ΕΛ.Α.Σ. ! ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΦΙΛΕ ΜΟΥ Μ' ΕΜΑΣ;*

Η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη του οικονομικού προγράμματος της  Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) από τον Αλέξη Τσίπρα  ήταν, μακράν, κατώτερη των προσδοκιών. Όχι γιατί δεν ήταν «αρκούντως ριζοσπαστικό», όπως τον κατηγόρησαν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ -αν κάποιος κατορθώσει να μου εξηγήσει γιατί οι δυο αυτοί πολιτικοί σχηματισμοί δεν είναι ένας κερδίζει γλυφιτζούρι κοκοράκι- για πρόγραμμα κεντροαριστερού κόμματος μια χαρά ήταν, αλλά γιατί βοούσε ότι τα στελέχη της ΕΛ.Α.Σ. έχουν πλήρη άγνοια για το πώς ζει η φτωχολογιά κι, ακόμα χειρότερα, εγκληματική ανικανότητα να μιλήσουν μια γλώσσα κατανοητή σ' αυτήν.

ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΕΡΔΙΖΟΝΤΑΙ ΧΑΡΗ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΑ ΤΑΞΗ, ΧΑΝΟΝΤΑΙ ΟΜΩΣ ΑΠΟ ΤΗ ΦΤΩΧΟΛΟΓΙΑ

Από τη μέρα που ο Αλέξης Τσίπρας λανσάρισε  την ΕΛ.Α.Σ. καθημερινή του προσπάθεια είναι να «εξηγήσει» στη μεσαία τάξη ότι δεν θα «είναι όπως παλιά», ότι αυτή τη φορά «δε θα βάλει ένα σκασμό φόρους», ότι τα όποια κοινωνικά μέτρα ληφθούν «θα είναι κοστολογημένα ως το τελευταίο ευρώ». Κι είναι τέτοιος ο καημός του να «τον αγαπήσει» η μεσαία αστική τάξη που,  τα αρχικά προτάγματα του κόμματος, αυτά που παρουσίασε σε μια μαζική λαϊκή συγκέντρωση στην Κοκκινιά -η ακρίβεια και το κόστος της ενέργειας- σχεδόν δεν ακούστηκαν χθες, παρά το γεγονός  ότι οι προτάσεις για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων κατέλαβαν πολύ χώρο και χρόνο στην παρουσίαση.

Προσωπικά κατανοώ πλήρως αυτόν τον καημό του μιας και στη χώρα μας η μεσαία αστική τάξη -αυτή που, όπως ισχυρίζονται και πιθανότατα έχουν δίκιο οι επαγγελματίες της πολιτικής επικοινωνίας, «δίνει τις εκλογικές νίκες»- αξιώνει νοσοκομεία με ξενοδοχειακές υπηρεσίες πέντε αστέρων και, ει δυνατόν, τρεις τέσσερις γιατρούς και νοσηλευτές στο προσκέφαλο του ασθενούς αποκλειστικά γι' αυτόν αλλά χωρίς να πληρώνει ούτε ένα ευρώ σε φόρους, σχολεία και πανεπιστήμια που να θυμίζουν τα campus -ναι, έτσι τα αποκαλούν- των αμερικανικών τηλεοπτικών σειρών πάλι χωρίς να πληρώνουν ούτε ένα ευρώ από την τσέπη τους σε φόρους  και πάει λέγοντας.

Για τον ίδιο λόγο κατανοώ πλήρως τη θέση της ΕΛ.Α.Σ. για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, πολύ περισσότερο που ισχύει απόλυτα το ότι τα ευρωπαϊκό δίκαιο υπερισχύει των συνταγμάτων των Κρατών-μελών της ΕΕ -γι' αυτό άλλωστε και κάθε ευρωπαϊκή νομοθεσία για να περάσει πρέπει να βρεθεί φόρμουλα συμβατή με το γερμανικό σύνταγμα- κι αν είχαμε στην Αριστερά δυο δράμια νιονιό θα είχαμε ρυθμίσει αυτό το θέμα μια χαρά βάζοντας στο Σύνταγμα τις κατάλληλες προϋποθέσεις για τη λειτουργία τους -π.χ. οι εγγραφόμενοι σε αυτά να έχουν υποχρεωτικά περάσει σε αντίστοιχες σχολές μέσω των Πανελληνίων και να διέπεται το προσωπικό τους από τους ίδιους όρους με αυτό των δημοσίων πανεπιστημίων-.

Εκείνο που όμως είναι πραγματικά απογοητευτικό είναι η ακραία αδυναμία του κόμματος να επικοινωνήσει σε απλά ελληνικά εκείνο το σκέλος του προγράμματός του που αφορά την ανακούφιση της φτωχολογιάς (αυξήσεις μισθών, συγκεκριμένα μέτρα για την καταπολέμηση της ακρίβειας κ.λ.π.). 

Και είναι απογοητευτικό γιατί  μια απλή ανάγνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων από το Δημοψήφισμα του 2015 και μετά, δείχνει ότι περισσότερο από μισό εκατομμύριο ψηφοφόροι, κυρίως από τις φτωχογειτονιές, δεν πήγαν να ψηφίσουν έκτοτε. Και δεν υπάρχει περίπτωση να κερδίσει κεντροαριστερό κόμμα εκλογές αν δεν κατορθώσει να δώσει σε αυτούς τους ανθρώπους και πάλι ελπίδα.

Η ΜΠΟΥΡΔΑ ΤΩΝ «ΔΩΡΕΑΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΣΕ ΑΘΗΝΑ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ενδεικτική αυτής της κατάστασης είναι η ιδιοφυής μπούρδα περί δωρεάν συγκοινωνιών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Είμαι βέβαιος ότι τα «αστέρια» της ΕΛ.Α.Σ. αντέγραψαν την πρόταση αυτή από το πρόγραμμα του Ζοχράν Μαμντάνι. 

Μόνο που στη Νέα Υόρκη ένα εισιτήριο του μετρό κοστίζει πάνω από 6 δολάρια, ενώ στην Αθήνα μόλις €1,20 κι αν κάποιος έχει κάρτα απεριορίστων διαδρομών κάτω από το μισό αυτού του ποσού.

Στην πρόταση αυτή λοιπόν αποτυπώνεται σε όλο της το μεγαλείο η ογκώδης άγνοια των στελεχών της ΕΛ.Α.Σ. για το πως ζει πραγματικά η φτωχολογιά. Γιατί τον άνθρωπο που πρέπει να πάρει δυο και τρία μαζικά μέσα μεταφοράς για να φτάσει από το σπίτι στη δουλειά του κι από τη δουλειά του στο σπίτι η τιμή του εισιτηρίου είναι το μικρότερο πρόβλημά του.

Τον καίει ότι τα λεωφορεία είναι ακριβοθώρητα και πρέπει να περιμένει 15-25 λεπτά στις ανταποκρίσεις τους. Τον καίει ότι το μετρό περνάει κάθε 10 λεπτά αντί για κάθε δυο λεπτά και το τραμ κάθε 25 λεπτά. Κι όλα αυτά του προσθέτουν τουλάχιστον μια ώρα ταλαιπωρία στον πηγαιμό κι άλλη τόση στο γυρισμό από τη δουλειά του.

Το πρόβλημα των αστικών συγκοινωνιών δεν είναι το ακριβό τους κόμιστρο. Είναι ότι στο μετρό και στο τραμ οι συρμοί είναι λίγοι κι οι μηχανοδηγοί ακόμα λιγότεροι. Ότι τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ είναι παλιά και κακοσυντηρημένα κι ότι οι οδηγοί τους λιγοστοί. Κι ότι ακόμα λιγότεροι είναι οι μηχανικοί αυτοκινήτων για τη συντήρηση των οχημάτων και τα ανταλλακτικά σπανίζουν.

Αντί λοιπόν να υποσχεθούν ότι επιτέλους θ' αποκτήσουν η Αθήνα κι η Θεσσαλονίκη δημόσιες συγκοινωνίες άξιες να φέρουν αυτό το όνομα αναλώνονται σε φούσκες που, ακόμα κι αν υλοποιηθούν, κανενός τη ζωή δεν θα κάνουν πιο εύκολη.

Βεβαίως, υπάρχουν κατηγορίες συμπολιτών μας για τους οποίους ακόμα κι αυτό το πενιχρό κόμιστρο είναι δυσβάστακτο, όπως οι άνεργοι, οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι νέοι κάτω των 18 ετών κι είναι προφανές ότι σε όλους αυτούς πρέπει να εξασφαλιστεί η δωρεάν πρόσβαση στα ΜΜΜ. Αλλά για ποιο λόγο να εξαιρούνται του εισιτηρίου οι τουρίστες, για παράδειγμα;

ΜΙΑ ΚΟΥΦΟΝΙΚΟΛΑΚΟΥ ΔΕΝ ΦΕΡΝΕΙ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στη χθεσινή παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος. Με τη φωτεινή εξαίρεση της Θεώνης Κουφονικολάκου, η οποία στέκεται εξαιρετικά σε όλα τα πάνελ, μιλάει απλά και είναι ικανή να αναδεικνύει το ουσιώδες, ΟΛΑ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ τα υπόλοιπα στελέχη της ΕΛ.Α.Σ. είναι θλιβερά όταν διατυπώνουν  δημόσια τις πολιτικές τους απόψεις.

Μιλούν από καθέδρας, μια γλώσσα ξύλινη, χάνονται σε ατέρμονες εξηγήσεις κι επεξηγήσεις που κοιμίζουν τον ακροατή τους. Κι επειδή είναι έξυπνοι άνθρωποι είναι προφανές πως η αδυναμία τους να μιλήσουν ανθρώπινα οφείλεται απλούστατα στο ότι ουδέποτε στη ζωή τους έχουν περπατήσει σε μια φτωχογειτονιά, ουδέποτε έχουν μιλήσει με τους ανθρώπους που ζουν στις φτωχογειτονιές, κατά μείζονα λόγο δε, ουδέποτε έχουν προσπαθήσει να τους ακούσουν.

Όταν ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. είχα γράψει ένα άρθρο με τίτλο: ΚΑΝ' ΤΟ ΟΠΩΣ Ο ΡΟΥΒΙΚΩΝΑΣ... 'Η ΟΠΩΣ Ο ΖΟΧΡΑΝ ΜΑΜΝΤΑΝΙ .Στο άρθρο αυτό εξηγούσα την αναγκαιότητα για ένα συνδυασμό μετριοπαθούς πολιτικής και ανάδειξης θεμάτων που ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙΝΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. 

Από την ακρίβεια και το κόστος της ενέργειας μέχρι την αντιεμβολιαστική πολιτική της κυβέρνησης που αποσκοπούσε στην εξόντωση του ζωικού κεφαλαίου της χώρας απέναντι στον αφθώδη πυρετό, ώστε να υποβαθμιστεί αφ' ενός το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ κι αφ' ετέρου να υποχρεωθούν οι καταναλωτές να αγοράζουν τα μπουκωμένα στις ορμόνες αρνίσια κρέατα από τη Νότιο Αμερική -κάτι σαν τις μπίζνες του Παττακού με τα σάπια βοδινά Αργεντινής στη διάρκεια της Χούντας-. Αυτό που μέχρι τώρα βλέπουμε είναι ακριβώς το αντίθετο.

ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΝΑ ΣΤΙΒΑΡΟ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΟ ΚΟΜΜΑ;

Σε μια εποχή που η κοινωνία είναι βαθύτατα απελπισμένη, οι άνθρωποι δε μπορούν να βγάλουν το μήνα λόγω της ακρίβειας και επιπροσθέτως η κυβέρνηση παραβιάζει, όχι μόνο το Σύνταγμα, αλλά και τους ίδιους τους νόμους που η ίδια ψήφισε, σε μια εποχή που σύσσωμος ο κομματικός μηχανισμός του Μητσοτάκη σπεύδει να υπερασπιστεί κάθε λίγο και λιγάκι παιδόφιλους και βιαστές, σε μια εποχή που η ηγεσία της Δικαιοσύνης συνειδητά εμποδίζει κάθε δικαστική έρευνα που μπορεί να θίγει - ακόμα και υποθετικά- την κυβέρνηση, οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από ένα στιβαρό πολιτικό αντίπαλο απέναντι στη μητσοτακική δικτατορία.

Δεδομένου δε του συντηρητισμού της ελληνικής κοινωνίας το ρόλο αυτό είναι απαραίτητο να τον παίξει ένα κεντροαριστερό κόμμα, το οποίο καλό θα ήταν να έχει μια σοβαρή κριτική από τα αριστερά του - δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν υπάρχει-, ώστε να μην ξεφεύγει. Το ερώτημα είναι αν η ΕΛ.Α.Σ.  θα μπορέσει να παίξει αυτό το ρόλο ή αν θα προστεθεί στο μακρύ κατάλογο των ευρωπαϊκών κεντροαριστερών κομμάτων που αποξενώθηκαν εντελώς από τη φτωχολογιά και σήμερα  είναι κομπάρσοι της πολιτικής σκηνής. 

Όμως παντού όπου συνέβη αυτό η κοινωνία δεν  στράφηκε προς τα αριστερά. προς την άκρα Δεξιά στράφηκε. Και με δεδομένη την επικείμενη αποφυλάκιση του Κασιδιάρη, ο οποίος έχει εκτίσει ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ ΤΟΥ, τα πράγματα είναι εξαιρετικά δυσοίωνα.

Γιάννης Χρυσοβέργης

https://www.youtube.com/watch?v=dkz54oKH_v0

ΚΑΝ'ΤΟ ΟΠΩΣ Ο ΡΟΥΒΙΚΩΝΑΣ...

