ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΡΑΥΓΑΛΕΕΣ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ

Ένα χρόνο μετά την εμφάνισή του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης με σύνθημα «λεφτά υπάρχουν, σωστή διαχείριση χρειάζεται» ο Πρωθυπουργός βρέθηκε αντιμέτωπος με τις τοτινές του υποσχέσεις και με τη φημολογία για ακόμα πιο άγρια λιτότητα. Και, κυρίως, υποχρεωμένος να δώσει εξηγήσεις για τις κραυγαλέες του αποτυχίες σε τομείς που συνιστούσαν προτεραιότητα του προεκλογικού του προγράμματος. Εκείνο όμως που πέρασε εντελώς απαρατήρητο είναι η σαφής αλλαγή στάσης του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Όταν απέναντι σε δεκάδες επιθετικών, έως προσβλητικών στο πρόσωπό του, δημοσιογράφων απαντούσε επίμονα με τη φράση λεφτά υπάρχουν, και υποδείκνυε ότι η αύξηση των εσόδων θα γίνει, κυρίως, μέσω της πάταξης της φοροδιαφυγής και ότι η σωτηρία των ταμείων θα έρθει μέσω της αντιμετώπισης της εισφοροδιαφυγής και της τήρησης των υποχρεώσεων του Δημοσίου απέναντί τους, ήταν σαφές ότι έβαζε πολύ ψηλά τον πήχυ. Όταν μιλούσε για βελτίωση της περίθαλψης μέσω της αντιμετώπισης των κυκλωμάτων που λυμαίνονται τη Δημόσια Υγεία ήταν επίσης σαφές ότι έβαζε πολύ ψηλά τον πήχυ. Για όλους αυτούς τους λόγους δημιούργησε και την εύλογη προσδοκία ότι, εν όψει ανάληψης της διακυβέρνησης, είχε συγκεκριμένα σχέδια για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Ένα χρόνο μετά, η αποτυχία και στους τρεις αυτούς τομείς είναι προφανής.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Ό,τι και αν γίνονταν, ακόμα και αν η κυβέρνηση είχε προτιμήσει την - επωφελέστερη κατά τη γνώμη του υπογράφοντος - οδό της στάσης πληρωμών και της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους, η προσφυγή στην έμμεση φορολογία για το 2010 ήταν μονόδορμος. Γιατί, εάν και εφ' όσον, υπήρχε σαφές σχέδιο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής αυτό θα άρχιζε να αποδίδει καρπούς από το 2011. Η υστέρηση των εσόδων που παρατηρείται δεν είναι αποτέλεσμα μόνο των επιπτώσεων της έμμεσης φορολογίας στην κατανάλωση. Είναι, κυρίως, αποτέλεσμα, της αδυναμίας συγκρότησης ενός στοιχειωδώς - έστω και στο επίπεδο της οκταετίας 1996 - 2004, που ομολογουμένως ήταν η πιο αποτελεσματική σε επίπεδο είπραξης φόρων μετά τη Μεταπολίτευση - αποτελεσματικού φοροεισπρακτικού μηχανισμού με τους υπάρχοντες ανθρώπους και το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Για τα τυχόν νέα μέτρα λιτότητας δε θα φταίει ούτε η Τρόϊκα ούτε το ΔΝΤ, όπως ηλιθίως κραυγάζει η Αριστερά και μηρυκάζει ο επικοινωνιακός μηχανισμός της κυβέρνησης. Θα φταίει η αδυναμία ουσιαστικής αύξησης των εσόδων από τον πιο δίκαιο κοινωνικά μηχανισμό είσπραξης φόρων: τη φορολογία εισοδήματος.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο της Ανάπτυξης όπως και σε εκείνο του ελέγχου των Αγορών. Επί ένα χρόνο η αρμόδια Υπουργός καταναλώθηκε σε ασκήσεις επί χάρτου ως προς το θέμα της Ανάπτυξης, ενώ στο θέμα των ελέγχων της αισχροκέρδειας στην Αγορά έφταιγαν όλοι οι άλλοι πλην αυτής.Ούτε για τον πληθωρισμό στο 5% φταίνε η Τρόικα και το ΔΝΤ.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο της αντιμετώπισης της εισφοροδιαφυγής. Τα 5 δισεκατομμύρια που λείπουν φέτος από τα Ταμεία είναι αλήθεια ότι οφείλονται, σε σημαντικό ποσοστό, στην αύξηση της ανεργίας, αλλά και σε επιχειρήσεις που έχουν πάρει την άγουσα για τη χρεοκοπία. ένα άλλο μεγάλο μέρος όμως οφείλεται σε επιχειρήσεις που προκλητικά αρνούνται να καταβάλουν τις οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Για τυχόν νέα περιστολή των ασφαλιστικών δικαιωμάτων δε θα φταίει ούτε η Τρόικα ούτε το ΔΝΤ. Θα φταίει η αδυναμία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την εισφοροδιαφυγή.
