Η ΚΡΙΣΗ - 'Η ΜΗΠΩΣ Η ΑΚΡΙΣΙΑ; - ΤΩΝ ΜΜΕ

Με μια απεργία απελπισίας η ΕΣΗΕΑ και οι υπόλοιπες οργανώσεις  των εργαζομένων στα ΜΜΕ προσπάθησαν να αντιδράσουν στις συνεχείς απολύσεις και στις μονομερείς ενέργειες οριζοντίων μειώσεων αποδοχών από μέρους της εργοδοσίας. Που κι αυτή, μάχες οπισθοφυλακών δίνει.

 Υπάρχει μέλλον για τα ελληνικά ΜΜΕ;  Το ερώτημα μόνο φιλολογικό δεν είναι. Για περισσότερα από είκοσι χρόνια, ο πληθωρισμός των μέσων, η διαπλοκή των ιδιοκτητών τους με την πολιτική εξουσία και τα κάθε λογής νόμιμα και άνομα οικονομικά συμφέροντα, η αδιαφορία των ίδιων των δημοσιογράφων για την ποιοτική αναβάθμιση του επαγγέλματός τους και η αδιαφορία των παντων για τη δημιουργική ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στη διαχείριση της ενημέρωσης προϊδέαζαν για αυτό που συμβαίνει πλέον. 

Οι δημοσιογράφοι της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ και του ALTER απεργούν έχοντας κλείσει τέσσερις μήνες απλήρωτοι. Η κυβέρνηση θέλει να εξομοιώσει μισθολογικά τους δημοσιογράφους της ΕΡΤ και του Αθηναϊκού Παρακτορείου Ειδήσεων με τους γραφιάδες απόφοιτους δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Μέσα σε διάστημα 48 ωρών ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη και ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ανακοίνωσαν μειώσεις μισθών 20% σε όλο το προσωπικό από 1ης Δεκεμβρίου ο πρώτος και μειώσεις αποδοχών 10% στους τεχνικούς ο δεύτερος.

Δικαιολογίες υπάρχουν πολλές: η κατάρρευση των διαφημίσεων λόγω της κρίσης, ο αθέμιτος ανταγωνισμός των διαδικτυακών ΜΜΕ, η ανάγκη προσαρμογής σε νέες τεχνολογίες κ.λ.π. Και είναι αλήθεια ότι όλες ισχύουν. Όμως δεν αρκούν.

Ουδείς ασχολήθηκε με τη συνεχή μείωση της αναγνωσιμότητας των εφημερίδων, της τηλεθέασης των δελτίων ειδήσεων και της ακροαματικότητας των ενημερωτικών εκπομπών στα ραδιόφωνα. Κι όμως «βαστούσε χρόνια αυτή η κολώνια». Και η μόνη αντίδραση ήταν να μπουκώσουν οι εφημερίδες με δώρα, για να καταλήξουν σύντομα να προβάλλουν τα «δώρα» και όχι τα ρεπορτάζ τους. Η μόνη αντίδραση των τηλεοπτικών σταθμών ήταν να μπουκώσουν το πρόγραμμά τους με γλυκανάλατες σαπουνόπερες από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Τουρκία και, εσχάτως, από την Ινδία. Κι η μόνη αντίδραση των ραδιοφωνικών σταθμών ήταν να περιορίσουν δραστικά την ενημέρωση.

Ουδείς ασχολήθηκε με την ύπαρξη δεκαεπτά ημερησίων πολιτικών εφημερίδων, τεσσάρων οικονομικών και δέκα αθλητικών μόνο στην Αθήνα. Και περισσοτέρων από 600 ημερήσια και εβδομαδιαία πολιτικά έντυπα στην περιφέρεια. Οι περισσότερες από τις οποίες ήταν - και συνεχίζουν να είναι - κραυγαλέα μη βιώσιμες. Όπως ουδείς ασχολήθηκε - μηδέ της ΕΣΗΕΑ εξαιρουμένης - με το ότι όλες αυτές οι φυλλάδες εκδίδονταν χάρη στην απλήρωτη εργασία πλήθους νέων παιδιών.

Ουδείς ασχολήθηκε με τα «ΙΕΚ Δημοσιογραφίας» που εδώ και είκοσι τουλάχιστον χρόνια φύτρωναν σα μανιτάρια, παράγοντας στρατιές αμόρφωτων δημοσιογράφων. Και στα οποία δίδασκαν όλοι οι «αστέρες» της ελληνικής δημοσιογραφίας. Όπως ουδείς ασχολήθηκε με την ελλειπή πρακτική εκπαίδευση των αποφοίτων των πανεπιστημιακών τμημάτων δημοσιογραφίας. 

Ουδείς ασχολήθηκε με το όνειδος της απλήρωτης εργασίας που υποχρεώνονται να προσφέρουν οι νέοι δημοσιογράφοι, για όσο καιρό ευαρεστείται ο εργοδότης τους και ακούει στο όνομα «μαθητεία».

Ουδείς ασχολήθηκε  με τους δημοσιογράφους που εργάζονταν, σε βάρος της ποιότητας της δουλειάς τους, σε δυο και τρία ΜΜΕ, χώρια τα γραφεία τύπου στα οποία φέρονταν ως απασχολούμενοι.

Ουδείς ενδιαφέρθηκε για την αρμονική ένταξη του διαδικτύου στο χώρο των ΜΜΕ, ουδείς ενδιαφέρθηκε για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, ουδείς ενδιαφέρθηκε να ασχοληθεί με τις νέες δεξιότητες που οι τεχνολογίες αυτές απαιτούσαν. Κι όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα «διαδικτυακά ΜΜΕ» ουδείς ασχολήθηκε με το ότι αντί να παράγουν πρωτογενή ενημέρωση ασκούσαν - και ασκούν - συστηματική λογοκλοπή.

Όλα τα παραπάνω, και πολλά άλλα, ουδέποτε συζητήθηκαν από δημοσιογράφους και εκδότες. Και σήμερα, που το Κράτος έπαψε να μοιράζει πακτωλούς χρημάτων σε διαφήμιση, που οι εργολάβοι δεν περιμένουν νέες προσοδοφόρες εργολαβίες  η συντριπτική πλειονότητα των εργοδοτών ετοιμάζεται να περισώσει τα κέρδη της «εποχής που δέναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα», είτε αποσυρρόμενη από το χώρο των ΜΜΕ, είτε ελαχιστοποιώντας το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεών τους. Κάποιοι, λίγοι, θα χάσουν τα χρήματά τους.

Όσο για τους δημοσιογράφους, καλούμαστε να πληρώσουμε το τίμημα της έλλειψης επαγρύπνισης και του στείρου συντεχνιακού πνεύματος που επιδείξαμε όλα αυτά τα χρόνια. Επιλέγοντας ανάμεσα στην υποβάθμισή μας σε αυλοκόλακες, στη μακρόχρονη ανεργία ή στην αλλαγή επαγγέλματος.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Τα ΜΜΕ περνάνε παγκοσμίως δύσκολες ώρες. Που οφείλονται στις σαρωτικές τεχνολογικές αλλαγές στη μεταφορά της πληροφορίας. Στην Ελλάδα όμως η κρίση αυτή δε θα προλάβει να έρθει. 

ΤΟ ΑΛΛΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΣΤΡΟΥΘΟΚΑΜΗΛΟΥ Σκέψεις αναφορικά με το άρθρο του Κώστα Σημίτη

Το άρθρο του τ. Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ προκάλεσε αίσθηση, και δικαίως.  Με λιτή γλώσσα ο τ. Πρωθυπουργός επισημαίνει τα αυτονόητα, που όμως έχουν πάψει πλέον να είναι αυτονόητα. Την ίδια στιγμή όμως του διαφεύγει, όπως και σε όλους όσοι συμμερίζονται τις απόψεις του νυν Πρωθυπουργού - θα τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας ό,τι θυσίες κι αν χρειαστεί να γίνουν - ότι πλέον μια σημαντική μερίδα κατοίκων αυτής της χώρας, μερικοί από τους οποίους μέχρι χθες ζούσαν στις παρυφές της μεσαίας αστικής τάξης, κινδυνεύουν να πεινάσουν κι αυτό δεν είναι σχήμα λόγου. Κι όσο θα αρνούνται να δουν αυτή τη σκληρή πραγματικότητα, θα ανοίγουν δρόμο στους νοσταλγούς της Ελλάδας Ελλήνων Χριστιανών και σε αυτούς του Πατερούλη Στάλιν. 