Ή ΟΠΩΣ Ο ΖΟΧΡΑΝ ΜΑΜΝΤΑΝΙ

Η ανακοίνωση της ίδρυσης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) από τον Αλέξη Τσίπρα και οι θρυλούμενες -προσωπικά επιθυμώ διακαώς να επιβεβαιωθούν- κινήσεις προσέγγισης μεταξύ ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ και ΜΕΡΑ25 βάζουν τέλος στο πολιτικό τέλμα τόσο στο χώρο της Κεντροαριστεράς, όσο και σε αυτόν της Αριστεράς.

Κι αν για τον Αλέξη Τσίπρα το ζητούμενο είναι η συγκρότηση ενός πολιτικού φορέα που θα κατορθώσει να βάλει τέλος στο Μητσοτακικό καθεστώς, για την Αριστερά το ζητούμενο είναι η συγκρότηση ενός χώρου που θα παρεμβαίνει στην κοινωνία με ρηξικέλευθες ιδέες που θα πιέζουν την κεντροαριστερά για τολμηρές κοινωνικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις.

Και για τους μεν και για τους δε όμως το κύριο ζητούμενο είναι να επανασυστηθούν στην κοινωνία.

ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΜΕ ΤΟ ΛΑΟ

Πάνε 35 περίπου χρόνια που η Αριστερά και η Κεντροαριστερά πήραν διαζύγιο με τη φτωχολογιά. Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 με σοκάριζε το γεγονός ότι τα μέλη του ΠΑΣΟΚ με τα οποία τύχαινε να συνομιλώ -μιλώ για ανθρώπους της ηλικίας μου και νεότερους- κυκλοφορούσαν με ρούχα που κόστιζαν δυο και τρεις φορές το μηνιάτικο των ψηφοφόρων στους οποίους απευθύνονταν και δεν έβλεπαν κάποιο πρόβλημα σ' αυτό. Την ίδια εποχή διαπίστωνα ότι τα μέλη της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήξεραν πώς πάει κανείς με λεωφορείο στις φτωχογειτονιές της Αττικής. Που φυσικά δεν είναι πια η Καισαριανή, ο Βύρωνας κι η Κοκκινιά κι ας ψηφίζουν ακόμα Αριστερά. Μιλάμε για τις συνοικίες πέρα από την εμβέλεια του μετρό, όπως το Ζεφύρι, το Πέραμα, το Μενίδι οι συνοικίες της Δυτικής Αττικής, με δυο λόγια τους δήμους και τις συνοικίες που θες γύρω στις δυο ώρες με τα μέσα συγκοινωνίας για να φτάσεις στη δουλειά σου κι άλλες τόσες για να επιστρέψεις.

Κι ενώ η Αριστερά κι η Κεντροαριστερά όλα αυτά τα χρόνια μιλούσαν εξ ονόματος αυτών των ανθρώπων, δεν είχαν ιδέα πού έμεναν, πώς ζούσαν και τι ζόρια τράβαγαν στην καθημερινή τους ζωή. Η τελευταία φορά που οι άνθρωποι αυτοί μπήκαν στον κόπο να πάνε ως την κάλπη ήταν για να ψηφίσουν το ΠΑΣΟΚ το 2009. Έκτοτε οι ψηφοφόροι μειώθηκαν κατά 750.000 στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2012 και του Γενάρη του 2015, και κατά άλλες 550.000 από τις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015 και μετά.

Το στοίχημα λοιπόν, τόσο για την ΕΛ.Α.Σ. όσο και για την μελλοντική συμπόρευση ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, ΜΕΡΑ25 και όποιων άλλων είναι να επανασυστηθούν σε αυτούς τους ψηφοφόρους στο όνομα των οποίων μιλούν.

Και το έργο τους μόνο εύκολο δεν  θα είναι. γιατί η φύση απεχθάνεται τα κενά και το κενό που άφησαν πίσω τους η Κεντροαριστερά και η Αριστερά έχει καλυφθεί από συνωμοσιολόγους τσαρλατάνους κι απατεώνες, μαφιόζικες και νεοναζιστικές συμμορίες κι αφιονισμένο παπαδαριό. Όλοι αυτοί λειτουργούν συμπληρωματικά και ποτέ ανταγωνιστικά. Και φυσικά δεν θα χαρούν καθόλου αν δουν κάποιους νεοφερμένους να μπαίνουν στα χωράφια τους.

Παρεμπιπτόντως να σημειώσουμε ότι, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες δημοσκοπήσεις, σε αυτό το 1,3 εκατομμύρια ψηφοφόρους φαίνεται να έχει πολλές συμπάθειες η ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, το κόμμα της αξιοσέβαστης μεν, επικίνδυνα θρησκόληπτης και περιστοιχιζόμενης από τα χειρότερα ακροδεξιά λαμόγια δε -μπροστά τους ο Βελόπουλος ωχριά-  Μαρίας Καρυστιανού.

ΚΑΝ'ΤΟ ΟΠΩΣ Ο ΡΟΥΒΙΚΩΝΑΣ

 Αυτό που χρειάζονται τόσο η ΕΛ.Α.Σ. όσο κι η Αριστερά είναι να πείσουν ανθρώπους που έχουν τουλάχιστον 20 χρόνια να τους δουν ότι αξίζει να τους ακούσουν. Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο σε μια εποχή που οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει να ακούνε, να ρωτάνε, να κάνουν διάλογο.

Όταν η κακοκαιρία Ντάνιελ έπνιξε τη Θεσσαλία η αναρχική συλλογικότητα Ρουβίκωνας μάζεψε αξιοζήλευτα μεγάλη ποσότητα ειδών πρώτης ανάγκης κι έσπευσε σε δυο χωριά που για διάστημα μεγαλύτερο της μιας εβδομάδας μετά την καταιγίδα ουδεμία βοήθεια είχαν λάβει.  Η Πολιτική Προστασία κι η Περιφέρεια δεν είχαν μπορέσει να φθάσουν ως εκεί, ο Ρουβίκωνας έφθασε. Κι έμεινε δυο μέρες μαζί τους βοηθώντας τους να αναστήσουν ό,τι μπορούσε ν' αναστηθεί. Δυο-τρεις εβδομάδες μετά, οι κάτοικοι των δυο χωριών με επί κεφαλής τους παππάδες τους, με ανακοίνωση που την υπέγραφαν όλοι ανεξαιρέτως και την έστειλαν στα ΜΜΕ ευχαρίστησαν το Ρουβίκωνα για τη βοήθειά του.

Τη μέρα που ένα εκατομμύριο πολίτες στην Αθήνα κι εκατοντάδες χιλιάδες στην υπόλοιπη χώρα διαδήλωναν κατά της συγκάλυψης του εγκλήματος των Τεμπών μέλη του Ρουβίκωνα κατόρθωσαν ν' ανέβουν στην ταράτσα της Hellenic Train και κρέμασαν ένα γιγάντιο πανώ που έγραφε: ΔΟΛΟΦΟΝΟΙ. Προφανώς και συνελήφθησαν και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες με το μισό ποινικό κώδικα. Όμως σύσσωμοι σχεδόν οι συγγενείς των θυμάτων δήλωσαν την πρόθεσή τους να παραστούν στη δίκη των μελών του Ρουβίκωνα ως μάρτυρες υπεράσπισης.

Έγιναν ξαφνικά αναρχικοί οι κάτοικοι των ορεινών χωριών της Θεσσαλίας ή οι προδήλως συντηρητικοί -οι περισσότεροι τουλάχιστον, όπως προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις τους- γονείς των θυμάτων; ΟΧΙ ΦΥΣΙΚΑ.

Αυτό που ο Ρουβίκωνας πέτυχε ήταν να κερδίσει την εκτίμηση αυτών των ανθρώπων. Οι οποίοι προφανώς και διαφωνούν στα πάντα μαζί του. Όμως είναι πλέον πρόθυμοι να τον ακούσουν, πρόθυμοι να τον ρωτήσουν και πρόθυμοι να συζητήσουν τις διαφωνίες τους μαζί του.

Όμως αυτό είναι η αρχή για να επικοινωνήσει ένα κεντροαριστερό ή ένα αριστερό κόμμα με τη φτωχολογιά, να μάθει χειροπιαστά -κι όχι μέσω των στατιστικών της ΕΛΣΤΑΤ- τι τη ζορίζει, και να ξέρει τι πολιτικά αιτήματα θα προωθήσει κατά προτεραιότητα.

...Ή ΟΠΩΣ Ο ΖΟΧΡΑΝ ΜΑΜΝΤΑΝΙ

Κι επειδή αντιλαμβάνομαι πως τα γραφόμενά μου έχουν ήδη εξοργίσει κάποιους καθ' όλα αγαπητούς μεν, πλην όμως υπερβολικά «καθώς πρέπει» για αριστερούς -ακόμα και για κεντροαριστερούς- φίλους μου θα τους το κάνω πιο εύκολο: εντάξει, σας φρικάρει ο Ρουβίκωνας, κάντε το όπως ο Ζοχράν Μαμντάνι.

Ο οποίος διεκδίκησε το Δήμο της Νέας Υόρκης δηλώνοντας σοσιαλιστής με ένα πρόγραμμα που έδωσε έμφαση στις δωρεάν δημόσιες συγκοινωνίες, στην αύξηση και στη βελτίωση των δημοτικών σχολικών υποδομών και είναι αποφασισμένος να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα αυτό φορολογώντας τις μεγάλες επιχειρήσεις και τους πλούσιους του Μανχάταν. 

Είχε πολύ λιγότερα χρήματα από τους δυο ανθυποψήφιούς του, ο ένας από τους οποίους ήταν ο πρώην κυβερνήτης της Πολιτείας Αντριου Κουόμο, που είχε την ενεργή υποστήριξη όχι μόνο του Δημοκρατικού κατεστημένου αλλά και προσωπικά του προέδρου Τραμπ.

Μπόρεσε όμως να συσπειρώσει μερικές χιλιάδες εθελοντών οι οποίοι έκαναν αυτό που δεν έκαναν οι αντίπαλοί του. Χτύπησαν όσο περισσότερες πόρτες μπορούσαν και κατόρθωσαν να μιλήσουν με περισσότερους από 840.000 ανθρώπους (πράγμα που σημαίνει ότι τους έκλεισαν κατάμουτρα τουλάχιστον τρία εκατομμύρια πόρτες).

Το αποτέλεσμα ήταν ένα ρεκόρ συμμετοχής στις εκλογές - η μεγαλύτερη συμμετοχή από το 1969 - και η εκλογή του Ζοχράν Μαμντάνι από τον πρώτο γύρο με ποσοστό άνω του 50%.

Κι αν για την πέραν της Κεντροαριστεράς Αριστερά ο Ρουβίκωνας είναι ένα καλό παράδειγμα για την ΕΛ.Α.Σ.  του Αλέξη Τσίπρα ο Μαμντάνι είναι ό,τι  πρέπει.

Βέβαια χρειάζεται όλα αυτά που είπε στη χθεσινή του ομιλία ο Τσίπρας, τα οποία αν δεν ακούγονταν από το δικό του στόμα θα είχαν προκαλέσει έναν ορυμαγδό ομαδικού ροχαλητού, να μετουσιωθούν σε απτά παραδείγματα κι απλά συνθήματα. Σε απλές προτάσεις για τις εργασιακές συνθήκες και τους μισθούς, για τα δημόσια μέσα μεταφοράς, για τα δημόσια σχολεία, για τη δημόσια υγεία.

Για να ενθουσιάσουν μια πρώτη μαγιά ανθρώπων. Που με τη σειρά τους θα βγουν και θα χτυπήσουν όσο περισσότερες πόρτες μπορούν.

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Αλήθεια, αν αντί ο ΣΥΡΙΖΑ να έχει υποσχεθεί το 2015 «κατάργηση των μνημονίων με ένα νόμο ενός άρθρου» είχε υποσχεθεί απλώς πως με τίποτα δε θα υπάρχει σπίτι χωρίς ένα πιάτο φαΐ για κάθε μέλος του στο τραπέζι - γιατί το 2015 ήταν πολλά τα νοικοκυριά που αυτό το πιάτο δεν το είχαν κάθε μέρα- βελτίωση των συγκοινωνιών και των δημόσιων υποδομών υγείας και παιδείας, μήπως - λέω μήπως - η υπογραφή του τρίτου μνημονίου δεν θα είχε προκαλέσει τόση απογοήτευση; 

Γιατί στην περίοδο 2015-2019, παρά το τρίτο Μνημόνιο, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έκανε σοβαρές προσπάθειες  να βελτιώσει τη θέση της φτωχολογιάς. Φορτώνοντας το κόστος στη μεσαία αστική τάξη, όπως παραδέχεται κι ο Τσίπρας στο βιβλίο του. Όμως είχε υποσχεθεί τον ουρανό κι έτσι αυτοί που επωφελήθηκαν από την κυβερνητική του διαχείριση του γύρισαν την πλάτη. Μαζί με τους εξοργισμένους μεσοαστούς που στην «κατάργηση» των μνημονίων είχαν ονειρευτεί καινούρια διακοποδάνεια για το Μπαλί.

Αλλά με τα «μήπως» ιστορία δε γράφεται. 

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΣΤ' ΑΧΥΡΑ ΨΑΧΝΟΥΝΕ ΨΥΛΛΟΥΣ ΓΙΑ  ΝΑ 'ΒΡΟΥΝΕ;
Μια περιήγηση σε μερικά από τα ταμπού της Ιστορίας της Αριστεράς

Είχα την ευκαιρία να διαβάσω τους τελευταίους μήνες τρία πρόσφατα και πολύ ενδιαφέροντα βιβλία που θίγουν κάποιες πτυχές της Ιστορίας της Αριστεράς πολύ λίγο γνωστές.

