ΑΥΤΗ Η ΕΥΡΩΠΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΗ ΜΑΣ

Οι πολιτικοί εκπρόσωποι του τραπεζικού κεφαλαίου επέβαλαν τη βούλησή τους στη Σύνοδο Κορυφής της 8ης και 9ης Δεκεμβρίου 2011. 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κοινοβουλευτικών δημοκρατιών μετατράπηκε, με συνοπτικές διαδικασίες, σε μια μονολιθική δικτατορία των αγορών και της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών. 

Το αν η μεταλλαγμένη αυτή ΕΕ θα επιβιώσει ή όχι είναι το τελευταίο πράγμα που πρέπει να μας απασχολεί. Επείγει να ονειρευτούμε μια Ευρώπη της Δημοκρατίας και της κοινωνικής αλληλεγγύης. Και να τη χτίσουμε.

 Όσα είχαν επιδιώξει οι Ταλιμπάν του οικονομικού φιλελευθερισμού και απέτυχαν, με το έκτρωμα που ψευδεπίγραφα είχαν παρουσιάσει το 2004 ως «Ευρωπαϊκό Σύνταγμα», τα πέτυχαν, μέσα σε λίγες μόνο ώρες, στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής με αιχμή του δόρατός τους του Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.

Στη νέα Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία σύντομα δε θα ανήκει το Ηνωμένο Βασίλειο - και πόσοι άλλοι άραγε; - λόγω του μείγματος επαρχιωτισμού και ακόμα μεγαλύτερου φιλελεύθερου ταλιμπανισμού που χαρακτηρίζει το βρετανικό Συντηρητικό Κόμμα, η χάραξη της οικονομικής πολιτικής έχει αφαιρεθεί από όλα τα νομιμοποιημένα με τη λαϊκή βούληση θεσμικά όργανα: τα εθνικά κοινοβούλια και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Σε όλα τα Κράτη-μέλη επιβλήθηκε η υποχρέωση συνταγματικής θέσπισης πλεονασματικών προϋπολογισμών, πράγμα που εκ των πραγμάτων σημαίνει την εκμηδένηση κάθε κοινωνικής πολιτικής, την απαγόρευση δημοσίων επενδύσεων, ακόμα και σε άκρως απαραίτητες υποδομές, την υποβάθμιση όλων των υπηρεσιών που το Κράτος υποχρεούται να παρέχει στους πολίτες.

Το αν οι προϋπολογισμοί των Κρατών-μελών συνάδουν με αυτή την επιταγή, η οποία αποκτά χαρακτήρα «μη αναθεωρίσιμου άρθρου του Συντάγματος» στα 26 Κράτη-μέλη, δεν θα το αποφασίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά η ΕυρωπαΪκή Επιτροπή και το ΕυρωπαΪκό Δικαστήριο.

 Το ότι αυτή η οικονομική πολιτική  θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες χρεοκοπίες Κρατών-μελών μπορεί να το κατανοήσει ακόμα κι ένα μικρό παιδί, όμως αυτό είναι το ελάχιστο. Το ουσιώδες είναι ότι είμαστε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη πολιτειακή ανατροπή από την εποχή της κατάργησης της απόλυτης μοναρχίας στην Ευρώπη, στα μέσα του 19ου αιώνα. Έκτοτε, με εξαίρεση τις περιόδους των δικτατοριών του 20ου αιώνα, τηρείται ευλαβικά η διάκριση των τριών εξουσιών, της νομοθετικής, της εκτελεστικής και της δικαστικής. 

Στο πλαίσιο αυτής της διάκρισης η εκπόνηση της οικονομικής πολιτικής ήταν παντού αποκλειστική αρμοδιότητα της νομοθετικής εξουσίας, που ενσάρκωναν τα εθνικά κοινοβούλια. Η αφαίρεση από αυτά της εν λόγω αρμοδιότητας, θα μπορούσε - και όφειλε - να είναι αποδεκτή μόνο εφ' όσον ανατίθονταν σε ένα άλλο, ευρύτερο, νομοθετικό σώμα, εκλεγμένο με καθολική ψηφοφορία, εν προκειμένοις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το ολοκληρωτικό έκτρωμα που θεσπίστηκε στις 8 και 9 Δεκεμβρίου 2011, προβλέπει οι εθνικοί προύπολογισμοί να τίθενται στις προκρούστιες κλίνες μιας ανεξέλεγκτης εκτελεστικής εξουσίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μιας εξ ίσου ανεξέλεγκτης Δικαστικής εξουσίας.

Απέναντι σε αυτό το πρωτοφανές πραξικόπημα και με δεδομένο ότι η Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία - με εξαίρεση τους Γερμανούς, οι οποίοι όμως πρέπει να αποδείξουν αυτά που λένε και όταν θα γίνουν κυβέρνηση, και μέρος των Γάλλλων, αλλά όχι και του υποψηφίου τους για την Προεδρία - έχει εκουσίως επιλέξει το ρόλο του γελωτοποιού στο τραπέζι των  νέων πριγκίπων, εναπόκειται σε δυο μειοψηφικές πολιτικές δυνάμεις, την Ευρωπαϊκή Αριστερά και τους Πράσινους, να αναλάβουν το βάρος της αντίστασης και της συγκρότησης ενός χειροπιαστού οράματος για μια νέα, Δημοκρατική και Αλληλέγγυα Ευρώπη. 