Το πρώτο αυτονόητο που επισημαίνει ο πρώην Πρωθυπουργός είναι οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης επιστροφής στη δραχμή, ηθελημένης ή μη. Συνέπειες που οι υποστηρικτές της καμώνονται πως αγνοούν, είτε από λαμογιά, είτε από ιδεολογική τύφλωση. Έχουν βεβαίως ένα επιχείρημα: ότι θα γίνουν ανταγωνιστικές οι ελληνικές εξαγωγές. επιχείρημα που όμως χάνει την αξία του αν λάβει υπ' όψιν του κανείς ότι, πέρα από τον τουρισμό, όλες οι άλλες εξαγωγικές δραστηριότητες αντιστοιχούν σε ποσοστό πολύ μικρότερο του 10% του ΑΕΠ και σε συνθήκες βίαιης επιστροφής στη δραχμή δε θα υπάρχουν τα απαραίτητα κεφάλαια για εξαγωγικού προσανατολισμού επενδύσεις.
Το δεύτερο αυτονόητο που επισημαίνει ο πρώην Πρωθυπουργός είναι ότι για να συζητήσεις με κάποιον πρέπει αυτός να έρθει στη θέση σου κι εσύ να πας στη θέση του. Είναι προφανής η έλλειψη βούλησης των πολιτικών ηγεσιών των χωρών της Βόρειας Ευρώπης να έρθουν στη θέση των Νοτίων, αλλά εξ ίσου προφανής είναι η αντίστοιχη έλλειψη βούλησης των πολιτικών ηγεσιών, ιδίως σε Ελλάδα και Ιταλία, να κατανοήσουν ότι πίσω από τη στάση αυτή των βορείων υπάρχει και κάποιο δίκιο.
Εδώ όμως ερχόμαστε αντιμέτωποι με το άλλο σύνδρομο της στρουθοκαμήλου. Τη δογματική αδυναμία τόσο του Κώστα Σημίτη, όσο και του Γιώργου Παπανδρέου να δουν, και να το καταστήσουν σαφές με όλα τα μέσα στους συνομιλητές τους, ότι μεταρρυθμίσεις, που για να γίνουν πρέπει να οδηγήσουν στην πείνα εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκων αυτής της χώρας - κάποιοι ήδη βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία αν λάβει κανείς υπ' όψιν του τις με εκθετικούς ρυθμούς αυξανόμενες σε μήκος ουρές στα συσσίτια του Δήμου Αθηναίων και της Εκκλησίας - είναι καταδικασμένες σε αποτυχία.
Και ο Κώστας Σημίτης και ο Γιώργος Παπανδρέου αδυνατούν να κατανοήσουν τι σημαίνει δυο άνεργοι σε μια οικογένεια, τι σημαίνει να πρέπει με 800 ευρώ το μήνα να πληρώσεις νοίκι και να ταΐσεις την οικογένεια, τι σημαίνει για μια οτετραμελή οικογένεια με 20.000 ευρώ μικτό οικογενειακό εισόδημα και δόση στεγαστικού δανείου 500 ευρώ για ένα διαμέρισμα 70 τετραγωνικών, να πληρώσει 500 ευρώ τέλος ακινήτων και 200 ευρώ επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης (sic!).
Όμως οι άνθρωποι αυτοί υπάρχουν. Είναι τρομοκρατημένοι και εξοργισμένοι. Κι έχουν χάσει κάθε εμπιστοσύνη στην Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και στις αξίες της. Μια ματιά στην ελληνική μπλογκόσφαιρα αναδεικνύει σε όλο της το εύρος αυτή την κρίση νομιμότητας του πολιτεύματος. Κι ας μη βιαστεί κανείς να κάνει λόγο για συνομωσία οργανωμένων συμφερόντων που έχουν καταλάβει εξ εφόδου τη μπλογκόσφαιρα. Η μπλογκόσφαιρα είναι μια πιστή απεικόνιση του τρόπου σκέψης ενός σημαντικού κοματιού της ελληνικής κοινωνίας. Του πιο μορφωμένου.
Είναι αλήθεια βεβαίως ότι στις συνάξεις των «Αγανακτισμένων» της πλατείας Συντάγματος μάλλον δε θα συναντήσει κανείς αυτούς που δυσκολεύονται να κλείσουν τις άκρες του μήνα. Είναι αλήθεια ότι αυτοί που κάνουν την πολλή φασαρία είναι αυτοί που δε μπορούν πια να πηγαίνουν με δανεικά διακοπές στο Μπαλί και να αγοράζουν τρίλτρες λιμουζίνες κάθε τρια χρόνια με δανεικά χρήματα.
Η οργή αυτών που δε μπορούν να τα φέρουν βόλτα είναι βουβή ακόμα κι ίσως ποτέ να μη γίνει θορυβώδης. Δε σημαίνει όμως πως δεν υπάρχει. Κι όταν κάποιος τρελός - με ή χωρίς εισαγωγικά - θα κατεβάσει μερικές εκατοντάδες καταδρομέων και τριάντα τανκς στο κέντρο της Αθήνας, όλοι αυτοί θα είναι εκεί για να τον χειροκροτήσουν.
Τα σύννεφα συσσωρεύονται απειλητικά στον ουρανό. Το αδιανόητο σκηνικό της περασμένης Παρασκευής, όπου μερικές εκατοντάδες αποστράτων έσπασαν την πύλη του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, χωρίς η Ασφάλεια του στρατοπέδου να μπορέσει να τους αντιμετωπίσει και κατέληξαν να διαπραγματεύονται με τον Αρχηγό ΓΕΣ, πρέπει να προβληματίσει πολλούς. Γιατί  αν ουδείς μπόρεσε να αντιμετωπίσει τους άοπλους εισβολείς ποιος θα αντιμετωπίσει τους μελλοντικούς ένοπλους;
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι σε τέτοια περίπτωση η Ελλάδα θα πάψει να υφίσταται ως κρατική οντότητα με συνοπτικές διαδικασίες. Τη στάση πληρωμών που θα κηρύξουν οι επίδοξοι εθνοσωτήρες θα την ακολουθήσει μια καταστροφική πολεμική εμπλοκή με την Τουρκία, μιας και η μόνη τους διέξοδος για τη δικαιολόγηση των συνεπειών της πολιτικής τους θα είναι μια πολεμική περιπέτεια. 
Αν όμως έστω και τώρα, στο παρά ένα - ή μήπως ήδη και πέντε; - ο Πρωθυπουργός και οι ελάχιστοι που συμμερίζονται τις απόψεις του σε αυτή τη χώρα δεν κατανοήσουν ότι  ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΜΕ ΤΙΠΟΤΑ ΝΑ ΠΕΙΝΑΣΟΥΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ κι αν δεν καταστήσουν σαφές στους Ευρωπαίους εταίρους ότι τα μέτρα αυτά οδηγούν σε πολιτειακή εκτροπή, που θα οδηγήσει τη μεν Ελλάδα σε αφανισμό, τη δε ευρωζώνη και την ΕΕ σε κατάρρευση, το μέλλον είναι ζοφερό. Για την Ελλάδα και για την Ευρώπη.


Γιάννης Χρυσοβέργης


Υ.Γ. Είχε ολοκληρωθεί η ανάρτηση όταν διάβασα το σχόλιο του εκπροσώπου των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ. «Η απόλυση 30000 δημοσίων υπαλλήλων ισοδυναμεί, σε οικονομία, με τη μείωση των αμυντικών δαπανών κατά 5%». Τα όποια σχόλια περιττεύουν.

Μια πράσινη απάντηση για τα δημόσια οικονομικά

Αναδημοσιεύω από την ΠΡΑΣΙΝΗ ΣΤΡΟΥΘΟΚΑΜΗΛΟ ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Γιάννη Παρασκευόπουλου, μέλους του Πανελλαδικού Συμβουλίου των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Τα έκτακτα μέτρα, οι πιέσεις της τρόικας και η απειλή χρεοκοπίας επισκιάζουν αυτή την περίοδο στα μάτια των περισσότερων όχι μόνο τα ζητήματα της πραγματικής οικονομίας αλλά και την ανάγκη για ένα συνολικό σχέδιο διεξόδου από την κρίση.
Στο θολό αυτό τοπίο βρίσκουν εύφορο έδαφος όλες σχεδόν οι εκδοχές του λαϊκισμού: από το «μικρό κράτος» και τη «χαμηλή φορολογία», μέχρι το «κάντε ό,τι μας λένε» και το «όχι σε όλα».
Μια ψυχραιμότερη όμως ματιά, μας δίνει αρκετά αποκαλυπτικά στοιχεία:

• Όλα αυτά τα χρόνια, κύριο πρόβλημα με τις δημόσιες δαπάνες δεν ήταν το ύψος τους (αντίστοιχο ως ποσοστό του ΑΕΠ με εκείνες της Γερμανίας ή της Ολλανδίας), αλλά η εξαιρετικά περιορισμένη αποδοτικότητά τους για την οικονομία και τους πολίτες.
• Σε ύψος ανάλογο με τις δαπάνες ήταν και οι φορολογικοί συντελεστές, που όμως έδιναν πολύ χαμηλότερα δημόσια έσοδα, αντίστοιχα με αυτά νεοφιλελεύθερων χωρών, όπως η Ιρλανδία ή η Πολωνία.
• Οι αποκλίσεις αυτές συνδέονται με την έκταση της γκρίζας οικονομίας και φοροδιαφυγής, και ήταν από τους βασικούς παράγοντες των υψηλών ελλειμμάτων και του εξοντωτικού χρέους. Παράλληλα χρηματοδοτούσαν ένα μη βιώσιμο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης, με υψηλότατο κόστος τόσο για το περιβάλλον όσο και για την κοινωνική συνοχή: Τη δεκαετία πριν το Μνημόνιο, η ευημερούσα Ελλάδα είχε από τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας στην Ευρώπη των 15, αλλά και τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας νέων.

