Ο αγώνας του σκακιστή

Πάνε δυο βδομάδες τώρα... Κυριακή μεσημεράκι, καθόμουνα στο καφενείο της Ναυαρίνου, απέναντι από το πάρκο, και διάβαζα εφημερίδα. Κάποια στιγμή ακούω φωνές. Σηκώνω το βλέμμα μου και βλέπω έναν τύπο απροσδιόριστης ηλικίας, γενειοφόρο και κακοντυμένο, να ρίχνει μπουνιές στο πρόσωπό του και να βογγάει.

«Αυτός που βλέπεις είναι ένας γνωστός σκακιστής», μου είπε ο Γιώργος που καθόταν δίπλα μου. «Είναι πολύ καλός και συγκεντρωμένος την ώρα του παιχνιδιού, όμως κάθε τόσο συνηθίζει να δέρνει τον εαυτό του».

Στη Μπαγκαβάτ Γκίτα, γνωστό ινδικό μύθο από τη δεύτερη χιλιετία π.χ., ο Αρζούνα βρίσκεται αντιμέτωπος με τον εχθρικό στρατό, στον οποίο όμως έχουν ενταχθεί και παλιοί του φίλοι και συγγενείς. Ο Κρίσνα, ο δάσκαλος του Αρζούνα, καλεί το μαθητή του να χτυπήσει χωρίς έλεος τον εχθρό, ακόμα και τους φίλους του. Με άλλα λόγια, να εξαλείψει τις κακές πτυχές και τα ελαττώματα του ίδιου του του εαυτού. Το σκάκι είναι και αυτό ινδικής προέλευσης, απ’όσο ξέρω. Και νομίζω ότι αυτή η μυθολογία του μαχητή που μπαίνει στη δοκιμασία να εξαλείψει τα ελαττώματά του προκειμένου να γίνει καλύτερος, έχει περάσει, με κάποιον τρόπο, και στη σκακιστική κουλτούρα. Ο αγώνας απέναντι στον αντίπαλο είναι και αγώνας απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό.

Και η πολιτική συχνά παρομοιάζεται με το σκάκι. Και εκεί υπάρχουν «κινήσεις ματ», όπως και άστοχες κινήσεις, που οδηγούν στην ήττα. Κίνηση ματ επιχείρησε πρόσφατα και «ο τρίτος ο μακρύτερος», που όμως του βγήκε μπούμεραγκ. Μήπως όμως και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ πολιτικών αρχηγών που οδήγησαν στη νέα κυβέρνηση, όπως και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ηγετών των Ευρωπαίων ηγετών και των τραπεζιτών για το μέλλον του ευρώ, δεν θα μπορούσαν άραγε να χαρακτηριστούν ως μια μεγάλη παρτίδα σκάκι, με πιόνια τον κοσμάκη που υποφέρει και που νιώθει ανασφαλής;

Αυτό που δεν βλέπω να υπάρχει μεταξύ των σκακιστών-ηγετών είναι η αυτογνωσία, ή διαφορετικά, ο στοχασμός πάνω στον τρόπο που παίζουν και στις επιλογές τους. Ένας τέτοιος στοχασμός θα μπορούσε να είναι ευεργετικός, καθότι θα οδηγούσε ίσως σε σοφότερους ηγέτες και σε ένα βελτιωμένο οικονομικό και πολιτικό σκηνικό ευημερίας και σιγουριάς για το μέλλον. Και στα πλαίσια ενός τέτοιου στοχασμού, απαραίτητη είναι και η αυτοκριτική, συνοδευόμενη ίσως και από ηχηρές καρπαζιές, σαν αυτές που έριχνε ο συμπαθής σκακιστής στον εαυτό του.

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1973

Ξημερώματα 17ης Νοεμβρίου 1973. Είμαστε όλοι κολλημένοι στο ραδιόφωνο ως τις 02.30 το πρωί. Πέφτουμε αποκαμωμένοι για ύπνο. Στις 03.00 - 03.30 μας ξύπνησε ο θόρυβος από τις ερπύστριες των τανκς που κατέβαιναν τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. 

Την άλλη μέρα το πρωί στο σχολείο, λίγο πριν μας διώξουν, ρωτάγαμε γι αυτούς που δεν είχαν έρθει. Αργότερα μάθαμε πως τρεις είχαν τραυματιστεί. 

Θυμάμαι ακόμα τον κυρ-Κώστα τον εφημεριδοπώλη της γειτονιάς. Εκείνο το πρωί τον είδα δακρυσμένο. Αργότερα έμαθα πως οι δυο γιοί του, φοιτητές, ήταν μέσα στο Πολυτεχνείο κι αγνοούνταν η τύχη τους. Έστειλαν μήνυμα τρεις μέρες αργότερα. Ήταν τραυματισμένοι κι οι δυο, αλλά ασφαλείς σε σπίτια που τους περιέθαλπαν. 

Κοντά σαράντα χρόνια τώρα, τιμώ από καρδιάς αυτούς που εκείνο το βράδυ είχαν τα κότσια να μείνουν μέσα στο Πολυτεχνείο ως την ώρα των τανκς. Αλλά κι αυτούς που φύγαν πιο νωρίς. Στα επόμενα χρόνια γνώρισα αρκετούς από αυτούς. 

Οι πιο πολλοί δε θέλησαν να εξαργυρώσουν με τιμές κι αξιώματα την αποκοτιά τους. Αλλά κι αυτοί που τόκαναν δε με θυμώνουν. Οι άνθρωποι αυτοί άνοιξαν το δρόμο για να ζήσουμε 37 χρόνια Ελευθερίας και, για πρώτη φορά, Δημοκρατίας. Όσο για το μήνυμα του Πολυτεχνείου; Είναι απλό. ΟΣΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΔΙΚΙΑ ΘΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ. Και θα τρέφουν τα όνειρα των ανθρώπων για Ελευθερία και Δικαιοσύνη

 Γιάννης Χρυσοβέργης

Α-λέκτορες που λαλούν στο σκοτάδι της κρίσης

Μια από τις παρενέργειες της κρίσης είναι ότι κατά την τελευταία διετία εκατοντάδες νέοι άνθρωποι που εξελέγησαν λέκτορες ή επίκουροι καθηγητές σε διάφορα ΑΕΙ, περιμένουν ακόμα να ευαρεστηθεί η πολιτεία να τους διορίσει. Το παρακάτω δελτίο τύπου εκδόθηκε από μια πρωτοβουλία αδιόριστων πανεπιστημιακών, με το όνομα Α-Λέκτωρ. Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν έχασαν το χιούμορ τους σε τέτοιες δύσκολες εποχές...

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


Μετά από δύο και πλέον χρόνια αναμονής, οι σχεδόν 900 εκλεγμένοι πλην όμως καταχρηστικά αδιόριστοι πανεπιστημιακοί λειτουργοί άκουσαν, στις 23 Αυγούστου, κατά τη συζήτηση σχετικά με τον νέο νόμο-πλαίσιο για την ανώτατη εκπαίδευση, την υπουργό Παιδείας Α. Διαμαντοπούλου να εξαγγέλλει με περισσή υπερηφάνεια πως εντός του 2011 θα διορίζονταν 400 απ' αυτούς.

Ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Δ.Ρέππας είχε την προηγουμένη (22.08.11) υπογράψει απόφαση για τους εν λόγω διορισμούς, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 1874/25-08-2011. Την 1η Σεπτεμβρίου, ο ειδικός γραμματέας για θέματα ανώτατης εκπαίδευσης του ΥΠΔΒΜΘ Β. Παπάζογλου διαβεβαίωνε εκπροσώπους των 400 νέων επιστημόνων πως εν όψει της αρχής του εξαμήνου, και συγκεκριμένα την 1η Οκτωβρίου,θα βρίσκονταν στις αίθουσες διδασκαλίας, καθώς θα είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία έκδοσης των ΦΕΚ διορισμού τους.

