσαν στα γλεντοκόπια του, να φροντίσουν την εφαρμογή των ακόμα πιο σκληρών όρων κράτησης της υπόλοιπης οικογένειας, μιας και το χρέος είχε αυξηθεί ακόμα περισσότερο.

Αυτοί δεν είχαν πρόβλημα, είπαν μέσα από τα δόντια τους ένα «συγνώμη μωρέ, μαλακίες λέγαμε δυο χρόνια όταν βρίζαμε τη στιμένη λεμονόκουπα» κι ανέλαβαν να εφαρμόσουν το νέο σχέδιο. 

Με έναν ιδιότυπο τρόπο, αυτόν που ξέρουν καλά όλα τα απανταχού της γης λαμόγια****, φρόντισαν να κρατήσουν για πάρτι τους το μεγαλύτερο μέρος της μερίδας και να μειώσουν ακόμα περισσότερο τη μερίδα των υπολοίπων. Δε θα αναφερθώ στις μεθόδους συκοφάντησης και ψεύδους που μετήλθαν για να φιμώσουν κάθε κριτική.

Όμως κάποιοι από τα υπόλοιπα μέλη της έγκλειστης οικογένειας άρχισαν να βλέπουν το γκρέμισμα της κολόνας και την έξοδο από τη φυλακή ως μόνη λύση. Αδιαφορώντας για τις συνέπειες  στο σπίτι. Αδιαφορώντας αν έξω από τον τοίχο, που σίγουρα θα έπεφτε, υπήρχε μια λωρίδα μανιασμένης θάλασσας έτοιμη να πνίξει και τους καλύτερους κολυμβητές. Όπως ακριβώς στο Αλκατράζ, για όποιους έχουν δει τη σχετική ταινία.

Αγαπητοί φίλοι,

Φωνάζετε με όλη τη δύναμη της ψυχής σας ότι «η Ευρώπη είναι το σπίτι μας, δε θέλουμε να το γκρεμίσουμε, θέλουμε να το αλλάξουμε».

Συμφωνώ μαζί σας. Όμως δεν εξηγείτε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους πώς θέλετε να το πετύχετε. 

Κάποιοι από εσάς αγωνίζονται για ένα ευρωπαϊκό New Deal, με κούρεμα του χρέους των υπερχρεωμένων χωρών και στοχευμένες αναπτυξιακές πολιτικές για να μη γυρίσουμε στα ίδια.

Κάποιοι άλλοι, αγωνίζονται για μια ευρωπαϊκή ομοσπονδία, δημοκρατική, στην οποία η εκχωρημένη εθνική κυριαρχία θα αντικατασταθεί από τη συλλογική λαϊκή κυριαρχία, με στοχευμένες μεταρρυθμίσεις, που θα αποσκοπούν σε μια βιώσιμη ανάπτυξη προς όφελος όλων.

Όλοι δίκιο έχετε. Αυτό που σας λείπει όμως είναι η στρατηγική και οι τακτική για να γίνετε πειστικοί στους ανθρώπους αυτής της χώρας.

Αρνείστε να δείτε πως όλοι οι υπόλοιποι σε αυτό το σπίτι δε νοιάζονται για το σπίτι, αλλά μονάχα πως δε θα πέσει το δικό τους δωμάτιο. Και δεν καταλαβαίνετε ότι η μόνη ελπίδα να σας ακούσουν και να διαπραγματευτούν μαζί σας, για να πάψει αυτό το σπίτι να είναι φυλακή, είναι ν' αρχίσετε να κουνάτε την κολόνα μήπως και τρομάξουν. Αλλά αν δεν τρομάξουν πρέπει να είσαστε έτοιμοι να τη ρίξετε και να διαχειριστείτε αυτό που θα επακολουθήσει.

Είναι αλήθεια πως, αν ρίξετε την κολόνα, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα τη βγάλουμε καθαρή. Τους εννιά στους δέκα δραπέτες φυλακών, για να μην πω περισσότερους, τους έφαγε το μαύρο σκοτάδι. Αν όμως δεν αρχίσετε να το κάνετε, οι άνθρωποι θα εμπιστευτούν τους νεοναζί, όποιο κι αν είναι το όνομα του κόμματός τους, και τότε θα είμαστε όλοι χαμένοι. 

Αγαπητοί φίλοι,

Θα συνεχίσω να πορεύομαι μαζί σας, ό,τι κι αν κάνετε. Κάθε μέρα που περνάει όμως, νιώθω, όλο και πιο πολύ, ότι οδεύουμε όλοι μαζί προς τον όλεθρο.

Ελπίζοντας απελπισμένα να έχω άδικο,

Γιάννης Χρυσοβέργης 

* Σχετικά με τους χαρακτηρισμούς διεφθαρμένο, αντιδημοκρατικό και ανελεύθερο: Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαφθορά στα Κράτη - μέλη της ΕΕ, αποκαλύπτει ότι, σε θεσμικό επίπεδο, δεν έχει ληφθεί κανένα μέτρο καταπολέμησης της διαφθοράς. Η βελτίωση της θέσης της χώρας στη σχετική έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας, οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη δράση των δικαστών κατά της διαφθοράς, οι οποίοι δρουν με ελλειπή και φθαρμένα νομικά εργαλεία. Ο αριθμός των νομοθετημάτων που έχουν περάσει με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου στα δυο τελευταία χρόνια, αποδεικνύει την απέχθεια του καθεστώτος, προς κάθε μορφή πολιτικού ελέγχου. Η συστηματική διασπορά ψευδών ειδήσεων από τα ελεγχόμενα από το καθεστώς ΜΜΕ, οι οποίες εκπορεύονται από το γραφείο τύπου της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, σχετικά με υποτιθέμενες ή διαστρεβλωμένες κατάλληλα δηλώσεις στελεχών της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποδεικνύει την προσπάθεια φίμωσης κάθε αντίθετης φωνής.

** Κωσταλέξι: Χωριό της Φθιώτιδας. Προς τα τέλη της δεκαετίας του '70 αποκαλύφθηκε ένα τρομερό μυστικό του χωριού. Μια οικογένεια, κρατούσε μια κόρη της φυλακισμένη στο υπόγειο του σπιτιού για περίπου 30 χρόνια. Οι εκδοχές για τα αίτια του εγκλεισμού, όπως προκύπτουν από τον τύπο της εποχής, είναι δυο. Η πρώτη  θέλει η Ελένη, που βγήκε από το υπόγειο εντελώς τρελή κι ανίκανη να διαχειριστεί τον εαυτό της, είχε ερωτευτεί έναν αντάρτη του Δημοκρατικού Στρατού - κατά μια άλλη εκδοχή απλώς ένα νέο που δεν ενέκρινε η οικογένειά της - και η    οικογένεια τη φυλάκισε, είτε από φόβο των συνεπειών, είτε από εθνικοφροσύνη. Η δεύτερη εκδοχή θέλει τη δύστυχη κοπέλα να έπαθε σοκ όταν είδε ταγματασφαλίτες να δολοφονούν στη μέση του χωριού τον άνδρα που αγαπούσε και η οικογένεια τη φυλάκισε για να γλυτώσει το στίγμα».

