Τρίτη, 11 Ιουλίου 2017

ΦΟΡΟΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟ ΝΙΚΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΑΚΙΝΤΖΙ

Τίποτα δεν αποδίδει καλύτερα τα όσα διαδραματίστηκαν στις συνομιλίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, από το παρακείμενο σκίτσο του ECONOMIST.
Ανεξάρτητα από τις πικρίες που μοιραία γέννησε η αποτυχία ο Νίκος Αναστασιάδης κι ο Μουσταφά Ακιντζί τόλμησαν να δοκιμάσουν τις αντοχές της κοινότητάς του ο καθένας, αλλά, κάποιες φορές, και τις κόκκινες γραμμές που έθεταν αντιστοίχως Ελλάδα και Τουρκία.


«Δεν πρόκειται πλέον να γίνει άλλη σοβαρή προσπάθεια για λύση του Κυπριακού από πολιτικούς της δικής μας γενιάς», δήλωσε επιγραμματικά μετά από τη διαπίστωση του ναυαγίου στο Κρανς Μοντανά ο Μουσταφά Ακιντζί. Αν λάβουμε υπ' όψιν ότι πρόκειται για τη δεύτερη αποτυχία μέσα σε δεκαπέντε χρόνια μάλλον έχει δίκιο.
Οι δυο Κύπριοι ηγέτες εργάστηκαν για περισσότερο από ένα χρόνο για μια βιώσιμη λύση του Κυπριακού μόνοι τους κι ενάντια σε όλους (βλ. ΑΡΑΓΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ; ).
Οι συνομιλίες σημείωσαν απίστευτη πρόοδο σε θέματα που ακόμα και στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάν - της διαπραγμάτευσης η οποία αναμφίβολα είχε προχωρήσει περισσότερο από κάθε προηγούμενη- ήταν ταμπού και είχαν παραπεμφθεί σε μετέπειτα συμφωνίες (π.χ. περιουσιακό). 
Όταν όμως ήρθε η συζήτηση στο θέμα της Ασφάλειας και των εγγυήσεων, θέματα στα οποία εμπλέκονταν άμεσα ή έμμεσα όχι μόνο η Αθήνα και η Άγκυρα αλλά και όλοι οι ενδιαφερόμενοι διεθνείς παίκτες εκεί τα πράγματα σκόνταψαν.
Ο λόγος ήταν ότι, πέρα από τα αντίθετα προς τη λύση συμφέροντα του καθενός από τους εξωκυπριακούς παράγοντες, τα δυο αυτά ζητήματα άπτονταν των φόβων της κάθε κοινότητας.
Είναι αδύνατο να νιώσουν ασφαλείς οι Ελληνοκύπριοι με θεσμοθετημένη την παρουσία των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί.
Είναι αδύνατο να νιώσουν ασφαλείς οι Τουρκοκύπριοι χωρίς παρουσία τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί.
Η επίλυση αυτού του προβλήματος θα μπορούσε να καταστεί εφικτή μόνο αν η Αθήνα και η Άγκυρα επιθυμούσαν μια λύση κι αν ο διαμεσολαβητής του ΟΗΕ αντί να προσπαθεί να εκβιάσει καταστάσεις επιδείκνυε περισσότερη φαντασία.
Η δήλωση του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης Τογρούλ Τουρκές σε ΜΜΕ της χώρας του την παραμονή της έναρξης των συνομιλιών στην Ελβετία («η τουρκική κυβέρνηση συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις αυτές επειδή βρέθηκε με το πιστόλι στον κρόταφο») αλλά και οι έντονες αντιδράσεις του Νίκου Κοτζιά στις πιεστικές προσπάθειες του εκπροσώπου του ΟΗΕ να κουβαλήσει τους δυο πρωθυπουργούς στις διαπραγματεύσεις, είναι ενδεικτικές του πόσο ζορίστηκαν οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Τουρκίας.
Διότι μόνο κυβερνήσεις που θα αισθάνονταν σίγουρες για την ικανότητά τους να πείσουν την κοινωνία τους θα μπορούσαν να υπερβούν πάγιες μαξιμαλιστικές τους θέσεις τεσσάρων και πλέον δεκαετιών. 
Πώς όμως η ελληνική κυβέρνηση η οποία κάθε έξι μήνες αποδέχεται τα νέα εξωφρενικά μέτρα λιτότητας, που κατά παράβαση των προηγουμένως συμφωνηθέντων αξιώνουν οι δανειστές της χώρας, θα συγκρουστεί με την εδραιωμένη πεποίθηση της ελληνικής κοινωνίας ότι «δίκαιη λύση» του Κυπριακού είναι μονάχα αυτή που περιορίζει τους Τουρκοκύπριους σε ρόλο μειονότητας με περιορισμένα δικαιώματα;
