Πίκρα μεγάλη...

Τα όσα αναφέρει ο Καπλάνι και όσα συζητούνται για το θέμα των προχτεσινών γεγονότων με παρακινούν να κάνω μια αυτόνομη ανάρτηση.

Κατ’ αρχάς, σύμφωνα με όσα πληροφορούμαι, αυτοί που μεταχειρίστηκαν βία και έσπασαν, έκαψαν και λεηλάτησαν προχτές τη νύχτα ανέρχονται σε μερικές χιλιάδες κόσμου, όχι απαραίτητα νεαρών, αλλά και μεσηλίκων. Οι περισσότεροι συμμετείχαν προτρέποντας και αβαντάροντας ποικιλοτρόπως τις μικρές (δέκα – δεκαπέντε ατόμων) ομάδες «καταδρομέων» που δρούσαν εντελώς προστατευμένες από την υποστήριξη του πλήθους αυτού.

Οι ομάδες αυτές έχουν ποικίλες καταβολές. Κάποιες είναι αμιγώς αριστερόστροφες, αναρχικοί ή τέλος πάντων αυτό που λέμε «εξτρεμιστές της άκρας αριστεράς». Κάποιες άλλες είναι οργανωμένες ομάδες χουλιγκάνων που σχεδόν αποκλειστική δραστηριότητα είχαν την λεηλασία και τον παραδοσιακό πετροπόλεμο με τα ΜΑΤ.  Πέρα από αυτούς έδρασαν και ομάδες ακροδεξιών που κυρίως ενσωματώνονται στις ομάδες των χούλιγκαν. Και περιφερειακά, φυσικά, και αλλοδαποί…  

Κάποιος που συμμετείχε στις ομάδες των ακροαριστερών ανέφερε:

«Φυσικά και δρούσαν διάφορες ομάδες, αλλά εμένα δεν με ενδιαφέρει αυτό. Εγώ συμμετείχα μαζί με κάποιους άλλους σε συγκεκριμένες δράσεις, κάψαμε τράπεζες, καταστήματα αγοράς χρυσού κλπ… ακόμα και στην Τράπεζα της Ελλάδος μπήκαμε κάποια στιγμή, το πλήθος απ’ έξω μας προέτρεπε να την κάψουμε, αλλά εμείς κάπου κωλώσαμε, κομπλάραμε, προσωπικά ένοιωσα ένα δέος και γι αυτό φύγαμε χωρίς να κάνουμε κάτι. Παρόλο που ο κόσμος απ’ έξω φώναζε να την κάψουμε… Τα άλλα καταστήματα τα καίγανε άλλες ομάδες που δεν ξέρω τι ρόλο παίζανε…»

Κι όταν τον ρωτάς:

«Μα καλά, γιατί όλα αυτά; Δεν βλέπεις ορατό τον κίνδυνο όλα αυτά να είναι μεθοδευμένα, όλα αυτά να καθοδηγούνται από κέντρα που δεν γνωρίζεις; Δεν βλέπεις ότι κάποιοι μπορεί να εκμεταλλεύονται την δική σου δράση;»

Αυτό απαντά:

«Αδιαφορώ. Αυτοί τη δουλειά τους κι εμείς τη δικιά μας»…

Όποιος έχει κάνει τον κόπο να μελετήσει τα όσα λέει ο Στέλιος Ράμφος, όλα όσα έγιναν προχτές και όλα όσα θα γίνονται από δω και μπρος ανά τακτά χρονικά διαστήματα στο κέντρο των Αθηνών αλλά και στις άλλες πόλεις όπου ενδημεί κάποια στοιχειωδώς οργανωμένη νεολαία, αποτελούν τη φυσική εξέλιξη της κρίσης της νεοελληνικής κοινωνίας και κατ’ επέκταση των κοινωνιών της Ευρώπης.

Από τη μια η αναγκαστική επιλογή των πιο ανάλγητων νεοφιλελεύθερων μέτρων και της φτωχοποίησης από το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο και από την άλλη η ωμή, τυφλή και καταστροφική βία.

Δυστυχώς στις θυελλώδεις εποχές που έρχονται η αριστερά δεν έχει τίποτε άλλο να προτείνει. Πρόκειται για έναν παρακμιακό πολιτικό πόλο…

Κι αφού κατά συνέπεια δεν υπάρχει πολιτικός λόγος παρηγοριάς κι ελπίδας, η μόνη αντίδραση της νεολαίας είναι η φωτιά…

Όταν κάποιος καταστρέφει, καίει, λεηλατεί, είναι αδιάφορο με ποιόν το κάνει. Ποιος είναι ο διπλανός του. Εξ άλλου δεν πρόκειται να συζητήσει μαζί του.

Η καταστροφή δεν είναι γέννημα της αριστερής σκέψης, κάθε άλλο. Η καταστροφή είναι ο πολιτικός «λόγος» των απελπισμένων, των olvivados. Κι απελπισμένοι υπάρχουν παντού, όποια σημαία τυχαίνει να σηκώνουν, του Ολυμπιακού, της ΑΕΚ, της Αναρχίας, της Σβάστικας…

Δυστυχώς φίλοι μου, στη γενιά μας λαχαίνει να ζήσει την αθλιότητα…

Πίκρα μεγάλη… που λέει και μια διαφήμιση…

Κ.Λ.

Πόλη που καίγεται

Αναρτώ, από το protagon.gr  το εξαίρετο άρθρο τουΓκαζμέντ Καπλάνι για το συνεχώς ενισχυόμενο «κόμμα των νεοβαρβάρων». 

Με λίγα κείμενα τον τελευταίο καιρό έχω συμφωνήσει τόσο πολύ

Γιάννης Χρυσοβέργης

Χθες το βράδυ στην Αθήνα γεννήθηκε το «κόμμα των νεοβαρβάρων». Τα μέλη του δεν γοητεύονται καν από την παλιά επαναστατική ιδέα ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Γιατί απλά δεν έχουν κανέναν σκοπό εκτός από το μίσος. Μίσος για τους μπάτσους προπαντός. Μίσος για κάθε τι που συμβολίζει την πόλη. Δεν μετέχουν πραγματικά σε καμία ιδεολογική παράδοση. Είναι «παιδιά» ενός «αιώνιου παρόντος», χωρίς μνήμη, χωρίς παρελθόν και χωρίς όραμα για το μέλλον, εκτός από το  σύνθημα: «πόλη που καίγεται λουλούδι που ανθίζει». 

Αυτό το «σύνθημα» ενώνει ανθρώπους της άκρας αριστεράς και της άκρας δεξιάς, χούλιγκαν των γηπέδων και ανθρώπους του υποκόσμου, μειγνύοντας διάφορους «ρομαντικούς» ολοκληρωτικούς μύθους και πρακτικές αντάρτικου πόλεων.  

Το κόμμα των νεοβαρβάρων είναι η αντιστραμμένη αντανάκλαση της κύριας ιδέας και πρακτικής που ενσαρκώνουν τα ελληνικά πολιτικά κόμματα και μορφώματα, συστημικά και αντισυστημικά: η έχθρα για το κοινό αγαθό. Είναι η άλλη όψη του πλιάτσικου του κράτους, του κουκουλώματος της πραγματικότητας, της διαφθοράς, της διαπλοκής.  

Οι «κουκουλοφόροι» διώχνουν τους «αδύναμους», δεν αναγνωρίζουν κανένα πολιτικό ήθος, αυτοπροβάλλονται ως «ήρωες» - ενσωματώνοντας μια διάχυτη πολιτική κουλτούρα φανατισμού, ολοκληρωτισμού και «αντίστασης» που ξέρει να παράγει μόνο «ήρωες» και «προδότες». Είναι «παιδιά» μιας διάχυτης «λαϊκής κουλτούρας» που ανέχεται και βραβεύει την παραβατικότητα. Ενός ισχυρού αισθήματος δυσπιστίας και απαξίωσης των θεσμών και του πολιτικού συστήματος. 