Μετά από πολλαπλά προσκόμματα σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, που ωστόσο προσπεράστηκαν χάρη στα γρήγορα αντανακλαστικά των άμεσα ενδιαφερομένων και των πανεπιστημίων, όλες οι παραπάνω επίσημες αποφάσεις,προφορικές εξαγγελίες και ρητές διαβεβαιώσεις αναιρέθηκαν: λόγω της αδιαφανούς υπέρβασης των προβλεπόμενων από το Μνημόνιο αναλογίων μεταξύ αποχωρήσεων και προσλήψεων στον δημόσιο τομέα, τα
αρμόδια υπουργεία (Παιδείας και Διοικητικής Μεταρρύθμισης) αποφάσισαν την προηγούμενη Παρασκευή (04.11.2011) ότι οι εν λόγω διορισμοί δεν χωρούν πλέον στον προϋπολογισμό του 2011 και μεθοδεύουν τη μετακύλισή τους στο 2012. Αυτή η "λύση", ακόμη κι αν επιτευχθεί -πράγμα διόλου έβαιο, λόγω της κατ'επανάληψη αποδεδειγμένης αφερεγγυότητας της κυβέρνησης και των αρμόδιων υπουργείων-, όχι μόνο θα παρατείνει την ήδη καταχρηστική καθυστέρηση των διορισμών αλλά και θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τους διορισμούς των υπολοίπων εκλεγμένων συναδέλφων (που ξεπερνούν αυτή τη στιγμή τους 500), δεδομένου ότι θα καταστεί εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη η έγκριση επιπλέον πιστώσεων για το 2012.

Ο εμπαιγμός που οι νέοι επιστήμονες υφιστάμεθα (με αποκορύφωμα τη ρητή διαβεβαίωση του ε.γ. Β. Παπάζογλου σε εκπροσώπους της πρωτοβουλίας μας την Παρασκευή 4.10.11 ότι οι διορισμοί θα προχωρήσουν κανονικά) δεν θίγει μόνο εμάς τους ίδιους αλλά και ολόκληρη την πανεπιστημιακή κοινότητα που φυλλορροεί, τόσο τους συναδέλφους που μας έχουν εκλέξει όσο και τους φοιτητές. Αποτελεί μία ακόμη εξόφθαλμη απόδειξη ότι η κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία επιδίδονται σε μια οργανωμένη επιθετική πολιτική ισοπέδωσης της δημόσιας παιδείας.

Καλούμε σύσσωμη την πανεπιστημιακή κοινότητα να καταγγείλει τον εμπαιγμό αυτό και να συμπαρασταθεί με αγωνιστικές κινητοποιήσεις στον αγώνα μας για τον άμεσο, εντός του 2011, διορισμό των 349 μελών ΔΕΠ και 51 μελών ΕΠ και για τη διασφάλιση του διορισμού των υπολοίπων συναδέλφων εντός του 2012.

Καλούμε σε ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ τη Δευτέρα 7 Νοεμβρίου στις 10:00 π.μ. στο ΥΠΔΒΜΘ



Πρωτοβουλία Μελών ΔΕΠ υπό Αναμονή Τοποθέτησης Α-Λέκτωρ

ΟΙ ΔΕΚΑ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ... ΠΑΡΑ ΛΙΓΟ ΝΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Εν μέσω πανηγυρισμών των συγκροτημάτων των ΜΜΕ για τη συγκρότηση της κυβέρνησης «εθνικής ενότητας» πέρασε ασχολίαστο - τυχαίο; δε νομίζω! - το ότι σε διάστημα δέκα ημερών έλαβαν χώρα δυο ταυτόχρονα παλατιανά πραξικοπήματα στα δυο μεγαλύτερα κόμματα της χώρας, αλλά και το ότι η νέα κυβέρνηση διαθέτει μια επικίνδυνη, για τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις ατομικές ελευθερίες, παντοδυναμία.

Ο μεγάλος νικητής αυτών των δεκαπέντε ημερών είναι το εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Ένας άνθρωπος από «τα σπλάχνα του» είναι στο τιμόνι της χώρας, και θα φροντίσει να διευθετήσει τις πολιτικές αποφάσεις των επομένων μηνών, που όμως θα καθορίσουν το μέλλον της Ελλάδας και των κατοίκων της για τα επόμενα δέκα, τουλάχιστον, χρόνια, κατά τον επωφελέστερο γιοα τα συμφέροντά του τρόπο.

Νικητής είναι και ο Γιώργος Καρατζαφέρης, που έσπασε τον εξοστρακισμό της Ακροδεξιάς κι επέβαλε, για πρώτη φορά από τη Μεταπολίτευση, τη συμμετοχή ενός φασιστικού, ρατσιστικού κόμματος στην κυβέρνηση, με συμμετοχή σε νευραλγικά υπουργεία.

Ο αναμφισβήτητα μεγάλος ηττημένος είναι ο Γιώργος Παπανδρέου. Εξαναγκάστηκε σε παραίτηση εν μέσω χλευασμού από τους βουλευτές του κόμματός του, τα ΜΜΕ, το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Είναι πλέον αποσυνάγωγος και εξοβελιστέος από το πολιτικό σύστημα.

Κατά παράδοξο τρόπο ο προσωπικός του διασυρμός, η τελευταία πράξη του οποίου θα αρχίσει με τη δρομολόγηση της διαδικασίας εκλογής νέου Προέδρου του ΠΑΣΟΚ,  έγινε σανίδα σωτηρίας για το παραπαίον ΠΑΣΟΚ που, ευρισκόμενο σε ελεύθερη δημοσκοπική πτώση, είχε αρχίσει να αισθάνεται καυτή την ανάσα των ΛΑΟΣ και ΚΚΕ. Ο εξαναγκασμός της ΝΔ  να συμμετάσχει στην κυβέρνηση την καθιστά συνυπαίτια των επικείμενων αντιδημοτικών αποφάσεων που επιβάλλει η αποδοχή της απόφασης του Eurogroup της 27ης Οκτωβρίου. Και δημιουργεί εύλογες ελπίδες στην ΠΑΣΟΚική κομματική γραφειοκρατία, ότι ο επιμερισμός της λαϊκής οργής, θα επιτρέψει την επιβίωσή της.

Κατά επίσης παράδοξο τρόπο ο Γιώργος Παπανδρέου ανατράπηκε για μια από τις ελάχιστες σωστές αποφάσεις του στη διάρκεια της θλιβερής, ομολογουμένως, πρωθυπουργικής του θητείας: τη μετατροπή της παροχής ρευστότητας στις τράπεζες σε κοινές μετοχές ιδιοκτησίας του Δημοσίου. Το γεγονός όμως της φορτωμένης με ψεύτικα παχιά λόγια πρωθυπουργίας του, σε συνδυασμό με τον ατυχέστατο τρόπο που διαχειρίστηκε το θέμα του δημοψηφίσματος - με αποτέλεσμα να στρέψει εναντίον του σύσσωμη την ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία, την οποία ως εκείνη τη στιγμή το μόνο πράγμα που την ενοχλούσε ήταν η ανικανότητά του να τηρήσει τις υποσχέσεις που της παρείχε - του στέρησε κάθε υποστήριξη.

Ο δεύτερος, αφανής, ηττημένος είναι ο Αντώνης Σαμαράς. Η μεγαλομανία του και η αρχομανία του τον τύφλωσαν τόσο, όσο χρειάζονταν για να αρνηθεί να συμμετάσχει στο προετοιμαζόμενο από τις ελληνικές τράπεζες και εγχώρια συγκροτήματα ΜΜΕ σχέδιο ανατροπής του Παπανδρέου. Έχοντας επενδύσει όλες του τις ελπίδες για την πρωθυπουργία στη συνέχιση της αποκλειστικής ανάληψης της ευθύνης των αντιδημοτικών αποφάσεων από τον Παπανδρέου δε μπόρεσε να κατανοήσει την αλλγή του ανέμου. Μετά και τη συγκρότηση της κυβέρνησης Παπαδήμου, τύποις μόνο είναι ηγέτης της ΝΔ. Η πραγματική ηγεσία του κόμματος είνα το δίδυμο Αβραμόπουλου - Δήμα.