Πώς η τουρκική κυβέρνηση, που συμπεριφέρεται σαν παγιδευμένο θηρίο, βλέπει παντού ίντριγκες και συνωμοσίες και εισπράττει απανωτές αποτυχίες στην εξωτερική της πολιτική, κυρίως για το κουρδικό ζήτημα, θα συγκρουστεί με την εδραιωμένη πεποίθηση της τουρκικής κοινωνίας ότι το Κυπριακό «λύθηκε» το 1974;
Στην Κύπρο εδώ κι εξήντα τουλάχιστον χρόνια συγκρούονται ο ελληνικός κι ο τουρκικός εθνικισμός και, σε αυτή τη σύγκρουση, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι έγιναν εμπροσθοφυλακές των δυο εθνικισμών.
Ο στόχος της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα ήταν σαφής σε ευρύ τμήμα του ελληνικού πολιτικού φάσματος, συμπεριλαμβανομένης και της Αριστεράς,η οποία είχε πρωτοστατήσει στην Ελλάδα στην υποστήριξη  της ένοπλης δράσης της αντικομμουνιστικής ΕΟΚΑ, μέχρι το 1967, οπότε, εν μέσω των αναταράξεων που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος των Έξι Ημερών* ο Μακάριος, ο οποίος ήδη από το 1961 είχε παίξει ουσιαστικό ρόλο στη δημιουργία του Κινήματος των Αδεσμεύτων** αλλάζει αιφνίδια πολιτική γραμμή, μετατρέπεται σε υπέρμαχο της ανεξαρτησίας της Κύπρου και προσεγγίζει τη Μόσχα.
Η αποτροπή της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα ήταν εξ αρχής ζωτικής σημασίας στόχος για την Τουρκία που στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ασφυκτιούσε από την ελληνική περικύκλωση, μετά την παραχώρηση της Δωδεκανήσου στο ελληνικό Κράτος.
Αν σε αυτό προστεθεί η επιτηδευμένη τόνωση των αντιθέσεων Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στη διάρκεια της βρετανικής αποικιακής διοίκησης έχουμε ένα κουβάρι που μοιάζει κάθε μέρα περισσότερο με γόρδιο δεσμό.
Αυτό το κουβάρι προσπάθησαν να ξετυλίξουν οι Νίκος Αναστασιάδης και Μουσταφά Ακιντζί και συγκρούστηκαν με εθνικές εμμονές ένθεν κακείθεν. Γι αυτό κι αξίζουν το σεβασμό όλων των ανθρώπων σε Ελλάδα, Κύπρο και Τουρκία, που ονειρεύονται ένα μέλλον χωρίς το φόβο του πολέμου με το γείτονα.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Σημειώσεις για νεώτερους
*Πόλεμος των Έξι Ημερών:Στις 5 Ιουνίου 1967 το Ισραήλ εξαπέλυσε αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον των αεροπορικών δυνάμεων της Αιγύπτου, φοβούμενο, όπως υποστήριξε, άμεση εισβολή από την Αίγυπτο. Η υπεροχή στον αέρα (κατέστρεψε τα περισσότερα αιγυπτιακά αεροσκάφη) υπήρξε το καθοριστικό ισραηλινό όπλο. Σε απάντηση η Ιορδανία επιτέθηκε στη δυτική Ιερουσαλήμ και τη Νετάνια, αλλά η ισραηλινή απάντηση ήταν άμεση. Στο τέλος του πολέμου το Ισραήλ είχε κερδίσει τον έλεγχο της ανατολικής Ιερουσαλήμ, της Λωρίδας της Γάζας, της Δυτικής Όχθης, των υψιπέδων του Γκολάν και της χερσονήσου του Σινά.
**Κίνημα των Αδεσμεύτων: Ιδρύθηκε από τους ηγέτες της Γιουγκοσλαβίας Γιοσίπ Μπροζ (Τίτο), τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο, της Ινδίας Γιαβαχαρλάλ Νεχρού και της Αιγύπτου Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ. Σκοπός του κινήματος, σύμφωνα με τη διακήρυξη της Αβάνας (1978) είναι να διασφαλίσει «την εθνική ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ασφάλεια των αδέσμευτων χωρών στον αγώνα τους ενάντια στον ιμπεριαλισμό, την αποικιοκρατία, το ρατσισμό και όλες τις μορφές ξένης επιθετικότητας, κατοχής, κυριαρχίας, ανάμειξης ή ηγεμονίας, καθως και εναντίον των μεγάλων δυνάμεων και των συνασπισμών ισχύος. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έπαιξε σημαντικό διεθνή ρόλο.