Το κόμμα των νεοβαρβάρων θα μεγαλώσει εάν δεν αναδυθεί στην Ελλάδα μια νέα πολιτική τάξη και μια νέα κοινωνική κουλτούρα. Εάν η νέα γενιά της ακραίας αβεβαιότητας δεν βρει πολιτική και μιντιακή εκπροσώπηση.  
Αντί να μεταρρυθμιστεί το σύστημα μπορεί να προτείνει έκτακτα κατασταλτικά μέτρα. Σε αυτή την περίπτωση, θα κάνει το μεγαλύτερο δώρο στο κόμμα των νεοβαρβάρων: εκείνοι θέλουν τον πόλεμο και το Κράτος θα τους τον δώσει. Τα θύματα σε αυτή την περίπτωση θα είναι οι δημοκρατικοί θεσμοί και κάθε έννοια του κοινού αγαθού που δίνει νόημα στην παρουσία των ανθρώπων σε μια πόλη.  
Από εκεί και πέρα εάν κάτι μας έμαθε ο προηγούμενος αιώνας είναι ότι τα βάρβαρα μέσα γεννούν αναπόφευκτα έναν βάρβαρο κόσμο. Πόλη που καίγεται δεν είναι λουλούδι που ανθίζει. Είναι ο φασισμός και ο σταλινισμός που ανθίζει.

ΥΓ. Το ξέρω. Σήμερα θα πουν ότι η χθεσινή κόλαση ήταν «προϊόν προβοκάτσιας». Τόσα χρόνια η ελληνική κοινωνία έχει «προπονηθεί», από συστημικούς και αντισυστημικούς, ΜΜΕ και «λαϊκούς διανοούμενους», άκρα αριστερά και άκρα δεξιά, στην τέχνη του κουκουλώματος της πραγματικότητας. Και αυτό αποτελεί το κύριο εμπόδιο για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση της πραγματικότητας…

ΜΑΝΙΑΚΟΙ ΠΥΡΟΜΑΝΕΙΣ ΚΙ ΑΝΙΚΑΝΟΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΕΣ

Η έκρηξη βίας που τόσους ξάφνιασε και μας σόκαρε όλους απόψε, μόνο απρόβλεπτη δεν ήταν.

Και δυστυχώς δεν είναι παρά μια πρώτη γεύση των όσων πρόκειται να ακολουθήσουν.

Πολύ περισσότερο που οι πολιτικές ηγεσίες της χώρας έχουν επιλέξει να συμπεριφέρονται είτε ως μανιακοί πυρομανείς, είτε ως ανίκανοι πυροσβέστες. 

Μπορεί να φαίνεται μακάβριο αλλά ίσως να είναι θείο δώρο που τα επεισόδια και οι εμπρησμοί ξεκίνησαν πριν τις ομιλίες της πολιτικής ηγεσίας στη Βουλή.

Ως μανιακός πυρομανής συμπεριφέρθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Με μια ομιλία στην οποία προσπάθησε να μας πείσει ότι «δε θέλουν να μας τιμωρήσουν οι εταίροι μας. Απλώς έχουν μια άλλη αντίληψη για τα πράγματα, στην οποία η έννοια της αλληλεγγύης δεν υπάρχει και θέλουν να μας τη μεταφέρουν... γιατί έχουν την πλειοψηφία και τα λεφτά». Κι ακόμα ότι «την αρνητική εικόνα για την Ελλάδα στην Ευρώπη δε δημιουργούν οι εμπρηστικές δηλώσεις του Σόιμπλε, της Ολλανδής Επιτρόπου, του εκπροσώπου του κ. Όλι Ρεν ή του κ. Γιουνκέρ, αλλά η Σλοβακία η Σλοβενία και η Μάλτα». Και φυσικά το πρόβλημα είναι «οι κοινωνικοί εταίροι, που κρύβονται πίσω από τη Βουλή και την Κυβέρνηση».

Ως μανιακός πυρομανής  συμπεριφέρθηκε ο Γιώργος Παπανδρέου. Το μόνο που είχε να μας πει ήταν ότι «το πελατειακό σύστημα είναι μορφή εξάρτησης», ότι «τώρα είναι η ώρα της υπευθυνότητας», ότι «δε θα παίξουμε την Ελλάδα σε μια ζαριά» κι ότι η κυβέρνησή του «έσωσε την υπόσταση του ελληνικού Κράτους». 

Ως μανιακός πυρομανής συμπεριφέρθηκε ο Αντώνης Σαμαράς. Ο οποίος, αφού κατακεραύνωσε τους θιασώτες του Μνημονίου - μόνο ειδικό δικαστήριο δε ζήτησε - κατέληξε με το αμίμητο «δεν αλλάξαμε απόψεις, τα πράγματα αλλάξανε».

Μακράν χειρότερος όλων υπήρξε χωρίς καμιά αμφιβολία ο Λουκάς Παπαδήμος. Ο οποίος δε δίστασε να «υπερασπιστεί τους ανέργους» δηλώνοντας ότι «η μείωση των μισθών θα δημιουργήσει μεσοπρόθεσμα (δηλαδή μετά από 4-5 χρόνια και βλέπουμε) θέσεις εργασίας». Κι ακόμα ότι «η μείωση των συντάξεων θα ευνοήσει, μεσοπρόθεσμα, τους χαμηλοσυνταξιούχους».

Είναι προφανές ότι οι άνθρωποι αυτοί ζουν σε παράλληλο σύμπαν. Στο οποίο δεν υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι τρέφονται σε συσσίτια, δεν υπάρχουν ένα εκατομμύριο άνεργοι, 1,2 εκατομμύρια υποαπασχολούμενοι και άγνωστος αριθμός εργαζομένων που έχουν 3-10 μήνες απλήρωτοι.

Είναι προφανές επίσης ότι η αλαζονεία τους, η αμετροέπειά τους κι ο πολιτικός τους αυτισμός μόνο με της Μαρίας Αντουανέτας μπορούν να συγκριθούν. 

Κι είναι προφανές ότι, κάθε φορά που μιλάνε, βάζουν στον πειρασμό της βίας ακόμα και βουδιστή καλόγερο.

Απέναντι σε αυτό τον εσμό των μανιακών πυρομανών βρίσκεται αντιμέτωπο ένα ασύντακτο μπουλούκι ανίκανων πυροσβεστών. Για τις πολιτικές ηγεσίες της Αριστεράς ο λόγος. 

Οι οποίες, επί δυο χρόνια αρνιόντουσταν να αποδεχτούν ότι η χώρα έχει χρεοκοπήσει - το ΚΚΕ συνεχίζει να το αρνείται.

Οι οποίες επί δυο χρόνια αρνιόντουσταν να προτείνουν μια εναλλακτική πρόταση στον μνημονιακό κρετινισμό - το ΚΚΕ κι αυτό αρνείται να το κάνει, παραπέμποντας στο σοσιαλιστικό παράδεισο, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που οι παππάδες ζητούν από τους πιστούς να υποφέρουν χωρίς να βαρυγκομούν, γιατί θα ανταμειφθούν στο σοσιαλιστικό παράδεισο, που θα είναι γεμάτος από ουρί και θα υπάρχουν βουνά από πιλάφι και ποτάμια από μέλι.

Οι οποίες επί δυο χρόνια στήριξαν τις υστερικές αντιδράσεις των ανώτερων στρωμάτων της μεσαίας τάξης, που αρνούνταν - κι ακόμα αρνούνται - να αναλάβουν το μερίδιο της ευθύνης που τους αντιστοιχεί.

Οι οποίες, ακριβώς λόγω της προηγούμενης συμπεριφοράς τους, στάθηκαν ανίκανες - αν όχι αδιάφορες - στη συγκρότηση και υπεράσπιση κόκκινων γραμμών προστασίας της φτωχολογιάς.