Ο μεγάλος ηττημένος όμως είναι τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα σε αυτή τη χώρα. Με την υποστήριξη των 260 βουλευτών που διαθέτει η κυβέρνηση είναι σε θέση να πράξει αυτό που δε μπορούσε να κάνει μια μονοκομματική κυβέρνηση, είτε του ΠΑΣΟΚ είτε της ΝΔ. Να προχωρήσει στην ψήφιση ειδικών νόμων οι οποίοι θα του επιτρέψουν να αντιμετωπίσει δραστικά κάθε αμφισβήτηση της κοινωνίας, οι αντοχές της οποίας, όπως φάνηκε από τα επεισόδια της 28ης Οκτωβρίου, έχουν αρχίσει να εξαντλούνται. Μπορεί ακόμα να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, περιστέλλοντας τις συνταγματικά κατοχυρωμένες συνταγματικές ελευθερίες, για όσο καιρό κρίνει σκόπιμο.Κι όλα αυτά, χωρίς απολύτως καμία συνταγματική εκτροπή.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, οι δηλώσεις της γγ του ΚΚΕ, αν φυσικά δε λάβει κανείς υπ' όψιν του την κρίση μεγαλείου που τις διέκρινε και την ξύλινη γλώσσα στην οποία έγιναν, αποτυπώνουν απόλυτα τον πραγματικό χαρακτήρα της κυβέρνησης Παπαδήμου.

Ζητούμενο παραμένει ωστόσο η αντίδραση της κοινωνίας. Θα σκύψει μοιρολατρικά το κεφάλι ή θα οδηγηθεί σε ανοιχτή σύγκρουση με την οικονομική ολιγαρχία και το πολιτικό κατεστημένο; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα εξαρτηθεί από το πόσο μεγάλο είναι το κομμάτι της κοινωνίας που θα έχει να χάσει - ή έτσι θα νομίζει - μόνο τις αλυσίδες του. 

Αν είναι μικρό, όπως το 1967, κάποιοι λίγοι θα σαπίσουν στις φυλακές, κάποιοι περισσότεροι που θα ασφυκτιούν, θα μεταναστεύσουν κι οι πολλοί θα υπομείνουν τη μοίρα τους. Αν όμως είναι μεγάλο, θα ζήσουμε ένα νέο εμφύλιο.

Γιάννης Χρυσοβέργης 

ΕΥΡΩ 'Η ΔΡΑΧΜΗ; ΑΜΕΙΛΙΚΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΓΙΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εν μέσω εξελίξεων οι οποίες έφεραν τη χώρα ακόμα πιο κοντά στο χείλος της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας ένα αμείλικτο ερώτημα τίθεται σε κάθε πολίτη αυτής της χώρας και, φυσικά, στο σύνολο των πολιτικών δυνάμεων: θα συνεχίσει η χώρα την πορεία της στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή θα χαράξει μια άλλη πορεία;

Από την εποχή της Μεταπολίτευσης και μετά η Ευρώπη θεωρούνταν από το μέσο Έλληνα η κότα με τα χρυσά αυγά που μοίραζε χρήματα χωρίς να ζητάει τίποτα. Εικόνα που  είχαν καλλιεργήσει αφ' ενός τα κόμματα - ΝΔ, ΕΔΗΚ,  ΚΟΔΗΣΟ, ΚΚΕ εσ. - τα οποία στη δεκαετία του '70 είχαν προωθήσει την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ, αφ' ετέρου το ΠΑΣΟΚ στη δεκαετία του '80 όταν μοίραζε επιδοτήσεις χωρίς να ασκεί τον παραμικρό έλεγχο για το πώς δαπανώνταν αυτές. Με συνακόλουθη τη φαντασίωση περί «κουτόφραγκων» που τους τουμπάρουμε οι «ατσίδες και μάγκες και καραμπουζουκλήδες Ελληναράδες».

Το ότι τα πράγματα δεν ήταν έτσι το μάθαμε με πολύ οδυνηρό τρόπο όλοι εδώ και δεκαοκτώ μήνες. Κι έτσι ο κάθε ένας ατομικά, το κάθε κομμα και όλη η ελληνική κοινωνία οφείλουμε μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες να αποφασίσουμε αν θέλουμε η Ελλάδα να συνεχίσει να συμπορεύεται με τους μέχρι χθες «κουτόφραγκους» και σήμερα «κατακτητές» ή αν θα διαλέξει έναν άλλο δρόμο. Το ερώτημα αυτό είναι εξαιρετικά οδυνηρό, διότι ουδέποτε στην ελληνική κοινωνία έγινε μια ουσιαστική συζήτηση για τη συμμετοχή της χώρας στην ΕΟΚ αρχικά, στην ΕΕ κατόπιν. 

Για το ΛΑΟΣ και το ΚΚΕ δεν θα έπρεπε να υπάρχουν διλήμματα. Για το πρώτο η εθνική υπερηφάνεια, η εθνική κυριαρχία και η καθαρότητα της φυλής είναι υπεράνω όλων. Και άπαξ κι όλα αυτά διακυβεύονται οφείλουμε να τραβήξουμε το δρόμο μας χωρίς να έχουμε ανάγκη κανέναν. Γιατί όμως ο ηγέτης του ΛΑΟΣ κι από κοντά ο έτερος στυλοβάτης της καθαρότητας του έθνους, ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος έσπευσαν πανικόβλητοι να εξορκίσουν τον απερχόμενο πρωθυπουργό και τον ηγέτη της ΝΔ να αποτρέψουν την αποβολή της Ελλάδας από την Ευρωζώνη; Μήπως γιατί είναι πολλά τα λεφτά;

Για το ΚΚΕ που πάντοτε κατάγγελλε την ΕΕ ως όργανο του ιμπεριαλισμού και της πλουτοκρατιας τα πράγματα θα έπρεπε να είναι εξ ίσου απλά. Ωστόσο ο οργίλος τρόπος με τον οποίο η Αλέκα Παπαρήγα κατήγγειλε τον εκβιασμό περί «αποβολής από το ευρώ» γεννά ερωτήματα. Μήπως η  ΕΕ της πλουτοκρατίας είχε και για το ΚΚΕ κάποια οφέλη; Αν όχι γιατί δεν υπεραμύνθηκε των πλεονεκτημάτων της αποχώρησης από την ευρωζώνη η γγ του ΚΚΕ;

Για τη ΝΔ το πρόβλημα είναι υπαρξιακό. Διότι ναι μεν, από το 1993 και μετά το κόμμα έχει διολισθήσει σε «ανάδελφες» προσεγγίσεις της διεθνούς πολιτικής, οι οποίες έχουν φθάσει σε κατάσταση παροξυσμού από την εκλογή του Αντώνη Σαμαρά στην ηγεσία της, αλλά δε μπορεί να ξεχάσειμ ο μέσος νεοδημοκράτης ότι ο ιδρυτής αυτού του κόμματος ήταν ο Έλληνας πρωθυπουργός που έκανε τα αδύνατα δυνατά για να φέρει τη χώρα σε ευρωπαϊκή τροχιά.

Εξ ίσου υπαρξιακό είναι το πρόβλημα και για το ΣΥΡΙΖΑ. Διότι, ανεξαρτήτως του αν ο Λαφαζάνης και οι περί αυτόν ζητούν επιτακτικά την αποχώρηση της Ελλάδας από την ευρωζώνη, το εκλογικό του σώμα, μεσοαστικό στη συντριπτική του πλειοψηφία, έχει δει σημαντικά οφέλη από την ευρωπαϊκή περιπέτεια της Ελλάδας. Κι έχει πολλά να χάσει από τυχόν αποχώρηση από την Ευρωζώνη. Οπότε καλείται το κόμμα να ορίσει μια στρατηγική για την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη με κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά και να θέσει εκείνες τις κόκκινες γραμμές πέρα από τις οποίες θα αποφασίσει να διεκδικήσει την αποχώρηση από αυτή. Ή να αποφασίσει ότι τέτοιες κόκκινες γραμμές δεν υπάρχουν.

Για το ΠΑΣΟΚ και τη Δημοκρατική Συμμαχία δεν υπάρχει δίλημμα. η απάντηση είναι μια και μόνη. Ευρωπαϊκή προοπτική έναντι οιουδήποτε τιμήματος. Οι άνθρωποι που ηγούνται αυτών των κομμάτων  είναι όλοι απόφοιτοι των ακριβότερων ιδιωτικών σχολείων της Ελλάδας και των ακριβότερων αμερικανικών και βρετανικών πανεπιστημίων, δεν έχουν πάει ποτέ στη δουλειά στριμωγμένοι σε ένα σαράβαλο λεωφορείο που περνάει όποτε του καπνίσει, δεν έχουν ψάξει για δουλειά, δεν έχουν ζήσει την ανεργία, δεν έχουν υποχρεωθεί να βγάλουν το μήνα τους με μερικές εκατοντάδες ευρώ. Δεν ξέρουν, κι ούτε μπορούν να αντιληφθούν τι σημαίνου όλα αυτά. Γι αυτούς το να μειώσεις το μισθό αυτού που ζει με €5000 το μήνα κατά 33% και αυτού που ζει με το ίδιο ποσό έξι μήνες επίσης κατά 33% δεν έχει διαφορά.