Η αποτυχία είναι παταγώδης στο μέτωπο των νοσοκομείων. Το πρόβλημα των προμηθειών των νοσοκομείων είναι περίπλοκο. Οι προμηθευτές δίνουν ό,τι μεγιστοποιεί τα κέρδη τους, σε τιμές πολλάπλάσιες του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Ενώ όμως στην υπόλοιπη Ευρώπη αποπληρώνονται σε 40 ημερολογιακές ημέρες, στην Ελλάδα είχαν πέντε ολόκληρα χρόνια απλήρωτοι. Έπρεπε λοιπόν η αρμόδια Υπουργός να διαπραγματευτεί με τους προμηθευτές για να εισπράξουν τα χρεωστούμενα υλικά σε εύλογες τιμές και να συγκροτήσει μηχανισμό γρήγορης αποπληρωμής τους, με αντάλλαγμα υλικά σε ευρωπαϊκές και όχι τριτοκοσμικές τιμές. Αντ' αυτού περιφέρονταν από κανάλι σε κανάλι εκφωνώντας δεκάρικους για το κάπνισμα. Ούτε γι αυτό φταίνε η Τρόικα και το ΔΝΤ.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του προς τους δημοσιογράφους ο Πρωθυπουργός σηματοδότησε μια δραματική αλλαγή στην εξωτερική του πολιτική, ή για την ακρίβεια, ευθυγράμμισε την εξωτερική πολιτική του με αυτή των Σαμαρά - Καρατζαφέρη. Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, απέρριψε μετά από μήνες εκκωφαντικής σιωπής, την πρόταση που επανειλημμένα έχει διατυπώσει ο Τούρκος ομόλογός του, για συμφωνία αμοιβαίας μείωσης των εξοπλισμών. Σημειωτέον ότι, μόνο για το 2010 προβλέπονταν αγορές νέων οπλικών συστημάτων - δε μιλάμε για αναλώσιμα ή για πυρομαχικά - ύψους 4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Κι όλα αυτά έγιναν εν μέσω εκκωφαντικής σιωπής από μέρους της Αριστεράς. Αν αναλογιστεί κανείς ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι απώλεσαν το 15% των αμοιβών τους για εξοικονόμιση 1 δισεκατομμυρίου ευρώ και ότι αυξήθηκε ο ΦΠΑ κατά 20% για 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ πρόσθετα έσοδα με αποτέλεσμα το πάγωμα της κατανάλωσης και την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας, αντιλαμβάνεται ότι είναι περιορισμένη, αν όχι ανύπαρκτη, η ευθύνη της Τρόικας και του ΔΝΤ για τις κοινωνικές επιπτώσεις του προγράμματος ανόρθωσης της Οικονομίας. Κρίμα που ένας πολιτικός, ο οποίος, ως Υπουργός Εξωτερικών της Κυβέρνησης Σημίτη, είχε το πολιτικό θάρρος να εργαστεί τόσο σκληρά για την επιτυχία του Σχεδίου Ανάν, ως Πρωθυπουργός υπέκυψε αμαχητί στους εμπόρους του θανάτου.
Στο μέτωπο της Παιδείας η κυβέρνηση πιστώνεται την τάξη που έβαλε στο θέμα των Κολλεγίων - αρκεί να εφαρμοστεί στην πράξη η σχετική ρύθμιση - καθώς και για την κατάθεση σειράς ιδεών προς την θετική κατεύθυνση - η κύρια αδυναμία τους ήταν η απόλυτη ασάφεια ως προς την κοστολόγησή τους - σχετικά με την αναβάθμιση της Α'βάθμιας και Β'βάθμιας εκπαίδευσης. εντούτοις η αρμόδια υπουργός φάνηκε απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της, αναμενόμενης λόγω των αλλαγών στο Ασφαλιστικό, μαζικής φυγής εκπαιδευτικών.