Πρόκειται για το ΕΞΟΡΙΣΤΟΙ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ, του Δημήτρη Δαμασκηνού, το LOS BUENOS ANTIFASCISTAS, του Γιάννη Παντελάκη και το «Ο ΜΠΕΖΕΝΤΑΚΟΣ ΜΑΣ ΑΦΗΣΕ ΓΕΙΑ» του Νίκου Παπαδάτου.

Κοινό στοιχείο των τριών συγγραφέων είναι ο επαγγελματικός σεβασμός στις πηγές κι η επιθυμία τους να αναδείξουν «ξεχασμένες» στιγμές της ελληνικής Αριστεράς.

Θα τα παρουσιάσω εν συντομία, παραθέτοντας συνάμα και τα ερωτηματικά που μου γέννησαν και τα οποία συνιστούν προκλήσεις για πιο ενδελεχείς έρευνες στα συγκεκριμένα θέματα, τηρώντας τη χρονολογική σειρά της έκδοσής τους.

Γιατί όταν θάβουμε βαθιά τη μνήμη, όταν την εξοστρακίζουν η λογοκρισία κι η αυτολογοκρισία, αυτή βρικολακιάζει και μας εκδικείται.

ΕΞΟΡΙΣΤΟΙ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ, Μαρτυρίες, ντοκουμέντα και δημοσιεύματα για τις εκτοπίσεις αγωνιστών στη Γαύδο

Το βιβλίο του Δημήτρη Δαμασκηνού, Εκδόσεις ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ, Αθήνα 2020, πραγματεύεται τις συνθήκες ζωής των κομμουνιστών πολιτικών κρατούμενων σε ένα εξόχως τουριστικό νησί εδώ και δυο δεκαετίες, τη Γαύδο, το νοτιότερο σημείο της ελληνικής επικράτειας. 

Αγαπημένος τόπος θερινών διακοπών για χιλιάδες Αριστερούς, ελάχιστοι από τους οποίους όμως έχουν ακούσει πως, στη δεκαετία του '30 κυρίως και δευτερευόντως στον Εμφύλιο,  το νησί υπήρξε, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των εξορίστων, μακράν, ο χειρότερος τόπος εξορίας.

Ο συγγραφέας, δίνει τον πρώτο λόγο στις μαρτυρίες των εξόριστων, οι οποίοι περιγράφουν τις ζοφερές συνθήκες της διαβίωσής τους, καθώς, δεν είχαν πού να διαμείνουν -δωμάτια δεν υπήρχαν στο νησί, οι κάτοικοι ζούσαν σε κάτι άθλιες καλύβες- κι αναγκάστηκαν να χτίσουν τα καταλύματά τους με τα χέρια τους, τρόφιμα δεν υπήρχαν ούτε για τους υποσιτισμένους ντόπιους, ενώ δεν έφταναν στα χέρια τους ούτε καν τα χρήματα και τα πακέτα που τους έστελναν οι φίλοι και συγγενείς τους (τα κατακρατούσε με διάφορα προσχήματα η Χωροφυλακή στα Σφακιά).

Όλες οι μαρτυρίες συμφωνούν πως, από όλα τα νησιά που έγιναν τόποι εξορίας στο Μεσοπόλεμο (εκτός από τη Γαύδο ήταν η Ανάφη, η Φολέγανδρος, η Σίκινος, ο Αη Στράτης κ.α.), μακράν χειρότερη ήταν η κατάσταση στη Γαύδο.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες, που αντιστοιχούν σε τρεις διαφορετικές περιόδους: την περίοδο 1929-1936, όταν με βάση το ιδιώνυμο της κυβέρνησης του Ελευθέριου Βενιζέλου οι κομμουνιστές εξορίζονται με απλές διοικητικές αποφάσεις, τη Μεταξική δικτατορία και τον Εμφύλιο. Ιδιαίτερο κεφάλαιο, στην πρώτη ενότητα, αφιερώνεται στους Αρχειομαρξιστές και τροτσκιστές εξόριστους, οι οποίοι συγκροτούσαν ξεχωριστή κοινότητα.

Η αξία του, πέρα από την εξαιρετική τεκμηρίωσή του, συνίσταται στο ότι ανοίγει για περαιτέρω ιστορική διερεύνηση το θέμα των διώξεων σε βάρος των κομμουνιστών πριν τη Μεταξική δικτατορία. 

Η ανάγνωση του βιβλίου και οι συζητήσεις που είχα την τύχη να κάνω με το συγγραφέα στα Χανιά μου γέννησαν ένα ερώτημα: Γιατί στην, πλούσια, ιστοριογραφία της Αριστεράς οι μαρτυρίες για τη Γαύδο -και τα άλλα μικρά νησιά- είναι τόσο βαθιά κρυμμένες;

Στο ερώτημα αυτό η απάντηση είναι, εν μέρει, προφανής. Στη μεν διάρκεια της Μεταξικής δικτατορίας η καταστολή ήταν γενικευμένη και σε παρεμφερείς συνθήκες κλήθηκαν να ζήσουν κι οι, ολιγαριθμότεροι μεν υπαρκτοί δε,  μη κομουνιστές κρατούμενοι. Στη διάρκεια δε του Εμφυλίου και των μετεμφυλιακών χρόνων, η φρίκη των κολαστηρίων της Μακρονήσου και της Γυάρου επισκίασε τις βάρβαρες συνθήκες διαβίωσης των εξορίστων σε άλλα νησιά.

Γιατί όμως αποσιωπάται η περίοδος 1929-1936; Επ' αυτού εικασίες μόνο μπορούν να διατυπωθούν.

Η δική μου είναι πως καθοριστικό ρόλο στην αποσιώπηση των διώξεων των κομμουνιστών σε εκείνη την περίοδο έπαιξε το αφήγημα της συμπόρευσης των Δημοκρατικών δυνάμεων, που έλαβε σάρκα και οστά με την κοινή κάθοδο στις εκλογές του 1956 των κομμάτων του Κέντρου και της ΕΔΑ υπό το βάρος της άγριας καταστολής του Κράτους της Δεξιάς στη δεκαετία του '50,  έμεινε ζωντανό κι ενισχύονταν καθημερινά σε επίπεδο συλλογικής συνείδησης τόσο των Αριστερών όσο και των Κεντρώων ψηφοφόρων -παρά τη διακηρυγμένη εχθρότητα προς αυτό του Γεωργίου Παπανδρέου- στα χρόνια μέχρι τη Δικτατορία κι ήταν ηγεμονικό -μια ματιά στον αριθμό των συνεργασιών μεταξύ των κομμάτων της Αριστεράς, του ΠΑΣΟΚ και της ΕΔΗΚ σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης το αποδεικνύει- στα χρόνια της Μεταπολίτευσης μέχρι το 1985.

Δεν ήταν εύκολο, σε ένα τέτοιο πλαίσιο, να αναδειχθεί ο αυταρχισμός του Ελευθέριου Βενιζέλου -ο οποίος διατηρούσε ένοπλο παρακρατικό μηχανισμό, τους Γυπαραίους από το όνομα του Γύπαρη που ήταν αρχηγός τους, και, όπως άλλωστε και οι αντίπαλοί του του Λαϊκού Κόμματος, κάθε φορά που έχασε εκλογές οργάνωσε απόπειρα πραξικοπήματος- που στη συνείδηση των Κεντρώων ψηφοφόρων -αλλά και πολλών Μικρασιατικής καταγωγής πολιτών οι οποίοι εντάχθηκαν στην Αριστερά στην Κατοχή- είχε το φωτοστέφανο του Εθνάρχη. Την υπόθεση αυτή ενισχύει και το γεγονός ότι το ΚΚΕ μόλις στα μέσα της δεκαετίας του '90 άρχισε να ενδιαφέρεται για την ανάδειξη της ιστορίας των εξορίστων στη Γαύδο.

Η υπόθεση αυτή θέτει βεβαίως το ερώτημα αν η αποσιώπηση ήταν αποτέλεσμα μιας συλλογικής αυτολογοκρισίας -πού να ψάχνεις τώρα περσινά ξινά σταφύλια;- ή εκπορεύτηκε από πολιτικές αποφάσεις του ΚΚΕ και, μεταδικτατορικά, του ΚΚΕ εσωτερικού.

Εκτιμώ ότι σίγουρα είμαστε αντιμέτωποι με ένα φαινόμενο συλλογικής αυτολογοκρισίας υπέρ της προστασίας της συμμαχίας των προοδευτικών δυνάμεων, όπως ο καθένας την αντιλαμβάνονταν. Δε μπορώ να αποκλείσω και το ενδεχόμενο της ύπαρξης και κάποιας κομματικής γραμμής, όμως αυτό μένει να αποδειχτεί από μια νέα ιστορική έρευνα στα αρχεία του ΚΚΕ, τα οποία, ως γνωστόν, ανοίγουν κατ' επιλογή.

LOS BUENOS ANTIFASCISTAS, Η Ιστορία των Ελλήνων Εθελοντών του Ισπανικού Εμφυλίου μέσα από τα άγνωστα αρχεία των Διεθνών Ταξιαρχιών

Το βιβλίο του Γιάννη Παντελάκη, εκδόσεις ΘΕΜΕΛΙΟ, Αθήνα 2021, έχει το πλεονέκτημα, που απορρέει από τη δημοσιογραφική ιδιότητα του συγγραφέα, ότι διαβάζεται πιο εύκολα από τα άλλα δυο, στα οποία πρυτανεύει η αυστηρή επιστημονική ιστορική γλώσσα.

Δεν είναι εντούτοις λιγότερο τεκμηριωμένο ιστορικά, καθώς ο συγγραφέας, εκτός από το πρωτογενές υλικό των αρχείων των Διεθνών Ταξιαρχιών, αναδίφησε όλη την, όχι πλούσια, ελληνική βιβλιογραφία και την αρθρογραφία των ελληνικών εφημερίδων. 

Στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται ένας ονομαστικός κατάλογος όλων -400 περίπου σε ένα σύνολο 35.000-60.000 μαχητών (οι εκτιμήσεις ποικίλουν) από τους οποίους 15.000 περίπου έπεσαν στα πεδία των μαχών ή εκτελέστηκαν από τους νικητές- των Ελλήνων και Ελληνοκυπρίων που πολέμησαν με τις Διεθνείς Ταξιαρχίες, μαζί με κάθε πληροφορία που μπόρεσε ο συγγραφέας να αντλήσει για τη ζωή του καθ' ενός από αυτούς.

Το βιβλίο δεν αναφέρεται στους αναρχικούς και, κυρίως, στους τροτσκιστές κι αρχειομαρξιστές που πολέμησαν στην Ισπανία, πλην του Δημήτρη Γιωτόπουλου, κι αυτό διότι είχε υπάρξει κρατούμενος, ως «πράκτορας του εχθρού», των Διεθνών Ταξιαρχιών. Ο Παντελάκης δεν είχε πρόσβαση στα αρχεία του  POUM (Partido Obrero de Unidad Marxista), με την πολιτοφυλακή του οποίου πολέμησαν όσοι τροτσκιστές συμμετείχαν στον Ισπανικό Εμφύλιο. Είναι δε άγνωστο αν υπάρχει κάπου ένα αξιόπιστο αρχείο του εν λόγω κόμματος, που αυτοδιαλύθηκε το 1980. Επίσης δεν είχε πρόσβαση στα αρχεία του αναρχικού συνδικάτου CNT. Η αναζήτηση και μελέτη των εν λόγω αρχείων συνιστούν πεδίον δόξης λαμπρόν για επόμενους ερευνητές. Εντούτοις, στα αρχεία των Διεθνών Ταξιαρχιών ένας-δυο Έλληνες μαχητές είχαν δηλώσει ότι είναι αναρχικοί.

Πρόκειται για το δεύτερο μόλις βιβλίο στην ελληνική βιβλιογραφία για το θέμα αυτό -το πρώτο ήταν αυτό του Δημήτρη Παλαιολογόπουλου, ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΕΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΟΝ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ (1936-39), Εκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗ, Αθήνα 1986- κι αυτό το καθιστά πολύτιμο.

Όλα τα κεφάλαια του βιβλίου αρχίζουν με μια αφήγηση της Anastasia Tsackos Moratalla, κόρης του μαχητή Γιώργου Τσάκου και της Llanos Moratalla, που γεννήθηκε σε στρατόπεδο Ισπανών προσφύγων στη Γαλλία και δε γνώρισε ποτέ τον πατέρα της -όταν το 1940 η μητέρα της επέστρεψε στην Ισπανία προκειμένου να ζητήσει ένα πιστοποιητικό γέννησης, που ο πατέρας της είχε αρνηθεί να της στείλει, για να μεταναστεύσουν με το Γιώργο Τσάκο στις ΗΠΑ, της αφαιρέθηκε το διαβατήριο και της απαγορεύτηκε η έξοδος από τη χώρα εφ' όρου ζωής από τη δικτατορία του Φράνκο-.

Εδώ είναι η στιγμή να θέσουμε και πάλι το ερώτημα: Γιατί η ιστορία των 400 αυτών μαχητών έχει περάσει στα «αζήτητα» της ιστοριογραφίας της Αριστεράς;

Στο ερώτημα αυτό υπάρχουν δυο απαντήσεις, συμπληρωματικές μεταξύ τους.

Η πρώτη είναι η προφανής: Όπως προκύπτει από το βιβλίο, η πλειονότητα των Ελλήνων κι Ελληνοκυπρίων μαχητών ήταν μετανάστες στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ και μέλη των αντίστοιχων κομμουνιστικών κομμάτων, όχι του ΚΚΕ ή του ΑΚΕΛ.