Οι οποίες παρακολουθούν με αυταρέσκεια τη δημοσκοπική τους εκτόξευση και βαυκαλίζονται πως τάχατες η Αριστερά είναι, για πρώτη φορά από το 1945, ίση προς ίση με τη Δεξιά (βλ.σχετικό άρθρο στην ΑΥΓΗ της 11ης Φεβρουαρίου) χωρίς να τις απασχολεί η ολοένα πιο εκκωφαντική αποχή των πολιτών από κάθε απόπειρα οργανωμένου κοινωνικού αγώνα.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που αυτές οι πολιτικές ηγεσίες της Αριστεράς είδαν στη χθεσινοβραδυνή έκρηξη βίας μονάχα προβοκάτορες -οι οποίοι σαφώς και υπήρξαν και το ερώτημα ποιος ήταν ο παρακρατικός μηχανισμός που τους κινητοποίησε είναι σοβαρό - και όχι ότι ένα κομμάτι της κοινωνίας, ιδίως της νεολαίας, έχει κατρακυλήσει σε μια ωμή βία χωρίς αρχές, χωρίς στόχους και με απόλυτη απέχθεια προς κάθε τι το όμορφο (η λύσσα με την οποία οι εμπρηστές επιτέθηκαν στα ελάχιστα εναπομείναντα νεοκλασικά κτίρια της πόλης δεν είναι τυχαία).

Κι επειδή ούτε η πολιτική ηγεσία των τέως μεγάλων κομμάτων είναι σε θέση να συνειδητοποιήσει ότι με τις επιλογές της και, κυρίως, με την προκλητική συμπεριφορά της απλώς επιταχύνει την πορεία της χώρας προς την άτακτη χρεοκοπία, ούτε οι ηγεσίες της πολύμορφης Αριστεράς είναι σε θέση να αξιοποιήσουν το ρόλο που τους έχουν αναθέσει οι πολίτες και να αρθώσουν συγκροτημένες ενελλακτικές προτάσεις εξόδου από τον όλεθρο, τα όσα είδαμε χθες δεν είναι παρά το πρελούδιο ενός εφιάλτη. Η Ελλάδα που γνωρίσαμε καταρρέει με πάταγο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

 

Αυτό θα το διαβάσετε;

Αναρτώ άρθρο του Γιάννη Βαρουφάκη για τη νέα δανειακή σύμβαση από το protagon.gr

Το άρθρο αυτό το προσυπογράφω, τονίζοντας τη συγκεκριμένη φράση του συντάκτη: «η ανειλικρινής αποδοχή... όρων που ήταν αδύνατον να τηρηθούν..., και τους οποίους δεν είχε σκοπό να τηρήσει, καθιστά την {Ελλάδα} το ίδιο ένοχη με {τους ευρωπαίους εταίρους } οι οποίοι επέβαλαν όρους που δεν είχαν το δικαίωμα να επιβάλουν». 

Θεωρώ πως δεν υπάρχει φράση η οποία να συνοψίζει καλύτερα τις ευθύνες της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και του Γιώργου Παπανδρέου προσωπικά. Τα υπόλοιπα είναι θέματα κοινής λογικής.

Γιάννης Χρυσοβέργης 

 

Το Μνημόνιο, που κάποιοι δεν διάβασαν πριν υπερψηφίσουν, βασιζόταν στην λογική ότι χωρίς τα δάνεια των €110 δις που προέβλεπε:

1. το ελληνικό κράτος θα εξαναγκαζόταν σε στάση πληρωμών η οποία θα μας έθετε για τουλάχιστον 10 χρόνια εκτός αγορών
2. δεν θα υπήρχαν αρκετοί πόροι για να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις
3. δεν θα δινόταν χρόνος στην ελληνική οικονομία να ανακάμψει και να παραγάγει τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα μας επέτρεπαν να κάνουμε βήματα πίσω από το χείλος της χρεοκοπίας.

Τότε κάποιοι είχαμε πει ότι αυτό το τρίπτυχο αποτελούσε επικίνδυνη φαντασίωση. Καθώς οι όροι για να πάρουμε το δάνειο εγγυόντουσαν την υφεσιακή δίνη στην οποία θα εισερχόταν η χώρα, τα πλεονάσματα του (3) δεν θα παράγονταν, το σημείο (1) δεν θα το αποφεύγαμε έτσι κι αλλιώς, και, για αυτό τον λόγο, θα επιστρέφαμε θέλοντας και μη στο (2), στην σημερινή κατάσταση που το κράτος, αφού χρεώθηκε με την μερίδα του λέοντος του δανείου-μαμμούθ των €110 δις και πάλι αδυνατεί να καλύπτει τα έσοδά του.
Από αυτές εδώ τις σελίδες, τον Απρίλη του 2010, σε άρθρο με τίτλο «Το πρώτο τάνγκο στην ευρωζώνη» είχα γράψει τα εξής:
«[Ο] φόβος μου είναι ότι οδεύουμε στον δρόμο που χάραξε η Αργεντινή του 2002. Κάθε μέρα που περνά τα δάνεια που παίρνουμε… μου θυμίζουν τα δάνεια του ΔΝΤ προς την Αργεντινή της περιόδου 1998-2002: Δάνεια που μας κρατούν εντός του ευρώ προσωρινά αλλά τα οποία κάποια στιγμή δεν θα μπορέσουμε να αποπληρώσουμε. Και τότε; Το 2002 η χώρα του τάνγκο (ας με συγχωρήσουν οι φίλοι Ουρουγουανοί που το διεκδικούν) προέβη και σε στάση πληρωμών αλλά και σε απώλεια ενός (ουσιαστικά) κοινού νομίσματος δολαρίου-πέσος με τέσσερα χρόνια και 50 δις δολάρια μεγαλύτερη καθυστέρηση από όσο έπρεπε. Το 2012 τι επιφυλάσσει σε εμάς; Νομίζω ότι μας επιφυλάσσει ένα εκ των ακόλουθων δύο σεναρίων:
(1) Στάση πληρωμών που όμως θα έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος λόγω ενός απίστευτα αναποτελεσματικού δανεισμού δεκάδων δις ευρώ του οποίου η μόνη λογική εν τέλει είναι η καθυστέρηση της στάσης πληρωμών ώστε να διασωθούν οι Γερμανικές τράπεζες που θα χρησιμοποιήσουν τον χρόνο που εμείς "αγοράζουμε" (δανειζόμενοι) εκ μέρους τους ώστε να προλάβουν να πουλήσουν τα ομόλογά μας.
(2) Την συνειδητοποίηση εκ μέρους της Γερμανίας ότι, αν θέλουν να κρατήσουν το ευρώ ως έχει, δηλαδή να αποτρέψουν αλυσιδωτές κρίσεις τύπου Αργεντινής εντός της ευρωζώνης, θα πρέπει επί τέλους να κατανοήσουν ότι μία πραγματική οικονομική ενοποίηση, ιδίως μετά από μια παγκόσμια οικονομική κρίση τύπου 1929 ή 2008, απαιτεί ανακύκλωση των πλεονασμάτων - δηλαδή, πολιτική και δημοσιονομική ενοποίηση.
Αν κρίνουμε από τις έως τώρα συμπεριφορές των βορείων εταίρων μας, οδεύουμε ολοταχώς προς το πρώτο σενάριο.»
Κάπως έτσι έχουν εξελιχθεί τα πράγματα. Η Γερμανία έχει βρεθεί σε αδιέξοδο που η ίδια δημιούργησε στον εαυτό της, επικουρούμενη βέβαια από τους δικούς μας φωστήρες, που δεν μπόρεσαν να διανοηθούν μια στάση πληρωμών (τότε που το ΑΕΠ μας ήταν 15% μεγαλύτερο απ’ ότι σήμερα και τα χρέη μας 20% μικρότερα). Η καλύτερη αφήγηση της οικονομικής αποτυχίας και πολιτικής αστοχίας του πρώτου Μνημονίου της χώρας μας δόθηκε από τον Keynes το… 1920. Τότε ήταν που είχε γράψει τις ακόλουθες αράδες:
"... η ανειλικρινής αποδοχή... όρων που ήταν αδύνατον να τηρηθούν..., και τους οποίους δεν είχε σκοπό να τηρήσει, καθιστά την {Ελλάδα} το ίδιο ένοχη με {τους ευρωπαίους εταίρους } οι οποίοι επέβαλαν όρους που δεν είχαν το δικαίωμα να επιβάλουν." (*)
Προφανώς τα παραπάνω δεν είναι ακριβώς τα λόγια του Keynes. Είναι όμως πολύ κοντά. Το μόνο που άλλαξα ήταν εκεί που εκείνος έγραφε {Γερμανία} εγώ έγραψα {Ελλάδα} και αντί για {τους Συμμάχους} που ανέφερε εκείνος, αντικατέστησα τις λέξεις { τους ευρωπαίους εταίρους }. Η ουσία όμως είναι ακριβώς η ίδια: Οι ισχυροί προσέφεραν μια συμφωνία στους αδύναμους υπό όρους που ούτε οι μεν είχαν δικαίωμα να επιβάλουν ούτε οι δε να αποδεχθούν. Συνένοχοι σε μια τέτοια λογικά ατέρμονη συμφωνία, οι ηγέτες μας, Έλληνες και Γερμανοί, έσπρωξαν και τις δύο χώρες μας βαθύτερα στην Κρίση του Ευρώ. Πρόκειται για μια πρωτοφανή πολιτική αποτυχία στα χρονικά της παγκόσμιας ιστορίας (για πληρέστερη παρουσίαση της αποτυχίας αυτής δείτε αυτό το πρόσφατο άρθρο στην ιστοσελίδα του CNN).
Θα μου πείτε, περασμένα-ξεχασμένα. Μακάρι. Να όμως που το ένα λάθος οδηγεί κατ’ ευθείαν στο επόμενο. Σήμερα, αρχές 2012, παρά το γεγονός ότι έχουμε όλα τα στοιχεία, και όλη την εμπειρική γνώση, που χρειαζόμαστε για να κατανοήσουμε πως η λογική του Μνημονίου (που περιστρέφεται γύρω από τον άξονα «νέα δάνεια– βαθύτερη λιτότητα») καταποντίστηκε, έχουμε μια κυβέρνηση (εθνικής ενότητας μάλιστα) που έχει στόχο ένα νέο Μνημόνιο.
Μήπως το νέο Μνημόνιο έχει μάθει από τα παθήματα του προηγούμενου; Σε καμία περίπτωση. Η συνταγή είναι η ίδια: Άλλες δεκάδες δις με στόχο την αποπληρωμή προηγούμενων δανείων, υπό τον όρο ακόμα μεγαλύτερης αφαίμαξης της ενεργούς ζήτησης της ελληνικής οικονομίας, και με την κούφια «υπόσχεση» για ανάπτυξη μέσω διαρθρωτικών αλλαγών και ενός στρεβλού, διεφθαρμένου και αναποτελεσματικού ΕΣΠΑ.
Μήπως υπάρχουν νέα επιχειρήματα για να αποδεχθούμε την νέα Μνημονιακή συμφωνία; Ας δούμε ποια επιχειρήματα ακούγονται υπέρ της υπογραφής της: Χωρίς αυτήν, μας λένε,