Και οι μεν και οι δε όμως, καλούνται να αναλάβουν το τον ηράκλειο αυτό άθλο με σοβαρότατες ιδεολογικές και πολιτικές ελλείψεις.

Η μεν Ευρωπαϊκή Αριστερά, μολονότι διαθέτει την κουλτούρα της προσπάθειας συντονισμού των κοινωνικών αντιστάσεων, παραμένει εγκλωβισμένη σε μια εθνική προσέγγιση των προβλημάτων κι αδυνατεί να εκπονήσει μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική των κομμάτων - μελών της. Αποτέλεσμα είναι η έκθεσή της σε εθνοκεντρικές προσλήψεις της πολιτικής, που την οδηγούν συχνά σε παρά φύσιν εναγκαλισμούς με ακραία στοιχεία εθνικών ιδεολογιών (βλ. την αμφιθυμία του ΣΥΡΙΖΑ έναντι των δυνάμεων του λεγόμενου «ριζοσπαστικού πατριωτισμού» ή την ακραία αντίθεση του γερμανικού Κόμματος της Αριστεράς στην προσέγγιση της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση).

Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι από τη άλλη, μολονότι είναι το μόνο κόμμα με σαφή ευρωπαϊκή στρατηγική και μολονότι τάσσονται σαφώς υπέρ μιας Ευρώπης με τα χαρακτηριστικά που περιγράψαμε, αδυνατούν να σκεφτούν με λογικές ρήξης, απαραίτητες πλέον για την προστασία του Δημοκρατικού κεκτημένου. Επιπροσθέτως, τους είναι εξαιρετικά δύσκολο, με εξαίρεση τα Πράσινα κόμματα της Νότιας Ευρώπης, να συζητήσουν με την Αριστερά.

Με δεδομένες τις σοβαρότατες εγγενείς αδυναμίες Ευρωπαϊκής Αριστεράς και Ευρωπαίων Πράσινων, αλλά και την πλήρη αυτοαπαξίωση της Σοσιαλδημοκρατίας και την απόλυτη περιθωριοποίηση των οπαδών του Δημοκρατικού κεκτημένου στους πολιτικούς χώρους του φιλελευθερισμού και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, το μέλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης που γνωρίσαμε στις διάφορες μορφές της τα τελευταία πενήντα πέντε χρόνια είναι ζοφερό. Και μαζί και των Κρατών-μελών που την απαρτίζουν. 

Όμως είμαστε υποχρεωμένοι να ελπίζουμε. Όχι σε θαύματα, αλλά σε ένα πανευρωπαϊκό κίνημα πολιτών για μια Δημοκρατική και Αλληλέγγυα Ευρώπη. Και να εργαστούμε γι αυτό. Ακόμα κι αν η προσπάθεια φαίνεται μάταιη.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΙΘΑΝΑΤΙΟΣ ΡΟΓΧΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ

Η κρίση του ελληνικού χρέους έθεσε εξ αρχής δυο ζητήματα:  την αναγκαιότητα συντεταγμένης ευρωπαϊκής απάντησης και την αναγκαιότητα  η απάντηση αυτή να οδηγήσει άμεσα στη δημιουργία πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι συνέπειες των, αναπόφευκτων,  κερδοσκοπικών επιθέσεων σε βάρος του Ευρώ. Και στα δυο ζητήματα,  η ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία αποδείχθηκε κοντόφθαλμη κι ανίκανη να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν και πότε θα χρεοκοπήσει η Ελλάδα - πράγμα βέβαιο - αλλά το πόσο χρόνο ζωής έχει το ευρώ.

Τις προηγούμενες ημέρες γίναμε, για πολλοστή φορά, μάρτυρες μιας απίστευτης - και πρωτόγνωρης - κακοφωνίας των μελών της γερμανικής κυβέρνησης που έστειλε όλα τα χρηματιστήρια του κόσμου στα τάρταρα. Είχαν προηγηθεί οι δημόσιες διαφωνίες του Προέδρου της ΕυρωπαΪκής Κεντρικής Τράπεζας και του Γερμανού Υπουργού Οικονομικών, οι επιλεκτικές διαρροές, από την ίδια τη γερμανική κυβέρνηση, στα ΜΜΕ για το περιβόητο σχέδιο Β στήριξης τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών σε περίπτωση χρεοκοπίας της Ελλάδας, η θλιβερή απόπειρα τζάμπα μαγκιάς του Βαγγελάκη Βενιζέλου προς την Τρόικα, οι απαιτήσεις της φιλανδικής κυβέρνησης για «εμπράγματες εγγυήσεις» έναντι των δανείων προς την Ελλάδα και πάει λέγοντας...

Με δεδομένη όλη αυτή την απίστευτη κακοφωνία, τη συνειδητή άρνηση των πολιτκών ηγεσιών να αναλάβουν τις ευθύνες τους απέναντι σε μια κρίση που ξεκίνησε σαν κρίση του ελληνικού χρέους και έχει μεταβληθεί σε κρίση της Ευρωζώνης, αλλά και την εκμετάλλευση της ελληνικής κρίσης από μέρους τους για να κερδίσουν, ανεπιτυχώς οι περισσότεροι, μερικά ψηφαλάκια στις εκλογικές τους περιφέρειες, οι επανειλημένες δηλώσεις της Λοράνς Παρισόλ, Προέδρου της Γαλλικής Ομοσπονδίας Εργοδοτικών Οργανώσεων, με τις οποίες καταγγέλλονται οργανωμένα κερδοσκοπικά συμφέροντα με έδρα, είτε στο Λονδίνο, είτε εκείθεν του Ατλαντικού, μόνο ως κακόγουστο αστείο μπορούν να εκληφθούν.