Όσο για τους κρατικοδίαιτους συνδικαλιστές των ΔΕΚΟ, οι οποίοι τώρα που, αναγκαστικά, τους κόπηκαν οι παχυλές επιδοτήσεις και ανακάλυψαν ξανά ότι ΕΟΚ και ΝΑΤΟ είναι το ίδιο συνδικάτο αυτοί δεν έχουν κανένα δίλημμα. Εντός ή εκτός του ευρώ θα είναι με τη λαμογιά.

Το δίλημμα είναι πολύ σοβαρό όμως για τη Δημοκρατική Αριστερά και τους Οικολόγους - Πράσινους. Η ευρωπαϊκή προοπτική, όπως και η κοινωνική δικαιοσύνη, συνστούν βασικούς πυλώνες της ιδεολογίας και της πολιτικής στρατηγικής των κομμάτων αυτών. Η εκπόνηση από μέρους τους στρατηγικών για την πραγμάτωση της στρατηγικής τους αλλά και ο καθορισμός κόκκινων γραμμών, πέρα από τις οποίες θα αποφασίσουν να πορευτούν εκτός ευρωπαϊκής προοπτικής, διατηρώντας όμως το ευρωπαϊκό πολιτισμικό κεκτημένο είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου για τα δυο αυτά κόμματα.

Σε κάθε περίπτωση, τόσο η παραμονή στο ευρώ όσο και η συντεταγμένη αποχώρηση από αυτό, έχουν κάποια σημαντικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ως λύσεις. Η επιλογή της μιας ή της άλλης πρέπει, επιτέλους, να είναι αποτέλεσμα πολιτικού διαλόγου, συνεκτίμησης πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων της κάθε μιας λύσης και, κυρίως, πολιτικών προτεραιοτήτων του κάθε κόμματος. Αλλά πρέπει επιτέλους σε όλα αυτά όλοι να παρουν θέση.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΑΡΓΗΣΕ... 18 ΜΗΝΕΣ

Εφ' όσον τελικά το δημοψήφισμα που ανήγγειλε ο Πρωθυπουργός για την κύρωση της Συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου πραγματοποιηθεί οι Έλληνες πολίτες - και φυσικά τα ελληνικά κόμματα - θα κληθούν να πάρουν μια πολύ σοβαρή απόφαση: αν η χώρα θα παραμείνει στην Ευρωζώνη με τίμημα την απεμπόλιση, για δεκαετίες, της λαϊκής κυριαρχίας και την καταδίκη μεγάλου μέρους του πληθυσμού στην πείνα - κυριολεκτικά - ή αν θα χρεοκοπήσει, με πιθανότατη έξοδο από την Ευρωζώνη, και όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά: τα καλύτερα και τα χειρότερα. Σε κάθε περίπτωση, η κατά 18 μήνες καθυστερημένη απόφαση του Γιώργου Παπανδρέου και γενναία είναι και σωστή. Σε τόσο σοβαρά διλήμματα, το λόγο πρέπει να τον έχει ο ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΛΑΟΣ.

Οι λυσσαλέες, σε βαθμό υστερίας, αντιδράσεις σύσσωμης της αντιπολίτευσης αλλά και των εκπροσώπων του βαθέος ΠΑΣΟΚ, στην απόφαση του Πρωθυπουργού να προκηρύξει Δημοψήφισμα για την κύρωση της Συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου συνιστούν την πιο οδυνηρή επιβεβαίωση της εκτίμησης αυτού του πολιτικού καφενείου περί ανυπαρξίας πολιτικών θέσεων για τη διαχείριση της κρίσης από μέρους τους. 

Τα διλήμματα που θέτει η κυβέρνηση - αν τελικά τολμήσει να προχωρήσει στο δημοψήφισμα, ή αν δεν πέσει πριν το επιχειρήσει - δεν τα καθιστά η ίδια εκβιαστικά. Είναι εκβιαστικά από μόνα τους, από την πρώτη κιόλας μέρα που έγινε σαφές ότι η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει και το μόνο που απέμενε ήταν η πολιτική διαχείριση της χρεοκοπίας.

Η δυσφορία του πολίτη  απέναντι σε ένα τέτοιο δίλημμα -  θα κληθεί με την ψήφο του να αποφασίσει όχι απλώς ποιο κόμμα θα ασκεί τη διακυβέρνηση στα επόμενα τέσσερα χρόνια, αλλά για την πορεία της χώρας για είκοσι έως τριάντα χρόνια - είναι κατανοητή.

Η οχύρωση όμως των κομμάτων της αντιπολίτευσης πίσω από την, αποδεδειγμένα, χείριστη πολιτική διαχείριση της κυβέρνησης, για να αποφύγουν την έκθεση των δικών τους πολιτικών αντιπροτάσεων στην κρίση των πολιτών είναι ΝΤΡΟΠΗ για όλους: για τα κόμματα, τις ηγεσίες τους, την ίδια τη Δημοκρατία, για τη «γέννηση» της οποίας στην Ελλάδα συνηθίζουμε να επαιρόμαστε Ελληναράδες και μη.

Είναι όμως επίσης γεγονός ότι ο Γιώργος Παπανδρέου όφειλε να είχε πάρει την απόφαση αυτή δεκαοκτώ μήνες πριν. Δεν έπρεπε να επιτρέψει να απωλέσει η κυβέρνησή του κάθε ίχνος αξιοπιστίας και να φθάσει η κοινωνία σε κατάσταση εξέγερσης.

Η κατάργηση της λαϊκής κυριαρχίας στη Συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου είναι προφανής. Δε χρειάζονταν οι δηλώσεις του κ. Σόιμπλε, ο οποίος απλώς είπε τα πράγματα με το όνομά τους. Ούτε να προηγηθούν δυο μήνες διαπραγματεύσεων στις οποίες η ελληνική κυβέρνηση όχι απλώς δεν είχε ενεργό ρόλο με τις προτάσεις της, αλλά ούτε καν της είχε επιτραπεί η συμμετοχή.

Άλλωστε τα σπέρματά της ενυπήρχαν ήδη από το πρώτο Μνημόνιο, του Μαΐου 2010. Κι αυτό ήταν άποψη αρκετών καθηγητών του Συνταγματικού Δικαίου, οι οποίοι είχαν θέσει το ζήτημα της υποχρεωτικής έγκρισής του με πλειοψηφία 3/5. Επομένως δικαιολογούνταν, όχι μόνο το αίτημα της κυβέρνησης για έγκρισή του με αυξημένη πλειοψηφία, αλλά ακόμα και η προσφυγή στον ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΛΑΟ, είτε μέσω δημοψηφίσματος είτε μέσω εκλογών. Με πιο έντιμη πολιτικά στάση - αν αυτό έχει την παραμικρή αξία - την προκήρυξη δημοψηφίσματος.

Το ζήτημα της προσφυγής στις κάλπες εξαρτάται από το αποτέλεσμα του Δημοψηφίσματος. Αν ο Λαός αποφασίσει την κύρωση της Συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου ο Γιώργος Παπανδρέου είναι Ο ΜΟΝΟΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ για να κυβερνήσει αυτή τη χώρα. Αν αντιθέτως η λαϊκή ετυμηγορία απορρίψει τη Συμφωνία, τότε ο Γιώργος Παπανδρέου είναι Ο ΠΛΕΟΝ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ  για να κυβερνήσει. Και στην περίπτωση αυτή οι εκλογές είναι μονόδρομος.

Το μοναδικό πρόβλημα της προκήρυξης ενός δημοψηφίσματος στην παρούσα συγκυρία, είναι ότι, εξ αιτίας της απώλειας και του τελευταίου ίχνους αξιοπιστίας της κυβέρνησης, αρκεί αυτή  να υποστηρίξει κάτι για να προκαλέσει την απόρριψή του από την κοινωνία. Και ως προς αυτό, έχουν κάποιο δίκιο οι Ευρωπαϊστές που του προσάπτουν τυχοδιωκτισμό, καθώς προεξοφλούν, μάλλον κακώς, ένα αρνητικό για τη Συμφωνία αποτέλεσμα.