Όμως η απάντηση αυτή δεν είναι επαρκής. Και δεν εξηγεί, για παράδειγμα, γιατί ο επί πολλά χρόνια γραμματέας του ΑΚΕΛ Εζεκίας Παπαϊωάννου, περίμενε έως το 1988 για να μιλήσει για τη συμμετοχή του στις Διεθνείς Ταξιαρχίες.

Τη δεύτερη απάντηση τη δίνει το βιβλίο του Παντελάκη κι εξηγεί, εν πολλοίς, τον πέπλο σιωπής. Οι επιζήσαντες μαχητές των Διεθνών Ταξιαρχιών επιστρέφοντας στις χώρες τους  δεν έγιναν δεκτοί με ανοιχτές αγκάλες. Στις δυτικές χώρες πολλοί από αυτούς φυλακίστηκαν. Όσοι δε αναζήτησαν καταφύγιο στην Σοβιετική Ένωση, τόσο οι σοβιετικοί πολίτες όσο κι οι υπόλοιποι, έπεσαν στην πλειονότητά τους θύματα των εκκαθαρίσεων του Στάλιν. Η συμμετοχή στις Διεθνείς Ταξιαρχίες για χρόνια καθιστούσε τους μαχητές τους ύποπτους για «συνεργασία με τον ταξικό εχθρό». Όσο εξοργιστικό κι αν ακούγεται αυτό, είναι πραγματικότητα.

Σε αυτό το σημείο μάλιστα το βιβλίο του Παντελάκη έρχεται να κουμπώσει με αυτό του Παπαδάτου, καθώς, δυο από τους έξι πρωταγωνιστές του βιβλίου του, οι Γιάννης Τσαγκαράκης και Αβραάμ Δερβισόγλου, είχαν πολεμήσει με τις Διεθνείς Ταξιαρχίες, όπως κι ο Γιώργος Ντούβας ή Βορεινός (το όνομά του αναφέρεται σε πρακτικά ανακρίσεων).

«Ο ΜΠΕΖΕΝΤΑΚΟΣ ΜΑΣ ΑΦΗΣΕ ΓΕΙΑ» Οι διώξεις των Ελλήνων Κομμουνιστών στην ΕΣΣΔ /1937-1938

Το βιβλίο του Νίκου Παπαδάτου, Εκδόσεις ΚΨΜ, Αθήνα 2021, βασίζεται στη μελέτη των σοβιετικών αρχείων της επίμαχης περιόδου.

Όπως αποκαλύπτει η έρευνα του συγγραφέα στη διετία 1937-1938, συνολικά 1.548.366 άνθρωποι συνελήφθησαν με την κατηγορία της «αντισοβιετικής δραστηριότητας» και από αυτούς οι 681.692 καταδικάστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες σε θάνατο κι εκτελέστηκαν. Μεταξύ των συλληφθέντων οι 227.986 ήταν αλλοδαποί που ζούσαν στην ΕΣΣΔ είτε ως οικονομικοί μετανάστες, είτε ως διωκόμενοι στις χώρες τους κομμουνιστές, από τους οποίους εκτελέστηκαν οι 172.830. Οι Έλληνες συλληφθέντες ήταν 11.261 κι εκτελέστηκαν οι 9.450.

Ο συγγραφέας επέλεξε να παρουσιάσει το θέμα μέσα από τα πρακτικά των ανακρίσεων, αλλά και των μεταγενέστερων αποφάσεων, μετά το 1956, που ακύρωναν  τις καταδίκες τους και τους αποκαθιστούσαν, επισημαίνοντας «κατάφωρες παραβιάσεις της σοσιαλιστικής νομιμότητας κατά την ανακριτική φάση», έξι κομμουνιστών. Οι τρεις από αυτούς ήταν στελέχη του ΚΚΕ, ο ένας μάλιστα από αυτούς, ο Ανδρόνικος Χαϊτάς ή Σιφναίος, είχε διατελέσει γραμματέας του κόμματος στις αρχές της δεκαετίας. Οι άλλοι δυο ήταν οι Κώστας Ευτυχιάδης και Γιάννης Τσαγκαράκης

Οι άλλοι τρεις δεν ήταν μέλη του ΚΚΕ, προέρχονταν από το χώρο του Αρχειομαρξισμού και τους είχε φυγαδεύσει στην ΕΣΣΔ το ΚΚΕ. Ήταν οι Αβραάμ Δερβισόγλου, Παύλος Οσμάνης (Δουλγέρης) και Μιχάλης Μπεζεντάκος, ο άνθρωπος που είχε γίνει θρύλος για την απόδρασή του από τις φυλακές Συγγρού το Μάρτη του 1932 -ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ είχε αφιερώσει στην απόδρασή του μισό πρωτοσέλιδο την επαύριόν της- και έκτοτε εξαφανίστηκε από προσώπου γης.

«Λένε πως ο Μπεζεντάκος σκοτώθηκε πολεμώντας στην Ισπανία», ήταν η στερεότυπη απάντηση στελεχών του ΚΚΕ σε δημοσιογράφους που, στη δεκαετία του '70 τους ρωτούσαν τι απέγινε ο άνθρωπος αυτός μετά την απόδρασή του.

Τα πρακτικά των ανακρίσεών του Μπεζεντάκου αποκαλύπτουν ότι ποτέ δεν υπήρξε μέλος του ΚΚΕ. Ήταν δραστήριος αρχειομαρξιστής μέχρι τη σύλληψή του και στις φυλακές Συγγρού, όπου μοιράζονταν το ίδιο κελί με στελέχη του ΚΚΕ, κατά δήλωσή του, προσέγγισε αυτό το κόμμα. Επίσης, μετά την άφιξή του στην ΕΣΣΔ δεν εντάχθηκε ούτε στο ΚΚΕ ούτε στο ΚΚΣΕ.

Εντούτοις απέδρασε με τη βοήθεια του ΚΚΕ,  που του προσέφερε καταφύγιο -μοιράζονταν το ίδιο καταφύγιο με τον μετέπειτα γραμματέα του κόμματος Νίκο Ζαχαριάδη- και φρόντισε να τον φυγαδεύσει στην ΕΣΣΔ μέσω του δικτύου διαφυγής των διωκόμενων στελεχών του.

Εδώ γεννάται μια σειρά ερωτημάτων για τις σχέσεις του Μπεζεντάκου, με το ΚΚΕ. Γιατί το ΚΚΕ αποφάσισε να βοηθήσει έναν «νεοφώτιστο» στο κόμμα να αποδράσει; Γιατί μετά την απόδρασή του του προσέφερε τόσο σημαντική προστασία -δεν είναι τυχαίο ότι μοιράζονταν το ίδιο καταφύγιο με το Νίκο Ζαχαριάδη-; Γιατί αποφάσισε να φυγαδεύσει κι αυτόν κι άλλους πρώην ενεργούς αρχειομαρξιστές στην ΕΣΣΔ ενώ οι σχέσεις μεταξύ κομμουνιστών κι Αρχειομαρξιστών ήταν ακραίες (στη Γαύδο, για παράδειγμα, οι δυο ομάδες εξορίστων δεν αντάλλασσαν ούτε καλημέρα, παρά την πλειάδα των κοινών προβλημάτων επιβίωσης που αντιμετώπιζαν); 

Το ερώτημα γιατί αυτοί που γνώριζαν τι απέγινε ο Μπεζεντάκος απαντούσαν με υπεκφυγές δεν τίθεται διότι έχει προφανή απάντηση, κατά μείζονα λόγο που το ΚΚΕ αποφάσισε να αποκαταστήσει το Στάλιν πριν μερικά χρόνια.

Το βιβλίο του Παπαδάτου, πέραν του ότι ρίχνει φως στο μυστήριο της εξαφάνισης του Μιχάλη Μπεζεντάκου, είναι πολύτιμο διότι αποκαλύπτει την τραγική μοίρα πλήθους κομμουνιστών, από την Ελλάδα κι άλλες χώρες, που κατέφυγαν διωκόμενοι στην ΕΣΣΔ, για να τους φάει εκεί το μαύρο σκοτάδι ως «αντισοβιετικά στοιχεία».

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΤΟ 3ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Η ολοκλήρωση του 3ου Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε τον κύκλο του μετασχηματισμού του κόμματος αυτού σε μια σοσιαλδημοκρατική πολιτική δύναμη, η οποία καλείται πλέον να αποδείξει ότι είναι άξια διάδοχος του ΠΑΣΟΚ.

Θα ήταν εντούτοις λάθος να αγνοήσει κανείς τις σημαντικές μεν, αθέατες σε μεγάλο βαθμό δε, διεργασίες που έχουν γίνει και στα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς και οι οποίες έχουν οδηγήσει σε ενδιαφέροντες μετασχηματισμούς, που μένει ν' αποδεχθεί αν θα είναι διαρκείς ή εφήμεροι.

ΣΥΡΙΖΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΤΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 

Η κρίσιμη ημερομηνία σε αυτό το μακρύ ταξίδι του ΣΥΡΙΖΑ από τη Ριζοσπαστική  Αριστερά στην Κεντροαριστερά είναι αναμφίβολα η νύχτα της 12ης προς τη 13η Φεβρουαρίου του 2012, όταν η Βουλή υπερψήφιζε το 2ο Μνημόνιο ενώ στους δρόμους της Αθήνας η μαζικότερη και μαχητικότερη αντιμνημονιακή διαδήλωση, μια λαοθάλασσα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, συγκρούονταν επί πολλές ώρες με τις δυνάμεις της Αστυνομίας που προσπάθησαν να τη διαλύσουν.

Η νύχτα εκείνη υπήρξε το κύκνειο άσμα της αντίστασης των πολιτών στην καταστροφή της ζωής τους με κινηματικούς όρους. Το μέγεθος της απελπισίας των χιλιάδων διαδηλωτών αντανακλάται στον εμπρησμό δεκάδων κτηρίων στο κέντρο της Αθήνας, κάτι που είχε να συμβεί από το Δεκέμβρη του 1944.

Από την επαύριον άρχισε μια ιλιγγιώδης δημοσκοπική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ, που από μια πρόθεση ψήφου 6% σκαρφάλωσε στο 16,8% στις εκλογές του Μαΐου και στο 26,9% σε αυτές του Ιουνίου ενώ αντιστοίχως, το ΠΑΣΟΚ, το παραδοσιακό κόμμα της κεντροαριστεράς, βυθίζονταν στην πολιτική ανυποληψία. 

Στην συνέντευξη τύπου που παραχώρησε ο Αλέξης Τσίπρας σε εκπροσώπους των ΜΜΕ στο Ζάππειο μεταξύ των δυο αυτών αναμετρήσεων, έδωσε τα πρώτα δείγματα της μετατόπισης του ΣΥΡΙΖΑ προς μετριοπαθέστερες θέσεις. Το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης ήταν ο επόμενος σταθμός της σοσιαλδημοκρατικής μετάβασης του ΣΥΡΙΖΑ η οποία επισημοποιήθηκε με τη διαχείριση της συνθηκολόγησης τον Ιούλιο του 2015.

Για εμένα ήταν ευχάριστη έκπληξη η αντίσταση της πρώτης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ στο ευρωπαϊκό κατεστημένο, την εγχώρια ολιγαρχία και το ΔΝΤ επί επτά ολόκληρους μήνες κι αποτιμώ ως επιτυχή -με την έννοια ότι ανά πάσα στιγμή είχε ως γνώμονα την ανακούφιση των φτωχότερων πολιτών- τη διαχείριση του Τρίτου Μνημονίου από πλευράς του.

Έμενε τη μετάβαση αυτή να τη συνειδητοποιήσουν τα εναπομείναντα, μετά τη διάσπαση του καλοκαιριού του 2015, μέλη του ΣΥΡΙΖΑ και να την αποτυπώσουν και στον προγραμματικό λόγο του κόμματος, πράγμα που έγινε με το 3ο Συνέδριο. 

Ο νέος ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα κόμμα περισσότερο σοσιαλδημοκρατικό παρά κεντροαριστερό  γενικώς και αορίστως -η θετική κληρονομιά της Συμφωνίας των Πρεσπών δεν του επιτρέπει να διολισθήσει προς ακραίες εθνικιστικές θέσεις σαν αυτές του ΠΑΣΟΚ- που καλείται, είτε βρίσκεται στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση, να προωθεί μεταρρυθμίσεις με προοδευτικό και κοινωνικό πρόσημο. Επίσης διαθέτει έναν χαρισματικό ηγέτη, ο οποίος προτιμά να είναι πρώτος μεταξύ ίσων αντί να θεωρεί το κόμμα ιδιοκτησία του, καθώς και μια αξιόλογη αριστερή κομματική αντιπολίτευση η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις σειρήνες του συντηρητισμού.

ΜΕΡΑ25: ΣΥΡΙΖΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ;

Παράλληλα το κόμμα του Γιάνη Βαρουφάκη, το ΜΕΡΑ25 έχει κατοχυρώσει την παρουσία του στα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ, διατυπώνοντας έναν πολιτικό λόγο που θυμίζει τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ, αυτόν της πρώτης δεκαετίας του 2000.

Η κοινοβουλευτική παρουσία του κόμματος μέχρι σήμερα υπήρξε απόλυτα θετική, με τους βουλευτές του να διακρίνονται για τον συγκροτημένο τους ριζοσπαστικό λόγο.

Στα θετικά του κόμματος αυτού πρέπει να προστεθεί η υιοθέτηση θέσεων για το περιβάλλον που προσιδιάζουν σε οικολογικό κόμμα -κάτι που ο ΣΥΡΙΖΑ ουδέποτε έκανε-, πράγμα πολύ σημαντικό λαμβανομένης υπ' όψιν της αποδεδειγμένης ανικανότητας των Οικολόγων αυτής της χώρας να συγκροτήσουν ένα βιώσιμο πολιτικό σχήμα.