Αμφιλεγόμενο ήταν το έργο στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η Αστυνομία επανεμφανίσθηκε στους δρόμους, αποκαθιστώντας ένα έλάχιστο αίσθημα Ασφάλειας στους πολίτες. Σημαντικό και το ότι άρχισε επιτέλους να λειτουργεί η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ. Η περιφρόνηση όμως προς τα στοιχειώδη Ανθρώπινα Δικαιώματα (Πολυτεχνείο) στο βωμό της αποτελεσματικότητας καθιστά τον κ. Χρυσοχοΐδη εξαίρετο υπουργό για κυβέρνηση της ΝΔ, όχι ενός σοσιαλδημοκρατικού κόμματος.
Προς τη θετική κατεύθυνση, πέρα από τις όποιες επί μέρους ενστάσεις μπορεί να έχει κανείς ήταν το έργο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, όπως και του Υπουργείου Εσωτερικών. Οι τομές όμως που θεσμοθετήθηκαν, κινδυνεύουν να απαξιωθούν από την κυβερνητική αποτυχία στα μέτωπα της Οικονομίας. Γιατί ως γνωστόν «δει δη χρημάτων ω άνδρες Αθηναίοι και άνευ τούτων ουδέν εστί γενέσθαι των δεόντων».

Γιάννης Χρυσοβέργης

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ «ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΕΝ ΑΥΛΙΔΙ» ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Η αυλαία έπεσε! Ο κύβος ερρίφθη! Οι πολέμαρχοι πήραν την απόφασή τους. Η Ιφιγένεια πρέπει να θυσιαστεί για φυσήξει ούριος άνεμος στα πανιά της Ευρώπης. Ή, για να είμαστε ακριβέστεροι, για να μην τσακιστεί στα βράχια.
Ο Αγαμέμνων (εν προκειμένοις ο έλληνας πρωθυπουργός), είχε έντονες αντιρρήσεις. Κάτι δεν του άρεσε στο χρησμό του Κάλχα. Η πίεση όμως των άλλων βασιλέων (Ευρωπαίων ηγετών) ήταν αφόρητη. Κι η Ιφιγένεια (εν προκειμένοις η ελληνική κοινωνία) οδηγήθηκε στο θυσιαστήριο.
Εδώ σταματούν οι ομοιότητες με την τραγωδία του Ευριπίδη. Πρώτον, διότι ο ίδιος δεν άντεξε στην ιδέα του τόσο παράλογου φόνου και με ένα θαύμα του Δια, έστειλε την Ιφιγένεια ιέρεια στην Ταυρίδα. Δεύτερον, διότι, σε αντίθεση με την Ιφιγένεια, το μόνο φταίξιμο της οποίας ήταν ότι γεννήθηκε κόρη του Αγαμέμνονα, η ελληνική κοινωνία δεν είναι άμοιρη ευθυνών. Το αντίθετο μάλιστα. Από το 1982 και μετά έκανε ό,τιο περνούσε από το χέρι της για να βρεθούμε σε αυτή την κατάσταση. Τρίτον, διότι ουδείς μπορεί να εγγυηθεί πως η θυσία, με ή χωρίς θαύμα, θα σώσει την Ευρώπη.
Το τι θα συμβεί στην Ελλάδα το έχω ήδη περιγράψει. Έκρηξη της ανεργείας, μαζικές χρεοκοπίες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, δραστική περιστολή ατομικών ελευθεριών και, στην πιο υγιή περίπτωση, κοινωνική έκρηξη. Στη χειρότερη περίπτωση ένας «Μπερλουσκόπουλος» θα διακηρύξει την κάθαρση από τους «διεφθαρμένους πολιτικούς» και θα επιβάλει, αφού κερδίσει τις εκλογές, προσωπική δικτατορία.
Το ενδεχόμενο η θυσία της Ιφιγένειας να σώσει την παραπαίουσα Ευρώπη δε νομίζω ότι παρηγορεί κανέναν από εμάς, μιας και δεν προβλέπεται να ανήκουμε σε αυτούς που θα «σωθούν». Το ερώτημα όμως είναι αρκεί η θυσία της Ιφιγένειας; Ή θ' ακολουθήσουν κι άλλες Ιφιγένειες (Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία) χωρίς να σωθεί κανείς τελικά;
Στην πραγματικότητα αυτό που αναδεικνύεται είναι η παθογένεια της Ευρώπης του Μάαστριχτ. Αν θέλουμε κάτι να αλλάξει είναι γυρίσουμε τα ρολόγια στην πρό του Μάαστριχτ εποχή. Και να οδηγηθούμε σε μια νέα ευρωπαϊκή συνθήκη, που θα βάζει τις βάσεις για μια Ευρωπαϊκή Ένωση των πολιτών, της κοινωνικής αλληλεγγύης, των ομοσονδιακών θεσμικών οργάνων. Κλείνοντας οριστικά και αμετάκλητα το κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής ένωσης των Κρατών - μελών.