Είναι επίσης γεγονός ότι, μετά από δυο χρόνια κατά τα οποία η κυβέρνηση φλόμωσε την κοινωνία στο ψέμμα, αποδείχτηκε ανίκανη να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή και την εισφοροδιαφυγή, έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της για να μη θίξει τους εκλεκτούς του πελατειακού συστήματος και ασέλγησε επί των εισοδημάτων μισθωτών και συνταξιούχων, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η Συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου να απορριφθεί μόνο γιατί την υπερασπίζεται η κυβέρνηση Παπανδρέου.

Σε κάθε περίπτωση όμως ισχύει απόλυτα το «κάλλιο αργά παρά ποτέ». Εφ' όσον το δημοψήφισμα διεξαχθεί, όλα τα κόμματα θα υποχρεωθούν να σταθούν απέναντι στα υπαρκτά διλήμματα. Κι οι πολίτες θα κληθούν να αναλάβουν την ατομική και συλλογική τους ευθύνη. Αν δε διεξαχθεί διακυβεύεται η ίδια η ύπαρξη του κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα. Κι ο ξαφνικός αποκεφαλισμός της στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας ίσως να μην είναι τυχαίος.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Μπράβο Giorgo!

Ο κύβος ερρίφθη!
Οι Ελληναράδες κι άλλοι κατακαημένοι ας πάνε στην κάλπη με το πραγματικό δίλημμα ανά χείρας κι ας ψηφίσουν τι επιτέλους θέλουνε: Ευρώ και Ευρώπη, ή δραχμή και Μισίρι;
Όλα τα άλλα είναι μπαρούφες!
Για να μην παριστάνει ο καθένας τον ανεύθυνο κριτή των πάντων και για να τελειώνει μια και καλή η παραμύθα με τις ατελείωτες καταλήψεις, απεργίες, μούντζες και άλλα νεοελληνικά ευτράπελα αίσχη.
Alea jacta est! και για τους ευρωπαίους συμμάχους και φίλους μας. Για την Μέρκελ, που παριστάνει τη Θάτσερ, το Σαρκοζί, που παριστάνει το Λουδοβίκο το ΙΔ΄ και για τους τραπεζίτες της ΕΚΤ. Για τον «προβοκάτορα» Σόιμπλε και για τη Λουθηρανική ηθική του. Ας πάρουν κι αυτοί σοβαρά τις ευθύνες που τους αναλογούν κι ας μην ψάχνουν εξιλαστήρια θύματα!
(Εκτός κι αν πριν προλάβουμε να ψηφίσουμε, οι Ελληναράδες καταφέρουν με τερτίπια να ρίξουν την κυβέρνηση, οπότε θα είναι σα να ψηφίσαμε ένα τεράστιο ΟΧΙ, από δω ίσαμε το Βερολίνο…)
Μπράβο Giorgo!
(Διαθέτεις cohones!)
Οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν!
Κ.Λ.

