Η ΝΕΑ «ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΤΕΧΕΡΑΝΗΣ»
Κατά τη συνάντησή τους στο Σενζέν της Κίνας οι Βλαντιμίρ Πούτιν, Σι Τζιπίνγκ και Ντόναλντ Τραμπ δεν συναποφάσισαν τη μοιρασιά του πλανήτη σε ζώνες επιρροής τους. Συμφώνησαν όμως για τη μέθοδο με την οποία στο προσεχές -ίσως και στο μεσοπρόθεσμο μέλλον- θα επιλύουν τις μεταξύ τους διαφορές και θα διαχειρίζονται τις περιφερειακές εντάσεις. Όπως ακριβώς είχαν πράξει στις 28 Νοεμβρίου - 1 Δεκεμβρίου στην Τεχεράνη οι Ουίνστον Τσώρτσιλ, Φράνκλιν Ρούσβελτ και Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν.
Η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΤΕΧΕΡΑΝΗΣ ΚΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΣΕΝΖΕΝ
Όταν συναντήθηκαν στις 28 Νοεμβρίου του 1943 στην Τεχεράνη οι Τσώρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν, ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος είχε πολύ δρόμο μπροστά του. Οι Ναζί υποχωρούσαν μεν στο Ανατολικό Μέτωπο και στην Αφρική μετά από τις ήττες τους στο Στάλινγκραντ και στο Ελ Αλαμέιν, διατηρούσαν όμως υπό τον έλεγχό τους το μισό ευρωπαϊκό κομμάτι της Σοβιετικής Ένωσης, αμύνονταν σθεναρά στη Βόρεια Αφρική, η Ιταλία δεν είχε ακόμα συνθηκολογήσει και στον Ειρηνικό οι Ιάπωνες είχαν ακόμα τον έλεγχο των Φιλιππίνων και της Νοτιοανατολικής Ασίας. Στη συνάντηση αυτή οι τρεις ηγέτες έθεσαν τις βάσεις της δημιουργίας των ζωνών επιρροής τους μετά το τέλος του πολέμου, οι οποίες διαμορφώθηκαν οριστικά στη Διάσκεψη της Γιάλτας (4-11 Φεβρουαρίου 1945).
Έτσι κι η σημερινή σύνοδος στη Σενζέν της Κίνας του Σι με τους Πούτιν και Τραμπ δεν κατέληξε σε καμία απολύτως απόφαση για τους πολέμους στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία -αν λάβουμε υπ' όψιν μας τη σύντομη διάρκειά της μπορεί τα θέματα αυτά να μη συζητήθηκαν καν-, όπως δεν κατέληξαν και σε καμία απόφαση για τον εμπορικό πόλεμο που, με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ, έχει κηρύξει η Δύση στην Κίνα.Αν όμως κρίνουμε από το κοινό ανακοινωθέν που ακολούθησε, συμφώνησαν ότι πρέπει να «αναμορφωθεί ο ΟΗΕ» και να «περιοριστούν οι αρμοδιότητες» του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Με δυο λόγια συμφώνησαν να αναδιαμορφώσουν το διεθνές θεσμικό πλαίσιο με τρόπο που να το ελέγχουν απόλυτα από κοινού αφ' ενός και να δημιουργήσουν μηχανισμούς που θα επιτρέπουν την ελεγχόμενη διαχείριση των μεταξύ τους αντιπαραθέσεων στις «γκρίζες ζώνες» του πλανήτη αφ' ετέρου. Επιπλέον, δε θα επιτρέπουν σε τρίτους (π.χ. Ισραήλ, Ιράν , Ευρώπη, Τουρκία ενδεχομένως) να δημιουργούν ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Τις λεπτομέρειες τις άφησαν για το μέλλον.
Η ΚΙΝΑ
Η Κίνα είναι χωρίς αμφιβολία ο μεγάλος κερδισμένος της Συνόδου. Όχι διότι πέτυχε κάποιο απτό γεωπολιτικό όφελος από τη συνάντηση. Αλλά διότι, σε μια περίοδο που ΗΠΑ, Ρωσία και Ευρώπη εμφανίζονται, όπως κι ο ΟΗΕ, παντελώς αναξιόπιστες κι ανίκανες να διαμεσολαβήσουν ή να λειτουργήσουν πυροσβεστικά σε οποιαδήποτε διεθνή ένταση ο Σι Τζιπίνγκ αναδείχθηκε ως ο εκπρόσωπος της «ήρεμης δύναμης», αυτής που ακούει τους πάντες και, όταν της το ζητήσουν, διαμεσολαβεί για την εξεύρεση λύσεων επωφελών για όλους τους εμπλεκόμενους.