2 σχόλια:

Than. είπε...

"Οι δυο Κύπριοι ηγέτες εργάστηκαν για περισσότερο από ένα χρόνο για μια βιώσιμη λύση του Κυπριακού μόνοι τους κι ενάντια σε όλους". Αγαπητέ Γιάννη, το πάρα πάνω απόσπασμα που παραθέτω από το άρθρο σου, είναι ψευδές ( πιθανότατα αποτέλεσμα ελλειπούς ενημέρωσης, γιατί πιστεύω στην ειλικρινή σου πρόθεση).Άλλωστε, αντιφάσκει με άλλα σημεία του ίδιου σου του άρθρου. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, ποιοί άραγε ήταν αυτοί που έβαλαν ¨το πιστόλι στον κρόταφο της Τουρκίας "για να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις"; Αν άλλαξε τακτική ο "διεθνής -ιμπεριαλιστικός- παράγων" (που δεν άλλαξε καθόλου από την εποχή του "σχεδίου Ανάν"), γιατί άλλαξε και ξαφνικά ήθελε λύση ενώ πρίν δεν ήθελε εφ΄όσον Αναστασιάδης και Ακιντζί εργάστηκαν για λύση "μόνοι τους και ενάντια σε όλους"; Κατά τη γνώμη μου το μεγάλο σου λάθος, είναι μεθοδολογικό και λέγεται ¨μεθοδολογικός ατομικισμός¨. Ξεκινάς από το μικρό (ενδεχόμενες διαθέσεις λύσης του Κυπριακού από δύο πολιτικούς τοπικούς ηγέτες -πρόεδρο Κυπριακής δημοκρατίας και εκπρόσωπο της Τουρκοκυπριακής κοινότητας του Τ/Κ ψευδοκράτους- για να πάς στο μεγάλο (που είναι οι διεθνείς και περιφερειακοί συσχετισμοί ισχύος,όπως εκφραστήκανε ιστορικά ως δυναμικές στο Κυπριακό καιεξελίσσονται σήμερα). Ενώ κανονικά θα έπρεπε να ξεκινήσεις από το μεγάλο για να πας στο μικρό ("μεθοδολογικός ολισμός", έκφραση της "ηπειρωτικής φιλοσοφίας" που εδράζεται στον διαφωτισμό),κόντρα στον Εγγλέζικο εμπειριστικο-θετικισμό και τον Αμερικάνικο πραγματισμό). Εσύ μάλλον όχι μόνο δεν ξεκινάς από το μεγάλο,δηλαδή τον ιμπεριαλισμό όπως εκφράζεται στο Κυπριακό, αλλά το αγνοείς τελείως. Χωρίς παρεξήγηση,-άλλωστε ξέρεις πόσο σε εκτιμω-, σου στέλνω με το email δύο άρθρα. Το ένα είναι στα Αγγλικά του Πέρρυ Άντερσον πρωτοδημοσιευμένο το 2008 με τίτλο "The Divisions of Cyprus", και το δεύτερο (ένα από τα πάρα πολλά) -που περιγράφει και τον ύποπτο ρόλο του Αναστασιάδη, για τον οποίο θα πρέπει να αναρωτηθείς και για τον ρόλο του στην καταλήστευση των Κυπριακών τραπεζικών καταθέσεων, και στην αντίστοιχη διάσωση των δικών του προσωπικών τραπεζικών καταθέσεων-,του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου με τίτλο "πραξικόπημα στην Λευκωσία" 23-12-2016. Τελικά, δεν μπορείς να κρατάς ίσες αποστάσεις μεταξύ της διατήρησης ενός στρατού κατοχής σε κατεχόμενο έδαφος ξένης χώρας, -τον οποίο στρατό κατοχής οι Τούρκοι θέλουν να καταστήσουν εγγυητή της όποιας θεσμικής λειτουργίας σε ολόκληρη την Κύπρο-, και στο ζήτημα της αποχώρησής αυτού του στρατού εισβολής και κατοχής. Το σοβαρό λάθος, και συνάμα λάθος αρχών, φαίνεται από μακριά. Θανάσης.