Στα αρνητικά του καταλογίζονται η απόλυτη εσωστρέφειά του, για την οποάι κάτι πρέπει να κάνει αν θέλει να μακροημερεύσει ως κοινοβουλευτική δύναμη, και ο αρχηγικός του χαρακτήρας, για τον οποίο τίποτα δε μπορεί να γίνει. Ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι Ο ΗΓΕΤΗΣ κι όποια(ος) επιθυμεί να δώσει τις μάχες του μέσα από το ΜΕΡΑ25 οφείλει να λάβει σοβαρά υπ' όψιν αυτό το δεδομένο.

 Σε κάθε περίπτωση η παρουσία του κόμματος αυτού ως εκπροσώπου της ριζοσπαστικής σοσιαλδημοκρατίας είναι πολύ σημαντική, μιας και δημιουργεί ένα αριστερό αντίβαρο, που θα συγκρατεί τη διολίσθηση του ΣΥΡΙΖΑ προς συντηρητικότερες θέσεις.

ΚΚΕ: ΚΑΙ ΟΜΩΣ ΚΙΝΕΙΤΑΙ;

Δυο γεγονότα που πέρασαν σχεδόν απαρατήρητα, δείχνουν ότι στο ΚΚΕ υπάρχουν τάσεις εξόδου από την ακινησία και τον ξύλινο πολιτικό λόγο των τελευταίων τριών δεκαετιών.

Το πρώτο ήταν η ανυπόκριτη και ουσιαστική βοήθεια που προσέφεραν οι συνδικαλιστές του Σωματείου Επισιτισμού -που ελέγχεται από το ΠΑΜΕ- στους εργαζόμενους της e-Food, όταν η εταιρεία αποπειράθηκε να μετατρέψει τις συμβάσεις εργασίας σε συμβάσεις έργου. 

Η συνεργασία των συνδικαλιστών του ΚΚΕ με τους αντιεξουσιαστές της Συνέλευσης Βάσης Εργαζομένων Οδηγών Δικύκλου (ΣΒΕΟΔ) ήταν κάτι πρωτοφανές και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μαζική συμμετοχή των εργαζομένων στην απεργία (περίπου 40% των άνω των 2.000 εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων και των διοικητικών υπαλλήλων). Σε συνδυασμό δε  με τη μαζική συμπαράσταση των χρηστών των υπηρεσιών της e-Food προς τους εργαζομένους της -δεκάδες χιλιάδες απενεργοποιήσεις της εφαρμογής σε διάστημα μικρότερο των 24 ωρών- συνέβαλε στην πρώτη απεργιακή νίκη εργαζομένων, μετά από τρία χρόνια (η προηγούμενη ήταν η κατάκτηση του δικαιώματος στο συνδικαλισμό των εργαζομένων στην COSCO).

Σημαίνει άραγε αυτό μια αλλαγή στάσης του ΠΑΜΕ απέναντι σε συνδικαλιστικές πρωτοβουλίες και μορφές οργάνωσης που δε χωράνε στα δικά του καλούπια; Κάτι τέτοιο μόνο θετικό θα είναι σε μια εποχή που η ΓΣΕΕ, εντελώς απαξιωμένη, δεν κατορθώνει ούτε συνέδριο να κάνει εδώ και τρία χρόνια.

Το δεύτερο ήταν η ταχύτατη αντίδραση του ΚΚΕ στη ρωσική εισβολή  στην Ουκρανία κι η μαζική συμμετοχή του στις διαδηλώσεις καταγγελίας της.

Το αν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ή για μια αλλαγή στάσης του αρχαιότερου κόμματος της Αριστεράς απέναντι στις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις είναι κάτι που θα φανεί πολύ σύντομα. Προς το παρόν, μόνο να ευχηθούμε να συμβαίνει το δεύτερο μπορούμε.

ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΕΣ ΚΙ ΕΞΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ: ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΠΟΛΟΣ;

Η γενική απεργία της ΓΣΕΕ στις 6 Απριλίου ενάντια στην ακρίβεια προβλέπονταν να είναι άλλη μια αποτυχημένη απεργία με υποτονικές διαδηλώσεις. Πράγματι, ελάχιστοι εργαζόμενοι απήργησαν και οι διαδηλωτές, 12.000 περίπου, σίγουρα θα μπορούσαν να είναι περισσότεροι.

Η κινητοποίηση του ΠΑΜΕ, που παραδοσιακά αποτελεί τον κύριο πυρήνα των διαδηλωτών, υπήρξε «μια από τα ίδια», περίπου 5.000 διαδηλωτές, θαρρείς και οι ίδιοι οι συνδικαλιστές του δεν είχαν πιστέψει στη δυναμική μιας διαδήλωσης κατά της ακρίβειας.

Εκείνο που ήταν όμως αξιοπρόσεκτο ήταν η μαζικότητα του «τρίτου μπλοκ» -το δεύτερο είναι πάντα της ΓΣΕΕ-, στο οποίο παραδοσιακά συναθροίζονται 1.000-1.500 άτομα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου. 

Στο μπλοκ αυτό στις 6 Απριλίου συμμετείχε ένα πολύχρωμο πλήθος -δεκάδες πρωτοβάθμια σωματεία, φοιτητικοί σύλλογοι, οι παραδοσιακές οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, το μπλοκ του ΜΕΡΑ25 και οι αναρχικές συλλογικότητες- που ξεπερνούσε τις 5.000, νέων κυρίως, ανθρώπων.

Είναι προφανές πως ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων, που δεν συμμερίζονται κατ' ανάγκη τις απόψεις των αντιεξουσιαστών και της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, αλλά και αισθάνονταν ότι δε χωρούσαν με τίποτα στα άλλα δυο μπλοκ, επέλεξε να διαδηλώσει μαζί τους.

Σε αυτό πρέπει να προστεθεί η αξιοσημείωτη δουλειά μυρμηγκιού κάποιων αντιεξουσιαστών στο πλαίσιο της ΣΒΕΟΔ, που έχουν κατορθώσει να κινητοποιήσουν σημαντικό αριθμό από τους σύγχρονους «κολασμένους της γης», τους εργαζόμενους με τα μηχανάκια.

Είναι πολύ νωρίς για να πει κανείς αν πρόκειται για περιστασιακό γεγονός ή για ένδειξη μιας τάσης, νέων ανθρώπων να αναζητήσουν νέες μορφές οργάνωσης, πέρα από το πλαίσιο των κομμάτων της Αριστεράς.

Σε κάθε περίπτωση είναι προφανές ότι πολλά πράγματα κινούνται στην ελληνική Αριστερά. Το πόσα από αυτά θα μακροημερεύσουν και πόσα θα είναι εφήμερα δε μπορούμε να το ξέρουμε. Όμως ΚΑΤΙ ΚΙΝΕΙΤΑΙ.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Ο ΓΕΡΟΣ ΠΟΥ ΦΟΡΟΥΣΕ ΕΝΑ ΚΑΠΕΛΟ ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΟΥ ΦΕΣΤΑ

Για όσες και όσους ζήσαμε παιδιά τη Δικτατορία, διαβήκαμε τους δρόμους της Αριστεράς στα χρόνια της Μεταπολίτευσης και δεν προσβληθήκαμε από τους ιούς του νεοπλουτισμού και της λαμογιάς στην εικοσιπενταετία 1985-2010, το βιβλίο του Θοδωρή είναι σαν ένα ποτήρι παγωμένο νερό, μετά από μερικές ώρες περιπλάνησης στους δρόμους της Αθήνας ένα αυγουστιάτικο μεσημέρι.

Με βιβιλιοπαρουσιάσεις και λοιπές παρουσιάσεις ή κριτικές έργων τέχνης δεν τα πηγαίνω καλά. Ίσως να φταίει η φράση του μεγάλου Ιρλανδού θεατρικού συγγραφέα Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω για τους κριτικούς τέχνης, που συχνά μου έλεγε ο πατέρας μου: «το χειρότερο κρασί κάνει το καλύτερο ξύδι». 

Και, με συγχωρείτε, αλλά το πρότυπο αυτών των χολερικών τύπων που ξοδεύουν όλη τους τη φαιά ουσία για να εφεύρουν πνευματώδεις μεν δηλητηριώδεις δε εκφράσεις για να θάψουν το έργο του τάδε ή της δείνα - που ακόμα κι αν πρόκειται για ψωνάρα έχει δώσει στο έργο όλη του(της) τη δημιουργικότητα - δε μου ταιριάζει. 

Για το λόγο αυτό και έχω αποφασίσει να καταπιάνομαι με τέτοια θέματα μονάχα αν έχω να γράψω δυο καλές κουβέντες. Αλλιώς δε γράφω. Εκτός βέβαια κι αν κάποιος μου πατήσει κανένα πολιτικό, πολιτιστικό ή προσωπικών αξιών κάλο, οπότε μαύρος όφις που τον έφαγε. Τότε οι προαναφερθέντες χολερικοί τύποι μοιάζουν με αρσακειάδες μπροστά μου.

Βεβαίως υπάρχουν και πολλοί πραγματικά καλοί κριτικοί τέχνης, οι οποίοι όμως διαθέτουν μια αρετή την οποία εγώ δεν διαθέτω: την αμεροληψία. 

Αμερόληπτος ποτέ δεν υπήρξα. Σε όλα τα θέματα τό 'χω συνήθειο να παίρνω θέση, πάντα με πάθος αν και προσπαθώ να αποφεύγω το φανατισμό. Ίσως να φταίει που πήρα πολύ στα σοβαρά αυτά που μας έλεγε στην Α' Γυμνασίου ο Νίκος Ζούνης, ο φιλόλογός μας, ότι ο Σόλων με τη νομοθεσία που θέσπισε στην Αθήνα προσπαθούσε να αποτρέψει τον καιροσκοπισμό, ένα χούι που έχει η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη - και το οποίο οι πάντες εξορκίζουν - και εκφράζεται με την «αμεροληψία» και την «ουδετερότητα».

Και, ανεπαισθήτως, παίρνω κατά κανόνα το μέρος των λίγων και πιο αδύνατων.  Οι περιπτώσεις που συμπλέω με τους πολλούς τυγχάνει να είναι βραχύβιες, συχνά ειδικού σκοπού και με προδιαγεγραμμένο τέλος.

Κατά μείζονα λόγο δε μπορώ να είμαι αμερόληπτος με το Θοδωρή. Όχι μόνο γιατί υπήρξαμε συμμαθητές έξι χρόνια στο 10ο Γυμνάσιο Αρρενων Αθηνών, αλλά γιατί μοιραστήκαμε, με ό,τι αυτό σημαίνει, το ίδιο θρανίο στην Γ' στη Δ' και στην Ε' Γυμνασίου. Μετά υποβιβαστήκαμε σε Γ' Λυκείου κι ένας καθήκης και συνάμα φασίστας φιλόλογος, που νόμιζε ότι θα μας τη σπάσει, έστειλε το Θοδωρή στο πρώτο θρανίο. Κούνια που τον κούναγε.

Στη Γ' Γυμνασίου παρά λίγο να βρεθούμε στο σπουδαστικό της Ασφάλειας (Δικτατορία γαρ) επειδή ο χαφιές θεολόγος - ούτε που αξίζει να αναφέρω το όνομά του, άλλωστε αν δεν έχει πεθάνει θα είναι εντελώς ραμολί - θεώρησε «αντεθνικήν ενέργεια» την ανάγνωση από μέρους μας του «Βιετνάμ» της Οριανα Φαλάτσι και το ότι τολμήσαμε - σε μια συζήτηση μέσα στην τάξη,που αυτός προκάλεσε και τη συντηρούσε επί τρία ολόκληρα μαθήματα έως ότου, παραβιάζοντας τις ρητές εντολές των γονέων μας μπήκαμε κι εμείς στο παιγνίδι - να αμφισβητήσουμε την ύπαρξη  Θεού. Μας έσωσαν ο Γυμνασιάρχης, Κλήμης το επίθετό του, - κρίμα που δε θυμάμαι το όνομά του - κι ο φιλόλογός μας ο Νίκος Ζούνης.

Στα δυο επόμενα χρόνια έμελλε να τρώμε σε καθημερινή βάση τα μουστάκια μας - διότι αμφότεροι ήμασταν ήδη, ή, έτσι νομίζαμε τουλάχιστον, μυστακοφόροι - για το σοσιαλισμό στη Σοβιετική Ένωση, στην Κίνα και όπου γης. 

Στη Δ' Γυμνασίου μοιραστήκαμε υπέροχες ώρες στη συντακτική επιτροπή της Μαθητικής Πρωτοπορίας. Ακόμα θυμάμαι τη γκρίνια του Θοδωρή στον Αντρέα Σκιάνη, τον τρίτο της συντακτικής επιτροπής στο πρώτο πολυγραφημένο φύλλο της εφημερίδας - μετά ευτυχώς αυγατίσαμε - διότι στο αφιέρωμα για την πρώτη επέτειο από το θάνατο του Πάμπλο Νερούντα που είχε επιμεληθεί ο Θοδωρής, ο Αντρέας είχε προσθέσει το ποίημα «Ωδή στις τηγανητές πατάτες». Γκρίνια για την οποία ο Θοδωρής κάνει την αυτοκριτική του σε κάποιο από τα διηγήματα του Γέρου που Φορούσε ένα Καπέλο.