1. το ελληνικό κράτος θα εξαναγκαστεί σε στάση πληρωμών τον Μάρτιο η οποία θα μας θέσει εκτός του ευρώ

Αυτό είναι! Το εξής ένα επιχείρημα! Δεν υπάρχει άλλο. Προσέξτε πως τα (2) και (3) που είχαμε στην περίπτωση του πρώτου Μνημονίου δεν υπάρχουν πια. Μας τελείωσαν. Κανείς δεν τολμά πλέον να μιλά για μισθούς και για συντάξεις καθώς η γερμανική πλευρά το έχει ξεκαθαρίσει: ό,τι πάρει το ελληνικό κράτος από τούδε και στο εξής θα πρέπει να το χρησιμοποιεί για να αποπληρώνει τους τραπεζίτες, το ΔΝΤ, την ΕΕ και την ΕΚΤ. Τελεία και παύλα. Άρα, η νέα δανειακή συμφωνία προβλέπει δάνεια για την αποπληρωμή δανείων. Μήπως όμως έτσι δοθεί η ευκαιρία στο ελληνικό κράτος να αρχίσει κάποια στιγμή να αποπληρώνει να χρέη του και να ξαναγίνει αξιόπιστο;
Μήπως ισχύει το μέρος (3), βλ. στη αρχή του άρθρου, της λογικής του αρχικού Μνημονίου; Σε καμία των περιπτώσεων! Επ’ ουδενί! Γιατί είμαι τόσο κάθετος; Επειδή αυτό μας λέει ακόμα και το ΔΝΤ. Τι λέει δηλαδή; Ότι για να τιθασευτεί το ελληνικό χρέος, και να μπει η Ελλάδα στην τροχιά της αποπληρωμής των χρεών της, θα πρέπει να ισχύσουν ταυτόχρονα οι εξής προϋποθέσεις: (α) Η οικονομία μας να μπει σε ρυθμούς μεγέθυνσης της τάξης του 2% από το πρώτο εξάμηνο του 2012, (β) ο πληθωρισμός να μην ξεπερνά το 2%, (γ) να πετύχει 100% το κούρεμα (το κατ’ ευφημισμόν γνωστό και ως PSI) και (δ) να εισπράξει το δημόσιο €50 δις από ιδιωτικοποιήσεις. Σε μια οικονομία που αντί να μεγεθύνεται φθίνει με ρυθμό -7%, με το κούρεμα να αποδίδει πολύ λιγότερα στην πράξη από αυτά που θα ανακοινωθούν, με τις ιδιωτικοποιήσεις να αδυνατούν να αποδώσουν όταν οι αξίες όλων των περιουσιακών στοιχείων καταρρέουν, κλπ., τα παραπάνω αποτελούν σενάριο νοσηρής και κακόβουλης φαντασίας.
Οπότε, λοιπόν, μένουμε με το εξής ένα επιχείρημα: Να υπογράψουμε την συμφωνία γιατί αλλιώς θα βρεθούμε εκτός ευρώ. Πόσο όμως στέκει αυτή η απειλή; Έστω ότι έρχεται η 20η Μαρτίου, η μέρα που το δημόσιο πρέπει να καταβάλει €14 δις στους δανειστές του, και η κυβέρνηση ανακοινώνει πως η πληρωμή αυτή αναβάλλεται μέχρι νεοτέρας, έως ότου η Ευρωπαϊκή Ένωση μας παρουσιάσει ένα Σχέδιο Λύσης το οποίο, αντίθετα με τον τραγέλαφο της 27ης Οκτωβρίου, να έχει έστω και μια μικρή ελπίδα να βάλει την χώρα (αλλά και την υπόλοιπη ευρωζώνη, ιδίως την περιφέρεια) σε τροχιά επιστροφής από την κόλαση. Τι θα γίνει τότε; Θα μας διώξουν από το ευρώ;
Κατ’ αρχάς, δεν μπορούν να το κάνουν μέσα από θεσμοθετημένες διαδικασίες. Π.χ. ακόμα και να ψηφίσουν οι υπόλοιποι 17 του eurogroup υπέρ της αποπομπής της Ελλάδας, η απόφαση αυτή δεν έχει καμία νομική ή ουσιαστική σημασία. Το μόνο που μπορεί να γίνει είναι η ΕΚΤ να δηλώσει πως δεν δέχεται πλέον ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, και του ελληνικού δικαίου, ως εχέγγυα για την χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε ασφυξία στις ελληνικές τράπεζες, με σημαντική πιθανότητα να αναγκαστούν να θέτουν όριο αναλήψεων στους αποταμιευτές τους. Μια τέτοια εξέλιξη, λένε πολλοί, θα ανάγκαζε την ελληνική κυβέρνηση να εγκαταλείψει το ευρώ, τυπώνοντας ξανά δραχμές ώστε να τροφοδοτούνται οι τράπεζες. Θα μου επιτρέψετε να πω ότι πρόκειται και άλλο ένα κενό περιεχομένου επιχείρημα. Τέσσερεις είναι οι λόγοι που δεν στέκει:
Πρώτον, μια τέτοια επιθετική κίνηση της ΕΚΤ θα είχε μεγαλύτερο κόστος για εκείνη, και την Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας, από ότι για την (ήδη ρημαγμένη) ελληνική οικονομία. Από τότε που ξεκίνησε η Κρίση, η φυγή κεφαλαίων από την περιφέρεια προς την Γερμανία και την Ολλανδία έχουν δημιουργήσει (εντός του συστήματος της ΕΚΤ) χρέη των Κεντρικών Τραπεζών της Περιφέρειας προς τις Κεντρικές Τράπεζες των χωρών του πυρήνα της τάξης των €600 δις. Από αυτά, €250 δις έχει λαμβάνειν μόνο η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας από τις Κεντρικές Τράπεζες της Ελλάδας, Πορτογαλίας, Ισπανίας και Ιρλανδίας. Μια κίνηση αποκλεισμού των ελληνικών τραπεζών από το σύστημα αυτό απειλεί με άμεση κατάρρευση ολόκληρο το σύστημα εσωτερικού δανεισμού της ευρωζώνης.
Δεύτερον, οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη καταθέσει ό,τι ομόλογα είχαν στην ΕΚΤ και έχουν ήδη λάβει ρευστότητα στην βάση αυτών των χάρτινων τίτλων. Το πουλί, με άλλα λόγια., έχει πετάξει. Τώρα πια, καταθέτουν στην ΕΚΤ ως εχέγγυο ότι «πατσαβούρι» βρουν. Αν πει η ΕΚΤ ότι δεν τα δέχεται αυτά τα «πατσαβούρια», τότε πρέπει να κάνει κάτι αντίστοιχο και για τα «πατσαβούρια» των ιταλικών, των ισπανικών, των πορτογαλικών τραπεζών. Τότε, όμως ευρώ γιοκ.