Αν θέλουμε λοιπόν να σκιαγραφήσουμε μια διέξοδο στον τομέα των δημόσιων οικονομικών, χρειάζεται να στηριχθούμε σε τρεις βασικούς άξονες:

• Εξορθολογισμό των δημόσιων δαπανών, ώστε να αξιοποιείται στο μέγιστο και το τελευταίο ευρώ δημόσιου χρήματος. Κάτι τέτοιο σημαίνει φυσικά ριζική αναδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης, εξυγίανση των δημόσιων προμηθειών, αλλαγή προτεραιοτήτων (είναι αδιανόητο να περικόπτονται για την τετραετία 2011-15, 6 δις από την περίθαλψη και μόλις 1,5 δις ευρώ από στρατιωτικές δαπάνες), κλείσιμο της ψαλίδας μεταξύ χαμηλότερων και υψηλότερων μισθών στο δημόσιο τομέα, τερματισμό των πελατειακών λογικών. Σημαίνει όμως και πολιτικές για απαλλαγή από υποχρεώσεις γραφειοκρατικές ή μη χρήσιμες κοινωνικά, ώστε οι δημόσιες υπηρεσίες να επικεντρώσουν στο κρίσιμο για την κοινωνία: επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης, αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος, υπηρεσίες που στηρίζουν την πραγματική οικονομία, υποδομές που συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Αν η διοίκηση απαλλαγεί από τις παθογένειές της, μπορεί να αξιοποιήσει και όλο σχεδόν το σημερινό της δυναμικό. Αν τις διατηρήσει, θα αδυνατεί να κάνει τη δουλειά της όσο και να μειωθούν οι δημόσιοι υπάλληλοι.
• Πολιτική βούληση για διαφάνεια, κάθαρση και περιορισμό της φοροδιαφυγής. Υπάρχουν απλοί και πρακτικοί τρόποι να ελεγχθεί άμεσα μεγάλο μέρος των «γκρίζων περιουσιών», με την αξιοποίηση των Πόθεν Έσχες, ή των κινήσεων κεφαλαίων προς τράπεζες του εξωτερικού. Οι Οικολόγοι Πράσινοι τους προτείνουμε επίμονα από καιρό αλλά συναντάμε τοίχο. Μελέτες ελληνικών τραπεζών υπολογίζουν σε 7-9,5 δις ευρώ τα ετήσια περιθώρια περιστολής της φοροδιαφυγής, όμως το Μεσοπρόθεσμο προβλέπει από την πηγή αυτή έσοδα μόλις 1,5 δις ευρώ για όλη την περίοδο μέχρι το 2015. Με στήριξη και της Ν.Δ. καταργείται το «Πόθεν Έσχες» για αγορά κατοικιών, ενώ χαρίζονται πάνω από 10 δις προστίμων στους αυθαίρετους οικιστές. Επί μήνες η κυβέρνηση προσπαθούσε να ελεγχθούν οι ελληνικές καταθέσεις στο εξωτερικό θα ελεγχθούν μόνο για τη φορολόγηση των τόκων τους και όχι για την προέλευση των κεφαλαίων τους. Χωρίς αποτελεσματική είσπραξη των δημόσιων εσόδων, το βαρέλι θα συνεχίσει να μην έχει πάτο.
• Ριζικό ανασχεδιασμό του φορολογικού συστήματος, ώστε να γίνει δικαιότερο, διαφανέστερο, αποτελεσματικότερο και πιο στοχευμένο, καθώς οι μέχρι τώρα ρυθμίσεις, επιβαρυμένες και με τα μέτρα του Μνημονίου και του Μεσοπρόθεσμου, είναι πια εξαιρετικά προβληματικές.

Μια πράσινη λοιπόν φορολογική πρόταση, θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• Έμφαση στη φορολογία των περιουσιών. Η φορολογία του πλούτου είναι άμεση, κοινωνικά δίκαιη, αλλά και σχετικά λιγότερο ευάλωτη στη φοροδιαφυγή από ό,τι η φορολογία εισοδήματος. Στη Γαλλία οι φόροι περιουσίας είναι πάνω από 4% του ΑΕΠ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση 2,5% κατά μέσο όρο, στην Ελλάδα μόλις 1,5%. Αξίζει να εξεταστεί ως πρόταση μια συνολική φορολόγηση περιουσίας με προοδευτικούς συντελεστές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και με παράλληλα αφορολόγητα ποσά για όσα εισοδήματα της τελευταίας δεκαετίας έχουν ήδη φορολογηθεί νόμιμα. Επιπλέον αφορολόγητα θα μπορούσαν να προβλεφθούν για ακίνητα που θα διατίθενται για προγράμματα αναζωογόνησης της υπαίθρου με εγκατάσταση νέων από τις πόλεις, ή και για εξοχικά που θα συμμετέχουν σε οργανωμένα κοινωνικά προγράμματα διακοπών για άτομα με χαμηλά εισοδήματα.
• Οι περιβαλλοντικοί φόροι (που στην Ελλάδα είναι οι χαμηλότεροι της ευρωζώνης) πρέπει να ξεφύγουν από την εισπρακτική λογική: Χρειάζεται να σχεδιαστούν κυρίως ως εργαλεία ενθάρρυνσης και αποθάρρυνσης δραστηριοτήτων ανάλογα με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, και οι εισπράξεις τους να επιστρέφουν άμεσα στην κοινωνία. Η προοδευτική εισαγωγή φόρου στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στο λιγνίτη και το φυσικό αέριο (με προσαρμοσμένη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης όπου εφαρμόζεται) πρέπει να συνδυαστεί με απαλλαγή των πρώτων 100-200 ευρώ κάθε μηνιαίας μισθοδοσίας από ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών, ώστε να αποτελεί «ουδέτερο φόρο». Μέρος των σχετικών εσόδων θα πρέπει επίσης να διοχετευθεί σε αύξηση των επιδομάτων ανεργίας, αλλά και σε προώθηση εναλλακτικών λύσεων, όπως μονώσεις και εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια ή χρήση ανανεώσιμων πηγών όπως βιομάζας (pellets) ή ήπιας γεωθερμίας.
• Αναδιάρθρωση της ισχύουσας φορολογίας, στηριγμένη στα πλεονάσματα που θα δημιουργήσουν η φορολογία των περιουσιών, ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η φορολόγηση της Εκκλησίας με τους ίδιους όρους που φορολογούνται όλοι οι υπόλοιποι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Με μέρος από τα πλεονάσματα αυτά, μπορεί να αυξηθεί το αφορολόγητο ποσό στο φόρο εισοδήματος και να μειωθούν οι εισπρακτικοί έμμεσοι φόροι (αυτοί που δεν προορίζονται να ενθαρρύνουν ή να αποθαρρύνουν συγκεκριμένες δραστηριότητες). 
• Ανασχεδιασμό του ΦΠΑ με νέα κριτήρια και μείωσή του σε λογικότερα επίπεδα. Παράλληλα με τον παραδοσιακό διαχωρισμό σε είδη πρώτης ανάγκης και πολυτελείας, είναι ανάγκη να διαβαθμιστεί με βάση την ανάγκη να προωθηθούν κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών φιλικών προς το περιβάλλον ή με σχετικά μεγάλη ελληνική προστιθέμενη αξία. Στην πρώτη κατηγορία θα ανήκε, για παράδειγμα, η καθιέρωση μειωμένου συντελεστή για τα βιολογικά προϊόντα, την ανακύκλωση πρώτων υλών ή τις εργασίες μόνωσης κτιρίων. Παράδειγμα από τη δεύτερη κατηγορία θα μπορούσε να είναι η διατήρηση χαμηλού ΦΠΑ για τα συνεργεία αυτοκινήτων, αλλά και υψηλού ΦΠΑ στις πωλήσεις ΙΧ (που είναι όλα εισαγόμενα).
• Η προστασία των θέσεων εργασίας και η δημιουργία νέων, θα πρέπει συνολικότερα να είναι στις προτεραιότητες του φορολογικού σχεδιασμού. Με δεδομένο ότι μεγάλο μέρος των θέσεων εργασίας δημιουργούνται από μικρές κυρίως επιχειρήσεις, μια πρόταση θα μπορούσε να ήταν η θέσπιση αφορολόγητου ποσού ανά θέση εργασίας για κάθε επιχείρηση, με όριο τις 10-15 πρώτες θέσεις εργασίας. 