Το θεμελιώδες έλλειμμα της οικονομίας

Του Πασχου Μανδραβελη
Αν φέτος όλα τα πράγματα πάνε καλά, η Ελλάδα θα έχει έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών περί τα 20 δισ. ευρώ. Αυτό σε απλά ελληνικά σημαίνει ότι, αφού καταναλώσουμε τη δική μας παραγωγή, φάμε τα λεφτά των εξαγωγών, ξοδέψουμε ό,τι άφησαν οι τουρίστες, όσα έφερε η ναυτιλία, όσα εμβάσματα έστειλαν οι Ελληνες του εξωτερικού, όσες επιδοτήσεις πήραμε από την Ε.Ε. κ.ά., θα χρειαστούμε άλλα 20 δισ. ευρώ για να διατηρήσουμε το σημερινό επίπεδο διαβίωσης.
Πού θα βρεθούν αυτά τα λεφτά; Από τον εξωτερικό δανεισμό· κυρίως κρατικό, αλλά και ιδιωτικό. Οπότε έχει εν μέρει δίκιο ο κ. Καρατζαφέρης, ο οποίος διακηρύσσει ότι προτιμά να πεινάσουμε (εμείς, όχι αυτός) για να διατηρήσουμε την κατά τον ίδιο «εθνική ανεξαρτησία». Αν κάνουμε στάση πληρωμών, πρέπει να βρούμε 20 δισ. για να αναπληρώσουμε αυτά που δεν θα μπορούμε να βρούμε από τις αγορές ή τις άλλες χώρες της Ε.Ε. Κι αυτά τα 20 δισ. δεν πάνε μόνο σε αυτοκίνητα και iPad. Xρειάζονται για να αγοράζουμε ένα εκατομμύριο τόνους σιτηρά και 500.000 τόνους καλαμπόκι κατ’ έτος. Ενα δισεκατομμύριο ευρώ δίνουμε για εισαγωγές κρέατος και 13,5 δισ. δώσαμε το 2010 για αγορές πετρελαιοειδών. Ακολουθώντας «φιλολαϊκές» πολιτικές όλα αυτά τα χρόνια και δίνοντας φθηνά το πετρέλαιο θέρμανσης, δημιουργούσαμε αντικίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας (π.χ. μόνωση σπιτιών) ή για υποκατάσταση του πετρελαίου από εναλλακτικές πηγές (γεωθερμία, ήλιος, αέρας).
Σύμφωνα με την απάντηση που έδωσε στον ευρωβουλευτή του Συνασπισμού κ. Δημήτρη Παπαδημούλη ο τότε επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων κ. Χοακίν Αλμούνια, το 2005 η Ελλάδα κάλυπτε το 57,5% των ενεργειακών της αναγκών από το πετρέλαιο, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. των 27 (που έχει και πολλές βόρειες χώρες) ήταν 36,7%. Και το πιο τραγικό δεν είναι αυτό. Είναι ότι την εποχή των εύκολων, δανεικών και παχέων αγελάδων (2000 - 2005) η Ε.Ε. μείωσε την εξάρτησή της από το πετρέλαιο κατά μία ποσοστιαία μονάδα, ενώ η Ελλάδα την αύξησε ισόποσα!
Παραγωγή και κατανάλωση
Το πρόβλημα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών λύνεται με δυόμισι τρόπους. Ο πρώτος είναι να αυξήσουμε την παραγωγή στο επίπεδο της κατανάλωσής μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει κατ’ ανάγκη να παράγουμε ό,τι καταναλώνουμε· η παραγωγή σιταριού, για παράδειγμα, γίνεται πολύ πιο φθηνά στις αχανείς εκτάσεις της Ουκρανίας ή του Καναδά, σε σχέση με τα μικρά χωράφια της Ελλάδος. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να παράγουμε άλλα πράγματα, που θα εξάγουμε και με τα λεφτά των εξαγωγών να αγοράζουμε όσα εισάγουμε. Μπορούμε επίσης να υποκαταστήσουμε εισαγωγές· η κατανάλωση π.χ. πετρελαίου μπορεί να μειωθεί δραστικά με μικρές επενδύσεις μόνωσης στις κατοικίες ή τη χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας.
Σήμερα, όμως, η ελληνική οικονομία είναι προσανατολισμένη στην παραγωγή υπηρεσιών προς αλλήλους. Ακόμη κι αν οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι εκατοντάδες χιλιάδες δικηγόροι, μηχανικοί, διαφημιστές, δημοσιογράφοι, λογιστές, μικρέμποροι κ.λπ. παρήγαν άριστες υπηρεσίες, στο τέλος της ημέρας θα έπρεπε, να φάνε, να ντυθούν, να ζεσταθούν. Αν δεν υπάρχει η παραγωγική βάση της οικονομίας που να στηρίξει τον τομέα των υπηρεσιών, ο τομέας των υπηρεσιών δεν μπορεί να φτιάξει από τον αέρα προϊόντα. Εκτός αν αυτός είναι εξωστρεφής, φέρνει δηλαδή λεφτά απ’ έξω, όπως είναι στην Ελλάδα ο τουρισμός και η ναυτιλία.
Δυστυχώς, τα άφθονα δανεικά που εισέρρεαν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια δημιούργησαν την ψευδαίσθηση ότι ο τομέας των εσωτερικών υπηρεσιών μπορεί να διογκώνεται εσαεί χωρίς να χρειάζεται κανείς να παράγει είτε πραγματικά προϊόντα είτε υπηρεσίες προς εξαγωγή. Η δε στροφή μεγάλου μέρους του παραγωγικού πληθυσμού στον τομέα των εσωστρεφών υπηρεσιών δημιούργησε επιπλέον εμπόδια στην πραγματική παραγωγή.
Υπηρεσίες και διαφθορά
Ετσι, για να επιβιώνει και να ακμάζει ο τεράστιος αυτός τομέας των υπηρεσιών έπρεπε να μετέρχεται δύο τρόπους. Ο πρώτος ήταν η διαφθορά και ο δεύτερος η νομοθετημένη απομύζηση εισοδημάτων από τους πολίτες. Ο μικρέμπορος έπρεπε να φοροδιαφύγει («δεν βγαίνει αλλιώς το μαγαζί»), ο γιατρός να συνταγογραφήσει περισσότερο, ο φαρμακοποιός να έχει νομοθετημένο υψηλό ποσοστό κέρδους, ο δικηγόρος να παρίσταται ακόμη κι εκεί όπου δεν χρειάζεται ώστε να εισπράττει το παράβολο, ο μηχανικός να εκδίδει αζημίως και υποχρεωτικώς για τους πολίτες πιστοποιητικά που κανείς δεν κοιτά, δεν ελέγχει και κανείς δεν χρειάζεται κ.ο.κ.
Με άλλα λόγια, οι Ελληνες πολίτες υποχρεωτικώς χρηματοδοτούσαν αυτή την τεράστια αγορά εσωτερικών υπηρεσιών από την ύπαρξη ενός δαιδαλώδους συστήματος κλειστών επαγγελμάτων.
Το πρόβλημα όμως ήταν ότι όλα αυτά –διαφθορά, παράβολα, πιστοποιητικά κ.λπ., που χρησίμευαν μόνο για να συντηρούνται οι στρατιές δικηγόρων, φαρμακοποιών, μηχανικών, δημοσιογράφων κ.ά.– ήταν επιπλέον εμπόδια για όσους ήθελαν πραγματικά να παράγουν είτε για την εσωτερική είτε για την εξωτερική αγορά.
Το αποτέλεσμα ήταν να συρρικνώνεται κι άλλο ο παραγωγικός τομέας, να δημιουργείται ανεργία, η οποία αντιμετωπιζόταν με τη διόγκωση του τομέα των υπηρεσιών· είτε με προσλήψεις στο κράτος είτε με επιπλέον κρατική «προστασία» άλλων κλάδων υπηρεσιών. Το επιπλέον κράτος και η επιπλέον «προστασία» του τομέα των υπηρεσιών δημιουργούσε νέα εμπόδια στην υγιή επιχειρηματικότητα κ.ο.κ. Ο φαύλος κύκλος φρέναρε απότομα, μόλις έκλεισε ο τροφοδότης λογαριασμός του συστήματος, δηλαδή τα δανεικά από τις αγορές. Και σήμερα δανειζόμαστε (ελέω Μνημονίου), αλλά όχι τόσο, όσο τουλάχιστον χρειάζεται για να αναπαραχθεί και να διογκωθεί το μοντέλο.
Ετσι τώρα η ελληνική οικονομία έχει μπει στο ήμισυ τής κατά Σουμπέτερ δημιουργικής καταστροφής. Επειδή λείπει η άπλετη ρευστότητα που προσέφεραν τα δανεικά, τα μικρομάγαζα κλείνουν. Ολος ο τομέας αυτών των εξωτικών υπηρεσιών ξεφουσκώνει (αυτή η χώρα έχει 26 καταγεγραμμένες εταιρείες δημοσκοπήσεων!) και απομένει το δεύτερο κομμάτι, να γίνει δηλαδή αυτή η καταστροφή δημιουργική. Εδώ όμως μπαίνει η εγκληματική ολιγωρία της κυβέρνησης, η οποία αντί να απελευθερώσει την οικονομία, όλη μέρα κοσκινίζει. Ετσι, η χώρα ζει την αναγκαία καταστροφή ολόκληρων κλάδων, αλλά δεν έχει την ελευθερία ανάταξής της. Κι αυτό, επειδή διάφοροι συνδικαλιστές εκβιάζουν και έμφοβοι υπουργοί υποκύπτουν.
Υποτίμηση: εντός, εκτός και επί τα αυτά
Ο δεύτερος τρόπος εξισορρόπησης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι αυτός που ζούμε τώρα. Είναι η μείωση της κατανάλωσης στο επίπεδο της παραγωγής μας. Το έλλειμμα των 20 δισ. αναγκαστικά θα μηδενιστεί. Είτε σε μία μέρα διά της χρεοκοπίας είτε σταδιακά με τη μείωση των δανεικών. Οχι μόνο των κρατικών, αλλά και των ιδιωτικών. Ηδη πολλές ελληνικές εταιρείες έχουν προβλήματα στις εξωτερικές αγορές· οι εγγυητικές επιστολές ελληνικών τραπεζών δεν γίνονται δεκτές και ξένες τράπεζες δεν δανείζουν ελληνικές επιχειρήσεις, επειδή φοβούνται ότι η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει.
Αυτός είναι ο κατήφορος που ζούμε σήμερα και το πρόβλημα είναι ότι, αντί να φρενάρουμε, τον επιταχύνουμε. Οι συντεχνίες παλεύουν δυναμικά για μεγαλύτερα κομμάτια της συρρικνούμενης πίτας (χαρακτηριστική είναι η απεργία των δικηγόρων για να συντηρήσουν την υποχρεωτική παράστασή τους ακόμη και εκεί όπου δεν χρειάζονται), ενώ πολλάκις ο αγώνας τους επιφέρει σημαντικά πλήγματα στους μόνους τομείς που φέρνουν λεφτά στην οικονομία, δηλαδή στον τουρισμό και στη ναυτιλία. Η Ελλάδα όχι μόνο δεν μπαίνει σε τροχιά αυξημένης παραγωγικότητας, αλλά οι καθημερινές διαμαρτυρίες ροκανίζουν την όποια εξωστρέφεια της οικονομίας.
Τέλος, ο μισός τρόπος που προαναφέραμε για την εξισορρόπηση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι αυτός που συνήθως κάνουν όλες οι χώρες. Καταλήγουν κάπου στο ενδιάμεσο της διαφοράς· υφίστανται κάποια αναγκαστική μείωση της κατανάλωσης, αλλά το στοίχημά τους είναι να καλύψουν όσο μεγαλύτερη διαφορά μπορούν διά της αυξημένης παραγωγής. Σ’ αυτό συμβάλλουν όλοι. Η κυβέρνηση απελευθερώνοντας την οικονομία, η αντιπολίτευση στηρίζοντας (και ουχί χαιρετώντας τους διάφορους Θύμιους), οι εργαζόμενοι υπογράφοντας νέα κοινωνικά συμβόλαια για την επόμενη μέρα της οικονομικής ανάκαμψης κ.λπ. Στην Ελλάδα, όχι μόνο δεν ανεβάζουμε την παραγωγή για να συναντήσει όσο πιο ψηλά γίνεται την κατιούσα κατανάλωση, αλλά κάνουμε ό,τι μπορούμε για να παράγουμε λιγότερο, με δευτερογενή συνέπεια η κατανάλωση να συναντήσει την παραγωγή ακόμη πιο χαμηλά από τα σημερινά επίπεδα.
Παλιότερα υπήρχε κι ένας τρίτος δρόμος για να διορθωθούν τα χάλια στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Η υποτίμηση του νομίσματος. Αυτό μείωνε αφανώς την κατανάλωση. Μπορεί όλοι να έπαιρναν ακέραιους τους ονομαστικούς μισθούς, μόνο που αυτοί οι μισθοί αγόραζαν λιγότερα προϊόντα. Οχι μόνο τα εισαγόμενα, αλλά και τα εγχώρια που χρειάζονταν για την παραγωγή τους εισαγόμενες πρώτες ύλες (π.χ. πετρέλαιο). Οι διάφοροι όψιμοι φίλοι της δραχμής (κυρίως αυτοί που έχουν τα λεφτά τους στο εξωτερικό και περιμένουν μια εθνική καταστροφή για να αγοράσουν φθηνά) αποκρύπτουν ότι τα συναλλαγματικά παιγνίδια βοηθούν βραχυπρόθεσμα την οικονομία αλλά χαντακώνουν μακροπρόθεσμα τους εργαζόμενους.
Ο προσφιλής σε όλους Πολ Κρούγκμαν έγραφε στις 5 Μαΐου 2010: «Ακόμη και με αναδιάρθρωση του χρέους, η Ελλάδα θα έχει μεγάλο πρόβλημα, αναγκασμένη να εφαρμόσει έντονη λιτότητα –προκαλώντας βαθιά ύφεση– μόνο και μόνο για να μειώσει το πρωτογενές έλλειμμα, χωρίς τους τόκους. Το μοναδικό πράγμα που θα περιόριζε την ανάγκη για λιτότητα, ο μόνος δρόμος για την ανάπτυξη είναι περισσότερες εξαγωγές, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν στην Ελλάδα πέσουν δραματικά τα κόστη και οι τιμές σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη». Αυτό λέγεται εσωτερική υποτίμηση και αν, όπως προέβλεψε ο Κρούγκμαν, αποτύχει κι αυτή, τότε δεν απομένει παρά η κανονική υποτίμηση, αλλά εκτός ευρώ.
Διαβάστε
- Γεώργιος Οικονόμου, Ισαάκ Σαμπεθάι, Γεώργιος Συμιγιάννης, «Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Αιτίες ανισορροπιών και προτάσεις πολιτικής», εκδ. Τράπεζα της Ελλάδος.