Τρίτον, η ΕΚΤ γνωρίζει ότι αν η Ελλάδα επιστρέψει στην δραχμή, σε περίπτωση που η παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες μειωθεί απότομα, οι τράπεζές μας θα έχουν ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα (καθώς τα δάνεια που έχουν λάβει είναι σε ευρώ, ενώ η νέα δραχμή που θα λαμβάνουν από την Τράπεζα της Ελλάδας θα χάνει αξία με το δευτερόλεπτο), όπως άλλωστε και οι έλληνες καταθέτες (των οποίων οι καταθέσεις θα απολέσουν εν μία νυκτί τουλάχιστον την μισή τους αξία). Άρα, η ΕΚΤ γνωρίζει ότι, ακόμα κι αν κινηθεί επιθετικά δημιουργώντας ασφυξία στις ελληνικές τράπεζες, η Ελλάδα δεν έχει λόγο να επιστρέψει στην δραχμή.
Τέταρτον, ό,τι και να λένε, δεν έχει δημιουργηθεί κανένας μηχανισμός που θα σταματήσει την αποδιάρθρωση του ευρώ μετά την αποχώρηση της Ελλάδας από αυτό. Κανένας. Σε μερικές μέρες, μετά από μια τέτοια κίνηση της ΕΚΤ, η ίδια η Γερμανία θα βάλει μπροστά το σχέδιο του Νέου Μάρκου, καθώς το κόστος στήριξης της εναπομείνασας ευρωζώνης θα ανέλθει στα πολλά τρις.
Καταλήγουμε λοιπόν στο απλούστατο συμπέρασμα ότι η υπογραφή από την Ελλάδα του νέου πακέτου Μνημονίου 2 –  PSI στερείται οποιασδήποτε λογικής. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα στους πολιτικούς μας, και ιδίως στον κ. Σαμαρά ο οποίος, υποτίθεται, απέρριψε την λογική του πρώτου Μνημονίου: Πώς θα το υπογράψετε; Πάλι θα αποφύγετε να το διαβάσετε σε μια ύστατη προσπάθεια να προσποιηθείτε ότι, δεν μπορεί, κάποια λογική θα έχει;
Και για να μην νομίζετε ότι την πιο πάνω ανάλυση την ενστερνιζόμαστε μόνο κάποιοι περίεργοι «εγχώριοι», επιτρέψτε μου να κλείσω με ένα απόσπασμα από πρόσφατο άρθρο του ανταποκριτή των Financial Times στην Washington, Alan Beattie:
«Μια φτωχή χώρα της περιφέρειας ενθαρρύνθηκε να γίνει μέλος μιας κακοσχεδιασμένης νομισματικής ένωσης των πλούσιων χωρών οι οποίες κυριαρχούσαν σε αυτήν. Αυτές οι χώρες, αφού επέβαλαν κανόνες δανεισμού για τους συμμετέχοντες στην νομισματική τους ένωση, ήταν οι πρώτες που τους παραβίασαν. Και το έκαναν χωρίς να υποστούν καμία συνέπεια. Λόγω εφησυχασμού και αναποτελεσματικών κανόνων στις χρηματαγορές, και δεδομένης της έλλειψης επενδυτικών ευκαιριών στις αργοκίνητες οικονομίες τους, ενθάρρυναν τις τράπεζές τους να δανείζουν χωρίς μέτρο στην χώρα αυτή. Κι όταν αυτά τα δάνεια «έσκασαν», οι κυβερνήσεις των πλούσιων κρατών έτρεξαν να διασώσουν τις τράπεζές τους φορτώνοντας με νέα δάνεια την ελλειμματική κυβέρνηση της περιφέρειας. Αργότερα απαίτησαν και την τοποθέτηση τοποτηρητή στην χώρα αυτή με νομική ισχύ να προβαίνει σε κατασχέσεις φόρων από τους πολίτες της.»
Το ερώτημα, επαναλαμβάνω, είναι: Οι βουλευτές που θα κληθούν να ψηφίσουν αυτή την νέα Συνθήκη των Βερσαλλιών, για δεύτερη φορά σε δύο χρόνια, με τι ψυχολογικό τέχνασμα θα πείσουν τον εαυτό τους ότι υπερψηφίζοντάς την κάνουν καλό στον τόπο; Πάλι θα αποφύγουν να την διαβάσουν;

(*) “Dr. Melchior: A Defeated Enemy” στα Two Memoirs του John Maynard Keynes (1949), όπως αυτά ανατυπώθηκαν στο Collected Writings, Vol. X: Essays in Biography, σελ. 428. Την παραπομπή αυτή την είχα χρησιμοποιήσει στις 20 Μαΐου του 2010 σε άρθρο με τίτλο «Ο Θυμός της Γερμανίας».

ένα άρθρο των πρωταγωνιστών

ΤΟ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ, Η ΤΡΟΪΚΑ ΚΑΙ... Η ΡΩΣΙΚΗ ΑΡΚΟΥΔΑ

Εν μέσω πυρετωδών διαπραγματεύσεων για τη νέα δανειακή σύμβαση και τους όρους της αυξάνονται, σε Ελλάδα και Δυτική Ευρώπη, οι δηλώσεις επωνύμων και οι δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι τόσο σε επίπεδο κοινής γνώμης, όσο και σε επίπεδο ελίτ, οδεύουμε προς ένα βίαιο διαζύγιο Ελλάδας και Ευρώπης. Με τη Ρωσία να παρακολουθεί τις εξελίξεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το 80% των Γερμανών είναι ενάντιο σε περαιτέρω βοήθεια προς την Ελλάδα, κατέδειξαν δυο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, τη στιγμή που το 53% των Γερμανών επιθυμεί την αποβολή της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Ανάλογα είναι τα δημοσκοπικά δείγματα σε Ολλανδία, Δανία, Αυστρία, Φιναλανδία. 