Όχι γιατί τέτοια παιγνίδια δε γίνονται. Όχι ότι το ευρώ και τα Κράτη-μέλη της Ευρωζώνης δε δέχονται οργανωμένες επιθέσεις. Μπροστά όμως σε μια κατάσταση που συνοψίζεται στο ρητό «ο σώζων εαυτώ σωθείτω», ακόμα κι ένας ηλίθιος θα καταλάβαινε ότι η Ευρωζώνη καταρρέει.

Κι αν δεν το είχε καταλάβει ως τώρα, η απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης να διαπραγματευτεί με την Κίνα τη μαζική αγορά ομολόγων του ιταλικού Κράτους είναι αρκετή για να τον πείσει. Γιατί οι Κινέζοι θα κάνουν αυτό που κάνουν παντού. Θα χορηγήσουν χαμηλότοκα δάνεια και, σε αντάλλαγμα, θα πάρουν τον έλεγχο των υποδομών, θα απαιτήσουν το άνοιγμα χωρίς κανένα έλεγχο της ιταλικής αγοράς στα προϊόντα τους και θα καταστρέψουν κάθε μορφή τοπικής παραγωγής.

Η Ευρωζώνη καταρρέει γιατί τα τελευταία είκοσι χρόνια, όλες ανεξαιρέτως οι πολιτικές ηγεσίες, παρουσίαζαν τα αντικοινωνικά μέτρα που από κοινού συμφωνούσαν στις Συνόδους Κορυφής, ως μέτρα που «επιβάλλουν οι κακές Βρυξέλλες». Γιατί στη θέση των πολιτικών ηγετών με όραμα βρίσκονται 27 μικροί Ανδρέες Παπανδρέου, ικανοί να τινάξουν τα πάντα στον αέρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα πρόσκαιρο εκλογικό όφελος. Κι όσοι δεν είναι τέτοιοι, είναι προκλητικά κατώτεροι των περιστάσεων (Γιώργος Παπανδρέου, Θαπατέρο, Σόκρατες).

Η Ευρωζώνη, και μαζί της το όνειρο για μια Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, κατερρέει γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση, που χτίστηκε λιθαράκι - λιθαράκι πάνω στην παραδοχή ότι είναι συνώνυμη της ευημερίας και της Δημοκρατίας για όλους, μετατρέπεται συστηματικά, από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και μετά, σε ένα μηχανισμό περιστολής δικαιωμάτων και αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων.

Η επιθετική άρνηση της μεγάλης πλειοψηφίας των βορειοευρωπαίων πολιτών να στηρίξουν την Ελλάδα είναι αποτέλεσμα ευρύτατων κοινωνικών συμμαχιών, φτωχολογιάς, μικροαστών αλλά και του τραπεζικού κεφαλαίου, που βλέπουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ως απειλή. Απειλή για τις θέσεις εργασίας τους, απειλή για το εισόδημά τους και, σε ό,τι αφορά στις Τράπεζες, απειλή για την ασύστολη κερδοσκοπία.

Η Ευρωζώνη και η ΕΕ καταρρέουν γιατί απέναντι στην εικοσαετούς διάρκειας ολομέτωπη συντονισμένη επίθεση του μεγάλου κεφαλαίου στο Κράτος Πρόνοιας, τη Δημόσια Εκπαίδευση και Υγεία, στα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, η Αριστερά αρνήθηκε να εκπονήσει μια ευρωπαΪκή στρατηγική διεκδικήσεων κι αναλώθηκε, είτε σε φιλάρεσκες διαπιστώσεις, είτε στην τυπολατρική υποταγή των κοινωνικών δικαιωμάτων στην ανάγκη να προχωρήσει η «Ενωμένη Ευρώπη».

Η ανεξέλεγκτη ελληνική, και όχι μόνο, χρεοκοπία, είναι πλέον θέμα χρόνου. Κι αυτό γιατί, πέρα από τις αναμφισβήτητες κοινωνικές συνενοχές που έφεραν την Ελλάδα σε αυτή την κατάσταση - κακά τα ψέμματα, η περιβόητη φράση του Πάγκαλου έχει ισχυρή δόση αλήθειας (το ότι άλλλοι έτρωγαν την αγελάδα κι άλλοι έγλειφαν τα κόκαλα είναι ένα άλλο θέμα, που όμως χάνει κάθε αξία να συζητηθεί από τη στιγμή που κανείς δε φώναζε «μη σφάζετε τις αγελάδες») - οι πολιτικές «τιμωρίας» του ελληνικού λαού που επιβλήθηκαν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τις οποίες ασμένως αποδέχτηκε η ελληνική κυβέρνηση, ήταν από την αρχή προφανές ότι θα στερούσαν από την οικονομία κάθε δυνατότητα ανάπτυξης και δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων. Το έργο το είχαμε δει πάνω από δέκα φορές στα τελευταία είκοσι χρόνια.

Το πρόβλημα, για όλη την Ευρώπη, είναι η επόμενη μέρα. Κι αν το ελληνικό χρέος αντιστοιχεί στο 3% μόλις του συνολικού ευρωπαΪκού δημοσίου χρέους, το ιταλικό χρέος αντιστοιχεί στο 23%. Κι αν αρκούσε μια φήμη για την Ελλάδα για να φτάσουν τα επιτόκια του ιταλικού χρέους σε πρωτόγνωρα ύψη, η ελληνική χρεοκοπία θα προκαλέσει σεσμό. Με συνέπειες που κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει.