Στην αντίθετη περίπτωση, το τι θα συμβεί μας δίνουν ήδη μια πρόγευση οι πρόσφατες εκλογές στην Ουγγαρία. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που κλήθηκε να εφαρμόσει την ίδια πολιτική που καλείται να εφαρμόσει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ κατ' επιταγή του ΔΝΤ, έπεσε από το 45% πριν τέσσερα χρόνια, στο 19,5%. Το αντικατέστησε η εθνικιστική 52,5% και η φασιστική 16,5% δεξιά. Αν η πρώτη, που ήδη ελέγχει τα 2/3 της Βουλής, φανεί στοιχειωδώς συνεπείς με τις προεκλογικές της διακηρύξεις, η Ουγγαρία θα είναι το πρώτο Κράτος - μέλος της Ένωσης που θα αποχωρήσει στο διάστημα των επόμεων χρόνων. Αν δεν το κάνει, θα το κάνουν οι φασίστες που θα είναι η επόμενη πλειοψηφία.
Το να συμβολυν στα Κράτη - μέλη όσα προαλείφονται στην Ουγγαρία είναι πολύ πιο πιθανό από το να αλλάξει χαρακτήρα η ΕΕ Όμως, επειδή η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, καιρός είναι νομίζω να συστρατευτούμε με αυτούς που ονειρεύονται την αλλαγή της Ευρώπης.. Είναι η μόνη σωτηρία.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Σοβαρότητα: Πόσο την αντέχουμε;

Διαβάζω τις τελευταίες ημέρες πολλά και διάφορα για την προοπτική της χώρας μας να προσφύγει σε αυτό το ιδιότυπο «ταμείο» το οποίο έχει συγκροτήσει – όχι και τόσο λειτουργικά είναι η αλήθεια – η Ε.Ε και το eurogroup. Κάποιοι διαρρηγνύουν ήδη τα ιμάτιά τους φωνάζοντας «γιατί αργούμε; Όσο πιο γρήγορα πάμε εκεί, τόσο το καλύτερο»… Και ασκούν τη σχετική, θορυβώδη κριτική στην κυβέρνηση.
Άλλοι βέβαια υποστηρίζουν ότι «δεν πρέπει να προσφύγουμε σε αυτό το ιδιότυπο ΔΝΤ, το οποίο επιφυλάσσει κι άλλα επώδυνα μέτρα, αλλά πρέπει με ίδιες δυνάμεις να το αποφύγουμε»…
Οι μεν πρώτοι δεν λαμβάνουν υπ’ όψη τους ότι για να προσφύγουμε στο «ταμείο» αυτό, θα πρέπει πρώτα ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ να μην μπορούμε να δανειστούμε από τις αγορές τα χρήματα που χρειαζόμαστε και έπειτα, θα πρέπει να γίνει δεκτό το αίτημά μας ΟΜΟΦΩΝΑ από το eurogroup… Δεν μπορούμε δηλαδή όποτε μας καπνίσει να πάμε και να πούμε γεια σας, ήρθαμε, κατεβαίνετε τα λεφτά…
Οι δεύτεροι φαίνεται να αγνοούν την οικτρή πραγματικότητα… Ή καλύτερα, να την ξορκίζουν στον απήγανο. Και βέβαια θα ληφθούν κι άλλα οδυνηρά μέτρα. Και βέβαια, είτε εμπλακεί το ΔΝΤ είτε όχι, είτε προσφύγουμε στην «ύστατη λύση» είτε όχι, θα πρέπει να γίνουν τεράστιες αλλαγές στη λειτουργία του κράτους και ευρύτερα, στην οικονομική μας διάρθρωση. Τα όσα έχουν προταθεί μέχρι τώρα, ακόμα και η προοπτική μιας «εσωτερικής υποτίμησης» δεν θα πρέπει να αποκλείονται, στη φάση που έχει προχωρήσει η ασθένεια στο σώμα του ασθενή…
Για αυτό θα πρέπει να είναι όλοι επιφυλακτικοί και η όποια κριτική ασκείται, θα πρέπει να ασκείται με σοβαρότητα.