Την ίδια στιγμή, στις ελληνικές δημοσκοπήσεις, μολονότι  η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει πάντα «υπέρ της παραμονής στο ευρώ», αυξάνει σταθερά, και ήδη έχει υπερβεί το 30%, το ποσοστό αυτών που ονειρεύονται «επιστροφή στη δραχμή».

Η δραματική μοναξιά των ελλήνων διαπραγματευτών και η απελπισμένες δηλώσεις του Ευάγγελου Βενιζέλου το Σάββατο το βράδυ είναι ενδεικτικές. 

Δεν υπάρχει λόγος να επιμείνουμε σε δυο παραδοχές οι οποίες εκλαμβάνονται ως αξιώματα ένθεν κακείθεν και έχουν οδηγήσει τόσο την ελληνική όσο και την ευρωπαϊκή πλευρά σε ακραίες απόψεις: 

1. Τη λανθασμένη πεποίθηση των Δυτικοευρωπαίων ότι ο ελληνικός λαός θα δεχθεί οιαδήποτε θυσία, προκειμένου να παραμείνει στην Ευρωζώνη.
2. Την εξ ίσου λανθασμένη άποψη του ελληνικού πολιτικού συστήματος, πως μπορεί να φροντίζει την εκλογική του πελατεία αγνοώντας τις υποδείξεις των εταίρων της χώρας, σε ό,τι αφορά στην απελευθέρωση των προστατευμένων επαγγελμάτων, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής και πως, ό,τι κι αν γίνει, οι «κουτόφραγκοι δε θα μας αφήσουν να χρεοκοπήσουμε».

Εκείνο που πλέον έχει σημασία είναι ότι, ο μέσος Ευρωπαίος, χάρη στη συστηματική δουλειά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των «λαϊκών» ΜΜΕ έχει ανασύρει όλα τα ρατσιστικά στερεότυπα σε βάρος των Ελληνών.

Εκείνο που επίσης  έχει σημασία είναι ότι ο μέσος Έλληνας, που στα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια είχε σιγά-σιγά αποβάλει την εξ ίσου ρατσιστική του απέχθεια προς τη Δύση, αισθάνεται ότι η Ευρώπη τον πρόδωσε. Και το συναίσθημα αυτό της προδοσίας είναι ανάλογο του αντίστοιχου μετά από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Με δεδομένο λοιπόν το διαζύγιο του ελληνικού λαού - της πλειοψηφίας για την ακρίβεια - με την Ευρώπη,  το οποίο είναι θέμα χρόνου να πάρει θεσμική μορφή, οι εναλλακτικές λύσεις για την Ελλάδα είναι δυο: είτε η προσκόλληση στο τουρκ,ικό άρμα, είτε η προσκόλληση στο ρωσικό άρμα. Με το δεύτερο να έχει μια ξεχωριστή θέση στο συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων, που ούτε ο σκληρός αντικομμουνιστικός αγώνας της περιόδου 1930-1974 δεν κατόρθωσε να εκθρονίσει.

Και με μια σημαντική διαφορά. Τότε, το σύνολο του πολιτικού συστήματος, με εξαίρεση το ΚΚΕ, ήταν εκ πεποιθήσεως στραμμένο προς τη Δύση, με μια ιδεολογική προσήλωση που του αφαιρούσε κάθε πολιτική αυτονομία. Κι όταν το πολιτικό σύστημα ήταν αδύναμο, υπήρχαν ισχυροί παρακρατικοί μηχανισμοί για να εξασφαλίσουν, δια πυρός και σιδήρου, την παραμονή της Ελλάδας στο δυτικό χώρο επιρροής.

Σήμερα,  τα πράγματα είναι διαφορετικά. Τα 38 χρόνια Δημοκρατίας συνέβαλαν στην εξάρθρωση των παρακρατικών μηχανισμών καταστολής. Επιπλέον, ένα σημαντικό κομμάτι του πολιτικού συστήματος, η Νέα Δημοκρατία,  το ΛΑΟΣ, αλλά και η πλειονότητα των ψηφοφόρων του ΚΚΕ στρέφουν το βλέμμα προς τη Ρωσία (παρ' όλο που η ηγεσία του ΚΚΕ έχει τον τελευταίο καιρό πάρει σαφείς αποστάσεις από αυτήν. Και το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα είναι παντελώς ανυπόληπτο.

Όμως τα όσα συμβαίνουν δεν αφήνουν αδιάφορη τη Ρωσία, η οποία ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, προωθεί αργά αλλά σταθερά τις θέσεις της στην Ελλάδα. 

Επί πρωθυπουργίας Κώστα Καραμανλή οι ελληνορωσικές σχέσεις υπήρξαν καλύτερες από ποτέ. Με αποτέλεσμα να διαταραχτούν, σε κάποιες περιπτώσεις, οι διπλωματικές ισορροπίες.

Κύριος μηχανισμός διείσδυσης τηε ρωσικής πολιτικής στην Ελλάδα είναι η Εκκλησία. 

Επίσης ο μηχανισμός εκείνος της Νέας Δημοκρατίας, που κινείται γύρω από τον Κώστα Καραμανλή, τον Αντώνη Σαμαρά και, φυσικά, τη Μονή Βατοπεδίου. Δεν είναι τυχαίο το ότι, με το ξέσπασμα της κρίσης, το ελληνικό διαδίκτυο κατακλύσθηκε από εκείνο το απίστευτο παραμύθι για δήθεν «ρωσική προσφορά να δανειοδοτήσει την Ελλάδα με 0% επιτόκιο». την ίδια στιγμή που η Ρωσία στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πρωτοστατούσε στην προσπάθεια για δανεισμό της Ελλάδας με όσο το δυνατόν πιο υψηλλά επιτόκια. 

Δεν είναι επίσης τυχαία η μεγαλοπρεπής υποδοχή του Εφραίμ από τον Πούτιν τον περασμένο Νοέμβριο, ούτε η πέρα από κάθε λογική διπλωματικής αβροφροσύνης αντιδράσεις της Ρωσίας στην προφυλάκιση του τελυταίου. Όπως δεν είναι τυχαίο και το πρόσφατο ταξίδι του Αντώνη Σαμαρά, εν μέσω κρίσιμων διαπραγματεύσεων με την Τρόικα, στη Ρωσία.

Οι λόγοι του ρωσικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα είναι προφανείς. Η Ρωσία, με την ανατροπή του Καντάφι και την επικείμενη, αργά ή γρήγορα, του αλ Άσαντ στη Συρία, έχει βρεθεί χωρίς το παραμικρό στήριγμα στη Μεσόγειο, για πρώτη φορά από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Κι αυτό ακριβώς σε μια εποχή που αρχίζει και πάλι να ορθώνει το ανάστημά της ως υπερδύναμης. Επιπλεον της προσφέρεται η ευκαιρία να ασκεί πίεση στην Τουρκία, ανεξαρτήτως του ότι οι σχέσεις τω δυο χωρών διάγουν την καλύτερη περίοδό τους, από την εποχή του Κεμάλ Ατατούρκ.

Προφανείς όμως είναι και οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης μετατροπής της Ελλάδας σε ρωσικό δορυφόρο. Όλο το δημοκρατικό κεκτημένο των τελευταίων 38 χρόνων θα πάει περίπατο. Τη χώρα θα κυβερνά η ρωσική Μαφία και όσοι εναντιώνονται στις επιθυμίες της θα δολοφονούνται μέρα -μεσημέρι, χωρίς ποτέ οι φονιάδες να τιμωρούνται.