Η διέξοδος από την κρίση, δεν είναι φυσικά υπόθεση μόνο δημοσιονομικών μέτρων. Κλειδί είναι εδώ να επενδύσουμε σε πράσινες υποδομές για συμφιλίωση της οικονομίας με το περιβάλλον, δημιουργώντας ταυτόχρονα θέσεις εργασίας και τονώνοντας την πραγματική οικονομία. Η εξυγίανση όμως των δημόσιων οικονομικών έχει για το πράσινο κίνημα τη δική της ιδιαίτερη σημασία:

• Διαγενεακή δικαιοσύνη, ώστε να μη χρεώνονται οι νεώτεροι και οι επόμενες γενιές την όποια ευημερία των γονιών τους.
• Ενίσχυση της διαπραγματευτικής μας θέσης, για απαλλαγή από τους εκβιασμούς που συνοδεύουν κάθε δόση του Μηχανισμού Στήριξης. 
• Εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων για να επενδύσουμε στα συλλογικά αγαθά και στην ταυτόχρονη διέξοδο από την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση. 
• Απάντηση στο λαϊκισμό των «χαμηλών φόρων», που αναπαράγει αυτά που μας έφεραν στο σημερινό σημείο και υποβαθμίζει τα συλλογικά αγαθά που είναι ακόμη πιο απαραίτητα για τη μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας, τώρα που η αγοραστική μας δύναμη είναι πια μειωμένη.

Βασικό μήνυμα των Οικολόγων Πράσινων είναι ότι άλλο δημοσιονομική εξυγίανση, άλλο επίθεση στη κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Το ότι το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να κάνει ένα τέτοιο διαχωρισμό, δείχνει και το μέγεθος της χρεοκοπίας του.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ... ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΚΡΙΣΙΕΣ

Δε θα γράψω για τη γεμάτη κούφια λόγια ομιλία του Αντώνη Σαμαρά στη Θεσσαλονίκη. Τις υποσχέσεις προς κάθε κατεύθυνση, τη τζάμπα εθνικοπατριωτική μαγκιά, τη βαριά κουβέντα, που εδώ και 18 μήνες μασουλάει σαν τσίχλα, περί «επαναδιαπράγμάτευσης του μνημονίου», όταν κερδίσει τις εκλογές. Και μόνο το ότι το κόμμα του αδυνατεί ν' αυξήσει τα δημοσκοπικά του ποσοστά, ενώ το ΠΑΣΟΚ πέφτει ραγδαία από τη μια δημοσκόπηση στην άλλη, μου αρκεί.

Δε θα γράψω για τους νέους εξοργιστικούς φόρους που επιβάλλει η κυβέρνηση, η οποία με περίσσεια αλαζονεία, απειλεί να «κόψει το ρεύμα» - γιατί όχι και τα οπίσθια μιας και πήρε φόρα; - στις εκατοντάδες χιλιάδες των οικογενειών που αδυνατούν να τους πληρώσουν. Το θλιβερό 16% που δίνουν στο ΠΑΣΟΚ όλες οι δημοσκοπήσεις μου αρκεί.

Δε θα γράψω για τον πολλά βαρύ κι ασήκωτο Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης που, ευθυς μετά την υπογραφή και ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος διακήρυττε, συνάμενος-κουνάμενος όπου στεκόταν κι όπου πατούσε, πως θα το «ακυρώσει με πολιτκή διαπραγμάτευση». Η θλιβερή του εικόνα το βράδυ της Κυριακής, όταν ανέλαβε να ανακοινώσει τα επόμενα φορομπηχτικά μέτρα και τις απολύσεις χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, καθώς και το παραλήρημά του κατά πάντων μου αρκούν.

Δε θα γράψω για τις «αντικαπιταλιστικές» διατριβές της γ.γ. του ΚΚΕ, που είχε ένα αποστομωτικό επιχείρημα για όσους της ζήτησαν τα ρέστα για τις απολύσεις των εργαζομένων της ΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗΣ: «η ΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗ είναι καπιταλιστική επιχείρηση». Γιατί «έξεστι τοις Κλαζομενίοις ασχημονείν». 

Ούτε θα γράψω για τον αλαζονικό και χωρίς περιεχόμενο καταγγελτικό λόγο του ΣΥΡΙΖΑ, που προσπαθεί να αποκτήσει κοινωνική απήχηση, τις αντικοινωνικές συμπεριφορές των «ηρωικών ταξιτζήδων», των «ηρωικών νταλικέρηδων», και κάθε άλλης «ηρωικής» συντεχνίας, που χάνει κάθε δίκιο επειδή ακριβώς επιλέγει αντικοινωνικές μεθόδους διεκδίκησης των όποιων αιτημάτων της. 

Θα γράψω για το χαμόγελο των ανθρώπων που έχει χαθεί. Στο δρόμο, στις καφετέριες - παλιά τις λέγαμε καφενέδες - στα μέσα μεταφοράς, στη δουλειά, στα μαγαζιά. 

Γιατί αυτό το χαμένο χαμόγελο, δείχνει βαθιά συλλογική κατάθλιψη. Κι αν ως ένα βαθμό η κατάθλιψη αυτή είναι δικαιολογημένη από την απότομη κατακρήμνιση του εισοδήματος,  η αδυναμία - ή μήπως απουσία βούλησης - των ανθρώπων να την αντιμετωπίσουν, η αδυναμία να αστειαυτούν, να χαμογελάσουν, δείχνει ανθρώπους παραιτημένους από τη διεκδίκηση μιας καλύτερης μοίρας. 

Κι όταν τα άτομα παραιτούνται, όταν αντί να σκεφτούν τι πρέπει να κάνουν, με ποιους θα πάνε και ποιους θ' αφήσουν, σπεύδουν στα φαρμακεία και καταναλώνουν με τις χούφτες τα αγχολυτικά και τα αντικαταθλιπτικά, παραιτείται σύσσωμη η κοινωνία από τη διεκδίκηση ενός μέλλοντος.

Θα γράψω για τους - κάθε μέρα περισσότερους - ανθρώπους, που περιμένουν κάθε μεσημέρι να τελειώσει η λαϊκή αγορά, για να πάνε να μαζέψουν όσα οι μανάβηδες πετούν, γιατί είναι έτοιμα να χαλάσουν κι αν τα πάρουν θα τους χαλάσουν το υπόλοιπο εμπόρευμα. 

Για τους ανθρώπους που περιμένουν έξω από τα συνοικιακά σουπερμάρκετ, λίγο πριν κλείσουν, για να μαζέψουν ληγμένα τυριά, κρέατα, αλλαντικά και ό,τι άλλο τρόφιμο οι υπάλληλοι πάνε στους κάδους των σκουπιδιών.

Θα γράψω για τους άπορους που σχηματίζουν ατελείωτες ουρές, στα συσσίτια των Δήμων και της Εκκλησίας για ένα πιάτο φαγητό κάθε μεσημέρι. Εικόνες άγνωστες σε όσους γεννηθήκαμε μετά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '50, που τις ξέραμε μονάχα από φωτογραφικά λευκώματα του παρελθόντος, και που επιστρέφουν ως εφιαλτική πραγματικότητα.

Θα γράψω για τα νέα παιδιά που εργάζονται ατέλειωτες ώρες, χωρίς ασφάλιση, για ελάχιστα χρήματα, το μεγαλύτερο μέρος από τα οποία παρακρατάται ως φόρος εισοδήματος, ως εισφορές στον ΟΑΕΕ, ως τέλος επιτηδεύματος. Που δε μπορούν να δουν ένα μέλλον σ' αυτή τη χώρα κι ετοιμάζονται να μεταναστεύσουν κακήν-κακώς, στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα.

Θέλω να γράψω για την ανάγκη, σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς που ετοιμαζόμαστε να πορευτούμε, να χτίσουμε εξωθεσμικούς μηχανισμούς αλληλεγγύης, να ενώσουμε τις λιγοστές δυνάμεις για την αντιμετώπιση των αντιξοοτήτων, να μοιραστούμε τις αγωνίες και τις ελπίδες.
Μόνο έτσι υπάρχει ελπίδα να μπορέσουμε να αντισταθούμε στον εξευτελισμό στον οποίο μας ωθούν πολιτικές δυνάμεις για τις οποίες τα κέρδη των λίγων έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις ζωές των πολλών.

Μόνο έτσι υπάρχει ελπίδα να  παρακάμψουμε μια Αριστερά, η οποία έχει καταληφθεί εξ εφόδου από μια κακοαναθρεμένη κρατικοδίαιτη μεσοαστική τάξη κι αναζητεί επαναστάσεις στα όνειρά της μιας και δεν τολμά να συγκρουστεί με τίποτα που θα έθετε σε κίνδυνο την καταναλωτική της υστερία.