Κι αυτή την «ήρεμη δύναμη» θα την δούμε να αναδύεται άμεσα, είτε θα πρόκειται για τις απαραίτητες διαπραγματεύσεις προκειμένου οι ΗΠΑ να απεμπλακούν από τη σφηκοφωλιά του Ιράν, είτε θα πρόκειται για μελλοντικές διαπραγματεύσεις για μια διαρκή κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία.
Το όφελος για την κινεζική διπλωματία είναι διπλό. Αφ' ενός επιβάλλεται πλέον ως παράγων η γνώμη του οποίο πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ' όψιν για όποιο θέμα υπάρχει όπου γης, αφ' ετέρου προβάλλει στην κοινή γνώμη του υπόλοιπου κόσμου την εικόνα μιας «φιλειρηνικής μεγάλης δύναμης» που «επιθυμεί την ευημερία όλων».ΟΙ ΗΠΑ
Η Σύνοδος του Σενζέν σηματοδοτεί το τέλος της Pax Americana και της ψευδαίσθησης ότι οι ΗΠΑ μπορούν, με το καλό ή με το άγριο, να επιβάλλουν τις απόψεις τους σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.
Από την άλλη η υποχώρηση αυτή είναι συντεταγμένη -προς το παρόν τουλάχιστον- και οι δυο εταίροι-αντίπαλοί τους τους αναγνωρίζουν το δικαίωμα να αποφασίζουν ανεμπόδιστα για «τα του οίκου τους», όταν φυσικά θα επαναπροσδιοριστούν οι ζώνες επιρροής.
Το γεγονός ότι ο Τραμπ προσήλθε στη Σύνοδο της Σενζέν αμέσως μετά από μια βαριά εκλογική ήττα και το ότι οι Δημοκρατικοί, που ελέγχουν πλέον το Κογκρέσο έχουν μια πολύ πιο επιθετική λογική έναντι της Ρωσίας δεν σημαίνουν -χωρίς βεβαίως να μπορεί και να το αποκλείσει κανείς διότι ως γνωστόν μωραίνει Κύριος ον βούλεται απωλέσαι- ότι η μελλοντική ηγεσία των ΗΠΑ θα αποσυρθεί από τη διαδικασία που δρομολογήθηκε στο Σενζέν. Διότι η αναδίπλωση αυτή προσφέρει στις ΗΠΑ μια χρυσή ευκαιρία -η οποία μένει ν' αποδειχτεί αν η μελλοντική ηγεσία της χώρας θα την αδράξει- για την ανασυγκρότηση της κοινωνίας τους.
Η ΡΩΣΙΑ
Η Σύνοδος της Σενζέν είναι μια μεγάλη διπλωματική επιτυχία για τον Βλαντιμίρ Πούτιν, την οποία όμως οφείλει εξ ολοκλήρου στους Κινέζους. Η Σύνοδος επιβεβαίωσε αφ' ενός πως η Δύση δε μπορεί πλέον να απομονώνει όποιον ηγέτη χώρας δεν της γουστάρει κι αφ' ετέρου αναγνώρισε και πάλι, μετά από 35 ολόκληρα χρόνια, στη Ρωσία την ιδιότητα της υπερδύναμης και κατ' επέκταση, του δικαιώματός της σε ζώνη επιρροής.
Το γεγονός αυτό θα της επιτρέψει, όταν κάποτε αρχίσουν σοβαρές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, να προσέλθει σε αυτές από θέση ισχύος.
Παρ' όλα αυτά ο πόλεμος, όσο βαριές κι αν είναι οι εδαφικές παραχωρήσεις που θα αναγκαστεί να κάνει η Ουκρανία, έχει αποστερήσει από τη Ρωσία την πολιτική της αυτοτέλεια. Πλέον εξαρτάται πλήρως, τεχνολογικά και οικονομικά, από την Κίνα και στο μέλλον θα λειτουργεί μάλλον προσάρτημα στρατιωτικής πίεσης της κινεζικής διπλωματίας παρά αυτοτελώς. Είναι δε αμφίβολο αν στο μεσοπρόθεσμο μέλλον θα είναι σε θέση να διεκδικήσει ζώνη επιρροής πέρα από τις εκτάσεις που κάποτε ήταν επικράτεια της Σοβιετικής Ένωσης.
ΑΧ ΕΥΡΩΠΗ... ΣΕ ΤΡΕΛΑΝΑΝ ΣΤΑ ΠΕΝΑΛΤΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΤΕΡΜΑ*
Θρήνο, κοπετό και κατάρες προκάλεσε στο Βερολίνο -όπου την ίδια ώρα είχαν μαζευτεί 30 αρχηγοί ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, μαζί τους κι ο Κυριακούλης- η Σύνοδος της Σενζέν.