*** Είναι απίστευτο το πώς, ύπουλα κι υποσυνείδητα,  ακόμα και άνθρωποι της Αριστεράς, ή του χώρου των επιχειρήσεων, που δεν έχουν καμιά σχέση με τις θρησκείες επηρεάζονται ακόμα από την κυρίαρχη θρησκεία των υπερχρεωμένων χωρών. Ας δεχτούμε ότι οι θετικές δηλώσεις για την Ισπανία οφείλονται στο γεγονός ότι είναι πολύ μεγάλη χώρα, κι ότι αν χαθεί χάθηκε η ΕΕ. Η πολύ περισσότερο ευνοϊκή στάση έναντι της Πορτογαλίας, πέραν του ότι το μνημόνιό της είναι με πολύ καλύτερους όρους από το ελληνικό, αλλά οι επιδόσεις της σε τίποτα καλύτερες των ελληνικών, δεν οφείλεται μόνο στο ότι ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον υπερβολικά μεγάλο, για την πληθυσμιακή αναλογία κατοίκων της Πορτογαλίας στην ΕΕ, αριθμό Πορτογάλων στην ευρωπαϊκή γραφειοκρατία. Ας θυμηθούμε επίσης πόσοι άνθρωποι με σταθερό ευρωπαϊκό προσανατολισμό στον πολιτικό τους πολιτισμό στην Ελλάδα, προσφεύγουν στον απαξιωτικό χαρακτηρισμό περί «κουτόφραγκων».

**** Της απόλυσης 2.500 εκπαιδευτικών της μέσης επαγγελματικής εκπαίδευσης λόγω κατάργησης των ειδικοτήτων τους στα δημόσια σχολεία, προηγήθηκε, 24 ώρες πριν, η αθρόα χορήγηση αδειών ίδρυσης ΙΕΚ αυτών ακριβώς των ειδικοτήτων που καταργήθηκαν σε ιδιώτες. Της απόλυσης χιλιάδων διοικητικών υπαλλήλων από τα ΑΕΙ - δεν είναι της ώρας να πούμε πόσοι από αυτούς χρειάζονταν και πόσοι όχι, πάντως απολύθηκαν αυτοί που εργάζονταν και έμειναν οι άχρηστοι - προηγήθηκε απόφαση του υπουργού Παιδείας σύμφωνα με την οποί8α δεν υπήρχε ούτε ένας υπεράριθμος διοικητικός υπάλληλος σε δυο Πανεπιστήμια: στο Πάντειο που διδάσκει, και στο Πειραιώς που είναι το Πανεπιστήμιο της εκλογικής του περιφέρειας.

ΤΟ «ΜΑΧΑΓΚΟΝΙ» ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ 1985-2009

Την περασμένη εβδομάδα παρουσιάστηκε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο Μέγαρο Μουσικής, η όπερα των Μπέρτολτ Μπρεχτ και Κουρτ Βάιλ, «Η άνοδος και η πτώση της πόλης του Μαχαγκόνι».

Η παράσταση επελέγη για να εγκαινιάσει τη συνεργασία του Μεγάρου Μουσικής με το Teatro Real de Madrid ακριβώς λόγω της κρίσης που μαστίζει τις δυο χώρες.

Κι ανεξάρτητα από την προσωπική γνώμη του καθενός για το αν η παράσταση ήταν πετυχημένη ή όχι, μετά το τέλος της έμενε στο θεατή η διαπίστωση ότι ενα Μαχαγκόνι ήταν η Ελλάδα του 1985 - 2009.

Στο Μαχαγκόνι, στην πόλη που είναι χτισμένη στη μέση του πουθενά - η θεατρική ομάδα Fura dels Baus προτίμησε να τη χτίσει σε μια χωματερή αντί της παραδοσιακής σκηνογραφίας που τη θέλει χτισμένη καταμεσής της ερήμου -  «όλα επιτρέπονται». Κανείς δεν πληρώνει φόρους. Είναι μαγκιά να κάνεις επίδειξη πλούτου, είναι μαγκιά να τζογάρεις, είναι μαγκιά ν' αγοράζεις τα πάντα, αρχής γενομένης από τον έρωτα. Αλλά είναι έγκλημα καθοσιώσεως να μην έχεις να πληρώσεις τα χρέη σου. Και τιμωρείται με θάνατο.
Στην Ελλάδα της εικοσιπενταετίας 1985-2009 επίσης «όλα επιτρέπονταν». 
Οι επιδοτήσεις στους αγρότες έγιναν MERCEDES και BMW χωρίς ποτέ κανείς να ελέγξει τι απέγιναν τόσα χρήματα.
Στις άκρες των εθνικών οδών ξεφύτρωναν κάτι θλιβερά καταγώγια, όπου ατάλαντες τραγουδίστριες - από φωνή κορμάρα - διασκέδαζαν το φιλοθεάμον κοινό, που κατανάλωνε απίστετες ποσότητες «μπόμπας» πληρώνοντάς την σε εξωφρενικές τιμές. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ήταν «in» για τις τοπικές πολιτικές ελίτ να συχνάζουν σε αυτά τα καταγώγια.
Κι όταν κατέρρευσε το σοβιετικό καθεστώς κι η Ελλάδα γέμισε από απελπισμένες γυναίκες που προσπαθούσαν με κάθε μέσο να κερδίσουν ένα πενιχρό μεροκάματο, οι «ναοί» αυτοί του «πολιτισμού» διαλαλούσαν τη νέα πραμάτεια τους: «Προσεχώς Βουλγάρες».
Όσο για την εθνική πολιτική ελίτ σύχναζε σε κάτι απίστευτα κακής ποιότητας πανάκριβα εστιατόρια, συναγελαζόμενη με κάτι απίθανους τύπους, που είχαν αποκτήσει περιουσία κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, και κυκλοφορούσαν συνοδευόμενοι από πολλούς φουσκωτούς κι αστραφτερά μοντέλα.
Νεόπλουτοι μεσοαστοί κομπάζανε όπου βρισκόντουσταν κι όπου στεκόντουσταν για το ποιος έδωσε πιο χοντρό φακελάκι στο γιατρό στο νοσοκομείο - αυτά στην αρχή γιατί μετά έγιναν «in» τα ιδιωτικά θεραπευτήρια -  ποιος λάδωσε πιο χοντρά τον εφοριακό, ποιος στέλνει τα παιδιά του στα πιο ακριβά ιδιωτικά σχολεία.
Το Χρηματιστήριο έγινε ξαφνικά από τζόγος επένδυση κι ήταν μαγκιά ν' αγοράζεις μετοχές εταιρειών που ποτέ τους δεν είχαν λειτουργήσει.
Ντοπαρισμένοι ως το μεδούλι αθλητές έγιναν θεοί, για να ξεσπάσει συσσωμος ο ελληνισμός σε κατάρες κατά των ξένων «που μας επιβουλεύονται ανέκαθεν», όταν αποκαλύπτονταν οι πομπές των μαναριών μας.
Οι νέοι αναζητούσαν μια «θεσούλα στο Δημόσιο» γιατί εκεί «κανείς δε δουλεύει» (ασχέτως κάποιοι άνθρωποι με ήθος και αξίες ιδρωκοπούσαν εργαζόμενοι για τρεις και για πέντε για να κρατήσουν ζωντανή την κρατική μηχανή.
Όπως όμως και στο Μαχαγκόνι έτσι και στην Ελλάδα ήρθε η ώρα του λογαριασμού. Και τότε αποδείχτηκε ότι «λεφτά δεν υπάρχουν». Όμως, όπως και στο Μαχαγκόνι, το να μην έχεις να πληρώσεις, έστω και με δανεικά - κανείς δε νοιάζεται - είναι έγκλημα καθοσιώσεως.
Η μόνη διαφορά ανάμεσα στο Μαχαγκόνυ και στην Ελλάδα είναι είναι ότι στη μεν όπερα, πληρώνει με τη ζωή του ο Τζιμ Μαχόνι, ο οποίος σκόρπισε τα χρήματα που είχε κερδίσει εργαζόμενος σκληρά στην Αλάσκα, στη δε Ελλάδα σήμερα - αύριο στην Πορτογαλία, στην Ισπανία και ποιος ξέρει πού αλλού - πληρώνουν με τη ζωή τους όλοι. Εκτός από αυτούς που μετέτρεψαν τη χώρα σε ένα απέραντο Μαχαγκόνι.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ

Οι πρόσφατες διαδηλώσεις αλληλεγγύης στον ελληνικό λαό σε Ευρώπη και Αμερική έγιναν δεκτά με ανακούφιση από τον ελληνικό λαό.

Πέρα από την όποια απόπειρα εκμετάλλευσης που έγινε από τους κάθε λογής εκπροσώπους της νεοελληνικής λαμογιάς πρόκειται για ένα φαινόμενο που δεν είναι παροδικό.

Και το οποίο, πέρα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, έχει αρκετά κοινά σημεία με το κίνημα που, δυο αιώνες νωρίτερα, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του ελληνικού Κράτους και στη συγκρότηση της εθνικής του ιδεολογίας.

Οι δεκάδες, εκατοντάδες ή και χιλιάδες, στην περίπτωση της Γαλλίας, διαδηλωτών που στις 18 Φεβρουαρίου διαδήλωσαν τη συμπαράστασή τους στον ελληνικό λαό ανήκουν, πολιτισμικά τουλάχιστον, στην Αριστερά, χωρίς αυτό να μειώνει την αξία της κινητοποίησης.
Η συμπαράσταση προς τον ελληνικό λαό που εκφράστηκε στις διαδηλώσεις αυτές είχε έντονα ιδεολογικά στοιχεία, που αποσιωπήθηκαν, είτε ως ενοχλητικά είτε ως επουσιώδη από τα ελληνικά ΜΜΕ.
Επίσης η ικανότητα των διαδηλώσεων αυτών να επηρεάσουν τις αποφάσεις που αφορούν στην Ελλάδα είναι προς το παρόν μηδαμινή. Η δυναμική της ωστόσο έγκειται σε ένα και μόνο πράγμα: στο ότι ο συντονισμός αυτού του κινήματος γίνεται, όπως και οι κινητοποιήσεις των αγανακτισμένων, μέσω διαδικτύου. 
Και μπορεί το διαδίκτυο να μην έχει κατορθώσει ως τώρα να ανατρέψει κάποια από τις εξουσίες της Δύσης, είναι όμως αναμφισβήτητο ότι, με όλες του τις ιδιομορφίες, συνιστά έναν ολοένα ενισχυόμενο ενισχυόμενο δίαυλο δικίνησης αντιπληροφόρησης, σε μια εποχή που η ελευθερία έκφρασης στα επίσημα ΜΜΕ περιορίζεται δραματικά.
Κι αυτό είναι το πρώτο κοινό στοιχείο του σύγχρονου φιλελληνισμού  με το φιλελληνικό κίνημα των αρχών του 19ου αιώνα, που ξεκίνησε και γιγαντώθηκε μέσα από το ανερχόμενο μέσο ενημέρωσης εκείνης της εποχής: τις εφημερίδες.
Παράλληλα με τις διαδηλώσεις δεν πρέπει να διαφύγει της προσοχής μας ο πολλάπλασιασμός των δηλώσεων και των άρθρων, από ανθρώπους που κανείς δεν μπορεί να υποπτευθεί για αριστερές παρεκλήσεις, που όλα συντείνουν σε ένα πράγμα: στην επισήμανση του παραλογισμού και της απανθρωπιάς που διέπουν την περιβόητη νέα δανειακή σύμβαση. Ενδεικτικά είναι τα σχετικά άρθρα που δημοσιεύονται στους Financial Times και δηλώσεις Γερμανών επιφανών οικονομολόγων.
Και αυτών των δεύτερων ανθρώπων η ικανότητα επηρεασμού των αποφάσεων που αφορούν στην Ελλάδα είναι προς το παρόν μηδαμινή.
Όμως τόσο οι πρώτοι όσο και οι δεύτεροι έχουν μια σειρά από κοινές αξίες: την πίστη στον ορθό λόγο και τις οικουμενικές ανθρωπιστικές αξίες, όπως αυτές εκφράζονται από την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ. Και εδώ βρίσκεται το δεύτερο κοινό σημείο του νέου φιλελληνισμού με το αντίστοιχο κίνημα των αρχών του 19ου αιώνα.
Τι είναι όμως αυτό που έβγαλε στους δρόμους κάποιες χιλιάδες ανθρώπων στις 18 Φεβρουαρίου; Η απάντηση είναι απλή. Οι τηλεοπτικές εικόνες και τα βίντεο του Youtube που έκαναν το γύρο του κόσμου τη νύχτα της 12ης Φεβρουαρίου ερμηνεύτηκαν, εκτός Ελλάδας, ως αντίσταση στην παντοδυναμία των αγορών. Οι οποίες, ας μην το ξεχνάμε, δεν καταδυναστεύουν μόνο τους Έλληνες πολίτες. Δυο αιώνες πριν η εξέγερση του Μωριά, της Ρούμελης και κάποιων νησιών του Αιγαίου κατά της δεσποτείας του Σουλτάνου, είχε προκαλέσει αντίστοιχα συναισθήματα συμπάθειας σεόσους ασφυκτιούσαν από την ελέω Θεού μοναρχία της Δυτικής Ευρώπης. Κι αυτό είναι το τρίτο κοινό στοιχείο του νέου με τον παλιό φιλελληνισμό.
Βέβαια οι ομοιότητες σταματούν εδώ. Οι άνθρωποι που αυτό τον καιρό αισθάνονται αλληλέγγυοι με τους Έλληνες πολίτες δεν αναγνωρίζουν τις ιδεολογικές τους ρίζες στην Αθηναϊκή Δημοκρατία ούτε, προς το παρόν τουλάχιστον, επιθυμούν να φτιάξουν μια Ελλάδα που να είναι εικόνα και ομοίωση μιας ιδεολογικής χίμαιρας.  
Κι αυτή η διαφορά έχει μεγάλη σημασία. Γιατί η χίμαιρα των φιλελλήνων των αρχών του 19ου αιώνα, η αναβίωση της Δημοκρατίας στον τόπο που γεννήθηκε, είχε τότε κουμπώσει με τα συμφέροντυα των ευρωπαϊκών κρατών, σε μια στιγμή που οι εξεγερμένοι τα είχαν θαλασσώσει και έδειχναν καταδικασμένοι.
Σήμερα, που καμιά χίμαιρα δεν υπάρχει, για να μπορέσει αυτό το κίνημα αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό να επηρεάσει καταστάσεις, πρέπει πρώτα απ' όλα ο ίδιος ο ελληνικός λαός να αποφασίσει με τι θέλει να αντικαταστήσει αυτό που απορρίπτει. Και να  αγωνιστεί γι αυτό.