Εκτός κι αν ακόμα και αυτή την περίοδο, όπου πραγματικά παίζεται το μέλλον της χώρας, η ανευθυνότητα και ο νεοελληνικός σαχλαμαρισμός δεν εννοεί να εγκαταλείψει ούτε καν τις «βαρύγδουπες» αναλύσεις στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων…
Κώστας Λαγωνικάκος

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΓΙΝΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ

Η χθεσινή απόφαση του Ευρωγκρουπ να προχωρήσει στη συγκρότηση μηχανισμού προστασίας των Κρατών - μελών που θα βρεθούν σε αδυναμία αναχρηματοδότησης του εξωτερικού τους χρέους αλλάζει ριζικά το τοπίο στην ΕυρωπαΪκή Ένωση, καθώς σηματοδοτεί μια μεγάλη προσωπική πολιτική νίκη της Άγγελα Μέρκελ.
Η Γερμανίδα καγκελάριος επέβαλε τους πολιτικούς της όρους σε βάθος χρόνου. Η υποχώρησή της ως προς το μείγμα του δανεισμού της Ελλάδας ή οποιουδήποτε άλλου Κράτους - μέλους μικρή σημασία έχει.
Κατ' απαίτησή της ο μηχανισμός παρακολούθησης των οικονομιών της ευρωζώνης και οι διαδικασίες επιβολής μηχανισμών επιτήρησης και κυρώσεων θα τροποποιηθούν επί το αυστηρότερο. Κάτι, που μάλλον θετικό θα αποβεί, με την προϋπόθεση ότι θα κωδικοποιηθεί μια ενιαία μεθοδολογία τήρησης των στατιστικών στοιχείων σε όλη την Ευρωζώνη.
Κατ' απαίτησή της επίσης η βοήθεια προς όποιο Κράτος - μέλος βρεθεί σε αδυναμία θα συνίσταται, κατά τα δυο τρίτα σε διμερή δάνεια που θα συνάψουν άλλα Κράτη - μέλη με χαμηλά επιτόκια, αλλά πάντα επιτόκια της αγοράς, και κατά το ένα τρίτο σε δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Αυτό το σκέλος της απόφασης έχει πολλαπλές συνέπειες σε οικονομικό και σε πολιτικό επίπεδο.
Ο δανεισμός ενός Κράτους - μέλους της Ευρωζώνης από το ΔΝΤ, όταν θα συμβεί, θα έχει ως αποτέλεσμα την άμεση και δραστική υποτίμηση του ευρώ στις διεθνείς χρηματαγορές. Και τούτο γιατί στα έντεκα, χρόνια της ύπαρξης του το ευρώ συμπεριφέρεται ως ανταγωνιστικό προς το δολάριο νόμισμα. Αρνούμενη η ευρωζώνη να αντιμετωπίσει μόνη της τα προβλήματα ενός Κράτους - μέλους, τινάζει στον αέρα την ανταγωνιστικότητα του ευρώ.
Πέραν αυτού, ενδέχεται η απόφαση αυτή να έχει και άμεσες επιπτώσεις. Όπως επισήμανα στην προηγούμενη ανάρτηση, ένα μέρος της μείωσης του spread Ελλάδας - Γερμανίας οφείλεται στην αύξηση των επιτοκίων δανεισμού της Γερμανίας. Αν η τάση αυτή συνεχιστεί, τότε σύντομα τα επιτόκια δανεισμού θα πάψουν να είναι ελληνικό πρόβλημα και θα γίνουν πρόβλημα όλης της Ευρωζώνης, μηδέ της Γερμανίας εξαιρουμένης.
Ακόμα σοβαρότερες είναι οι πολιτικές επιπτώσεις της απόφασης αυτής. Συνιστούν ευθεία δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι δεν επιθυμεί περαιτέρω ενίσχυση των πολιτικών δεσμών προς την κατέυθυνση της ομοσπονδοποίησης. Λαμβανομένου δε υπ' όψιν ότι στην κίνηση αυτή πρωτοστατούν η Γερμανία και η Ολλανδία, δυο χώρες μέχρι τώρα πρωτοστατούσαν στην ενίσχυση των πολιτικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πολιτικό μέλλον της ΕΕ διαγράφεται αβέβαιο.