Ευφάνταστα σενάρια; Μακάρι. Όμως πρέπει όλοι να έχουν στο νου τους ένα πράγμα. Η Ελλάδα δεν ενδιαφέρει πλέον πολιτικά την Ευρώπη. Οι ΗΠΑ, εξασθενημένες από τους πολέμους χωρίς αποτέλεσμα σε Ιράκ και Αφγανιστάν, δεν επιθυμούν άλλες εμπλοκές και, σε κάθε περίπτωση, έχουν περιορισμένη ικανότητα καθορισμού των εξελίξεων στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Και στη Ελλάδα, οι δυνάμεις που θέλουν και θα προσπαθήσουν να αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι περιορισμένης επιρροής.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Το σκίτσο που φιλοξενείται στην ανάρτηση είναι από ρωσικό διαδικτυακό τόπο. αν και η καλλιτεχνική ποιότητά του είναι κάτω του μετρίου, ο επί της άρκτου καβαλάρης που πυροβολεί είναι ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο έτερος, που εφορμά δίκην Κοζάκου με τη σπάθα στο χέρι είναι ο Αντώνης Σαμαράς

Σύντομη ενημέρωση για τη συνθήκη ACTA

Η συνθήκη ACTA, που έχει ήδη υπογραφεί από αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, αποσκοπεί στην προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, όμως μπορεί να έχει πολύ σοβαρές παρενέργειες στην ελεύθερη διακίνηση πληροφορίας μέσω διαδικτύου. Η συνθήκη αυτή θα ισχύσει εφόσον επικυρωθεί από το Ευρωκοινοβούλιο, τον επόμενο Ιούνιο. Στο σύνδεσμο http://www.freeweird.com/2012/01/what-is-acta.html θα βρείτε ένα ενδιαφέρον άρθρο για τη συνθήκη αυτή και τις συνέπειές της. Ωστόσο, για μια σύντομη ενημέρωση σας παραπέμπω στον παρακάτω σύνδεσμο, όπου υπάρχει ένα ενδιαφέρον βιντεάκι
 http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=63JyXmu0fqM
Είναι σημαντικό να γίνει κάποια κινητοποίηση, μήπως και βάλει φρένο το Ευρωκοινοβούλιο σε αυτήν την ιστορία.

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

Η ΝΕΑ ΔΑΝΕΙΑΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ, ΤΟ ΖΑΛΟΓΓΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΥΓΚΙ

Οι εξωφρενικές, αλλά απολύτως αναμενόμενες, απαιτήσεις της Τρόϊκα για άμεση μείωση των κατώτατων μισθών, έβγαλαν στο κλαρί μέχρι κι αυτούς που μέχρι χθες ελεεινολογούσαν κάθε επικριτική στη διαχείρση της χρεοκοπίας του ελληνικού Κράτους φωνή.

Η κατάπτυστη απαίτηση της γερμανικής κυβέρνησης προκάλεσε ως και «την εθνική υπερηφάνεια» του Ευάγγελου Βενιζέλου. 

Η απορία όμως είναι δεδομένη: όταν σε ένα λαό αφήνεις μονάχα την επιλογή ανάμεσα στο Κούγκι και στο Ζάλογγο τι σε κάνει να πιστεύεις ότι δε θα προτιμήσει το πρώτο;

 Το να επιδιώξει κανείς να αντικρούσει, με λογικά επιχειρήματα και αριθμούς, τις απαιτήσεις των δανειστών είναι καταφανώς παράλογο, μιας και η όλη τους συμπεριφορά βασίζεται σε δυο αξίες: «Ου με πείσης κ' αν με πείσοις» και «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν».

Το να επιδιώξει να κατανοήσει κανείς τη συμπεριφορά αυτή από το γεγονός και μόνο ότι η προηγούμενη κυβέρνηση υπέγραφε, αποδεδειγμένα πλέον, λευκά χαρτιά, αδυνατώντας στη συνέχεια να υλοποιήσει τις υποσχέσεις της οριακή και μόνο αξία έχει, μιας και τις απαιτήσεις των δανειστών δε διατυπώνουν τα εδώ εκτελεστικά όργανα, αλλά οι ηγεσίες των οργανισμών που εκπροσωπούν.

Από εκεί και πέρα είναι απορίας άξιο πώς μια σειρά επιφανών απολογητών της πολιτικής της προηγούμενης και αυτής της κυβέρνησης διεκδικούν τον τελευταίο μήνα ρόλους Βελουχιώτη και Πασιονάριας. Σίγουρα οι έντιμοι αυτοί πολίτες δεν ξύπνησαν μια μέρα αναφωνώντας «τυφλός(ή) ήν και ανέβλεψα», πολύ δε περισσότερο δεν άλλαξαν ύφος και ήθος. Μάλλον η μείωση της τηλεθέασης του δελτίου του τηλεοπτικού σταθμού στον οποίο εργάζονται τους ενόχλησε και άλλαξαν άποψη μέσα σε μια νύχτα.

Είναι προφανές επίσης ότι οι κατάπτυστες αξιώσεις της γερμανικής κυβέρνησης - τα έσοδα του ελληνικού Κράτους να διατίθενται αποκλειστικά και μόνο στην ικανοποίηση του χρέους και ο ορισμός ανθυπάτου με δικαίωμα αρνησικυρίας στις αποφάσεις της Βουλής των Ελλήνων - έθεσαν τα μέρη της «συμμαχία των προθύμων» που κυβερνούν αντιμέτωπα με την πολιτική τους επιβίωση.

Κι ο λόγος είναι απλός. Οι ιταμές αυτές αξιώσεις, που διατυπώθηκαν ταυτόχρονα και με τρόπο που δε σηκώνει αντίρρηση, κατέστησαν σαφές στην ελληνική μεσαία αστική τάξη πως ό,τι κι αν συμβεί, θα πεινάσει.

Και βεβαίως αυτός που ήδη δεν έχει να φάει, όπως κι αυτός που μέχρι σήμερα συναινούσε στα όσα γίνονταν με την ελπίδα πως «θα τη βγάλει καθαρή», αλλά τώρα διαπιστώνει πως δεν έχει καμιά ελπίδα, δε νοιάζεται για το αν όταν θα πεινάει το νόμισμα της χώρας θα είναι η δραχμούλα ή το ευρώ. 

Πολύ περισσότερο δεν τον νοιάζουν οι επιπτώσεις που θα έχει για την «Ενωμένη Ευρώπη» η άτακτη χρεοκοπία της Ελλάδας. Αντιθέτως, έχοντας την αίσθηση ότι δεν υπάρχει ελπίδα, ένα και μόνο πράγμα θα επιδιώξει: να πάρει μαζί του στην κόλαση δικαίους και αδίκους.

Αυτό ακριβώς το συναίσθημα έχει απλωθεί με τέτοια ταχύτητα στην ελληνική κοινωνία τις τελευταίες ημέρες που απειλεί τα πάντα: κόμματα, συνδικαλιστικές ηγεσίες, ΜΜΕ που διακρίνονται ως απόστολοι της φιλελεύθερης ορθοδοξίας, προέδρο της Δημοκρατίας, Βουλή, με δυο λόγια όχιο μόνο το σύνολο των προσώπων που εκπροσωπούν τους θεσμούς, αλλά και τους ίδιους τους θεσμούς. Ακόμα χειρότερα, κανενός δεν καίγεται καρφάκι ως προς το με τι θα αντικαταστήσει το κοινοβουλευτικό θεσμικό πλαίσιο.

Σε αυτό το σκηνικό του ανεμοστρόβιλου που θα σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του, η μόνη ελπίδα να διασωθεί η Δημοκρατία, ως σύνολο αξιών, ως τρόπος πολιτκής εκπροσώπησης και ως πολιτισμός, είναι οι δυνάμεις της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς και της Οικολογίας να αξιώσουν από κοινού την εξ αρχής επαναδιαπραγμάτευση όλων όσων έχουν γίνει τα τελευταία δυο χρόνια στην Ελλάδα. Απειλώντας, και στην ανάγκη πραγματοποιώντας την απειλή, να βάλουν φωτιά στα τόπια.