Μόνο έτσι υπάρχει ελπίδα να γίνει η χρεοκοπία εφαλτήριο για να χτίσουμε μια κοινωνία ποιοτικής - και όχι υστερικά καταναλωτικής -  ευημερίας, για τους πολλούς.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΣΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΠΑΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Όταν, πριν από ένα περίπου μήνα ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των ουγγρικών εκλογών είχα εκφράσει την έντονη ανησυχία μου για τις επιπτώσεις που θα εἰχε στη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η κυριαρχία της εθνικιστικής δεξιάς και των νεοναζί στο Κοινοβούλιο.
Μετά από τέσσερα χρόνια σκληρής πολιτικής περιστολής των δημοσίων δαπανών, την οποία επέβαλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και εφάρμοσε η κυβέρνηση του Σοσιαλιστικού Κόμματος - οιαδήποτε ομοιότητα με την Ελλάδα είναι απολύτως συμπτωματική - τα δυο κόμματα της Δεξιάς συγκέντρωσαν το 69% των ψήφων, υποσχόμενα ότι εφεξής θα προτιμώνται οι «εθνικές» επιχειρήσεις στην ανάθεση των δημοσίων έργων, ότι η χώρα δε θα «υποκύπτει στο εξής στα κελεύσματα του ΔΝΤ» και ότι θα αποκατασταθεί η «εθνική υπερηφάνεια» (οι νεοναζί, που πήραν 16,5%, απαιτούν επίσης την απέλαση όλων των Τσιγγάνων και των Εβραίων).
Η πρώτη πολιτική πράξη της νέας κυβέρνησης ήταν να περάσει νόμο από τη Βουλή, με τον οποίο καταγγέλλεται η Συνθήκη του Τριανόν του 1920, με την οποία ορίστηκαν τα σημερινά σύνορα της χώρας, στο πλαίσιο της κατάτμησης της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, και παραχωρείται η ουγγρική ιθαγένεια σε 3,5 εκατομμύρια ουγγρικής καταγωγής πολιτών των όμορων κρατών. Μόνο τρεις από τους 350 βουλευτές τόλμησαν να καταψηφίσουν το τερατώδες -ως προς το πρώτο του σκέλος - αυτό νομοθέτημα, ενώ άλλοι δυο απείχαν από την ψηφορορία.
Στην πρωτοφανή αυτή πράξη εθνικιστικής υστερίας αντέδρασε η Σλοβακία με μια εξ ίσου υστερική κίνηση. Με νόμο που συντάχθηκε και ψηφίσθηκε εντός 24 ωρών, από τη Βουλή, θα αφαιρείται αυτόματα η σλοβακική ιθαγένεια από οποιοδήποτε πολίτη της χώρας θα αποκτά δεύτερη ιθαγένεια. Και φυσικά ο πρώτος στόχος αυτού του νόμου είναι η πολυάριθμη ουγγρική μειονότητα της χώρας, που, ήδη, στο παρελθόν, είχε γίνει αντικείμενο προστριβών μεταξύ των δυο χωρών.
Κι όλα αυτά ενώ η Ουγγαρία ετοιμάζεται να ασκήσει, στο πρώτο εξάμηνο του 2011, την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. το ότι οι άλλες έξι όμορες χώρες της Ουγγαρίας αντιμετώπισαν, μέχρι στιγμής, το ζήτημα με αδιαφορία, δε σημαίνει ότι θα συνεχίσουν να το πράττουν εσαεί. Είναι επίσης σαφές ότι η νέα ουγγρική κυβέρνηση έχει αποφασίσει να διεθνοποιεί, έναντι οιουδήποτε τιμήματος, τα εσωτερικά της προβλήματα. Είναι επίσης σαφές, πως η οικονομική κρίση, η αυξανόμενη φτώχεια όλο και μεγαλύτερου μέρους του ευρωπαϊκού πληθυσμού και η απουσία ευρωπαϊκής εναλλακτικής πρότασης στο νεοφιλελευθερισμό και τις ανθρωποκτόνους διαθέσεις του, στέλνουν όλο και περισσότερουνς πολίτες στην αγκαλιά των βρυκολάκων του Α' και του Β' Παγκοσμίου πολέμου.
Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, φασιστικά, νεοναζιστικά και εθνικιστικά κόμματα αυξάνιουν θεαματικά την εκλογική τους πελατεία, επικαλούμενα «ένδοξα παρελθόντα», υποσχόμενα να «ξεπλύνουν τη ντροπή» και να «φάνε τα λαρύγγια» των «κακών».
Στην Ευρώπη του νεοφιλελευθερισμού ισχύει το δόγμα που πρώτοι οι Σοβιετικοί εισήγαγαν: «αν ηθεωρία δε συμβαδίζει με την πραγματικότητα, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα». Κι η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, «δειλή, μοιραία, κι άβουλη αντάμα», υποτάσσεται στα κελεύσματα του νεοφιλελευθερισμού, παραδίδοντας την Ευρώπη και τους λαούς της στα νύχια της «φαιάς πανούκλας» και των επερχόμενων πολέμων. Από τους οποίους, όσοι επιβιώσουν, θα έχουν να λένε στα εγγόνια τους:«υπήρχε μια φοράμια Ευρωπαϊκή Ένωση».

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΙ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΓΙΝΕΤΑΙ; ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΝΑΙ.

Για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, κι ενώ τα λουκέτα στα καταστήματα αυξάνονται εκθετικά, ο πληθωρισμός φλερτάρει με το εξωφρενικό 5% (4,7% έναντι 3,9% του Μαρτίου), σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Καταναλωτών.
Δεν έχει νόημα να αντιπαραβάλω τα στοιχεία αυτά με τα αντίστοιχα της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Είμαι βέβαιος ότι θα υπάρχουν αποκλίσεις, οφειλόμενες αφ' ενός στις διαφορές των χρησιμοποιούμενων στατιστικών μεθόδων, αφ' ετέρου στις όποιες πολιτικές επιλογές. Θα σταθώ σε κάποιες επί μέρους αυξήσεις που συνιστούν πρόκληση, είτε προς το δημόσιο αίσθημα, είτε προς την κοινή λογική.
Πρόκληση στο δημόσιο αίσθημα συνιστά η αύξηση των τιμολογίων του ΟΣΕ κατά 36,6%. Σε μια εποχή που η κυβέρνηση επιβάλλει περικοπές μισθών, σε μια αποχή που η ανεργία αυξάνεται, η διορισμένη από την κυβέρνηση διοίκηση του ΟΣΕ αυξάνει τα τιμολόγια των μεταφορών κατά 36,6%. Με τι αντίκρυσμα; Μα, τις 4 ώρες και 30 λεπτά που θέλει η «υπερταχεία»(sic!) για να διανύσει τα 200 χιλιόμετρα από την Αθήνα ως την Πάτρα. Ή τις μεθοδικές προσπάθειες των στελεχών του ΟΣΕ να θάψουν τον Προαστιακό σιδηρόδρομο της Αθήνας. Η μείωση των εξωφρενικών ελλειμμάτων του ΟΣΕ οφείλει να είναι από τα πρωταρχικά μελήματα της κυβέρνησης. Με μείωση του πλεονάζοντος προσωπικού. Με αναδιάρθρωση των δρομολογίων. Με επενδύσεις αναβάθμισης του δικτύου που, στο μεγαλύτερο μέρος του, είναι όπως το έφτιαξε ο Τρικούπης. Όχι όμως με αυξήσεις τιμών.
Πρόκληση στο δημόσιο αίσθημα είναι οι αυξήσεις της τάξης 16% που επέβαλε ένα άλλο μονοπώλιο, ιδιωτικό αυτή τη φορά, των υπεραστικών ΚΤΕΛ. Με τί αντίκρυσμα; Μα οι θλιβερές σακαράκες που μεταφέρουν ανθρώπους σε τριτοκοσμικές συνθήκες. Χρόνια ακούμε για την απελευθέρωση των «κλειστών επαγγελμάτων», οι ιδιοκτήτες των υπεραστικών λεωφορείων όμως, απόγονοι των κομματαρχών της ΕΡΕ στη δεκαετία του '50, μένουν αμετακίνητοι.
Πρόκληση στην κοινή λογική είναι τέλος οι αυξήσεις τιμών 16% σε ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και καφετέριες σε μια εποχή που η - θες από αμετροέπεια, θες από ειρωνεία, θες από ευφημισμό - αποκαλούμενη «βαριά βιομηχανία» μας πλήττεται από δραματικές μειώσεις των αφίξεων. Στο τέλος θα αναζητούν με το ντουφέκι ένα τρελό για να του φορτώσουν όλα τα λειτουργικά έξοδα της τουριστικής σεζόν.
Εν μέσω τόσων παραλογισμών, η μη δεσμευτική πρόταση της Ομοσπονδίας Αρτοποιών προς τα μέλη της να μειώσουν την τιμή της φρατζόλας του ψωμιού στα 50 λεπτά λόγω της οικονομικής κρίσης είναι μια όαση κοινής λογικής. Να δούμε πόσοι αρτοποιοί θα την εφαρμόσουν.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΕΧΕΙ ΜΕΛΛΟΝ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ;