Τέλος, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη και μια έντονη αντίθεση στο εσωτερικό της άρχουσας τάξης, μεταξύ τραπεζών και βιομηχανικών ομίλων. Οι πρώτες επιθυμούν ένα ισχυρό ευρώ. Οι δεύτεροι μάλλον επιθυμούν ένα ασθενές ευρώ, για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας τωνμ προϊόντων τους στις διεθνείς αγορές. Η χθεσινή απόφαση σηματοδοτεί μια πολιτική νίκη των δεύτερων επί των πρώτων. Η απάντηση των τραπεζών ήρθε σε πρώτο χρόνο δια στόματος Τρισέ. Ο οποίος ανακοίνωσε ότι, ακόμα και υποβαθμισμένα, τα ελληνικά ομόλογα θα γίνονται δεκτά ως εγγυήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το 2011. Σε δεύτερο χρόνο ήρθε από τις αγορές με την αύξηση του επιτοκίου δανεισμού της Γερμανίας.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΝΑΣΑ Η ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ ΣΤΟΝ ΑΡΡΩΣΤΟ ΩΣΠΟΥ ΝΑ ΒΓΕΙ Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ;

Η ανακούφιση ήταν έκδηλη στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας όταν ανακοινώθηκε η γαλλογερμανική συμφωνία χθες, που στη συνέχεια επικυρώθηκε και από το Ευρωγκρουπ. Και δικαίως. Γιατί η απόφαση αυτό προσφέρει στην ελληνική κυβέρνηση αυτό που εδώ και δυο μήνες ζητούσε ματαίως από τους Ευρωπαίους εταίρους: μια σαφή πολιτική δήλωση στήριξης.
Αν όμως ο άμεσος κίνδυνος χρεοκοπίας εξέλιπε αυτό δε σημαίνει ότι τα πράγματα βαίνουν καλώς. Πολλά θα κριθούν στις επόμενες ημέρες, εβδομάδες, μήνες και χρόνια.
Το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να αποκλιμακωθεί το περιβόητο spread. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν θετικές, δεν είναι όμως βέβαιο ότι πράγματι είναι. Και τούτο γιατί ναι μεν το spread έπεσε από τις 320 μονάδες στις 300, αυτό όμως εν μέρει οφείλεται στην αύξηση των γερμανικών επιτοκίοων δανεισμού. Και, ανεξαρτήτως των γερμανικών επιτοκίων, για να μπορέσουν να αποδώσουν τα μέτρα που έχει πάρει η ελληνική κυβέρνηση, η ουσιαστική μείωση των επιτοκίων δανεισμού της χώρας είναι απαραίτητη.
Το δεύτερο που πρέπει να γίνει, εφ' όσον μειωθούν τα επιτόκια δανεισμού, είναι να αποδώσουν τα αναμενόμενα τα ειπρακτικού χαρακτήρα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση. Πράγμα καθόλου βέβαιο, διότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος η μείωση της κατανάλωσης να είναι τέτοια που να μην αυξηθούν άμεσα τα δημόσια έσοδα.
Το τρίτο είναι να μεταφερθεί στην πραγματική οικονομία η ανάσα ρευστότητας που πήραν οι τράπεζες, μετά την απόφαση του Τρισέ να γίνονται δεκτά ως εγγύηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τα ελληνικά ομόλογα και το 2011, ακόμα και υποβαθμισμένα. Πράγμα καθόλου βέβαιο, αν ληφθεί υπ' όψιν ότι τα 26 δισεκατομμύρια που διέθεσε πέρσι η προηγούμενη κυβέρνηση στις τράπεζες, δεν έφθασαν ποτέ στην αγορά.
Πρέπει, τέλος, να υπάρξουν ουσιαστικά κίνητρα για ανάπτυξη. Κίνητρα που δε μπορούν να αφορούν στη συμπίεση των μισθών, δεδομένου ότι είναι οι χαμηλότεροι της ευρωζώνης. Ούτε βέβαια και είναι βέβαιο ότι η ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας θα προσελκύσει επενδύσεις. Κι ο λόγος είναι απλός. Για τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 επενδύθηκαν 4 δισεκατομμύρια ευρώ σε υποδομές - δεν εννοώ τις αθλητικές εγκαταστάσεις και τη λεγόμενη Ασφάλεια των Αγώνων - σε διάστημα έξι χρόνων. Ποιο ήταν το ποσό των αντίστοιχων ιδιωτικών επενδύσεων; Ένα στρογγυλό μηδενικό. Και σε περιβάλλον Ευρωπαϊκής Ένωσης δε μπορεί μια κυβέρνηση να δημιουργεί κρατικές επιχειρήσεις. Επομένως... ίδωμεν.

Γιάννης Χρυσοβέργης