Γιάννης Χρυσοβέργης
 

ΤΟ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ, Η ΤΡΟΪΚΑ ΚΑΙ... Η ΡΩΣΙΚΗ ΑΡΚΟΥΔΑ

Εν μέσω πυρετωδών διαπραγματεύσεων για τη νέα δανειακή σύμβαση και τους όρους της αυξάνονται, σε Ελλάδα και Δυτική Ευρώπη, οι δηλώσεις επωνύμων και οι δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι τόσο σε επίπεδο κοινής γνώμης, όσο και σε επίπεδο ελίτ, οδεύουμε προς ένα βίαιο διαζύγιο Ελλάδας και Ευρώπης. Με τη Ρωσία να παρακολουθεί τις εξελίξεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το 80% των Γερμανών είναι ενάντιο σε περαιτέρω βοήθεια προς την Ελλάδα, κατέδειξαν δυο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, τη στιγμή που το 53% των Γερμανών επιθυμεί την αποβολή της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Ανάλογα είναι τα δημοσκοπικά δείγματα σε Ολλανδία, Δανία, Αυστρία, Φιναλανδία. 

Την ίδια στιγμή, στις ελληνικές δημοσκοπήσεις, μολονότι  η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει πάντα «υπέρ της παραμονής στο ευρώ», αυξάνει σταθερά, και ήδη έχει υπερβεί το 30%, το ποσοστό αυτών που ονειρεύονται «επιστροφή στη δραχμή».

Η δραματική μοναξιά των ελλήνων διαπραγματευτών και η απελπισμένες δηλώσεις του Ευάγγελου Βενιζέλου το Σάββατο το βράδυ είναι ενδεικτικές. 

Δεν υπάρχει λόγος να επιμείνουμε σε δυο παραδοχές οι οποίες εκλαμβάνονται ως αξιώματα ένθεν κακείθεν και έχουν οδηγήσει τόσο την ελληνική όσο και την ευρωπαϊκή πλευρά σε ακραίες απόψεις: 

1. Τη λανθασμένη πεποίθηση των Δυτικοευρωπαίων ότι ο ελληνικός λαός θα δεχθεί οιαδήποτε θυσία, προκειμένου να παραμείνει στην Ευρωζώνη.
2. Την εξ ίσου λανθασμένη άποψη του ελληνικού πολιτικού συστήματος, πως μπορεί να φροντίζει την εκλογική του πελατεία αγνοώντας τις υποδείξεις των εταίρων της χώρας, σε ό,τι αφορά στην απελευθέρωση των προστατευμένων επαγγελμάτων, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής και πως, ό,τι κι αν γίνει, οι «κουτόφραγκοι δε θα μας αφήσουν να χρεοκοπήσουμε».

Εκείνο που πλέον έχει σημασία είναι ότι, ο μέσος Ευρωπαίος, χάρη στη συστηματική δουλειά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των «λαϊκών» ΜΜΕ έχει ανασύρει όλα τα ρατσιστικά στερεότυπα σε βάρος των Ελληνών.

Εκείνο που επίσης  έχει σημασία είναι ότι ο μέσος Έλληνας, που στα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια είχε σιγά-σιγά αποβάλει την εξ ίσου ρατσιστική του απέχθεια προς τη Δύση, αισθάνεται ότι η Ευρώπη τον πρόδωσε. Και το συναίσθημα αυτό της προδοσίας είναι ανάλογο του αντίστοιχου μετά από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Με δεδομένο λοιπόν το διαζύγιο του ελληνικού λαού - της πλειοψηφίας για την ακρίβεια - με την Ευρώπη,  το οποίο είναι θέμα χρόνου να πάρει θεσμική μορφή, οι εναλλακτικές λύσεις για την Ελλάδα είναι δυο: είτε η προσκόλληση στο τουρκ,ικό άρμα, είτε η προσκόλληση στο ρωσικό άρμα. Με το δεύτερο να έχει μια ξεχωριστή θέση στο συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων, που ούτε ο σκληρός αντικομμουνιστικός αγώνας της περιόδου 1930-1974 δεν κατόρθωσε να εκθρονίσει.

Και με μια σημαντική διαφορά. Τότε, το σύνολο του πολιτικού συστήματος, με εξαίρεση το ΚΚΕ, ήταν εκ πεποιθήσεως στραμμένο προς τη Δύση, με μια ιδεολογική προσήλωση που του αφαιρούσε κάθε πολιτική αυτονομία. Κι όταν το πολιτικό σύστημα ήταν αδύναμο, υπήρχαν ισχυροί παρακρατικοί μηχανισμοί για να εξασφαλίσουν, δια πυρός και σιδήρου, την παραμονή της Ελλάδας στο δυτικό χώρο επιρροής.

Σήμερα,  τα πράγματα είναι διαφορετικά. Τα 38 χρόνια Δημοκρατίας συνέβαλαν στην εξάρθρωση των παρακρατικών μηχανισμών καταστολής. Επιπλέον, ένα σημαντικό κομμάτι του πολιτικού συστήματος, η Νέα Δημοκρατία,  το ΛΑΟΣ, αλλά και η πλειονότητα των ψηφοφόρων του ΚΚΕ στρέφουν το βλέμμα προς τη Ρωσία (παρ' όλο που η ηγεσία του ΚΚΕ έχει τον τελευταίο καιρό πάρει σαφείς αποστάσεις από αυτήν. Και το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα είναι παντελώς ανυπόληπτο.