Το ερώτημα μέχρι πριν από λίγους μήνες φάνταζε περισσότερο ως υπόθεση εργασίας για θεωρίες συνομωσίας ευρωσκεπτικιστών. Η διαχείριση της ελληνικής χρεοκοπίας όμως σε ευρωπαϊκό επίπεδο το θέτει εκ των πραγμάτων. Ο τρόπος με τον οποίο τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα χειρίζονται το θέμα οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο αδιανόητο: τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Διότι αυτή τη στιγμή δυο είναι οι εναλλακτικές λύσεις για την Ελλάδα. Η πρώτη είναι να ζητήσει την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού σχεδίου διάσωσης, που, μέσω του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, δίνει καθοριστική γνώμη για τις εξελίξεις στην Ευρωζώνη στην αμερικανική κυβέρνηση. Η δεύτερη είναι να κηρύξει η Ελλάδα πτώχευση ως μέλος της Ευρωζώνης. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση - στη δεύτερη άμεσα και βίαια, στην πρώτη μεσοπρόθεσμα και, πιθανόν, πιο ήπια - εκλείπει ο λόγος ύπαρξης του ευρώ και στην κατάρρευση αυτή συμπαρασύρεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Διότι βεβαίως, η παρούσα κυβέρνηση δεν πρόκειται να κηρύξει στάση πληρωμών αφού πρώτα αποχωρήσει από το ευρώ, όπως πολύ θα ήθελαν το ΚΚΕ, ο Λαφαζάνης, κάποιοι πολιτικοί παράγοντες των Βρυξελλών και, βέβαια, η γερμανική και η ολλανδική κυβέρνηση.
Ποιοι λοιπόν θέλουν την αποδόμηση της ΕΕ; Πολλοί, στη συντριπτική τους πλειονότητα Ευρωπαίοι. Για διαφορετικούς λόγους ο καθένας.
Στα πενήντα δυο χρόνια της ύπαρξής της, η ΕΕ (πρώην ΕΟΚ), βασίστηκε σε ένα κοινωνικό συμβόλαιο. Το μεγάλο κεφάλαιο απέκτησε μια μεγάλη εσωτερική αγορά για καταναλωτικά προϊόντα και υπηρεσίες, που διευκόλυναν τη γρήγορη ανάπτυξή του. Τα μεσαία αστικά στρώματα και η εργατική τάξη της Ευρώπης, συναίνεσαν προσβλέποντας, σε συμμετοχή στα οφέλη αυτής της αγοράς αφ' ενός, ελπίζοντας ότι η οικονομική ενοποίηση θα απέτρεπε τους πολέμους στη Γηραιά Ήπειρο αφ' ετέρου. Το κοινωνικό αυτό συμβόλαιο τηρήθηκε ως το 1990, με μεγάλο κερδισμένο την παραδοσιακά κοσμοπολίτικη ευρωπαϊκή μεσαία αστική τάξη. Η οποία, εκτός της θεαματικής βελτίωσης των εισοδημάτων της, αύξησε την επιρροή της στο πολιτικό γίγνεσθαι, μέσω της συνεχώς διογκούμενης και με ολοένα μεγαλύτερες δυνατότητες επηρεασμού πολιτικών αποφάσεων γραφειοκρατίας των Βρυξελλών. Σε σημείο που αισθάνθηκε μεγαλύτερη εγγύτητα συμφερόντων με το μεγάλο κεφάλαιο και διέρρηξε την κοινωνική και πολιτική της συνεργασία με την εργατική τάξη.
Οι κοινωνικές αυτές εξελίξεις αποτυπώθηκαν πολιτικά στις Ευρωπαϊκές συνθήκες, αρχής γενομένης από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, και στη φιλελεύθερη μεταστροφή των σοσιαλδημοκρατικών κομματων, που αποξενώθηκαν με ταχείς ρυθμούς από την εργατική τους βάση. Στην άσκηση της κοινωνικής πολιτικής οι φοροελαφρύνσεις προτάθηκαν ως αντίδοτο στην περικοπή των κοινωνικών δαπανών, οι οποίες περικόπτονταν εν ονόματι της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας.
Μέσα από τη διαδικασία αυτή η εργατική τάξη, που, βοηθουσών της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ και των νέων τεχνολογιών και της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας που οι τελευταίες προκάλεσαν, μετατρτάπηκε σε υποπρολεταριάτο, μακροχρόνια ανέργων και περιστασιακά απασχολούμενων. Απέστρεψε το βλέμμα από τη σοσιαλδημοκρατία και τα κομμουνιστικά κόμματα -αυτά πλήρωσαν το τίμημα της μεσοαστικοποίησης των κομματικών τους στελεχών - και στράφηκε προς την ευρωφοβική ακροδεξιά.
Προς την ευρωφοβική ακροδεξιά στράφηκαν και τα μικροαστικά στρώματα (μικροκαταστηματάρχες, μικρές μεταποιητικές επιχειρήσεις) που είδαν τις επιχειρήσεις τους να βουλιάζουν «κατ' επιταγήν των Βρυξελλών», όπως ψευδώς διέδιδαν τα κόμματα της κεντροδεξιάς και της σοσιαλδημοκρατίας που διαχειρίζονταν τις πολιτικές τύχες των Κρατών -μελών για να μην αναλάβουν το πολιτικό και κοινωνικό κόστος των αλλαγών.
Όμως, ούτε και το μεγάλο κεφάλαιο θέλει πλέον την επιβίωση της Ευρωπαϊοκής Ένωσης. Αφού απέτυχε να καταστήσει συνταγματική αρχή της Ένωσης την απόλυτη απουσία κοινωνικής πολιτικής (Ευρωσύνταγμα) και διαπίστωσε ότι η πενιχρή ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του δημιουργεί προβλήματα, προωθεί την απόλυτη απαξίωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι αν η λάμψη του «παγκόσμιου χωριού» έχει αρχίσει να θαμπώνει στα μάτια της μεσαίας αστικής τάξης, η οποία βλέπει την ΕΕ ως σανίδα σωτηρίας των κοινωνικών της προνομοίων, είναι ακόμα πιο απαστράπτουσα για το μεγάλο κεφάλαιο.
Υπό αυτές τις συνθήκες το μέλλον την Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πλέον αβέβαιο, ή μάλλον προδιαγεγραμμένο. Οι πάντες πρέπει πλέον να αρχίσουν να σκέπτονται τι θα κάνουν όταν θα συμβεί το αδιανόητο. Που, όπως μας έδειξε η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας ( επίσης αδιανόητη) θα έχει τραγικές συνέπειες.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΓΙΝΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ

Η χθεσινή απόφαση του Ευρωγκρουπ να προχωρήσει στη συγκρότηση μηχανισμού προστασίας των Κρατών - μελών που θα βρεθούν σε αδυναμία αναχρηματοδότησης του εξωτερικού τους χρέους αλλάζει ριζικά το τοπίο στην ΕυρωπαΪκή Ένωση, καθώς σηματοδοτεί μια μεγάλη προσωπική πολιτική νίκη της Άγγελα Μέρκελ.
Η Γερμανίδα καγκελάριος επέβαλε τους πολιτικούς της όρους σε βάθος χρόνου. Η υποχώρησή της ως προς το μείγμα του δανεισμού της Ελλάδας ή οποιουδήποτε άλλου Κράτους - μέλους μικρή σημασία έχει.
Κατ' απαίτησή της ο μηχανισμός παρακολούθησης των οικονομιών της ευρωζώνης και οι διαδικασίες επιβολής μηχανισμών επιτήρησης και κυρώσεων θα τροποποιηθούν επί το αυστηρότερο. Κάτι, που μάλλον θετικό θα αποβεί, με την προϋπόθεση ότι θα κωδικοποιηθεί μια ενιαία μεθοδολογία τήρησης των στατιστικών στοιχείων σε όλη την Ευρωζώνη.
Κατ' απαίτησή της επίσης η βοήθεια προς όποιο Κράτος - μέλος βρεθεί σε αδυναμία θα συνίσταται, κατά τα δυο τρίτα σε διμερή δάνεια που θα συνάψουν άλλα Κράτη - μέλη με χαμηλά επιτόκια, αλλά πάντα επιτόκια της αγοράς, και κατά το ένα τρίτο σε δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Αυτό το σκέλος της απόφασης έχει πολλαπλές συνέπειες σε οικονομικό και σε πολιτικό επίπεδο.
Ο δανεισμός ενός Κράτους - μέλους της Ευρωζώνης από το ΔΝΤ, όταν θα συμβεί, θα έχει ως αποτέλεσμα την άμεση και δραστική υποτίμηση του ευρώ στις διεθνείς χρηματαγορές. Και τούτο γιατί στα έντεκα, χρόνια της ύπαρξης του το ευρώ συμπεριφέρεται ως ανταγωνιστικό προς το δολάριο νόμισμα. Αρνούμενη η ευρωζώνη να αντιμετωπίσει μόνη της τα προβλήματα ενός Κράτους - μέλους, τινάζει στον αέρα την ανταγωνιστικότητα του ευρώ.
Πέραν αυτού, ενδέχεται η απόφαση αυτή να έχει και άμεσες επιπτώσεις. Όπως επισήμανα στην προηγούμενη ανάρτηση, ένα μέρος της μείωσης του spread Ελλάδας - Γερμανίας οφείλεται στην αύξηση των επιτοκίων δανεισμού της Γερμανίας. Αν η τάση αυτή συνεχιστεί, τότε σύντομα τα επιτόκια δανεισμού θα πάψουν να είναι ελληνικό πρόβλημα και θα γίνουν πρόβλημα όλης της Ευρωζώνης, μηδέ της Γερμανίας εξαιρουμένης.
Ακόμα σοβαρότερες είναι οι πολιτικές επιπτώσεις της απόφασης αυτής. Συνιστούν ευθεία δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι δεν επιθυμεί περαιτέρω ενίσχυση των πολιτικών δεσμών προς την κατέυθυνση της ομοσπονδοποίησης. Λαμβανομένου δε υπ' όψιν ότι στην κίνηση αυτή πρωτοστατούν η Γερμανία και η Ολλανδία, δυο χώρες μέχρι τώρα πρωτοστατούσαν στην ενίσχυση των πολιτικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πολιτικό μέλλον της ΕΕ διαγράφεται αβέβαιο.
Τέλος, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη και μια έντονη αντίθεση στο εσωτερικό της άρχουσας τάξης, μεταξύ τραπεζών και βιομηχανικών ομίλων. Οι πρώτες επιθυμούν ένα ισχυρό ευρώ. Οι δεύτεροι μάλλον επιθυμούν ένα ασθενές ευρώ, για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας τωνμ προϊόντων τους στις διεθνείς αγορές. Η χθεσινή απόφαση σηματοδοτεί μια πολιτική νίκη των δεύτερων επί των πρώτων. Η απάντηση των τραπεζών ήρθε σε πρώτο χρόνο δια στόματος Τρισέ. Ο οποίος ανακοίνωσε ότι, ακόμα και υποβαθμισμένα, τα ελληνικά ομόλογα θα γίνονται δεκτά ως εγγυήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το 2011. Σε δεύτερο χρόνο ήρθε από τις αγορές με την αύξηση του επιτοκίου δανεισμού της Γερμανίας.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΜΑ, ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ; Νο3