Και το χειρότερο όλων είναι ότι, ακόμα και στην περίπτωση που, ως διαμαγείας, εξαλείφονταν αύριο ο φετιχισμός της «σφιχτής πολιτικής» είναι αμφίβολο πλέον αν θα ήταν δυνατό να αντισραφούν οι καταστάσεις.

Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, παρακολουθούμε όλοι την παταγώδη αποτυχία ενός εγχειρήματος 60 χρόνων.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΝΑΧΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1938 οι Νέβιλ Τσάμπερλεν και Εντουάρ Νταλαντιέ παρέδωσαν την Τσεχοσλοβακία στο Χίτλερ, επικαλούμενοι την «ανάγκη αποφυγής πολέμου». Ένα χρόνο αργότερα ξεσπούσε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος.

Στις 21 Ιουλίου 2011 οι Ευρωπαίοι ηγέτες, θα συμφωνήσουν - αν τελικά συμφωνήσουν - σε βραχυπρόθεσμα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης του ελληνικού χρέους «για να μην επεκταθεί η κρίση». Με μοναδικό άγνωστο, το πότε η άγρια χρεοκοπία κάποιας ευρωπαϊκής χώρας - όχι αναγκαστικά της Ελλάδας, αν και το πιθανότερο είναι να πέσει σε αυτήν ο κλήρος - θα τινάξει στον αέρα και Ευρώ, και Ευρωζώνη και Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όταν οι Νέβιλ Τσάμπερλεν και Εντουάρ Νταλαντιέ επέστρεψαν από το Μόναχο πανηγυρίζοντας για την αποφυγή ενός «νέου Ευρωπαϊκού πολέμου», πολύ λίγες ήταν οι φωνές που επισήμαναν ότι ο πόλεμος ήταν πιο κοντά από ποτέ άλλοτε. Ανάμεσά τους ο Γουίνστον Τσώρτσιλ στο Ηνωμένο Βασίλειο κι ο συνταγματάρχης των θωρακισμένων Σαρλ Ντεγκώλ στη Γαλλία. Έντεκα μήνες αργότερα, οι «γκρινιάρηδες» δικαιώνονταν πανηγυρικά, μια δικαίωση που σίγουρα δεν επιθυμούσαν.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση του 21ου αιώνα, εδώ και δεκαοκτώ μήνες, έχουν γίνει έξι τουλάχιστον έκτακτες Σύνοδοι Κορυφής για να βρεθούν τρόποι αποφυγής επέκτασης της κρίσης του ελληνικού χρέους. Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά. Το πακέτο στήριξης για την Ελλάδα το ακολούθησαν τα πακέτα στήριξης για την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, ενώ τα επιτόκια δανεισμού της Ισπανίας και της Ιταλίας αυξάνονται αλματωδώς. 

Στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης 21 Ιουλίου, θα συζητηθούν μια σειρά από σχέδια διαχείρισης του ελληνικού χρέους με ένα κοινό παρονομαστή: όποιο από αυτά κι αν εφαρμοστεί, η κατάσταση του ελληνικού χρέους το 2015 θα είναι αισθητά χειρότερη από αυτή που θα ήταν στην απίθανη περίπτωση που θα επιτυγχάνονταν οι στόχοι του Μεσοπρόθεσμου προγράμματος.

Είναι προφανές ότι η σκέψη που πρυτανεύει στο σύνολο των Ευρωπαίων ηγετών συνοψίζεται στη φράση: «άσε να βγάλουν άλλοι τα κάστανα από τη φωτιά». Και πράγματι, αν ληφθούν υπ' όψιν οι δημοτικότητες όσων θα συμμετάσχουν σε αυτή τη Σύνοδο Κορυφής, κανείς τους δε θα είναι στην κυβέρνηση - με πιθανή εξαίρεση το μοναχικό μαχητή Ζαν - Κλωντ Γιουνκέρ - το 2015.

Δέσμιοι των δημαγωγικών τους πολιτικών, που ήθελαν τους Ευρωπαίους να χωρίζονται σε «εργατικούς Βόρειους» και «τεμπέληδες Νότιους» ή, κατά περίπτωση, σε «μάγκες Νότιους» και «μαλάκες Βόρειους», που ήθελαν επίσης για όλες τις αντικοινωνικές αποφάσεις που από κοινού έπαιρναν στις Βρυξέλλες να φταίει η «κακή κι άσπλαχνη ΕΕ»,  οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες είναι ανίκανοι να πάρουν εκείνες τις πολιτικές αποφάσεις που θα σώσουν, όχι την Ελλάδα, αλλά την Ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ενδιαφερόμενοι, τα τελευταία δέκα και πλέον χρόνια, μονάχα για τη διατήρηση της προσωπικής τους επιρροής σε εθνικό επίπεδο, έφτιαξαν ένα ενιαίο νόμισμα, εξορκίζοντας ταυτόχρονα όλα εκείνα τα απαραίτητα για την επιβίωσή του εργαλεία: την ενιαία οικονομική και φορολογική πολιτική και ένα δημοκρατικά εκλεγμένο, περιβεβλημένο με τη νομιμοποίηση της λαϊκής κυριαρχίας θεσμικό όργανο, που θα καθόριζε αυτήν την πολιτκή.