Πιο απαράδεκτοι υπήρξαμε αναμφίβολα στην Ε' Γυμνασίου, όταν, με μια ιδιαίτερη προτίμηση στην ώρα των Αρχαίων Ελληνικών, διεξάγονταν στο θρανίο ομηρικές μάχες μεταξύ εμού, Μαοϊκού μεν μέλους της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ δε, και του Θοδωρή, μέλους της ΚΝΕ, με το ένα μας αυτί τσιτωμένο στο μάθημα για να μη βγάλουμε και τη φιλόλογο από τα ρούχα της.

Τι τα θυμήθηκα όλα αυτά; Μα είναι ο ΓΕΡΟΣ ΠΟΥ ΦΟΡΟΥΣΕ ΕΝΑ ΚΑΠΕΛΟ που μου τα θύμισε. Κι αυτά και πολλά άλλα.

Με μαγιά προσωπικά βιώματα, ανθρώπους που γνώρισε κι αφηγήσεις των τελευταίων ο Θοδωρής συνέθεσε 32 μικρές μυθιστορίες, με φανταστικούς πρωταγωνιστές, που όμως παραπέμπουν σε απολύτως πραγματικά περιστατικά.

Όλες και όλοι όσοι(ες) ζήσαμε παιδιά τη δικτατορία, περάσαμε την εφηβεία μας και ενηλικιωθήκαμε στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, ονειρευτήκαμε ν' αλλάξουμε τον κόσμο κι όταν δεν το κατορθώσαμε ακούσαμε την προτροπή του μεγάλου Καβάφη και δεν εξευτελίσαμε τη ζωή μας, κάναμε τους προσωπικούς μας συμβιβασμούς - άλλος λιγότερους, άλλος περισσότερους, κατά πώς μας τα έφερε η ζωή και κατά πώς εμείς τη χτίσαμε - χωρίς να υποκύψουμε στις σειρήνες του νεοπλουτισμού και της λαμογιάς, διαβάζοντας το βιβλίο του Θοδωρή ανασύρουμε μνήμες με ανάλογες ιστορίες.

Τους γονείς του συμμαθητή ή της συμμαθήτριας που έστειλε η Χούντα στη Γυάρο, το δάσκαλο ή τη δασκάλα που τους έδιωξαν από το σχολείο γιατί ήταν Αριστεροί, την οικογένεια σκυμμένη στο ραδιόφωνο να ακούει το σταθμό του Πολυτεχνείου, τις νυχτερινές ακροάσεις της Ντώυτσε Βέλε, του BBC, της Μόσχας, της Φωνής της Αλήθειας, εκείνους τους Αριστερούς (με κεφαλαίο Α) που έφαγαν τις φυλακές και τις εξορίες με το κουτάλι αλλά αρνήθηκαν να τις εξαγοράσουν με κομματικές θέσεις και κράτησαν ακέραιη την αξιοπρέπειά τους όταν το κόμμα τους ξεφτιλίστηκε.

Κι ακόμα τα φτηνά ταβερνάκια στις γειτονιές - κάποιες φορές το κρασί είχε ξυνίσει κι ο μεζές ήταν βρώμιος αλλά όχι μόνο δε μας πείραζε περνούσαμε και πολύ ωραία -  όπου, χωρίς καλά - καλά να το καταλάβεις, γινόταν όλοι οι θαμώνες μια παρέα και τραγουδούσαν με ή χωρίς τη συνοδεία κάποιου οργάνου.

Τα ατέλειωτα βράδυα στο Στούντιο, στην Αλκυονίδα, στο Εκράν, στο Βοξ και στη Ριβιέρα, στην «υπόγα» του Θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν και στα «ορεινά» του Ηρωδείου, στις θεατρικές και κινηματογραφικές ομάδες των σχολών μας.

Και, πιο πριν, την αγωνιώδη αναζήτηση κάποιας γνωστής κοπελιάς, για να πάρει από το περίπτερο τηλέφωνο τη δικιά μας διότι όλο και κάποιος κέρβερος, θηλυκού ή αρσενικού γένους δεν είχε σημασία, θα απαντούσε, και τα ραντεβού στις απόμερες γωνίες της διαδρομής ανάμεσα στο Γυμνάσιο Αρρένων και στο Θηλέων της συνοικίας.

Κι ακόμα πιο πίσω, τα καλοκαιρινά βράδια που παίζαμε στάκαμαν και κλέφτες κι αστυνόμοι στις γειτονιές, τα απογεύματα που παίζαμε μπάλα στην πλατεία με τους γείτονες που είχαν βγει να πάρουν λίγο αέρα να φοβούνται ότι θα τους έρθει το τόπι (όχι η μπάλα, δεν την έλεγαν έτσι) στο δόξα πατρί και μας κατσάδιαζαν χωρίς να τους δίνουμε σημασία, τα μπάνια με το πούλμαν στη Λούτσα, στο Καβούρι, στη Βούλα.

 Για όλες και όλους εμάς, τώρα που πλησιάζουμε ή έχουμε καβατζάρει τα 60 και κάνουμε κάποιους απολογισμούς ζωής, το βιβλίο του Θοδωρή είναι σαν ένα ποτήρι παγωμένο νερό μετά από μερικές ώρες περιπλάνησης στους δρόμους της Αθήνας ένα αυγουστιάτικο μεσημέρι. Το πίνεις μονορούφι ή με μικρές απολαυστικές γουλιές, όπως σου κάνει κέφι.

Α, ξέχασα να σας πω. Το βιβλίο αυτό δεν κάνει για όλους. Δεν κάνει γι αυτούς που σύντομα έκαναν αποκλειστική τους ενασχόληση «να πιάσουν την καλή» πατώντας επί πτωμάτων, αυτούς που εκμεταλλεύτηκαν «τη θεσούλα στο Δημόσιο» για να αποκτήσουν άνομο πλούτο, αυτούς που έχτισαν μεζονέτες των 400 τ.μ. - κι ας μην είχαν ούτε καν γάτα, όχι παιδιά - με στεγαστικό δάνειο 120% της αξίας (το οποίο τώρα δε μπορούν να πληρώσουν αλλά αυτό δε μας αφορά εδώ), αυτούς που έστειλαν τα παιδιά τους σε πανάκριβα ιδιωτικά, που καλά - καλά δε μπορούσαν να πληρώσουν τα δίδακτρα, «γιατί είναι χαμηλή η ποιότητα των δημοσίων σχολείων», θαρρείς κι οι ίδιοι που τέλειωσαν δημόσιο σχολείο ήταν μουτζούρηδες, όλους αυτούς που διέγραψαν την ιστορία τους από τη μνήμη τους και την καρδιά τους. 

Αυτοί θα το βρουν «μονότονο», «πληκτικό», «ανούσιο», άμα δεν έχουν τίποτα καλύτερο να κάνουν μπορεί να γράψουν και καμιά βαρύγδουπη κριτική μπουκωμένη με απαξιωτικούς όρους δανεισμένους από την ψυχανάλυση που οι ίδιοι δεν έχουν ιδέα τι σημαίνουν, και, πιθανότατα, δε θα κατορθώσουν να διαβάσουν πάνω από είκοσι σελίδες.

Ένα πράγμα δεν ξέρω μονάχα. Αν το βιβλίο του Θοδωρή έχει να πει κάτι στα παιδιά μας. Οι εικόνες του παραπέμπουν σε καταστάσεις που δεν έζησαν, σε ανθρώπους που δεν έτυχε να γνωρίσουν, σε πόλεις που είναι πλέον εντελώς διαφορετικές, σε μουσικές που δεν ακούγονται πια.

Ξέρω, σας προϊδέασα για παρουσίαση βιβλίου και χάθηκα σε αναδρομές ατάκτως ειρημμένες. Όμως όλες αυτές γεννήματα της ανάγνωσης του ΓΕΡΟΥ ΠΟΥ ΦΟΡΟΥΣΕ ΕΝΑ ΚΑΠΕΛΟ ήταν.

Γιάννης Χρυσοβέργης

BREXIT: Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΧΑΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

Ενάντια στις περισπούδαστες προβλέψεις «έγκυρων» αναλυτών και αγορών η πλειοψηφία των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου ψήφισε υπέρ της απόσχισης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ό,τι και αν συμβεί από εδώ και πέρα η εξουσία των Βρυξελλών υπέστη μια βαριά ήττα.

Ό,τι και αν συμβεί από εδώ και πέρα η Αριστερά οφείλει, σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο, να τρέξει να καλύψει το χαμένο έδαφος και να πρωτοστατήσει από εδώ και στο εξής στις μάχες για την κατεδάφιση της ΕΕ, προκειμένου να έχει κάποιο λόγο στις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις.

Το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος έσκασε σαν βόμβα το πρωί της περασμένης Παρασκευής, στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο και στα Χρηματιστήρια.

Οι ξυνισμένες φάτσες των ταγών της των Βρυξελλών και του Βερολίνου, που προσπαθούσαν να ανεπιτυχώς να μας πείσουν ότι ελέγχουν την κατάσταση ήταν μεγάλη απόλαυση για όσες και όσους από εμάς κλάψαμε για την ταπεινωτική - πλην αναπόφευκτη - χωρίς όρους παράδοση της 13ης Ιουλίου 2015.

Η χωρίς προηγούμενο συμμετοχή - άνω του 70% - στην οποία βάσιζαν τις ελπίδες τους οπαδοί της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποδείχτηκε βρόχος στο λαιμό τους. 

Εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης ψήφισαν μαζικά οι ηλικιωμένοι, οι εργάτες, οι άνεργοι. Όλοι αυτοί που τα τελευταία 25 χρόνια είδαν την Κοινωνική Πρόνοια να κατεδαφίζεται, τα Δημόσια Νοσοκομεία να γίνονται αποθήκες ψυχών, τα σχολεία των φτωχών συνοικιών να υποχρηματοδοτούνται συστηματικά, τα εργασιακά δικαιώματα να εκμηδενίζονται, τα εργοστάσια να μετακομίζουν στην Κίνα και στην Ταϋλάνδη ανεξαρτήτως του αν η κυβέρνηση ήταν συντηρητική ή εργατική.

Υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης ψήφισε μαζικά η μεσαία αστική τάξη, με την ιδιωτική ασφάλιση, τα ιδιωτικά νοσοκομεία, και τους υψηλούς μισθούς των εταιρειών του City, αυτού του τεράστιου χρηματοπιστωτικού πόλου, που αρνείται κάθε έλεγχο  στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και συνιστά ιμάντα μεταφοράς του μαύρου χρήματος και των προϊόντων φοροδιαφυγής.

Το αποτέλεσμα υπέρ της εξόδου από την ΕΕ θα ήταν πολύ πιο καθαρό αν η Σκωτία, όπου το Εθνικό Σκωτσέζικο Κόμμα έχει χτίσει την πολιτική του κυριαρχία  βασισμένο σε πολιτικές αναδιανομής του εισοδήματος δεν επέλεγε μεταξύ της Χάρυβδης του Λονδίνου και της Σκύλλας των Βρυξελλών τη δεύτερη.

Και βεβαίως δεν πρέπει να μας διαφύγει ότι οι νέοι ψήφισαν σε συντριπτικό ποσοστό (άνω του 70% στις ηλικίες κάτω των 30 ετών) υπέρ της παραμονής στην ΕΕ αν και χρειάζεται το αποτέλεσμα αυτό να το συγκρίνουμε με το ποσοστό συμμετοχής στις αντίστοιχες ηλικίες για να βγάλουμε ξεκάθαρα συμπεράσματα.

Η εξουσία των Βρυξελλών και του Βερολίνου, καθώς επίσης και το σύνολο των πολυεθνικών με έδρα το Λονδίνο, που χρησιμοποίησαν κάθε θεμιτό και, κυρίως, αθέμιτο μέσο προκειμένου να εκβιάσουν μια ψήφο υπέρ της παραμονής στην ΕΕ υπέστησαν μια βαριά ήττα.

Η ΕΕ έχει ήδη απωλέσει τη μια από τις δυο πυρηνικές της δυνάμεις σε στρατιωτικό επίπεδο και τη μια από τις δυο ψήφους με δικαίωμα αρνησικυρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Είναι επομένως σαφέστατα λιγότερο ισχυρή στρατιωτικά και διπλωματικά.

Σε οικονομικό επίπεδο αντιθέτως οι όποιες πρόσκαιρες ζημιές θα επουλωθούν σύντομα και χωρίς να αφήσουν σημάδια.Ούτε η Ευρωπαϊκή, ούτε η βρετανική ηγεσία έχουν λόγους να επιλέξουν τη λογική του οικονομικού πολέμου, προς το παρόν τουλάχιστον.

Εκεί όμως που η ΕΕ υπέστη μια βαριά ήττα ήταν σε πολιτικό επίπεδο.Ένα μέλος της Ένωσης αποφασίζει να αποχωρήσει και η ΕΕ δεν έχει το παραμικρό όπλο για να το αποτρέψει. Δεν διαθέτει στρατιωτικά μέσα για την αποτροπή του, ούτε καν μπορεί να προσφύγει σε οικονομικό πόλεμο, πρώτον διότι η βρετανική οικονομία δεν είναι απολύτως εξαρτώμενη από τις συναλλαγές της με την ΕΕ - οι συναλλαγές της με τη Βρετανική Κοινοπολιτεία είναι παραπλήσιες αυτών που έχει με την ΕΕ-, δεύτερον διότι μια τέτοια επιλογή θα προκαλούσε ισχυρή αντίδραση των ΗΠΑ, που θα τάσσονταν με το Ηνωμένο Βασίλειο και τρίτον διότι οι συνέπειες ενός οικονομικού πολέμου θα ήταν βαρύτατες και για τις ευρωπαϊκές χώρες.