Όμως τα όσα συμβαίνουν δεν αφήνουν αδιάφορη τη Ρωσία, η οποία ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, προωθεί αργά αλλά σταθερά τις θέσεις της στην Ελλάδα. 

Επί πρωθυπουργίας Κώστα Καραμανλή οι ελληνορωσικές σχέσεις υπήρξαν καλύτερες από ποτέ. Με αποτέλεσμα να διαταραχτούν, σε κάποιες περιπτώσεις, οι διπλωματικές ισορροπίες.

Κύριος μηχανισμός διείσδυσης τηε ρωσικής πολιτικής στην Ελλάδα είναι η Εκκλησία. 

Επίσης ο μηχανισμός εκείνος της Νέας Δημοκρατίας, που κινείται γύρω από τον Κώστα Καραμανλή, τον Αντώνη Σαμαρά και, φυσικά, τη Μονή Βατοπεδίου. Δεν είναι τυχαίο το ότι, με το ξέσπασμα της κρίσης, το ελληνικό διαδίκτυο κατακλύσθηκε από εκείνο το απίστευτο παραμύθι για δήθεν «ρωσική προσφορά να δανειοδοτήσει την Ελλάδα με 0% επιτόκιο». την ίδια στιγμή που η Ρωσία στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πρωτοστατούσε στην προσπάθεια για δανεισμό της Ελλάδας με όσο το δυνατόν πιο υψηλλά επιτόκια. 

Δεν είναι επίσης τυχαία η μεγαλοπρεπής υποδοχή του Εφραίμ από τον Πούτιν τον περασμένο Νοέμβριο, ούτε η πέρα από κάθε λογική διπλωματικής αβροφροσύνης αντιδράσεις της Ρωσίας στην προφυλάκιση του τελυταίου. Όπως δεν είναι τυχαίο και το πρόσφατο ταξίδι του Αντώνη Σαμαρά, εν μέσω κρίσιμων διαπραγματεύσεων με την Τρόικα, στη Ρωσία.

Οι λόγοι του ρωσικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα είναι προφανείς. Η Ρωσία, με την ανατροπή του Καντάφι και την επικείμενη, αργά ή γρήγορα, του αλ Άσαντ στη Συρία, έχει βρεθεί χωρίς το παραμικρό στήριγμα στη Μεσόγειο, για πρώτη φορά από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Κι αυτό ακριβώς σε μια εποχή που αρχίζει και πάλι να ορθώνει το ανάστημά της ως υπερδύναμης. Επιπλεον της προσφέρεται η ευκαιρία να ασκεί πίεση στην Τουρκία, ανεξαρτήτως του ότι οι σχέσεις τω δυο χωρών διάγουν την καλύτερη περίοδό τους, από την εποχή του Κεμάλ Ατατούρκ.

Προφανείς όμως είναι και οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης μετατροπής της Ελλάδας σε ρωσικό δορυφόρο. Όλο το δημοκρατικό κεκτημένο των τελευταίων 38 χρόνων θα πάει περίπατο. Τη χώρα θα κυβερνά η ρωσική Μαφία και όσοι εναντιώνονται στις επιθυμίες της θα δολοφονούνται μέρα -μεσημέρι, χωρίς ποτέ οι φονιάδες να τιμωρούνται.

Ευφάνταστα σενάρια; Μακάρι. Όμως πρέπει όλοι να έχουν στο νου τους ένα πράγμα. Η Ελλάδα δεν ενδιαφέρει πλέον πολιτικά την Ευρώπη. Οι ΗΠΑ, εξασθενημένες από τους πολέμους χωρίς αποτέλεσμα σε Ιράκ και Αφγανιστάν, δεν επιθυμούν άλλες εμπλοκές και, σε κάθε περίπτωση, έχουν περιορισμένη ικανότητα καθορισμού των εξελίξεων στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Και στη Ελλάδα, οι δυνάμεις που θέλουν και θα προσπαθήσουν να αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι περιορισμένης επιρροής.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Το σκίτσο που φιλοξενείται στην ανάρτηση είναι από ρωσικό διαδικτυακό τόπο. αν και η καλλιτεχνική ποιότητά του είναι κάτω του μετρίου, ο επί της άρκτου καβαλάρης που πυροβολεί είναι ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο έτερος, που εφορμά δίκην Κοζάκου με τη σπάθα στο χέρι είναι ο Αντώνης Σαμαράς

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΙΘΑΝΑΤΙΟΣ ΡΟΓΧΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ

Η κρίση του ελληνικού χρέους έθεσε εξ αρχής δυο ζητήματα:  την αναγκαιότητα συντεταγμένης ευρωπαϊκής απάντησης και την αναγκαιότητα  η απάντηση αυτή να οδηγήσει άμεσα στη δημιουργία πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι συνέπειες των, αναπόφευκτων,  κερδοσκοπικών επιθέσεων σε βάρος του Ευρώ. Και στα δυο ζητήματα,  η ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία αποδείχθηκε κοντόφθαλμη κι ανίκανη να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν και πότε θα χρεοκοπήσει η Ελλάδα - πράγμα βέβαιο - αλλά το πόσο χρόνο ζωής έχει το ευρώ.

Τις προηγούμενες ημέρες γίναμε, για πολλοστή φορά, μάρτυρες μιας απίστευτης - και πρωτόγνωρης - κακοφωνίας των μελών της γερμανικής κυβέρνησης που έστειλε όλα τα χρηματιστήρια του κόσμου στα τάρταρα. Είχαν προηγηθεί οι δημόσιες διαφωνίες του Προέδρου της ΕυρωπαΪκής Κεντρικής Τράπεζας και του Γερμανού Υπουργού Οικονομικών, οι επιλεκτικές διαρροές, από την ίδια τη γερμανική κυβέρνηση, στα ΜΜΕ για το περιβόητο σχέδιο Β στήριξης τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών σε περίπτωση χρεοκοπίας της Ελλάδας, η θλιβερή απόπειρα τζάμπα μαγκιάς του Βαγγελάκη Βενιζέλου προς την Τρόικα, οι απαιτήσεις της φιλανδικής κυβέρνησης για «εμπράγματες εγγυήσεις» έναντι των δανείων προς την Ελλάδα και πάει λέγοντας...

Με δεδομένη όλη αυτή την απίστευτη κακοφωνία, τη συνειδητή άρνηση των πολιτκών ηγεσιών να αναλάβουν τις ευθύνες τους απέναντι σε μια κρίση που ξεκίνησε σαν κρίση του ελληνικού χρέους και έχει μεταβληθεί σε κρίση της Ευρωζώνης, αλλά και την εκμετάλλευση της ελληνικής κρίσης από μέρους τους για να κερδίσουν, ανεπιτυχώς οι περισσότεροι, μερικά ψηφαλάκια στις εκλογικές τους περιφέρειες, οι επανειλημένες δηλώσεις της Λοράνς Παρισόλ, Προέδρου της Γαλλικής Ομοσπονδίας Εργοδοτικών Οργανώσεων, με τις οποίες καταγγέλλονται οργανωμένα κερδοσκοπικά συμφέροντα με έδρα, είτε στο Λονδίνο, είτε εκείθεν του Ατλαντικού, μόνο ως κακόγουστο αστείο μπορούν να εκληφθούν.