Για την αντιγραφή
Κ.Λ.

28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ: Το όνειδος των μαθητικών παρελάσεων

Αύριο, για άλλη μια φορά, χιλιάδες μαθητές θα ντυθούν σα ρεσεψιονίστ και σερβιτόροι ξενοδοχείων για να παρελάσουν μπροστά σε Υπουργούς, Δημάρχους, παππάδες και χωροφύλακες.

Οι οποίοι, στις δεκάρικες δηλώσεις τους που θα ακολουθήσουν, θα εξάρουν «το υψηλόν εθνικόν  φρόνημα της ελληνικής νεολαίας», ενώ χιλιάδες «εθνικώς υπερήφανων» γονέων θα βιντεοσκοπούν την παρέλαση .

Αύριο, η «Αριστερά» και η  «προοδευτική διανόηση» θα πανηγυρίζουν για το «ΟΧΙ του Λαού» στους «δωσίλογους του Μνημονίου». 

Αύριο, για άλλη μια φορά, η χώρα θα θυμίζει κάτι από τη ναζιστική Γερμανία, τη Σοβιετική Ένωση του Στάλιν ή τη Βόρειο Κορέα, αλλά κανείς δε θα νοιάζεται γι αυτό.

Πολλά θα μπορούσαν να γραφτούν για το μοναδικό, στη σύγχρονη Ευρώπη, αλλά και στις περισσότερες χώρες του κόσμου - με εξαίρεση την Κούβα, τη Βόρειο Κορέα και, πιθανώς, την Κίνα - φαινόμενο των μαθητικών παρελάσεων. 

Ας σταθούμε κατ' αρχήν στο αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι μαθητικές παρελάσεις στην Ελλάδα εισήχθησαν από το Μεταξά, σε μια εποχή που μεσουρανούσαν η ναζιστική και η φασιστική βαρβαρότητα στην Ευρώπη, ενώ στην ΕΣΣΔ, καλλιεργούνταν η προσωπολατρεία του «πατερούλη» Στάλιν και οδηγούνταν στο εκτελεστικό απόσπασμα, με συνοπτικές διαδικασίες, όλοι οι επιζώντες πρωτεργάτες της Οκτωβριανής Επανάστασης.

Ας σταθούμε επίσης στο αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η τυχόν άρνηση ενός μαθητή να συμμετάσχει στη «διμοιρία παρελάσεως» συνεπάγεται αυτόματα τον στιγματισμό του ως «ανθέλληνα» και την περιθωριοποίησή του στο σχολικό περιβάλλον (παλιότερα τέτοιου είδους συμπεριφορές μπορούσαν να επισύρουν ακόμα και «δια παντός αποβολήν από το σχολείον»). Πριν λίγα μόλις χρόνια δε, εκπαιδευτικός η οποία, επικαλούμενη λόγους συνείδησης, αρνήθηκε να συνοδέψει τη διμοιρία παρελάσεως σε παρέλαση, υπέστη απίστευτες πειθαρχικές διώξεις,. στις οποίες ελάχιστοι «προοδευτικοί», «Αριστεροί» ή «επαναστάτες» συνδικαλιστές του κλάδου της της συμπαραστάθηκαν.

Ας σταθούμε ακόμα στο αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η εκπαίδευση σε στρατιωτικούς βηματισμούς, η ομοιόμορφη στολή συνιστούν απόπειρες καταστολής της ατομικής προσωπικότητα των νέων και τη διαπαιδαγώγησή τους στην τυφλή υποταγή της εξουσίας.

Ας σταθούμε και στο επίσης αδιαμφισβήτητο γεγονός, ότι κάθε χρόνο χιλιάδες οικογένειες υποχρεώνονται να αγοράσουν για τα παιδιά τους πανάκριβα ρούχα, που στη συνέχεια θα φορεθούν ελάχιστα έως καθόλου, προκειμένου να συμμετάσχουν τα τελευταία σε αυτήν την πασαρέλα παρουσία των «τοπικών αρχών».

Για όλα αυτά, στην Ελλάδα της κρίσης και της αμφισβήτησης των πάντων, όπως και παλιότερα στην Ελλάδα του νεοπλουτισμού και της «γκλαμουριάς», κανείς δε βρίσκει μια κουβέντα να πει. Οι «Αριστεροί επαναστάτες» όμως και οι «προοδευτικοί διανοούμενοι» δεν μπορούν να ξοδεύουν το χρόνο τους σε αυτά τα «δευτερεύοντα» ζητήματα, προσπαθούν να καταχωνιάσουν όσο πιο βαθιά γίνεται σταα κομματικά τους σεντούκια την όποια κριτική στις αμυντικές δαπάνες διατύπωσε «λανθάνουσα» η γλώττα τους και διαγκωνίζονται με το ΛΑΟΣ και τη ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ σε εθνικοπατριωτικές πλειοδοσίες.

Οι μαθητικές παρελάσεις, δείγμα κι αυτές της βαθιάς απέχθειας ενός μεγάλου τμήματος της ελληνικής κοινωνίας προς κάθε έννοια ελευθερίας, θα συνεχίσουν να προκαλούν «ρίγη εθνικού ενθουσιασμού». Το ότι κάποιες από αυτές ματαιώνονται γιατί δεν θα υπάρχει επαρκής αστυνομική δύναμη για να προστατεύσει τις «αρχές» από τα γιαουρτώματα και τις βιαιοπραγίες μιας κοινωνίας σε νευρική κρίση δεν είναι παρήγορο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Ποιός φοβάται το κούρεμα

Αναρτώ, από το Protagon.gr άρθρο του Γιάννη Βαρουφάκη σχετικά με το τι σημαίνει κούρεμα του Δημοσίου χρέους. Με την επισήμανση ότι υπάρχει σύγχυση ως προς το ποσοστό του χρέους το οποίο θα υποστεί κούρεμα.

Γιάννης Χρυσοβέργης

"Τι θα σημάνει ένα μεγάλο κούρεμα για τον πολίτη και την χώρα;" Αυτό το ερώτημα έχει σχεδόν αντικαταστήσει την "καλημέρα". Λογικό είναι: Δυο χρόνια τώρα, μέσες άκρες, πολιτικοί και opinion makers μας λένε ότι η διαγραφή μέρους του ελληνικού δημοσίου χρέους (γιατί αυτό σημαίνει "κούρεμα") θα ήταν εθνική καταστροφή. Τώρα που οι ίδιοι, θέλοντας και μη, συζητούν αυτή την εξέλιξη ως αναπόφευκτη, ο κόσμος φοβάται ότι η καταστροφή τελικά ήρθε.