Δυστυχώς για τους Ευρωπαίους ηγέτες η μέρα της κρίσης είναι πολύ πιο κοντά από όσο μπορούν να φανταστούν, όπως ο πόλεμος ήταν πολύ πιο κοντά από όσο μπορούσαν να φανταστούν οι Τσάμπερλεν και Νταλαντιέ. Είτε γιατί στους επόμενους μήνες θα διογκωθεί κι άλλο το ελληνικό έλλλειμμα εσόδων, είτε γιατί τα spreads  των ιταλικών ομολόγων θα εκτιναχθούν, πριν καλά - καλά το καταλάβει κανείς, πάνω από τις 1000 μονάδες, το Ευρώ, η Ευρωζώνη και, βέβαια η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα δώσουν μια εξαιρετικά δύσκολη μάχη επιβίωσης με λιγοστές ελπίδες αίσιας έκβασης.

Κι επειδή η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι στην ύστατη στιγμή, οι ευρωπαϊκές κοινωνίες - κατ' αντιστοιχία με το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, που όταν όλα φαίνονταν χαμένα, έφεραν στο προσκήνιο τους πολιτικούς ηγέτες της νίκης - θα ωθήσουν στο προσκήνιο πολιτικούς με όραμα και ευρωπαϊκή προοπτική.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Αν εύκολα μπορεί κανείς να ταυτοποιήσει σε αυτή τη μεταφορα τους κ.κ. Σαρκοζί και Μέρκελ με τους Τσάμπερλεν και Νταλαντιέ, πολύ δύσκολα θα ταυτοποιούσε τον Γ. Παπανδρέου με τον τότε Τσεχοσλοβάκο Πρόεδρο Έντβαρ Μπένες. Δεν του αξίζει τέτοια τιμή.

 

ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΕΚΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εν μέσω του ορυμαγδού των βομβαρδισμών στη Λιβύη και της πυρηνικής συμφοράς στη Φουκουσίμα, προσπάθησε να περάσει απαρατήρητο το γαλλογερμανικής έμπνευσης Σύμφωνο για την Ανταγωνιστηκότητα, που, ανεξαρτήτως των όποιων, ενδεχομένως, υπαρκτών αναγκών που το επιβάλλουν, καθιστά την Ευρώπη μια δικτατορία με 400 εκατομμύρια κατοίκους. Με την υιοθέτησή του η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε ένα ακόμα βήμα προς τη διάλυσή της.