Όχι γιατί τέτοια παιγνίδια δε γίνονται. Όχι ότι το ευρώ και τα Κράτη-μέλη της Ευρωζώνης δε δέχονται οργανωμένες επιθέσεις. Μπροστά όμως σε μια κατάσταση που συνοψίζεται στο ρητό «ο σώζων εαυτώ σωθείτω», ακόμα κι ένας ηλίθιος θα καταλάβαινε ότι η Ευρωζώνη καταρρέει.

Κι αν δεν το είχε καταλάβει ως τώρα, η απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης να διαπραγματευτεί με την Κίνα τη μαζική αγορά ομολόγων του ιταλικού Κράτους είναι αρκετή για να τον πείσει. Γιατί οι Κινέζοι θα κάνουν αυτό που κάνουν παντού. Θα χορηγήσουν χαμηλότοκα δάνεια και, σε αντάλλαγμα, θα πάρουν τον έλεγχο των υποδομών, θα απαιτήσουν το άνοιγμα χωρίς κανένα έλεγχο της ιταλικής αγοράς στα προϊόντα τους και θα καταστρέψουν κάθε μορφή τοπικής παραγωγής.

Η Ευρωζώνη καταρρέει γιατί τα τελευταία είκοσι χρόνια, όλες ανεξαιρέτως οι πολιτικές ηγεσίες, παρουσίαζαν τα αντικοινωνικά μέτρα που από κοινού συμφωνούσαν στις Συνόδους Κορυφής, ως μέτρα που «επιβάλλουν οι κακές Βρυξέλλες». Γιατί στη θέση των πολιτικών ηγετών με όραμα βρίσκονται 27 μικροί Ανδρέες Παπανδρέου, ικανοί να τινάξουν τα πάντα στον αέρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα πρόσκαιρο εκλογικό όφελος. Κι όσοι δεν είναι τέτοιοι, είναι προκλητικά κατώτεροι των περιστάσεων (Γιώργος Παπανδρέου, Θαπατέρο, Σόκρατες).

Η Ευρωζώνη, και μαζί της το όνειρο για μια Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, κατερρέει γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση, που χτίστηκε λιθαράκι - λιθαράκι πάνω στην παραδοχή ότι είναι συνώνυμη της ευημερίας και της Δημοκρατίας για όλους, μετατρέπεται συστηματικά, από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και μετά, σε ένα μηχανισμό περιστολής δικαιωμάτων και αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων.

Η επιθετική άρνηση της μεγάλης πλειοψηφίας των βορειοευρωπαίων πολιτών να στηρίξουν την Ελλάδα είναι αποτέλεσμα ευρύτατων κοινωνικών συμμαχιών, φτωχολογιάς, μικροαστών αλλά και του τραπεζικού κεφαλαίου, που βλέπουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ως απειλή. Απειλή για τις θέσεις εργασίας τους, απειλή για το εισόδημά τους και, σε ό,τι αφορά στις Τράπεζες, απειλή για την ασύστολη κερδοσκοπία.

Η Ευρωζώνη και η ΕΕ καταρρέουν γιατί απέναντι στην εικοσαετούς διάρκειας ολομέτωπη συντονισμένη επίθεση του μεγάλου κεφαλαίου στο Κράτος Πρόνοιας, τη Δημόσια Εκπαίδευση και Υγεία, στα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, η Αριστερά αρνήθηκε να εκπονήσει μια ευρωπαΪκή στρατηγική διεκδικήσεων κι αναλώθηκε, είτε σε φιλάρεσκες διαπιστώσεις, είτε στην τυπολατρική υποταγή των κοινωνικών δικαιωμάτων στην ανάγκη να προχωρήσει η «Ενωμένη Ευρώπη».

Η ανεξέλεγκτη ελληνική, και όχι μόνο, χρεοκοπία, είναι πλέον θέμα χρόνου. Κι αυτό γιατί, πέρα από τις αναμφισβήτητες κοινωνικές συνενοχές που έφεραν την Ελλάδα σε αυτή την κατάσταση - κακά τα ψέμματα, η περιβόητη φράση του Πάγκαλου έχει ισχυρή δόση αλήθειας (το ότι άλλλοι έτρωγαν την αγελάδα κι άλλοι έγλειφαν τα κόκαλα είναι ένα άλλο θέμα, που όμως χάνει κάθε αξία να συζητηθεί από τη στιγμή που κανείς δε φώναζε «μη σφάζετε τις αγελάδες») - οι πολιτικές «τιμωρίας» του ελληνικού λαού που επιβλήθηκαν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τις οποίες ασμένως αποδέχτηκε η ελληνική κυβέρνηση, ήταν από την αρχή προφανές ότι θα στερούσαν από την οικονομία κάθε δυνατότητα ανάπτυξης και δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων. Το έργο το είχαμε δει πάνω από δέκα φορές στα τελευταία είκοσι χρόνια.

Το πρόβλημα, για όλη την Ευρώπη, είναι η επόμενη μέρα. Κι αν το ελληνικό χρέος αντιστοιχεί στο 3% μόλις του συνολικού ευρωπαΪκού δημοσίου χρέους, το ιταλικό χρέος αντιστοιχεί στο 23%. Κι αν αρκούσε μια φήμη για την Ελλάδα για να φτάσουν τα επιτόκια του ιταλικού χρέους σε πρωτόγνωρα ύψη, η ελληνική χρεοκοπία θα προκαλέσει σεσμό. Με συνέπειες που κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει.

Και το χειρότερο όλων είναι ότι, ακόμα και στην περίπτωση που, ως διαμαγείας, εξαλείφονταν αύριο ο φετιχισμός της «σφιχτής πολιτικής» είναι αμφίβολο πλέον αν θα ήταν δυνατό να αντισραφούν οι καταστάσεις.

Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, παρακολουθούμε όλοι την παταγώδη αποτυχία ενός εγχειρήματος 60 χρόνων.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΠΟ ΤΗ ΧΑΡΥΒΔΗ... ΣΤΗ ΧΑΡΥΒΔΗ

Ενώ στη Βουλή έχει αρχίσει η - τρόπος του λέγειν - συζήτηση για το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, που, εκτός κι αν συμβούν συνταρακτικά γεγονότα, θα ψηφιστεί, με την κυβέρνηση λίγο περισσότερο ξεπουπουλιασμένη, δυο προοπτικές, εξ ίσου ζοφερές, διαγράφονται για την ελληνική κοινωνία.
Από τη μια το κυβερνητικό και ευρωπαϊκό όραμα, που θα καταστήσει την Ελλάδα Ρωσία του Γιέλτσιν, με τον ένα στους δυο ανθρώπους να μην έχει να φάει και τη Μαφία να διαγουμίζει.
Από την άλλη το, πλειοψηφικό πλέον, αίτημα για επιστροφή «στη δραχμούλα», που στην καλύτερη περίπτωση θα καταστήσει την Ελλάδα τουρκική επαρχία και στη χειρότερη Αλβανία του Εμβέρ Χότζα.
Όταν όμως φθάνουμε να έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στη μια ή στην άλλη Χάρυβδη, τότε είναι η ώρα να αξιώσουμε ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ.

Το αποτέλεσμα της εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου προγράμματος, με την προϋπόθεση ότι οι στόχοι του θα επιτευχθούν, είναι προδιαγραμμένο. Το 29,4% των δημοσίοων εσόδων του 2011 θα διατεθούν για την εξυπηρέτηση του χρέους, ποσοστό που, το 2015, θα έχει φθάσει στο αστρονομικό 38%.
Κι όλα αυτά θεωρώντας δεδομένο ότι τα χρήματα από τους 22 πρόσθετους έμμεσους φόρους θα εισπραχθούν, πράγμα που, αν ληφθεί υπ' όψη η αποτυχία να εισπραχθούν τα προβλεπόμενα έσοδα από τους πολύ λιγότερους έμμεσους φόρους του 2010, έχει εξασφαλισμένη αποτυχία.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Ακόμα περισσότεροι φόροι θα επιβληθούν σε αυτούς που δε μπορούν να φοροδιαφύγουν, τα βασικά για την επιβίωση αγαθά θα γίνουν ακόμα πιο ακριβά ενώ από την άλλη το Δημόσιο θα βλέπει συνεχώς τα ελλείμματά του να διογκώνονται, από πρόσθετες δαπάνες που θα προκύψουν από τις αποκρατικοποιήσεις - ενοίκια για δημόσια κτίρια που θα έχουν ξεπουληθεί, λογαριασμοί ηλεκτρικού στην ιδιωτική πλέον ΔΕΗ, και τόσα άλλα που κανείς δεν κάνει τον κόπο να προϋπολογίσει.
Γνωστές είναι και οι επιπτώσεις. Η ανεργία θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο, από το στραγγαλισμό της αγοράς, η εγκληματικότητα θα εκτοξευθεί σε ύψη αδιανόητα κι ό,τι πιο δημιουργικό διαθέτει αυτή η κοινωνία θα βρίσκεται είτε στις φυλακές - ως επικίνδυνοι τρομοκράτες - είτε θα πάρει, όπως στις δεκαετίες του '20 και του '50, το δρόμο της μετανάστευσης χωρίς επιστροφή.
Η αποχώρηση από το ευρώ και η επιστροφή στη «δραχμούλα», ακόμα και αν συνοδεύεται από στάση πληρωμών και μονομερή διαγραφή του δημοσίου χρέους, θα οδηγήσει σε εξ ίσου απίστευτη δυστυχία. Με ένα παντελώς αναξιόπιστο νόμισμα που από το πρωί ως το βράδυ θα χάνει σημαντικό μερίδιο της αξίας του, με καλπάζοντα πληθωρισμό και με αδυναμία προσέλκυσης των απαραίτητων κεφαλαίων για την παραγωγική και βιώσιμη αξιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πόρων, είτε η χώρα θα πάψει αν υφίσταται ως κρατική οντότητα, είτε θα καταλήξει να φυτοζωεί, αποκλεισμένη από το παγκόσμιο γίγνεσθαι, σε συνθήκες γενικευμένης εξαθλίωσης.
Όμως λύση υπάρχει. Που αποτρέπει και το ένα και το άλλο εφιαλτικό σενάριο. η λύση αυτή είναι ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ και μόνο ευρωπαϊκή. Και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά το σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα.
Πρώτη προϋπόθεση για τη λύση αυτή είναι η άμεση εγκατάλειψη του φετιχισμού του σκληρού ευρώ και η εκτύπωση πολλών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ένα μέρος των χρημάτων αυτών θα διατεθεί για την άμεση αποπληρωμή μέρους του χρέους των χωρών που βρίσκονται σε δυσκολία και το υπόλοιπο θα διατεθεί σε δημόσιες επενδεύσεις σε υποδομές, που θα επιτρέψουν στην κάθε μια από τις χώρεςε αυτές να αξιοποιήσει καλύτερα τους αναξιοποίητους πόρους της.
Σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα οι επενδύσεις αυτές πρέπει να διατεθούν για τον εκσυγχρονισμό και την αύξηση της παραγωγικότητας της Δημόσιας Διοίκησης, την άμεση βελτίωση των μεταφορών και των δικτύων, την άμεση βελτίωση της ποσότητας και της ποιότητας της Δημόσιας Παιδείας και της Δημόσιας Υγείας.
Δεύτερη προϋπόθεση είναι κάποιος να επιβάλει αυτή τη λύση. Κι ο μόνος τρόπος για να επιβληθεί μια τέτοια λύση είναι να εκλεγεί, στην Ελλάδα ή σε κάποια από τις χώρες που έχουν ανάλογο πρόβλημα, μια κυβέρνηση έτοιμη να απειλήσει ότι ή έτσι θα γίνουν τα πράγματα ή θα κηρύξει μονομερή παύση πληρωμών όντας εντός του ευρώ.
Όνειρο θερινής νυκτός; Ο πνιγμέμνος από τα μαλλιά του πιάνεται; Ή ο μοναδικός δρόμος για να επιβιώσει μια δημοκρατική Ευρωπαϊκή Ένωση; Μπορεί τίποτα απ' όλα αυτά, μπορεί όλα μαζί, αλλά σε κάθε περίπτωση πρόκειται για μια προσπάθεια να επικρατήσει, στο παρά ένα Η ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΤΟ ΒΑΛΣ ΤΩΝ ΓΟΥΡΟΥΝΙΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Το οφθαλμοφανές που κανείς δεν ήθελε να δει συμβαίνει. Η ελληνική χρεοκοπία δεν ήταν παρά η κλωστή από την οποία άρχισε να ξηλώνεται το πουλόβερ. Ήρθε ήδη η σειρά της Ιρλανδίας να χρεοκοπήσει κι ακολουθούν η Πορτογαλία, η Ισπανία, αλλά και το Βέλγιο και η Ιταλία. Η κοιμώμενη τον ύπνο του δικαίου ευρωπαϊκή ηγεσία αρχίζει να υποψιάζεται ότι διακυβεύεται η επιβίωση της Ένωσης. Κι αναδεικνύεται αυτό που κανείς δε θέλει να παραδεχτεί. Ότι η κρίση δεν είναι οικονομική. Είναι πολιτική.