Επειδή η αγωνία είναι διάχυτη, θα πάω κατ´ ευθείαν στο δια ταύτα:

1. Το κούρεμα ήταν αναπόφευκτο από τον Γενάρη του 2010.

2. Η καθυστέρησή του επί δυο σχεδόν χρόνια ζημίωσε την Ελλάδα, φτώχυνε τον μέσο έλληνα, καθυστέρησε την μεταρρυθμιστική διαδικασία στην χώρα μας, συρρίκνωσε ακόμα και μέρος του υγιούς παραγωγικού ιστού, και έβαλε την Ευρώπη σε μια διαδικασία αποδόμησης που απειλεί την Ήπειρό μας. Ακόμα πιο σημαντικό, η διετής καθυστέρηση σημαίνει ότι, αντί η ελληνική κυβέρνηση να χρησιμοποιεί το κούρεμα ως διαπραγματευτικό χαρτί με γνώμονα το συμφέρον της χώρας, σήμερα παρακολουθεί τις διαπραγματεύσεις μεταξύ άλλων μερών που θα προσδιορίσουν το ύψος και την μορφή του κουρέματος και ερήμην των ελληνικών συμφερόντων.

3. Το ύψος του κουρέματος θα κυμανθεί μεταξύ του 60% και του 80%, ανεξάρτητα από το νούμερο που θα ανακοινωθεί αύριο. Μην ξεχνάμε ότι την 21η Ιουλίου είχε αποφασιστεί ότι τα ομόλογα δεν θα κουρευτούν ως προς την ονομαστική τους αξία αλλά απλώς θα επιμηκυνθεί η διάρκεια τους στα 30 χρόνια. Το κούρεμα του 21% που λέγαμε ότι προέκυψε τότε υπολογίστηκε "διαχρονικά", λαμβάνοντας υπ´ όψη τις απώλειες τόκων από την επιμήκυνση. Η διάφορα με το νέο κούρεμα είναι ότι θα κουρευτεί και η ονομαστική αξία. Όπερ μεθερμηνευόμενο, μια διαγραφή του μισού της ονομαστικής αξίας των ομολόγων αντιστοιχεί, διαχρονικά, σε πάνω από 85% κούρεμα.

4. Αν το κούρεμα μπορούσε να γίνει χωρίς να έρθει πακέτο με άλλες εξελίξεις, τότε όσο μεγαλύτερο τόσο καλύτερα για την Ελλάδα και τους έλληνες. Όπως και στην περίπτωση της General Motors η οποία κούρεψε το 90% του χρέους της, το 2009, για να καταφέρει να ξανασταθει στα πόδια της, το κούρεμα δίνει στον υπερχρεωμένο την ευκαιρία της ανάκαμψης.

Οπότε; Το κούρεμα είναι αναπόφευκτο, πρέπει να είναι μεγάλο (για να έχει νόημα) και οι επιπτώσεις του στην ζωή μας, εδώ που φτάσαμε μετά από την διετή  καθυστέρηση, εξαρτάται από το πακέτο εξελίξεων μέσα στο οποίο θα μας έρθει. Ας δούμε τις πιο σημαντικές από αυτές:

Α. Επίπτωση στις τράπεζες: Εξ αρχής, όσοι μας έλεγαν ότι ένα κούρεμα θα ήταν καταστροφικό, επιχειρηματολογούσαν πως θα έπληττε τις τράπεζες (που είναι εκτεθειμένες πράγματι παρά πολύ στο δημόσιο χρέος της χώρας). Ο κόσμος άκουγε αυτό το επιχείρημα, φοβόταν για τις καταθέσεις του, και έτσι απευχόταν το μεγάλο κούρεμα. Άποψη μου ήταν και παραμένει ότι οι τράπεζες είναι πτωχυμένες ανεξάρτητα του κουρέματος και πως όσο πιο γρήγορα επανακεφαλαιωποιηθούν από το EFSF τόσο το καλύτερο. Όσο για τις καταθέσεις, παραμένουν ασφαλείς όσο υπάρχει το ευρωσύστημα και η Γερμανία δεν φεύγει από αυτό. Άρα, το μέγεθος του κουρέματος δεν απειλεί τις καταθέσεις παρά μόνο το δικαίωμα των τραπεζιτών να παραμείνουν στο τιμόνι τραπεζών που πτωχεύσαν υπό την πρωτοκαθεδρία τους. Συμβουλή: Μην αφήνετε τους τραπεζίτες να σας πείθουν πως τα συμφέροντα τους ταυτίζονται με τα δικά σας. Εκείνοι έχουν λόγο να τρέμουν το κούρεμα. Οι καταθέτες όχι.

Β. Επίπτωση στα ασφαλιστικά ταμεία: Πράγματι, τα ασφαλιστικά ταμεία είναι και αυτά εκτεθειμένα στο ελληνικό δημόσιο χρέος και μια μεγάλη διαγραφή του τελευταίου θα εντείνει τα μεγάλα προβλήματα που ήδη αντιμετωπίζουν. Θα μου επιτρέψετε όμως να πω ότι η βιωσιμότητα των ασφαλιστικών  ταμείων θα εξαρτηθεί από την τιθάσευση της ύφεσης. Όσο η απασχόληση μειώνεται, μειώνονται οι εισφορές και τα ταμεία οδηγούνται στην πτώχευση ακόμα και χωρίς κούρεμα. Με απλά λόγια, δεδομένου ότι το κούρεμα είναι αναγκαία, αν και όχι ικανή, συνθήκη για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ελλάδα, το επιχείρημα εναντίον του κουρέματος για χάρη των ταμείων δεν στέκει.

Γ. Επίπτωση στην Ιταλία και στην Ισπανία: Μην ξεχνάμε ότι η ανόητη συμφωνία της 21ης Ιουλίου έριξε στον Καιάδα της Κρίσης τις δυο αυτές χώρες βάζοντας την ευρωζώνη στην τελική ευθεία της αποδόμησης. Το ερώτημα λοιπόν που πρέπει να μας απασχολεί πάνω από όλα αφορά τον αντίκτυπο που θα έχει το νέο ελληνικό κούρεμα στην βιωσιμότητα του Ιταλό-ισπανικου χρέους. Δυο είναι τα σημεία που μας καίνε, ως έλληνες. Πρώτον, η ισχυρή πιθανότητα να προσπαθήσει η Γερμανία να  καταστήσει το ελληνικό κούρεμα τόσο κακό ως προηγούμενο, ώστε να μην περάσει από το μυαλό των Ιταλών ότι ένα δικό τους κούρεμα θα ήταν μια λύση για την γειτονική χώρα. Δεύτερον, η επικείμενη συμφωνία να είναι τόσο σαθρή όσο εκείνη του Ιουλίου που να πυροδοτήσει μια νέα, εκρηκτικότερη φάση της Κρίσης που θα οδηγήσει την ευρωζώνη σε περιπέτειες που δεν θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να ανασάνει, όπως θα έπρεπε, από το κούρεμα.

Συμπερασματικά, να μην φοβόμαστε το κούρεμα και να μην θεωρούμε ότι όσο πιο μεγάλο τόσο χειρότερα για εμάς. Το κούρεμα έπρεπε να έχει γίνει πριν δυο χρόνια, ή τουλάχιστον να το έχουμε χρησιμοποιήσει ως διαπραγματευτικό μέσο. Τι θα σημάνει τώρα πια για την καθημερινότητα του πολίτη δεν εξαρτάται από το ποσοστό που θα ανακοινωθεί. Εξαρτάται (1) από τον αντίκτυπο που θα έχει στην Ιταλία και στις Γάλλο-γερμανικές τράπεζες και (2) από το κατά πόσον οι πλεονασματικές χώρες θα προσπαθήσουν να συνδέσουν το κούρεμα με μέτρα που στόχο δεν θα έχουν την βελτίωση της ελληνικής οικονομίας αλλά νέες τιμωρίες για τους έλληνες προς παραδειγματισμό των Ιταλών. Για αυτό τον λόγο, έστω και στην ύστατη αυτή στιγμή καλώ την κυβέρνηση να διανοηθεί, για πρώτη φόρα, να πει ένα μεγάλο ΌΧΙ. Μόνο έτσι το κούρεμα θα δώσει στην χώρα, αντί να της κόψει κι άλλο την, ανάσα που τόσο έχει ανάγκη.