Η ανακούφιση της ελληνικής κυβέρνησης - και όλων των κυβερνήσεων των Κρατών-μελών της ΕΕ που, αργά ή γρήγορα, θα ζητήσουν τη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Σταθερότητας δεν μπορεί να συγκαλύψει την απεμπόλιση ενός από τους πυλώνες της λαϊκής κυριαρχίας: τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής.
Ό,τι απέτυχε να περάσει θεσμικά, μέσα από το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα - το οποίο αντί συνταγματικού χάρτη ήταν ένα μανιφέστο νεοφιλελευθερισμού, με αποτέλεσμα την καταψήφισή του στα δημοψηφίσματα της Γαλλίας και της Ολλανδίας - και με τη διαβόητη «Οδηγία Μπολκεστάιν» - η οποία προέβλεπε ότι οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι θα αμείβονται για την εργασία τους με βάση τις αμοιβές στη χώρα προέλευσής τους και όχι τις αμοιβές που ισχύουν στη χώρα που παρέχουν τις υπηρεσίες τους - που απορρίφθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, περνάει με μια εξωθεσμική απόφαση της Συνόδου Κορυφής: «πανευρωπαϊκή μείωση μισθών και συντάξεων - οι πρώτοι συναρτώνται εφεξής με την ανταγωνιστηκότητα και οι δεύτερες με τον προσδόκιμο χρόνο ζωής -, περιστολή δημοσίων δαπανών, θρησκευτική εμμονή στο «σκληρό ευρώ». Αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή των 400 εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών για άγνωστο χρονικό διάστημα, ελήφθησαν ερήμην τους.
Εφεξής τα εθνικά Κοινοβούλια απεμπολούν το δικαίωμα χάραξης της οικονομικής πολιτικής. Οι όποιες αποφάσεις τους σε θέματα οικονομικής, δημοσιονομικής και φορολογικής πολιτικής θα υπόκεινται στην προηγούμενη έγκριση - όχι του νομιμοποιημένου με τη λαϊκή ψήφο ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - αλλά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για πρώτη φορά θεσπίζεται, το πρωτοφανές στην ιστορία του κοινοβουλευτισμού, η εκτελεστική εξουσία (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) να αποφασίζει, χωρίς να λαμβάνει υπ' όψιν τη λαϊκή βούληση και, αν χρειαστεί, ενάντια σε αυτήν, χωρίς να υπόκειται σε οποιοδήποτε έλεγχο από οποιαδήποτε εκλεγμένο με καθολική ψηφοφορία νομοθετικό σώμα.
Η απόφαση αυτή καταργεί με τρόπο προκλητικό, τα ψύγματα εκδημοκρατισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση,που εισήγαγε η Συνθήκη της Λισσαβώνας. Κατ΄απαίτηση των κυβερνήσεων της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Σουηδίας, της Φιλλανδίας και της Μεγάλης Βρετανίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δε θα έχει δικαίωμα να συμμετέχει στη χάραξη της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής (η επιμονή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ελέγχει και αυτό τους προϋπολογισμούς των Κρατών - μελών απορρίφθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο από τις κυβερνήσεις των παραπάνω χωρών, με αποτέλεσμα να μην εγκριθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2011).
Αυξάνονται οι φυγόκεντρες τάσεις
Και ενώ οι 27 κυβερνήσεις των Κρατών-μελών πήραν αποφάσεις που στερούν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργαν τη δημοκρατική τους νομιμότητα, εμφανής είναι η αύξηση των φυγόκντρων τάσεων στο σύνολο της ΕΕ.
Το ότι η πρώτη στις προτιμήσεις των Γάλλων ψηφοφόρων, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, υποψήφια για τις προεδρικές εκλογές του 2012, η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν κάνει προεκλογική εκστρατεία με κεντρικό σύνθημα την αποχώρηση της Γαλλίας από το ευρώ δεν είναι τυχαίο. Όπως δεν είναι τυχαίο - φάνηκε και στις σημερινές νομαρχιακές εκλογές - ότι μέρος των ψηφοφόρων της λεγόμενης Κεντροδεξιάς δεν θα είχε πλέον κανέναν ηθικό ενδοιασμό να υπερψηφίσει έναν υποψήφιο του Εθνικού Μετώπου.
Το ότι η ημιφασιστική κυβέρνηση της Ουγγαρίας, τα έσπασε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και, παρά το κλείσιμο της δανειακής κάνουλας, δεν επήλθε ο οικονομικός αρμαγεδών, με αποτέλεσμα να επιτρέπει στον εαυτό της να «αψηφά» τις απόψεις των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων επίσης δεν είναι τυχαίο.
Και κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει τι θα συμβεί στην Ιρλανδία, όπου η νέα κυβέρνηση εξελέγη με λαϊκή εντολή την επαναδιαπραγμάτευση των όρων δανεισμού της χώρας, ή στην Πορτογαλία, όπου η σοσιαλιστική κυβέρνηση μειοψηφίας υποχρεώθηκε σε παραίτηση, επειδή το Κοινοβούλιο καταψήφισε τα μέτρα περιστολής μισθών και κοινωνικών επιδομάτων, που πρότεινε.
Η κρίση νομιμότητας των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και, κατά συνέπεια, του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις έχει αρχίσει. Οι αποφάσεις των 27 στις 25 Μαρτίου πολύ σύντομα θα την επιτείνουν. Αν δε διαμορφωθεί μια ευρωπαϊκή πολιτική πλειοψηφία κατά του νεοφιλελευθερισμού, η Ευρώπη απλώς θα πάψει να υπάρχει.