Όταν, στις αρχές του χρόνου, είχε αρχίσει να διαφαίνεται η ελληνική χρεοκοπία, ο ευρωπαϊκός τύπος γέμισε με «βαθυστόχαστες» αναλύσεις, που συχνά παρεκτρέπονταν σε ρατσιστικα υβρεολόγια, για τη διαφθορά, τις πελατειακές σχέσεις και την ασυλόγιστη σπατάλη που είχαν οδηγήσει την Ελλάδα στη χρεοκοπία. Όχι πως είχαν άδικο οι άνθρωποι, τουλάχιστον αυτοί που ήταν κόσμιοι. Ενδεχομένως και λίγα μας έσουρναν. Έβλεπαν όμως το δέντρο και έχαναν το δάσος.
Διότι, εντάξει, εμείς εξευτελίσαμε κάθε έννοια κοινής λογικής, ξεπεράσαμε κάθε όριο «δημιουργικής λογιστικής» όπως ευγενικά αποκαλείται η παραποίηση των οικονομικών δεδομένων, το κωλοβαρέσαμε γενικώς κι από πάνω πουλάγαμε και μούρη, αλλά πώς εξηγείται η χρεοκοπία της Ιρλανδίας; Εκεί, ούτε διαφθορά στη δημόσια διοίκηση υπάρχει, ούτε γραφειοκρατία, ούτε παραποίηση των στατιστικών δεδομένων, ούτε «τερατώδες κράτος», ούτε θηριώδεις στρατιωτικές δαπάνες, ούτε κοινωνικό κράτος, ούτε φορολογία των επιχειρήσεων και γενικώς, εδώ και είκοσι χρόνια, όλα ακολουθούν κατά γράμμα το ευαγγέλιο της φιλελεύθερης ορθοδοξίας. Χώρια που, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα «γουρούνια» (Portugal, Ireland, Greece, Spain - PIGS), η Ιρλανδία είχε προσελκύσει πληθος πολυεθνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις τεχνολογίες αιχμής.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως στη βάση της κρίσης υπάρχουν σοβαρότατες οικονομικές στρεβλώσεις. Που όμως, σε ευρωπαϊκό πλαίσιο, ήταν πλήρως διαχειρίσιμες. Αρκεί να υπήρχε πολιτική βούληση και στοιχειώδης οξυδέρκεια. Όμως τίποτα από τα δυο δεν υπάρχει.
Η ελληνική κρίση ξεκίνησε από την επιθυμία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος να κάνει πολιτικό καψόνι στον Προέδρο της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, το Γ. Παπανδρέου. Ξέσπασε όταν, τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αρνήθηκε να δηλώσει πως, «όποια και αν είναι η αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας η ΕΚΤ θα συνεχίσει να δέχεται τα ελληνικά ομόλογα», πράγμα που έκανε τρεις μήνες μετά, αλλά ήταν πια αργά. Και γιγαντώθηκε, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου, όταν όλοι οι Ευρωπαίοι εταίροι υποδείκνυαν στην Ελλάδα να προσφύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δίνοντας έτσι στις αγορές το μήνυμα ότι «δεν υπάρχει κοινοτική αλληλεγγύη». Και γι αυτό ακριβώς το λόγο επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς. Σύντομα στη θέση της Ιρλανδίας θα βρεθεί η Πορτογαλία και οι επόμενοι υποψήφιοι είναι η Ισπανία, αλλά και δυο ιδρυτικά μέλη της ΕΟΚ, η Ιταλία και το Βέλγιο. Είναι πλέον σαφές ότι οι συνεχείς ακρωτηριασμοί δε θα σώσουν τον ασθενή.
Είναι επίσης σαφές ότι το κύριο πρόβλημα της Ευρώπης είναι η απουσία ευρωπαϊκών οργάνων περιβεβλημένων με τη νομιμοποίηση της Λαϊκής Κυριαρχίας τα οποία θα ασκήσουν πολιτικές. ενδεικτικός είναι ο τρόπος με τον οποίο έμεινε, τέλη Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς προϋπολογισμό για το 2011. Βάσει της Συνθήκης της Λισσαβώνας ο κοινοτικός προϋπολογισμός που καταρτίζει η Επιτροπή πρέπει να εγκριθεί σε κοινή συνάντηση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών και του Προεδρείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο δεσμεύεται από τις αποφάσεις της Ολομέλειας. Η συνάτηση αυτή κατέληξε σε αδιέξοδο διότι τρεις χώρες, Η Σουηδία, η Ολλανδία και η Μεγάλη Βρετανία αρνήθηκαν να συζητήσουν το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι εθνικοί προϋπολογισμοί, που πλέον θα κατατίθενται στην κρίση της Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας υποχρεωτικά πριν τεθούν προς ψήφιση στα εθνικά κοινοβούλια, να υποβάλλονται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η απαίτηση αυτή του μοναδικού θεσμικού οργάνου που είναι νομιμοποιημένο με τη ψήφο του Κυρίαρχου Λαού, είναι απόρροια της ίδιας της Συνθήκης της Λισσαβώνας.
Την ίδια στιγμή που Κράτη-μέλη αρνούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την άσκηση των περιορισμένων - ούτως ή άλλως - δικαιωμάτων του, στο όνομα της εθνικής κυριαρχίας, δέχονται χωρίς συζήτηση να αποποιηθούν την εθνική κυριαρχία στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής, οι υπουργοί Εσωτερικών και δημόσιας τάξης έχουν προχωρήσει σε από κοινού ενέργειες, στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, οι οποίες παραβιάζουν βάναυσα τα δικαιώματα του πολίτη, όπως αυτά προσδιορίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τα εθνικά συντάγματα και, προσεχώς, αποποιούνται και του δικαιώματος άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Αυτή η αποποίηση της εθνικής κυριαρχίας α λα καρτ θα φέρει στο άμεσο μέλλον τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τις εθνικές κυβερνήσεις αντιμέτωπα με τις αντιδράσεις των κοινωνιών, οι οποίες θα ασφυκτιούν από τις ολοένα αυξανόμενες περιοριστικές πολιτικές.
Αν στην ήπειρο που γέννησε τον «ορθό λόγο» δεν επικρατήσει την ύστατη στιγμή, γιατί εκεί είμαστε, η κοινή λογική και δεν αντικατασταθεί ο τυφλός μονεταρισμός από μια πανευρωπαϊκή πολιτική πολιτκών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την άμεση μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, το μέλλον της Ευρώπης - και όχι μόνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης - είναι ζοφερό. Αλλά επειδή η ίδια ήπειρος που γέννησε τον ορθό λόγο, τα ατομικά δικαιώματα και το σοσιαλιστικό κίνημα, γέννησε επίσης την Ιερά Εξέταση και το ναζισμό... καλά θα κάνουμε να ανησυχούμε

Γιάννης Χρυσοβέργης