Η χθεσινή εκδήλωση των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ με θέμα «Οικονομική κρίση, μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης, πράσινες λύσεις», επιβεβαίωσε τα προχθεσινά μου γραφόμενα με τον πιο δυσάρεστο για εμένα τρόπο.
Από πλευράς προσέλευσης κοινού επρόκειτο για παταγώδη αποτυχία. Σε ένα αμφιθέατρο 200 θέσεων, την ώρα της μεγαλύτερης προσέλευσης τα μσά καθίσματα ήταν κενά. Δε γνωρίζω αν αισθάνονται ικανοποιημένοι από αυτή την «κοσμοπλημμύρα», εγώ όμως για ένα κόμμα που πριν λίγους μόλις μήνες πήρε 180.000 ψήφους σε μια εκλογική αναμέτρηση, στην οποία το διακύβευμα ήταν η ύπαρξη ή μη κυβερνητικής αυτοδυναμίας, τη θεωρώ απογοητευτική.
Ακόμα πιο σημαντική όμως ήταν η απουσία στοιχειώδώς ενιαίας πολιτικής γραμμής των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ.
Η ομιλία του ευρωβουλευτή του κόμματος Μιχάλη Τρεμόπουλου ήταν μια ομιλία της Αλέκας Παπαρήγα σε πράσινο περιτύλιγμα. Είναι αδιανόητο ένας ευρωβουλευτής των Πράσινων να αγνοεί πως είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα να έχεις για νόμισμα το ευρώ, από το να έχεις για νόμισμα το πέσο της Αργεντινής. Είναι αδιανόητο να αγνοεί ότι στην πρώτη περίπτωση, η στάση πληρωμών, συνεπάγεται την άμεση κατάρρευση του ευρώ και, συνακόλουθα, του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος, ενώ στη δεύτερη, απλώς επαναδιαπραγματεύεσαι την αποπληρωμή του χρέους.
Στη δική του ομιλία ο Νίκος Χρυσόγελος, αφού επέκρινε την κυβέρνηση για «ασυγχώρητη καθυστέρηση» στην ενημέρωση της κοινής γνώμης ως προς την πραγματική κατάσταση της οικονομίας, παρέθεσε μια σειρά από προτάσεις μεταστροφής της οικονομίας προς μια πράσινη κατεύθυνση. Από την πρότασή του όμως έλειπε η ιεράρχηση των στόχων σε βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους, με αποτέλεσμα η ομιλία του να μοιάζει περισσότερο με έκθεση ιδεών.
Το συνολικό συμπέρασμα για κάθε τρίτο ήταν ότι οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ αδυνατούν να συνθέσουν πολιτική άποψη.
Πρέπει κάποτε να καταλάβουν ότι οι διαφορετικές απόψεις είναι απαραίτητες στις κλειστές κομματικές συζητήσεις για να συντίθεται μια πολιτική γραμμή. Πρέπει επίσης να καταλάβουν ότι δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να λέει ο καθένας τους το μακρύ του και το κοντό του σε επίσημες κομματικές εκδηλώσεις οι οποίες απευθύνονται στο σύνολο της κοινωνίας.
Πρέπει ακόμα να καταλάβουν ότι, με τέτοια εικόνα, μάλλον θα πρέπει να ευχαριστούν τα ΜΜΕ που τους αγνοούν, αντί να τα μέμφονται. Γιατί αν κάποιος δημοσιογράφος παρακολουθούσε τη χθεσινή εκδήλωση για λόγους ρεπορτάζ ο μόνος τίτλος που θα ταίριαζε σε αυτό θα ήταν «οι Οικολόγοι Πράσινοι δε μπορούν να μοιράσουν δυο γαϊδάρων άχερα». Και θα σημείωνε στον υπότιτλο ότι «η συμπρόεδρος των Ευρωπαίων Πράσινων, αποδοκίμασε ευθέως την ομιλία του Μιχάλη Τρεμόπουλου». Ένα τέτοιο ρεπορτάζ μόνο κολακευτικό δε θα ήταν. Αλλά θα ήταν το μοναδικό ρεπορτάζ που θα μπορούσε να υπογράψει δημοσιογράφος, άξιος να φέρει αυτό τον τίτλο.
Πρέπει, τέλος, να καταλάβουν, ότι είναι πλέον κοινοβουλευτικό κόμμα, ότι 7,5 εκατομμύρια ψηφοφόροι τους κρίνουν για την παρουσία τους - ή την απουσία τους - στα τεκταινόμενα και να κόψουν την αττική σύνταξη (τα παιδία παίζει)

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΜΑ, ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ; Νο2