Πίσω από το λογικό επιχείρημα περί «επιτακτικής ανάγκης να υπάρξει μια ενιαία ευρωπαϊκή οικονομική, δημοσιονομική και φορολογική πολιτική» κρύβεται μια χωρίς προηγούμενο υφαρπαγή δημοκρατικών κατακτήσεων δυο αιώνων. Με βάση τα όσα αποφασίστηκαν στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ο «ΑΝΘΥΠΑΤΟΣ» ΤΟΥ ΟΜΠΑΜΑ ΚΑΙ Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Η επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Οικονομικών Τίμοθυ Γκάιτνερ σε Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανία θα είχε όλα τα προσόντα να περάσει απαρατήρητη αν το αντικείμενό της δεν παρέπεμπε στη δεκαετία του '50.
Με δυο λόγια ο Αμερικανός υπουργός ήρθε να «τραβήξει τα αυτιά» των Ευρωπαίων. Οι λόγοι; Πολλοί. Κάποιοι όμως από αυτούς έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Κατά τις χθεσινές συνομιλίες στο Λονδίνο ο Τίμοθυ Γκάιτνερ υπενθύμισε στο Βρετανό ομόλογό του ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι έκτη σε μέγεθος οικονομία στον κόσμο και το Λονδίνο είναι το δεύτερο σε σημασία κέντρο χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων του κόσμου. Κατά συνέπεια «είναι αδιανόητο να μην αναλαμβάνει άμεσα τις ευθύνες που απορρέουν από τη θέση αυτη, διότι, σε μια παγκοσμιοποιημένη και πολυπολική οικονομία κανείς δεν είναι υπεύθυνος μόνο για τα του οίκου του».
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες ο Πρόεδρος Ομπάμα δεν κρύβει τη δυσφορία του για τον ευρωσκεπτικισμό του Συντηρητικού Κόμματος και θέλησε, μέσω του Υπουργού Οικονομικών του, να διαμηνύσει στη βρετανική κυβέρνηση ότι η κρίση «δεν αφήνει περιθώρια αποδυνάμωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ευρώ».
Στην ατζέντα των σημερινών του συνομιλιών στο Βερολίνο ο Τίμοθυ Γκάιτνερ κατέστησε σαφές στο Γερμανό ομόλογό του ότι ο αμερικανός Πρόεδρος «δυσαρεστήθηκε σφόδρα»από την αρχική άρνηση και στη συνέχεια την καθυστερημένη αντίδραση της Γερμανίας, όπως άλλωστε και της Βρετανίας, στην ελληνική κρίση. Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα LE MONDE οι Αμερικανοί καταλογίζουν στη Γερμανίδα καγκελάριο «απαράδεκτο οικονομικό εθνικισμό».
Επιπλέον ο Αμερικανός Υπουργός κατέστησε σαφές στους Ευρωπαίους ομολόγους του και στον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν -Κλωντ Τρισέ ότι η Ουάσιγκτον «απαιτεί να πράξουν κάθε τι το δυνατό για την ενίσχυση του ευρώ». Επίσης τους υπενθύμισε ότι «ο Πρόεδρος Ομπάμα εκτιμά πως μόνο με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μακράς διαρκείας ο κόσμος θα βγει από την κρίση». Τέλος, τόνισε ότι «χωρίς την αμερικανική ψήφο, κανένα σχέδιο διάσωσης χώρας δε θα εγκριθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ)»
Δε θα σχολιάσω την αντιφατικότητα των αμερικανικών επιθυμιών, μιας και υψηλός ρυθμός ανάπτυξης μακράς διαρκείας συνεπάγεται υποχρεωτικά υψηλά δημόσια ελλείμματα, άρα όχι ισχυρό ευρώ. Ούτε θα σταθώ στο ότι η αμερικανική συνταγή για την υπέρβαση της κρίσης έχει ήδη δικαιωθεί ιστορικά, ενώ αντιθέτως η ευρωπαϊκή δογματική εμμονή στα μηδενικά ελλείμματα έχει προκαλέσει κατάρρευση οικονομιών και τον μέχρι στιγμής φονικότερο πόλεμο στην Ιστορία της ανθρωπότητας.
Θα σταθώ μόνο στο ύφος του Αμερικανού Υπουργού, το οποίο θα ήταν αδιανόητο δυο μήνες πριν. Η, ύστερα από γερμανική επιμονή, συμμετοχή του ΔΝΤ στο σχέδιο διάσωσης της ελληνικής οικονομίας και στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης των οικονομιών έδωσε, για πρώτη φορά από την πρώτη πετρελαϊκή κρίση, πριν σαράντα χρόνια, στις ΗΠΑ το δικαίωμα να απαιτούν από την Ευρώπη να ευθυγραμμιστεί μαζί τους σε ζητήματα οικονομικής πολιτικής - αύριο ποιος ξέρει σε ποια άλλα; - και μάλιστα σε τόνο που δε σηκώνει αντίρρηση.
Τα τεκταινόμενα στις Συνόδους Κορυφής και στα Συμβούλια Υπουργών η Ουάσιγκτον πάντα τα παρακολουθούσε με ενδιαφέρον. Και πάντα προσπαθούσε να παρεμβαίνει. Οι παρεμβάσεις αυτές όμως γίνονταν μέχρι τώρα με την κάλυψη κάποιας - ή κάποιων - φιλικής προς την Ουάσιγκτον κυβέρνησης (Ηνωμένο Βασίλειο, Πολωνία, Βαλτικές χώρες). Εφεξής, η αμερικανική κυβέρνηση θα παρεμβαίνει ευθέως. Υπενθυμίζοντας ότι η μη ευθυγράμμιση μαζί της θα συνεπάγεται και μη συμμετοχή κονδυλίων του ΔΝΤ στη δανειοδότηση των Κρατών -μελών.
Κατά τραγική ειρωνεία, τα πρώτα θύματα της νέας στάσης των ΗΠΑ έναντι της ΕΕ ήταν το παραδοσιακά φιλοαμερικανικό Συντηρητικό Κόμμα της Μεγάλης Βρετανίας και αυτή που έβαλε, με το ζόρι, το ΔΝΤ στα ευρωπαϊκά πράγματα: η Άγκελα Μέρκελ.
Σε κάθε περίπτωση όμως, ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόσο, ο Ζαν - Κλωντ Τρισέ και, κυρίως, η Άγκελα Μέρκελ, τα τρια χαϊδεμένα παιδιά του ΕυρωπαΪκού Λαϊκού Κόμματος, θα γραφτούν στην Ευρωπαϊκή Ιστορία ως οι άνθρωποι που, μέσα σε έξι μήνες, γκρέμισαν προσπάθειες για την ΕυρωπαΪκή συγκρότηση μισού αιώνα. Οι δυο πρώτοι γιατί με τις εμπρηστικές δηλώσεις τους στο τελευταίο δίμηνο του 2009 - δηλώσεις που έγιναν για λόγους μικροκομματικής σκοπιμότητας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος -έδωσαν το έναυσμα για το ξέσπασμα αυτού που αποκλήθηκε «ελληνική κρίση». Κι η τρίτη γιατί, προκειμένου να μη χάσει μια τοπική εκλογή - που την έχασε - έδωσε με το ζόρι λόγο στο ΔΝΤ για τις οικονομικές πολιτικές της Ευρώπης.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΥΛΑ ΣΤΗ ΧΑΡΥΒΔΗ