Άτακτος Λόγος είπε...

Το να ασχολείσαι με το μεγάλο (τον ιμπεριαλισμό) βολεύει για να μην κοιτάς το μικρό την αντιπαράθεση ελληνικου και τουρκικού εθνικισμού στο κυπριακό έδαφος.
Βολεύει για να μην θέσεις το δάχτυλο στον τύπο των ήλων, την απουσία κριτικής στάσης της ελληνικής Αριστεράς στον εθνικισμό του ελληνικού Κράτους (που επίσης συμπεριφέρεται ιμπεριαλιστικά σε όσους θεωρεί πιο αδύναμους π.χ. Δημοκρατία της Μακεδονίας).
Βολεύει για να μη δεις ότι οι όποιες σχέσεις Ελλήνων και Τούρκων, στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στη Γερμανία ή στη Νέα Υόρκη βαρύνονται από μια υπερχιλιετή συγκρουσιακή, για μεγάλα διαστήματα, συμβίωση των δυο εθνών και γι αυτό υπάρχει ανάγκη να λαμβάνονται υπ' όψιν οι ευαισθησίες και οι φοβίες ένθεν κακείθεν.
Και επιπλέον ισχύει αυτό που έχω ξαναπεί. Το 1974 η Τουρκία κέρδισε στην Κύπρο έναν πόλεμο. Ή ζητάς από την κοινωνία να εργάζεται νυχθημερόν για να φτιάξεις στρατό και να πάρεις πίσω αυτά που έχασες με πόλεμο, ή αποδέχεσαι την ήττα και προχωράς.
Την πρώτη πρόταση ουδείς έχει τολμήσει να την κάνει σε Ελλάδα και Κύπρο, ενώ η δεύτερη έχει προφανές πολιτικό κόστος.
Επίσης η μόνιμη χαμηλής έντασης κρίση βολεύει ένθεν κακείθεν τους παραγωγούς και μεσάζοντες οπλικών συστημάτων.
Στην Ελλάδα και στην Κύπρο ζητάμε από όλους να υποχρεώσουν την Τουρκία να επιστρέψει τα πάντα χωρίς κανένα αντάλλαγμα και χωρίς εμείς να κουνήσουμε το δαχτυλάκι μας. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά.
Η Δικοινοτική Διζωνική Ομοσπονδία είναι μια δύσκολη λύση, γιατί προϋποθέτει για την επιτυχία της ότι υπάρχει συμπαγής πλειοψηφία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων που είναι αποφασισμένη να την υπερασπιστεί, πράγμα αμφίβολο.
Η επόμενη πιθανή λύση χωρίς πόλεμο είναιη διχοτόμηση στην υπάρχουσα μεθοριακή γραμμή, λύση που βολεύει πολλούς «πατριώτες», καθώς μπορούν ανέξοδα να γκρινιάζουν.
Τέλος το άρθρο του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου το έχω διαβάσει. Διαφωνώ ριζικά.
Τέλος στις αιτιάσεις για το ρόλο του Αναστασιάδη πριν το 1974 (κολλητάρι με την ΕΟΚΑ Β') ή στην κρίση του τραπεζικού συστήματος στην Κύπρο, έχω πάγια αρχή να αξιολογώ κάθε πολιτικό για τη στάση του σε κάθε συγκεκριμένο θέμα.

Αυτά για αρχή

Γιάννης Χρυσοβέργης