Πράγμα απολύτως λογικό αν λάβει κανείς υπ' όψιν του ότι, για πρώτη φορά στα τελευταία 40 χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εμφατικά απούσα από το διεθνές γεωπολιτικό γίγνεσθαι.
Μια απουσία η οποία είναι απόρροια αφ' ενός της αποικιακής αντίληψης με την οποία οι σοβαρές -τρόπος του λέγειν- ευρωπαϊκές χώρες προσλαμβάνουν τις παγκόσμιες πολιτικές εξελίξεις, και της τεχνολογικής παρακμής της Ευρώπης αφ' ετέρου.
Εδώ και 35 χρόνια οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν εκμηδενίσει τις επενδύσεις τους στην έρευνα και την καινοτομία δίνοντας προτεραιότητα στη διανομή όλο και πιο παχυλών μερισμάτων στους μετόχους. Σήμερα η γερμανική -και όχι μόνο- βιομηχανία παράγει προϊόντα πολύ ακριβότερα και υπολειπόμενα τεχνολογικά από τα αντίστοιχα κινέζικα προϊόντα.
Σε πολιτικό επίπεδο, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες που προέκυψαν μετά την αποχώρηση από την πολιτική ζωή της Άγγελα Μέρκελ, της τελευταίας Γερμανίδας οξυδερκούς πολιτικού, διακρίνονται από ακραία διαφθορά (Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν), αυτοκρατορική αλαζονεία (Εμανουέλ Μακρόν), αντιρωσική υστερία (βρετανοί πρωθυπουργοί, Φρίντρηχ Μερτς, ηγέτες Πολωνίας, σκανδιναβικών και βαλτικών χωρών), ακραία πολιτική μυωπία (όλες και όλοι ανεξαιρέτως).
Απόρροια αυτών των κουσουριών ήταν ότι δεν έκαναν τίποτα -αν και θεωρητικά μπορούσαν- για να παρέμβουν πυροσβεστικά στη διένεξη μεταξύ ουκρανικού και ρωσικού εθνικισμού με κορύφωση τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ταυτίστηκαν τυφλά με το ουκρανικό καθεστώς με αποτέλεσμα να χάσει η Ευρώπη το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο και έχουν κάνει σκοπό της ζωής τους τη στρατιωτική ήττα της Ρωσίας με οποιοδήποτε αντίτιμο.
Σε αυτό δε το πλαίσιο μετατρέπουν την ευρωπαϊκή οικονομία σε εξαρτώμενη από τις στρατιωτικές δαπάνες, οι οποίες έχουν μηδενική προστιθέμενη αξία για τις κοινωνίες συγκριτικά με το μέγεθος των επενδύσεων που δεσμεύουν και οι οποίες αφαιρούνται από τις δαπάνες για την παιδεία, την υγεία, το φυσικό περιβάλλον και τις κοινωνικές παροχές. Ο λόγος του καγκελαρίου Μέρτς όταν μιλάει για την ανάγκη αύξησης των πολεμικών δαπανών ελάχιστα διαφέρει από τον αντίστοιχο του Χίτλερ στη δεκαετία του '30.
Από την άλλη, προσπαθώντας να χαϊδέψουν την υστερική ισλαμοφοβία των μικροαστών και των συνταξιούχων έγιναν τυφλοί ακόλουθοι της παρανοϊκής επεκτατικής πολιτικής του Ισραήλ, χάνοντας κάθε εναπομείναν έρεισμα στη Μέση Ανατολή.
Είναι λοιπόν σαφές για ποιους λόγους η Ευρώπαϊκή Ένωση, από σημαντικός παίκτης της παγκόσμιας πολιτικής σκακιέρας, έγινε μέσα σε λίγα χρόνια μια ανεπιθύμητη παρουσία στα διεθνή φόρα. Η δε άνοδος ακροδεξιών κινημάτων με ισχυρή λαϊκή υποστήριξη στο σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών δεν πρόκειται να αναδείξει μια νέα ευρωπαϊκή ηγεσία. Οι παλιάτσοι που ηγούνται των κινημάτων αυτών είναι στην καλύτερη περίπτωση κακέκτυπα του Τραμπ και το μόνο που έχουν στο νου τους είναι μια εκτεταμένη και βαθιά εθνική αναδίπλωση.
Γιάννης Χρυσοβέργης
*Παραφθορά στίχου του μακαρίτη του Τζίμη Πανούση. Σας παραθέτω το ηλικίας 40 ετών και κάτι άσμα του προς τέρψιν. https://www.youtube.com/watch?v=xoVgiVOkdSE

