Αλλά ποια είναι η Σκύλα και ποια η Χάρυβδη;

Το σχετικό απόσπασμα της Οδύσσειας είναι καθημερινά στο νου μου εδώ και τρεις μήνες. Από την ημέρα που για πρώτη φορά έγινε μνεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
Είναι προφανές ότι η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει και ότι οι επιλογές που έχει είναι οι εξής δυο: η προσφυγή, μιας και οι Ευρωπαίοι εταίροι αρνούνται να γίνουν εγγυητές των απαραίτητων δανείων για την επαναλειτουργία της Οικονομίας στο ΔΝΤ, έστω μέσω αυτού του μεικτού σχήματος που, πολύ αργά και μετά πολλών κόπων και βασάνων, δημιουργήθηκε και η στάση πληρωμών.
Η προσφυγή στο μηχανισμό στήριξης
Από τη στιγμή, που όπως φαίνεται έρχεται πολύ σύντομα, που θα ζητήσουμε ενεργοποίηση του μηχανισμού θα συμβούν τα ακόλουθα.

• Θα απολυθούν περί τις 100.000 δημόσιοι υπάλληλοι. Εναλλακτικά ή και ταυτόχρονα, μπορεί να έχουμε νέα μείωση των μισθών των εναπομεινάντων δημοσίων υπαλλήλων, ακόμα και της τάξης του 25%.
• Θα μειωθούν δραστικά οι συντάξεις, χωρίς να αποτραπεί η χρεοκοπία των ασφαλιστικών ταμείων.
  
• Θα μειωθεί δραστικά η κατανάλωση, με αποτέλεσμα κύμα χρεοκοπιών στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
• Θα υπερδιπλασιαστεί η ανεργία.
  
• Θα μειωθούν, ως συνέπεια του παγώματος της αγοράς, δραματικά τα έσοδα του Κράτους.
• Θα χαθούν εφεξής οι κοινοτικές επιδοτήσεις διότι δε θα υπάρχουν οι πόροι της εθνικής συμμετοχής.
• Θα πάψουν να υφίστανται η Δημόσια Παιδεία και η Δημόσια Υγεία.
• Το ευρώ θα μπει σε μια αέναη διαδικασία υποτιμήσεων έναντι των άλλων νομισμάτων, πράγμα που θα βάλει σε δοκιμασία την ίδια την ύπαρξη της Ευρωζώνης.
  
• Και δεν υπάρχει καμιά ελπίδα εξόδου από αυτό το φαύλο κύκλο
  

Η στάση πληρωμών
Αν υποθέσουμε ότι επιλέγεται ή, ελλείψει ομοφωνίας και αγκυλώσεων στην ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης, επιβάλλεται η στάση πληρωμών θα σμυβούν τα ακόλουθα:

• Θα μειωθούν δραματικά οι αμοιβές των δημοσίων υπάλλήλων.
• Θα μειωθούν δραστικά οι συντάξεις, χωρίς να αποτραπεί η χρεοκοπία των ασφαλιστικών ταμείων.
• Θα μειωθεί δραστικά η κατανάλωση, με αποτέλεσμα κύμα χρεοκοπιών στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
• Θα υπερδιπλασιαστεί η ανεργία.
• Θα μειωθούν, ως συνέπεια του παγώματος της αγοράς, τα έσοδα του Κράτους.
• Θα χαθούν εφεξής οι κοινοτικές επιδοτήσεις, ως μέρος των κυρώσεων για τη στάση πληρωμών.
• Θα υποβαθμιστούν δραματικά η Δημόσια Παιδεία και η Δημόσια Υγεία.
• Θα υπάρξει βίαιη υποτίμηση του ευρώ.
  
• Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές για νέους όρους αποπληρωμής του χρέους, λιγότερο επαχθείς.
• Θα χρεοκοπήσουν ΟΛΕΣ οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες, που είναι μεταξύ των κύριων κατόχων ελληνικών όμολόγων.
• Και, τέλος, χάρη στην επαναδιαπραγμάτευση της αποπληρωμής του χρέους και της εξοικονόμησης σημαντικών κονδυλίων, μετά από πέντε, δέκα ίσως και είκοσι χρόνια μπορεί να ξαναβγούμε στον αφρό.

Εξετάζοντας τα πράγματα από αυστηρά οικονομική άποψη επιβάλλεται η στάση πληρωμών. Ποιος όμως μπορεί να αξιολογήσει τις γεωπολιτικές συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης; Οι ελληνικές τράπεζες που θα χρεοκοπήσουν ελέγχουν το 30% - 50% της χρηματοπιστωτικής δραστηριότητας στα Βαλκάνια. Επομένως η ενδεχόμενη στάση πληρωμών θα προκαλέσει κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος όλων των Βαλκανικών χωρών με συνακόλουθο τη χρεοκοπία των σηματικότερων ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Επιπλέον η βίαιη υποτίμηση του ευρώ θα προκαλέσει τέτοιες εντάσεις στην Ευρωζώνη και στην ΕΕ, που είναι αμφίβολη η επιβίωσή τους.
Και τότε ανοίγει το κουτί της Πανδώρας. Σε αυτό το τρομερό δίλημμα, θέση έχουν πάρει μόνο η Κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η μεν πρώτη έχει καταφανώς επιλέξει το δρόμο του ΔΝΤ. χωρίς να είναι σαφές αν το κάνει γιατί «την παράσυρε το ρέμα» ή γιατί ευελπιστεί ότι πριν ζητήσει ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης θα χτυπήσει το καμπανάκι για τουλάχιστον άλλο ένα Κράτος - μέλος της Ευρωζώνης, οπότε θα επαναδιαπραγματευθεί το ζήτημα με καλύτερους΄όρους.
Ο δε ΣΥΡΙΖΑ δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι έχει κάνει κάποια εκτίμηση, τόσο των άμεσων προβλημάτων της στάσης πληρωμών, όσο και των γεωπολιτκών τους επιπτώσεων.
Για τη ΝΔ, το ΛΑΟΣ, το ΚΚΕ και τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα. Εξ ου και η εκκωφαντική σιωπή τους. Αν όμως κάτι πρέπει να συζητηθεί ευρύτατα στην κοινωνία είναι ακριβώς αυτό:η επιλογή της Σκύλας και της Χάρυβδης. Για να διαλέξουμε τη Σκύλα μας.

Γιάννης Χρυσοβέργης