Τα δυο κύρια επιχειρήματα των υπέρμαχων της αποχώρησης από την ΕΕ ήταν η ανάκτηση της (εθνικής - λαϊκής) κυριαρχίας και το αίτημα να μπει φραγμός στην ευρωπαϊκή - και κατ' επέκταση στην προερχόμενη από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή - μετανάστευση.

Και για μεν το δεύτερο ζήτημα είναι προφανές πως οι «λαϊκιστές» υποστηρικτές του  Brexit σε τίποτα δε διαφέρουν από του «υπεύθυνους» και «ευρωπαϊστές» Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες της Αυστρίας ή την επίσης «υπεύθυνη» και «ευρωπαϊστική» Χριστιανοκοινωνική Ένωση της Βαυαρίας.

Σε ό,τι αφορά όμως το πρώτο ζήτημα, αυτό της κυριαρχίας και της δημοκρατικής νομιμοποίησης των πολιτικών αποφάσεων, τα όποια επιχειρήματα των κάθε λογής ευρωδοσίλογων καταρρίπτει ο ίδιος ο Κλάους Ρέγκλινγκ, ο επί κεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) σε συνέντευξή του στη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ στις 23 Ιουνίου.

«Δεν νομίζω ότι χρειαζόμαστε ένα είδος Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης ως προϋπόθεση για μία επιτυχή νομισματική ένωση», δηλώνει ο κύριος Ρέγκλινγκ.

Είναι προφανές ότι για τον κύριο Ρέγκλινγκ και τους ομοίους του οι αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων πρέπει να λαμβάνονται εν κρυπτώ, από ένα κλειστό κύκλο «ειδικών», μακριά από κάθε λογοδοσία και πολιτικό έλεγχο. 

Διότι οι «κάποιου είδους Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης» θα διέθεταν ένα κοινοβούλιο με αποφασιστικές αρμοδιότητες, εκλεγμένο από τους Ευρωπαίους πολίτες, που θα χάραζε οικονομικές πολιτικές με τη  νομιμοποίηση της ψήφου των πολιτών.
Δε χρειάζεται να υπενθυμίσουμε ότι το διαβόητο Eurogroup, που παίρνει όλες τις καθοριστικές αποφάσεις για τις πολιτικές της Ευρωζώνης, δεν προβλέπεται από καμία ευρωπαϊκή συνθήκη, και δεν διαθέτει κανονισμό λήψης αποφάσεων, όπως όλα τα θεσμικά ευρωπαϊκά όργανα.
Η εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας έχει νόημα τότε και μόνο τότε όταν αντικαθίσταται από λαϊκή κυριαρχία σε ένα υπερεθνικό επίπεδο. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση είναι πράξη ενάντια στη Δημοκρατία, και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται.
Όλα αυτά τα 25 χρόνια - από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και μετά - που οι αρχές της λαϊκής κυριαρχίας καταπατώνται βάναυσα από τους ευρωκράτες και τις συνένοχες σε αυτούς εθνικές κυβερνήσεις, οι οποίες έχουν βρει μια υπέροχη μηχανή για να παρακάμπτουν τον εγχώριο πολιτικό έλεγχο - η Αριστερά παρακολουθεί την κατάλυση της λαϊκής κυριαρχίας ως αμήχανος θεατής, αφήνοντας στην ακροδεξιά ελεύθερο το πεδίο δράσης.
Κι όσο θα φουντώνει η λαϊκή οργή κατ΄των Βρυξελλών τόσο η Αριστερά θα περιθωριοποιείται, εκτός κι αν αποφασίσει, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, να αγωνιστεί για την κατεδάφιση  αυτής της ΕΕ - Κρόνου, που κατασπαράζει τα παιδιά της μέσω δολοφονικής λιτότητας.
Είναι η μόνη της ελπίδα προκειμένου να έχει έναν πολιτικό ρόλο, όταν αργά ή γρήγορα, με τη μορφή της μακροχρόνιας φθοράς ή μέσω θεαματικών εξελίξεων η ΕΕ θα πάψει να υφίσταται.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΦΙΛΕΣ(ΟΥΣ) ΣΥΡΙΖΑ - ΛΑΕ

Η εικόνα, κατά τα λοιπά αξιόλογων ανθρώπων, που εκτοξεύουν κατηγορίες περί προδοσίας και υιοθετούν άκριτα κατασκευασμένα από το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ και τα λοιπά φερέφωνα της ολιγαρχίας σκάνδαλα είναι θλιβερή.

Εξ ίσου θλιβεροί είναι οι δεκάρικοι λόγοι, επίσης αξιόλογων κατά τα λοιπά ανθρώπων, περί «σκληρής διαπραγμάτευσης» και «κόκκινων γραμμών».

Και οι μεν και οι δε -  ασυνείδητα θέλω να πιστεύω - καταφεύγουν σε αυτή την αδιέξοδη και ντροπιαστική για όλους μας ρητορεία για να αποφύγουν τη συζήτηση δύσκολων για όλους μας θεμάτων.

Αγαπητές(οί) φίλες(οι),

Το περασμένο καλοκαίρι, σε δυο άρθρα στον ΑΤΑΚΤΟ ΛΟΓΟ το πρώτο με τίτλο «ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΟΡΟΥΣ» και το δεύτερο με τίτλο «ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΗΤΤΑ.» είχα διατυπώσει μια σειρά προβληματισμών με αφορμή αυτό που είχα κι εγώ θεωρήσει ως «Βάρκιζα του ΣΥΡΙΖΑ».

Στο πρώτο από τα δυο άρθρα προειδοποιούσα για την αναγκαιότητα αποφυγής μιας στείρας αντιπαράθεσης στην οποία θα περίσσευαν οι ακραίοι κι αψυχολόγητοι χαρακτηρισμοί και θα απουσίαζαν οι πολιτικές προτάσεις, ό,τι δηλαδή κυριαρχεί σήμερα στην πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ όσων έχουν αποχώρησαν από το ΣΥΡΙΖΑ  και εντάχθηκαν στη ΛΑΕ και τους πρώην συντρόφους τους.

Στο δεύτερο επισήμαινα την ανάγκη να επαναπροσδιοριστούμε απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, κυρίως, έθετα μια σειρά από δύσκολα ερωτήματα, τόσο γι' αυτούς που επέλεξαν τον«επώδυνο συμβιβασμό», όσο και για εμάς που εκτιμήσαμε πως πρέπει να μαζέψουμε τα κομμάτια μας και «με φθαρμένα εργαλεία από την αρχή να ξαναρχίσουμε»*.

Στους μήνες που πέρασαν συνέβησαν όλα όσα φοβόμουν. 

Όσοι απέμειναν στο ΣΥΡΙΖΑ βιώνουν τη μια ταπείνωση πίσω από την άλλη εκ μέρους των πιστωτών, οι οποίοι αθετούν όλες τους τις δεσμεύσεις και με υπαρκτό πλέον το ερώτημα: «τι έχουν πετύχει σε αντάλλαγμα;». 

Όσοι επέλεξαν τη συμμετοχή τους στη ΛΑΕ καταναλώνονται σε μια αντι-ΣΥΡΙΖΑ φιλολογία, χωρίς να προσπαθούν να προσδιορίσουν μια εναλλακτική πολιτική στρατηγική.

Είμαστε υποχρεωμένοι πλέον να απαντήσουμε όλοι σε ένα αμείλικτο ερώτημα: Θέλουμε ή όχι να συμμετέχουμε σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση η πλειοψηφία των πολιτών της οποίας θεωρεί ότι οι Έλληνες δεν πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα με αυτούς στην εργασία, στην εκπαίδευση, στην υγεία, ούτε και την ελευθερία να αποφασίζουν ποια οικονομική πολιτική θα  ακολουθήσει η κυβέρνησή τους;

Αν η απάντηση είναι ΝΑΙ οφείλουμε να υιοθετήσουμε την πολιτική Μητσοτάκη. Αν όμως η απάντηση (αυτονόητη για εμένα) είναι ΟΧΙ υπάρχουν δυο στρατηγικές. 

Η πρώτη είναι μια εκστρατεία ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕ. Απαιτεί μια ξεκάθαρη στρατηγική και απαντήσεις σε οξύτατα πρακτικά προβλήματα που άπτονται της εξασφάλισης επάρκειας τροφίμων, φαρμάκων και καυσίμων για ένα κρίσιμο διάστημα 6-12 μηνών και ετοιμότητα για την αντιμετώπιση της νομισματικής ασφυξίας που εξ αρχής θα επιβάλει η ΕΕ. (όλα αυτά που δεν είχε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πέρσι γι' αυτό και οδηγηθήκαμε στη χωρίς όρους συνθηκολόγηση). 

Κι ακόμα απαιτεί στρατηγική συγκρότησης αποθεμάτων σε συνάλλαγμα και πολύτιμα μέταλλα που θα επιτρέψουν στη νέα δραχμή να έχει αντίκρυσμα στις αγορές συναλλάγματος. Και πολιτικές που θα αποτρέψουν τη μετατροπή του νέου νομίσματος σε κατοχικό.

Απαιτεί επίσης έναν πολιτικό λόγο που δε θα προσβάλλει τις εκατοντάδες χιλιάδες Ευρωπαίων πολιτών που το 2015 πλημμύριζαν συστηματικά τις πλατείες των ευρωπαϊκών πόλεων για να διαδηλώσουν τη συμπαράστασή τους στον ελληνικό λαό, κι αυτό δεν είναι εύκολο.

Απαιτεί τέλος μια κοπιώδη προσπάθεια επαναπροσέγγισης αυτού του 61,2% των πολιτών που, ενάντια στην τρομοκρατία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των ΜΜΕ και των τριών εκπροσώπων της ολιγαρχίας, ενάντια στις εκκλήσεις του ΚΚΕ για αποχή από το Δημοψήφισμα, ψήφισαν ΟΧΙ. 

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι ο ένας στους δυο ψηφοφόρους του ΟΧΙ της 5ης Ιουλίου 2015 - ίσως και περισσότεροι - δεν επιθυμούσε ρήξη με την ΕΕ και αποχώρηση από αυτήν κι αυτό σε τελική ανάλυση είναι το μόνο - αλλά ουσιαστικό - ελαφρυντικό του Αλέξη Τσίπρα και του εναπομείναντος ΣΥΡΙΖΑ.

Κι οφείλουμε να κάνουμε μια τιτάνια προσπάθεια για να πείσουμε αυτά τα εκατομμύρια των πολιτών ότι διδαχτήκαμε από την ήττα, ότι πάμε για την επόμενη μάχη έτοιμοι για ιδρώτα, αίμα, και δάκρυα, ότι ο αγώνας θα είναι μακρύς κι ότι για όλα αυτά είναι απαραίτητη η συμμετοχή τους.

Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει γίνει, ούτε καν έχει ξεκινήσει ένας δημόσιος διάλογος για το τι πρέπει να κάνουμε, ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητές μας, πώς θα κάνουμε ό,τι θα κάνουμε. Και για το λόγο αυτό η εμπρηστική αντικυβερνητική ρητορεία μόνο ως φύλο συκής που προσπαθεί να κρύψει την πολιτική μας γύμνια μπορεί να εκληφθεί.

Η δεύτερη στρατηγική είναι μια μακράς διαρκείας εκστρατεία - καλή ώρα σαν αυτή των Αφροαμερικανών στις δεκαετίες του 1950 και 1960 στις ΗΠΑ - για ΙΣΟΤΗΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους πολίτες. Στην περίπτωση αυτή η αποδοχή της διαχειριστικής λογικής της κυβέρνησης Τσίπρα είναι μονόδρομος. Οφείλει όμως να συνοδεύεται από μια εκστρατεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για ισότητα δικαιωμάτων των Ελλήνων με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.

Χωρίς αυτή την εκστρατεία η διακυβέρνηση της χώρας από Αριστερούς στερείται νοήματος. Μια τέτοια εκστρατεία μπορεί να κινητοποιήσει και πάλι  τους Ευρωπαίους πολίτες οι οποίοι πριν ένα χρόνο συμπαραστέκονταν  στον ελληνικό λαό, μπορεί να βγάλει από την προφανή πολιτική αμηχανία τα κόμματα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, που βλέπουν ένα αδελφό κόμμα να εφαρμόζει θατσερικές πολιτικές και να τους δώσει ένα σαφή πολιτικό ρόλο.

Μόνο που... αυτή η εκστρατεία έπρεπε να είχε ξεκινήσει από τις 14 Ιουλίου 2015 και - το χειρότερο - όχι μόνο δεν έχει ξεκινήσει, αλλά ουδείς σκέφτεται την αναγκαιότητά της.

Γι αυτό και οι όποιες αναφορές σε «ηρωικές μάχες», «κόκκινες γραμμές» και «σκληρές διαπραγματεύσεις», μόνο ως σύντομα ανέκδοτα ακούγονται.

Φίλες και φίλοι,

Στα χρόνια που προηγήθηκαν των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 είχα συχνά στηλιτεύσει την αβάσταχτη ελαφρότητα του πολιτικού λόγου του ενιαίου τότε ΣΥΡΙΖΑ, από τον οποίο προέρχεστε και οι μεν και οι δε.

Παραφράζοντας την αποδιδόμενη στο Διονύσιο Σολωμό φράση «εθνικόν είναι ό,τι είναι αληθές» θα έλεγα ότι «αριστερό είναι ό,τι είναι αληθές». Κι η αλήθεια τις πιο πολλές φορές δε χαϊδεύει αυτιά.