Τη χθεσινή μου ανάρτηση με τίτλο «Μα, πού χάθηκαν οι Οικολόγοι Πράσινοι;» έθεσα υπ' όψιν του Μέλους της Εκτελεστικής Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων Γιάννη Παρασκευόπουλο, ο οποίος μου απέστειλε μια απάντηση και μου ζήτησε να την αναρτήσω. Τον ευχαριστώ από καρδιάς για τη συμβολή του στο διάλογο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ
Η σχέση των Οικολόγων Πράσινων με τα ΜΜΕ, γνώρισε μεγάλες μεταπτώσεις μέσα σε λίγους μόλις μήνες.
• Μέχρι τις ευρωεκλογές, η δημοσιότητα εστίαζε ελάχιστα στις πολιτικές τους θέσεις, φωτίζοντας σχεδόν αποκλειστικά το ερώτημα αν οι Οικολόγοι Πράσινοι θα εξελίσσονταν σε μοχλό ανατροπής του πολιτικού σκηνικού. Η απότομη άνοδός τους δεν ήταν μόνο ψήφος εμπιστοσύνης στην πράσινη οπτική, αλλά και αποδοκιμασία της ατζέντας του πολιτικού συστήματος.
• Από τον Ιούνιο μέχρι τις εθνικές εκλογές, το ερώτημα ήταν αν οι Οικολόγοι Πράσινοι θα κατάφερναν τελικά να μπουν στη Βουλή, και σε τι βαθμό θα επηρέαζε κάτι τέτοιο την αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ. Η κατάθεση μιας οικολογικής οπτικής για την οικονομία ήταν για πολλούς μια σημαντική έκπληξη, όμως η δημοσιότητα της προεκλογικής περιόδου ήταν κατά βάση «θεσμική», και έληξε λίγο μετά το κλείσιμο της κάλπης.
Χωρίς ερωτήματα πια να τους ακολουθούν, οι Οικολόγοι Πράσινοι ήταν λογικό να βρεθούν σε σχετικό κενό δημοσιότητας. Η κυβέρνηση περνούσε το μήνα του μέλιτος και τα ερωτήματα αφορούσαν πλέον το κατά πόσο ο κ. Παπανδρέου και η κ. Μπιρμπίλη θα κατάφερναν να οικειοποιηθούν την πράσινη ατζέντα.
Η συνέχεια κυριαρχήθηκε από την κρίση, που επιβάλλει ξανά την παραδοσιακή πολιτική ατζέντα. Κι όμως, κανένα ελληνικό κόμμα δεν είναι σήμερα σε θέση σε θέση να δώσει επαρκείς απαντήσεις στα ζητήματα της κρίσης και της ανεργίας: Η κυβέρνηση απλώς επεξεργάζεται τα μέτρα που της επιβάλλουν, η αξιωματική αντιπολίτευση ψάχνει πού να κρυφτεί, η Αριστερά λέει όπως πάντα «όχι σε όλα», το ΛΑΟΣ δείχνει όπως πάντα αποδιοπομπαίους τράγους και εμπορεύεται το φόβο.
Στις συνθήκες αυτές, θα ήταν απίστευτη έκπληξη να έχουν οι Οικολόγοι Πράσινοι ολοκληρωμένες έτοιμες απαντήσεις για καταστάσεις που κανένα υπαρκτό πράσινο κόμμα δεν είχε ποτέ διαχειριστεί στη χώρα του.
Ψήγματα απαντήσεων δώσαμε πάντως ήδη: σχολιάσαμε την έλλειψη παραμέτρων κοινωνικής δικαιοσύνης στα μέτρα, επισημάναμε τη μονομερή έμφαση στο δημοσιονομικό έλλειμμα και τον κίνδυνο βαθιάς ύφεσης και εκτεταμένης ανεργίας από το απότομο φρενάρισμα μιας οικονομίας στηριγμένης στην κατανάλωση, τονίσαμε η ανάγκη μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής διεξόδου, με πράσινο αναπροσανατολισμό της οικονομίας, αναλύσαμε τις ευθύνες όσων έκτιζαν επί χρόνια μια οικονομία με ημερομηνία λήξης.
Σε τέτοιες περιπτώσεις το ΔΝΤ προτείνει για την πραγματική οικονομία ένα βίαιο «εξαγωγικό προσανατολισμό» με λεηλασία φυσικών και ανθρώπινων πόρων. Εκεί λοιπόν που η κυβέρνηση, αλλά και τα υπόλοιπα κόμματα, μέχρι στιγμής απλώς δεν λένε τίποτα, οι Οικολόγοι Πράσινοι προτείνουν ως λύση ένα εκτεταμένο πρόγραμμα επενδύσεων σε «υποδομές βιωσιμότητας και ποιότητας ζωής», αναζητώντας τις χρηματοδοτήσεις σε ένα συνολικότερο ευρωπαϊκό σχέδιο διεξόδου από την κρίση (και όχι μόνο «διάσωσης» της Ελλάδας και του υπόλοιπου ευρωπαϊκού Νότου»).
Κάτι τέτοιο απαιτεί και πρωτοβουλίες στο ευρωκοινοβούλιο. Μιλήσαμε λοιπόν πρώτοι από όλους για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη (που δεν αναιρεί την ανάγκη να αλλάξουμε και εμείς τη χώρα μας), συνδιαμορφώσαμε κοινές προτάσεις με τα άλλα πράσινα κόμματα, καταθέσαμε ερωτήσεις για τον ενδοευρωπαϊκό φορολογικό ανταγωνισμό και τον έλεγχο των χρηματαγορών, ζητάμε τη σύνδεση του ευρώ με μια κοινή ευρωπαϊκή οικονομική και κοινωνική πολιτική. Στο πλαίσιο αυτό καταθέσαμε και την πρόταση για κοινό ευρωπαϊκό ομόλογο που θα έριχνε στο κενό τις επιθέσεις των χρηματαγορών.
Μια περιεκτική εικόνα της πράσινης πρότασης για Ελλάδα και Ευρώπη, θα παρουσιάσουμε αύριο Τετάρτη 17/3 στο Ινστιτούτο Γκαίτε, όπου οι Μ.Τρεμόπουλος και Ν.Χρυσόγελος θα βρεθούν στο ίδιο πάνελ με τη συμ-πρόεδρο των Πράσινων στο ευρωκοινοβούλιο και τον εκπρόσωπο τους στην Επιτροπή Οικονομικών του ευρωκοινοβουλίου.
Τα λίγα αυτά επιτρέπουν να κρίνει καθένας μόνος του αν τα ζητήματα της κρίσης και της ανεργίας «είναι τέταρτα ή πέμπτα στις πολιτικές μας ιεραρχήσεις» και αν «δεν ασχοληθήκαμε ποτέ με αυτά σοβαρά».
Φυσικά παραμένει η ανάγκη για ευρύτερες παρεμβάσεις και για αυτοτελείς δράσεις. Κάποια από αυτά ήδη γίνονται, και απλώς γνωρίζουν πια πολύ περιορισμένη δημοσιότητα. Κάπως έτσι πέρασαν απαρατήρητα το πράσινο τρένο στις λιγνιτικές περιοχές ή οι επιτυχημένες ημερίδες για θέματα όπως οι μετανάστες.
Tο θέμα φυσικά είναι ότι χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα από «όσα πρέπει», καθώς ο πήχυς είναι τώρα πολύ ψηλότερα. Στο μεταξύ, όμως, όσοι αναρωτιούνται πού χάθηκαν οι Οικολόγοι Πράσινοι, μπορούν να μας βρουν αύριο στο Ινστιτούτο Γκαίτε ή, καθημερινά, στο www.ecogreens.gr.


Γιάννης Παρασκευόπουλος
Μέλος της Εκτ. Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων

ΜΕΙΩΣΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ. ΦΤΑΙΕΙ Ο ΚΑΚΟΣ ΜΑΣ Ο ΚΑΙΡΟΣ...

Άσχημα νέα επεφύλλασσε για τη γερμανική οικονομία η ομοσπανδιακή στατιστική υπηρεσία. Οι εξαγωγές της χώρας τον Ιανουάριο μειώθηκαν κατά 6,3%, περιορίζοντας πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου στα 8,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή στατιστική υπηρεσία πάντα, για τη χειρότερη επίδοση των γερμανικών εξαγωγών από τον Ιανουάριο του 2009. Το γεγονός αποδόθηκε - από τη γερμανική κυβέρνηση και όχι από τη στατιστική υπηρεσία όπως θα μπορούσε να είχε συμβεί στην Ελλάδα - στην κακοκαιρία, η οποία επηρέασε τις μεταφορές.
Σίγουρα φταίει όμως «ο κακός τους ο καιρός»; Προσωπικά δεν είμαι βέβαιος. Τα τελευταία 30 χρόνια οι γερμανικές εξαγωγές απευθύνονται, όλο και περισσότερο, στα Κράτη -μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχοντας επιτύχει η Γερμανία, στις προηγούμενες δεκαετίες, να καταστήσει το Made in Germany ισοδύναμο του ποιοτικού προϊόντος δεν είχε καμιά καμιά δυσκολία, επωφελούμενη της ελευθερίας διακίνησης προϊόντων, να κυριαρχήσει στις ευρωπαϊκές αγορές, ιδίως σε αυτές της Νότιας Ευρώπης, όπου οι κοινωνίες , από τα μέσα της δεκαετίας του '70 και μετά, διψούσαν για καταναλωτικά αγαθά και, επιπλέον, δεν υπήρχαν ανταγωνιστικές εγχώριες βιομηχανίες. Κι αυτό ίσχυε πολύ περισσότερο για την ατμομηχανή της γερμανικής οικονομίας, την αυτοκινητοβιομηχανία.
Ήδη, όταν στις αρχές της δεκαετίας του '90 άρχισαν να τίθενται οι αρχές που έμελλε να διέπουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το κοινό νόμισμα, ο κύριος όγκος των γερμανικών εξαγωγών είχε προορισμό τα άλλα Κράτη -μέλη της ΕΕ. Αυτός ήταν και ο λόγος που υπαγόρευσε στη γερμανική κυβέρνηση να απαιτήσει, και να επιβάλει, το «σκληρό ευρώ», που εξασφάλιζε πρώτες ύλες σε χαμηλές τιμές και πωλήσεις των προϊόντων σε σταθερό νόμισμα. Αντιθέτως, τα προϊόντα του Ευρωπαϊκού Νότου, που απευθύνονταν σε αγορές εκτός Ευρώπης, και τα οποία ούτως ή άλλως αντιμετώπιζαν προβλήματα ανταγωνιστικότητας, έγιναν ακόμα λιγότερο ελκυστικά, με αποτέλεσμα να διευρύνονται τα ελλείμματα του Ευρωπαϊκού Νότου επιβαρύνοντας κι άλλο το δημόσιο χρέος.
Όσο βαστούσε η περίοδος των παχιών αγελάδων, ουδείς ενοχλούνταν από όλα αυτά. Ήρθε όμως η κρίση και μαζί της η γκρίνια. Και ξαφνικά, η γερμανική κυβέρνηση, οι γερμανικές τράπεζες και οι όμιλοι των ΜΜΕ που εξαρτώνται από αυτές διαπίστωσαν ότι «οι τεμπέληδες Έλληνες», αλλά και οι «άλλοι τεμπέληδες του Νότου ξοδεύουν αλόγιστα αντί να εργάζονται». Και διακήρυξαν ότι «ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να πληρώνουμε για τους τεμπέληδες».
Δεν είναι στις προθέσεις μου να επεκταθώ στην αξιολόγηση όλων των παραπάνω στερεοτύπων που, ειρήσθω εν παρόδω, δε στερούνται και απολύτως αλήθειας. απλώς διαπιστώνω ότι, όλως συμπτωματικά, της μείωσης των γερμανικών εξαγωγών είχαν προηγηθεί -ή απλώς ανακοινωθεί -τα πρώτα σκληρά μέτρα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά στο σύνολο των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου. Κι έτσι, πολλοί επίδοξοι αγοραστές γερμανικών αυτοκινήτων ανέστειλαν τις αγορές τους.
Φταίει λοιπόν ο «κακός καιρός ή κάτι άλλο»; It's elementary my dear Watson!

Γιάννης Χρυσοβέργης