Και κάτι ακόμα: Για «να πάρουνε τα όνειρα εκδίκηση»** πρέπει τα όνειρα να μετουσιωθούν σε πολιτικές στρατηγικές και σε καθημερινή δράση. Κοπιαστική κι επώδυνη διαδικασία. Αλλά αξίζει τον κόπο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

*Από το ποίημα «Αν» του Rudyard Kipling

** Από το «άξιον εστί» του Οδυσσέα Ελύτη.

ΜΑ ΠΟΙΟΣ ΦΟΒΑΤΑΙ, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ, ΤΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΦΟΝΤΙΝΑ;

Το ερώτημα κανονικά δε θα έπρεπε να τίθεται.

Όμως η έκδοση του βιβλίου του Δημήτρη Κουφοντίνα, προκάλεσε έναν αδικαιολόγητο, εκ πρώτης όψεως, ορυμαγδό υστερικών δηλώσεων από στελέχη της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.

Μοναδική ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗ η βαθύτατα πολιτική και ψύχραιμη τοποθέτηση του Κώστα Μπακογιάννη, ενός από τους ελάχιστους ανθρώπους που θα είχαν κάθε δικαίωμα να μην είναι ψύχραιμοι.

Οπότε, καλούμαστε να αναζητήσουμε απαντήσεις στο ερώτημα: Ποιοι φοβούνται ακόμα το Δημήτρη Κουφοντίνα; Και, κυρίως, γιατί;

Πώς γίνεται και το βιβλίο ενός ισοβίτη μετατρέπεται σε  μείζον πολιτικό ζήτημα; Ο υπογράφων, αντιμετώπισε  συγκαταβατικά το γεγονός ότι  την ημέρα της κυκλοφορίας του βιβλίου του Δημήτρη Κουφοντίνα, η εφημερίδα ΕΘΝΟΣ αφιέρωσε τα τρία τέταρτα της πρώτης σελίδας της σε μια επίθεση εναντίον του, σημειώνοντας μάλιστα, σε περίοπτη θέση, ότι «κυκλοφορεί σήμερα το βιβλίο του Δημήτρη Κουφοντίνα». Το όλο στήσιμο της πρώτης σελίδας έμοιαζε πολύ περισσότερο με γκρίζα διαφήμιση του βιβλίου, παρά με έκρηξη «ιερής οργής».

Τα πράγματα σοβάρεψαν όταν είδαμε την εκπρόσωπο τύπου της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, να ζητάει επί τρεις ολόκληρες ημέρες από το ΣΥΡΙΖΑ να διαγράψει από τις τάξεις του το Νίκο Γιαννόπουλο, που είχε επιμεληθεί και προλογίσει το βιβλίο, αδιαφορώντας για δυο σημαντικές λεπτομέρειες: ότι ο Νίκος Γιαννόπουλος πρώτον δεν είναι μέλος του ΣΥΡΙΖΑ και, δεύτερον, βιοπορίζεται ως επιμελητής βιβλίων. Ακόμα κι αυτό θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς ότι συνιστά μέρος της κακόβουλης συκοφαντικής προπαγάνδας στην οποία συστηματικά επιδίδεται η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ελλείψει πολιτικού λόγου και ήθους.

Ακολούθησε ο συνταξιούχος, πλέον, εισαγγελέας Χρήστος Λάμπρου, ο οποίος ζήτησε κατάσχεση των εισπράξεων του βιβλίου για να μην ενισχύσουν τα χρήματα αυτά την τρομοκρατία. Δεν γνωρίζουμε πού εδράζει ο συμπαθής συνταξιούχος δικαστικός λειτουργός την πεποίθησή του ότι το εν λόγω βιβλίο θα έχει εκδοτική επιτυχία και μάλιστα τέτοια που να είναι ικανή να χρηματοδοτήσει τις οικονομικές ανάγκες της «τρομοκρατίας». Από κοντά του και ο υπουργός Δημόσιας Τάξης, που παρότρυνε τις οικογένειες των θυμάτων της 17 ΝΟΕΜΒΡΗ να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη για δέσμευση των εισπράξεων. 

Θα μπορούσαμε απλώς να τους έχουμε επισημάνει ότι πριν από όλα πρέπει να διαβάσουν το σχετικό συμβόλαιο μεταξύ του συγγραφέα του επίμαχου βιβλίου και του εκδοτικού οίκου, καθώς μπορεί να κρύβει περίεργες εκπλήξεις ως προς τα συγγραφικά δικαιώματα, αλλά ας είναι.

Από αυτή την κακοφωνία, η οποία το μόνο που προδίδει είναι έναν φαινομενικά αδικαιολόγητο πανικό, ξεχωρίζει η μεστή συγκροτημένη κριτική προς τον εκδοτικό οίκο του Κώστα Μπακογιάννη. 

Η μόνη κριτική που έχουμε να ασκήσουμε στα όσα καταλόγισε στον εκδοτικό οίκο είναι πως ο τελευταίος ενήργησε σύμφωνα με τις αρχές του οικονομικού φιλελευθερισμού, τις οποίες υπερασπίζεται με σθένος ο κ. Μπακογιάννης.  Προφανώς και ο εκδότης ενήργησε με μοναδικό κριτήριο το κέρδος, διότι αυτό οφείλει να κάνει κάθε επιχειρηματίας: να αποζητά το κέρδος με κάθε νομότυπο μέσο. Η ηθική δεν έχει σχέση με το χρήμα, κι αυτό είναι γνωστό από την εποχή του Αυτοκράτορα Βεσπασιανού.

Επίσης, επειδή στην πολιτική του τοποθέτηση ο κ. Μπακογιάννης προσέφυγε στον Λέον Τρότσκι, οφείλουμε να του επισημάνουμε τη σχετική ρήση του Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν: «οι αστοί θα μας πουλήσουν ακόμα και το σχοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουμε». Και, κατά μια έννοια, αυτό πράττει ο εκδοτικός οίκος Λιβάνη. Μέχρι να έρθει - αν έρθει - η στιγμή να κρεμάσουν τους ιδιοκτήτες του οι «αιμοσταγείς κομμουνισταί», το μαγαζί θα τους πουλάει σχοινί, στις ακριβότερες δυνατές τιμές.

Πέρα από όλα αυτά όμως οφείλουμε να συγχαρούμε τον Κώστα Μπακογιάννη διότι κατορθώνει «να κρατά το λογισμό του, όταν όλοι τριγύρω του (οι ομοϊδεάτες του δηλαδή) τά 'χουν χαμένα...».

Προς τι λοιπόν  ο πανικός;  

Σίγουρα δε θα συνέτρεχε κανένας λόγος πανικού αν η Ελλάδα συνέχιζε να είναι ένα Κράτος Δικαίου, όπως ήταν μέχρι το Μάιο του 2010.

• Αν δεν υπήρχαν περίπου 200.000 άνθρωποι που ζουν χάρη στα συσσίτια των Δήμων, της Εκκλησίας και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.
• Αν περισσότεροι από 3.000.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΕΟΠΥΥ, δεν ήταν πλέον αποκλεισμένοι από το Σύστημα Δημόσιας Υγείας.
•  Αν δεν υπήρχαν 1.400.000 καταγεγραμμένοι άνεργοι, το ένα εκατομμύριο από αυτούς για διάστημα μεγαλύτερο του ενός χρόνου.
• Αν δεν υπήρχαν 1.200.000 εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα απλήρωτοι για διάστημα τριών μηνών έως και μεγαλύτερο του ενός έτους.
• Αν δεν είχαν αυτοκτονήσει χιλιάδες ανθρώπων υπό την πίεση οικονομικών και υπαρξιακών αδιεξόδων στα τελευταία τέσσερα χρόνια (4.000 σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία).
• Αν το προσδόκιμο ζωής δεν είχε υποχωρήσει κατά μία πενταετία, σύμφωνα με δήλωση της Προέδρου του ελληνικού τμήματος των Γιατρών του Κόσμου.
• Αν όλες οι παραπάνω μορφές ΒΙΑΣ δεν είχαν συνθλίψει τις ζωές εκατομμυρίων συμπολιτών μας, αν δεν τους είχαν κάνει να χάσουν την αξιοπρέπειά τους.
• Αν η Κυβέρνηση δεν είχε καταργήσει κάθε έννοια κοινοβουλευτικού διαλόγου και ελέγχου, νομοθετώντας με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου.
• Αν ο αντιπρόεδρος της Βουλής δεν αισθανόταν πως επιτρέπεται να φαλκιδεύσει μια ψηφοφορία της βουλής, προς ικανοποίηση των δυνητικών εκλογικών του πελατών.
• Αν... αν... αν...

Οι υπαίτιοι της ανθρωπιστικής αυτής καταστροφής, που κάθε μέρα χειροτερεύει, έχουν κάθε λόγο να τρέμουν τα σαλπίσματα εξέγερσης του Δημήτρη Κουφοντίνα, του κάθε Κουφοντίνα.  Τρέμουν μην τυχόν τα λόγια του πιάσουν τόπο στους ανθρώπους που τους έκλεψαν την αξιοπρέπεια.

Όμως ο Δημήτρης Κουφοντίνας βάζει δύσκολα και στην Αριστερά. 

Η οποία, την ίδια στιγμή που εξαντλεί τη δράση της μέσα στους τέσσερις τοίχους του Κοινοβουλίου, αρνείται να υπερασπιστεί τον Κοινοβουλευτισμό.

Η οποία αρνείται να συζητήσει το ζήτημα της πολιτικής βίας και των τοξικών της επιπτώσεων στη σοσιαλιστική ιδεολογία. 

Δεν είναι κακό να υπερασπιστεί η Αριστερά το κοινοβουλευτικό θεσμικό πλαίσιο, πολύ περισσότερο που η Άμεση Δημοκρατία, όπως την ονειρεύονται οι Αναρχικοί και οι λάτρεις της Κλασσικής Αρχαιότητας έχει αποδειχτεί - μέχρι σήμερα τουλάχιστον - αδύνατο να λειτουργήσει από τη στιγμή που μιλάμε για κοινωνικές μονάδες τριψήφιας τάξης μεγέθους. 

Επ' αυτού καλό θα ήταν οι αρχαιολάτρεις να έκαναν μια προσεκτική ανάγνωση των Εκκλησιαζουσών του Αριστοφάνη. Θα διαπίστωναν, πέραν του ότι η Αθηναϊκή Δημοκρατία αφορούσε μόλις 10.000 από τις 500.000 και πλέον κατοίκους της Αττικής, ότι το λόγο στην Εκκλησία του Δήμου μονοπωλούσαν, με διάφορα τεχνάσματα, οι αρχηγοί μεγάλων σογιών και πλούσιων οικογενειών. Οι υπόλοιποι Αθηναίοι πολίτες έπρεπε να αρκεστούν σε αυτό που κάνουν οι πολίτες των σύγχρονων κοινοβουλευτικών δημοκρατιών: στο να ψηφίζουν.

Το γεγονός λοιπόν ότι η Κοινοβουλευτική Δημοκρατία παραμένει μέχρι σήμερα το πολιτικό σύστημα που επιτρέπει τη μέγιστη - σαφώς όχι ικανοποιητική - συμμετοχή πολιτών θέτει την Αριστερά προ του καθήκοντος, αφ' ενός να την υπερασπιστεί απέναντι στις ελευθεριοκτόνες διαθέσεις των κυβερνώντων, αφ' ετέρου να ονειρευτεί πώς αυτή θα διευρύνεται κάθε μέρα.

Πέραν αυτού, η Αριστερά οφείλει να ξεκαθαρίσει τη στάση της απέναντι στην πολιτική βία. Πρέπει κάποτε να οριοθετηθεί απέναντι σε αυτήν ενεργητικά, όχι με δηλώσεις μετανοίας. 

Θα είχε πολλά η Αριστερά να διδαχτεί από τη μελέτη του της μη βίας του Γκάντι και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Κυρίως θα μάθαινε πως μη βίαιη αντίσταση σημαίνει πρώτα απ' όλα «να έχεις κότσια». Να είσαι έτοιμος να φυλακιστείς, να είσαι έτοιμος να αντιπαρατεθείς με την κτηνώδη βία του καθεστώτος, χωρίς όμως να γίνεις ίδιος μ' αυτό, να είσαι έτοιμος για δράσεις πολιτικής ανυπακοής που θα το απορρυθμίσουν. Να είμαστε αδιάλλακτοι απέναντι στην καθεστωτική βία, χτίζοντας μια κοινωνία ελεύθερη από αυτή.

Αν θέλουμε να βάλουμε τέλος στη μπανανία που μας έχει επιβληθεί, οφείλουμε να χτίσουμε παράλληλους μηχανισμούς κοινωνικής αλληλεγγύης σε κάθε γειτονιά. Στην πολύμορφη καθεστωτική βία να απαντήσουμε με εκστρατείες μη βίαιης πολιτικής ανυπακοής. Γιατί η ιστορία του «υπαρκτού σοσιαλισμού» μας έμαθε πως η λατρεία της βίας, δηλητηρίασε, σε θανατηφόρα δόση, το όνειρό μας. 

Μόνο αν αναλάβουμε, ο καθένας προσωπικά κι όλοι μαζί συλλογικά τις ευθύνες μας και χτίσουμε παράλληλους μηχανισμούς κοινωνικής αλληλεγγύης κι απαντήσουμε στην καθεστωτική βία με αδιάλλακτη μη βίαιη πολιτική ανυπακοή, θα χτίσουμε έναν πειστικό αντίλογο στα σαλπίσματα του Δημήτρη Κουφοντίνα, του κάθε Κουφοντίνα. 

Η προβοκατορολογία ή οι ύμνοι προς την «επαναστατική βία» μέσα από ανήλιαγα γραφεία  , απλώς μας καθιστούν γελοίους. Και στην πολιτική το έγκλημα συχνά συγχωρείται, η γελοιοποίηση ΠΟΤΕ.

Γιάννης Χρυσοβέργης