Προϋπόθεση για να συμπεριφερθούν όμως έτσι είναι να πάρουν χαμπάρι ότι, αν θέλουν η Ελλάδα να μείνει μέρος του συνόλου που αποκαλείται Ευρώπη, προϋπόθεση είναι να παραμείνει Δημοκρατία. Και για να συμβεί αυτό, πρέπει η Δημοκρατία ν' αποδείξει ότι δεν περισσεύει κανεις. 

Αντιθέτως, όσο θα προβάλλουν την ανάγκη «ευρωπαϊκής λύσης» χωρίς να προσδιορίζουν με σαφήνεια ότι αυτή η ευρωπαϊκή λύση πρέπει να υπάρξει με όρους κοινωνικής αλληλεγγύης, οι καρικατούρες του Μουσολίνι και του Εμβέρ Χότζα που καιροφυλακτούν, σύντομα θα αξιοποιήσουν την οργή των πεινασμένων, όπως ονειρεύονται.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Ακόμα λίγος Αγγελόπουλος

Σήμερα διάβασα στην ιστοσελίδα της "Καθημερινής" ένα ενδιαφέρον κείμενο του Νίκου Ξυδάκη για το έργο του Αγγελόπουλου. Αξίζει να διαβαστεί και να συζητηθεί.

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

Η αισθητική της ήττας


Tου Nικου Γ. Ξυδακη

Το έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου προκάλεσε αναρίθμητες ερμηνείες και συγκρούσεις, ιδίως εντός συνόρων, όπου είχε φανατικούς φίλους και φανατικούς πολέμιους - διότι στο εξωτερικό ήταν ευρέως αποδεκτός, και σεβαστός. Πώς αλλιώς όμως; Ο Αγγελόπουλος εικονογράφησε κυρίως την Ελλάδα, με μελαγχολικές ελεγείες και βαριά φορτία συμβολισμών, με ακραίο φορμαλισμό και απόλυτο πάγωμα των συναισθημάτων. Η Ελλάδα του είναι μια χώρα μυθική που κείτεται στις στάχτες της ήττας και της διάψευσης, βουλιάζει στην απώλεια, είναι μια χώρα ήττας και πικρού αναστοχασμού. Από τα ’70s της Αναπαράστασης και του Θίασου, την Ελλάδα του Εμφυλίου, έως τα σκοτεινά τούνελ της Δραπετσώνας, την Ελλάδα της χρεοκοπίας.

Χριστιανός ευσεβιστής κατά τα νεανικά του χρόνια, αριστερίζων και άθεος κατά την ωριμότητα, έχτισε έναν καλλιτεχνικό κόσμο απ’ όπου απουσιάζουν ηχηρά ο ερωτισμός, το λαϊκό στοιχείο, τα αισθήματα - δηλαδή ό,τι σφραγίζει τον νεοελληνικό βίο στα μάτια ιθαγενών και ξένων. Ο ευσεβισμός συναιρούμενος με την Αριστερά απέφερε έναν ιδιότυπο πουριτανισμό, τέτοιον που εξόρισε οποιαδήποτε ερωτική σκηνή με κάποια θερμοκρασία από τις ταινίες του, εξόρισε το λαϊκό στοιχείο ως παραγωγό διονυσιασμού και αταξίας, εξόρισε τα αισθήματα ως επαφή, ώσμωση και ανταλλαγή υγρών. Οι άνθρωποι στο αγγελοπουλικό σύμπαν είναι Προμηθείς, μοναχικοί, μόνοι ενώπιον της ιστορίας που τους συντρίβει, ή το πολύ τους γνέφει κάτι αδιόρατο που μόνο αυτοί αντιλαμβάνονται.

Υψηλός φορμαλισμός. Οχι με τον τρόπο του Ιταλού Αντονιόνι που κορυφώνεται στα σύμβολα μα βαθμιαία αφήνεται στα αισθήματα ή του Γερμανού Φασμπίντερ, του μελοδραματικού - διονυσιακού που εκκινεί από τον ωμό νατουραλισμό και κορυφώνεται στον σπαρακτικό φορμαλισμό του Querelle. Πάντως υψηλός φορμαλισμός με χαρακτήρα, με υπογραφή. Δεν ήταν όμως μόνο ένας φορμαλισμός εξ επιλογής και από ιδιορρυθμία, δεν ήταν ο φορμαλισμός ενός ρηχού ναρκισσιστή. Αντιθέτως, φρονώ ότι αυτή η κατεψυγμένη, υπερκαλαίσθητη φόρμα, η σταθερή απομάκρυνση από το ζέον βίωμα και το κινδυνώδες συναίσθημα, το μακρινό αργόσυρτο πλάνο, η καταστολή της θυμικής αντίδρασης του θεατή, ήταν η απόσταση που έπαιρνε από τη ζωή ένας ευαίσθητος, τραυματισμένος άνθρωπος, που δεν έβρισκε απαντήσεις στα οδυνηρά ερωτήματα, ένας μονήρης που δεν τον χωρούσε ο τόπος του. Μάλλον, ένας άνθρωπος διαπορών, περιπλανώμενος στην πραγματικότητα του αίματος και της θηριωδίας που διαμόρφωσαν τα νεανικά του χρόνια, και εντέλει αποστρέφει το πρόσωπό του από τη σάρκα και το χώμα· βουλιάζει στα σύμβολα, τις ιδέες. Θρηνεί για την αποϊεροποίηση του κόσμου, πενθεί την έκλειψη των ηρώων. Ετσι όμως αποστρέφει το βλέμμα του και από τη ζωή εν όλω και θεραπεύει μια ορισμένη ηττολαγνία πλασμένη με αισθητικούς και ιδεολογικούς όρους.

Υπό μία έννοια, ο τέτοιος κόσμος του Αγγελόπουλου είναι ο κόσμος της μεταπολεμικής ελληνικής Αριστεράς, της ηττημένης, που αναδιπλώθηκε μέσα στην ήττα της και τράφηκε από αυτήν, χωρίς ποτέ να την ξεπεράσει, να περάσει σε άλλη ιστορική φάση, να αντιληφθεί μια νέα πραγματικότητα και να αναμετρηθεί με άλλες προκλήσεις. Σαν να κόλλησε ο χρόνος στη Βάρκιζα του θρήνου, και όχι στη Λαμία του Αρη. Κι έτσι παρήγαγε ποίηση ήττας, ταινίες ήττας, τραγούδια ήττας, ιδεολογία ήττας, ήθος ήττας. Κατά κάποιο τρόπο, ξεχάστηκε ο κλέφτης και ο αντάρτης, ο άτακτος και ο οραματιστής, θάφτηκε το ηρωικό στοιχείο. Επικράτησε ο μικροαστός, ο μικρομεσαίος επιβιωτής, «αυτός που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι και λέει: καλά είμαι εδώ» του Κατσαρού, ο οποίος επιπλέον ενώ χτίζει τριάρι με αντιπαροχή και υλικά κατεδαφίσεως ταυτοχρόνως και κατά αντιδιαστολή τραγουδάει νοσταλγικά το γεράνι και την αυλίτσα.

Ο αντιρεαλισμός του Αγγελόπουλου, τα ιδεολογικά και συμβολικά του φορτία, ενώ φαίνεται να συνομιλούν με ήρωες, ουσιαστικά πραγματεύονται την ήττα, τη διάψευση και την απουσία ηρώων. Την απουσία νοήματος, την απουσία ζωής εντέλει. Εξ ου και οι ταινίες του όχι μόνο δεν ήταν λαϊκές, αρεστές και αποδεκτές από τον λαό, αλλά έφερναν αδιαφορία, χασμουρητά και δυσφορία στις μάζες. Οπως και η Αριστερά της ίδιας εποχής.

Με όλα αυτά δεν θέλω να αποτιμήσω καλλιτεχνικά το έργο του Αγγελόπουλου, ούτε να βρω ιστορικά λιποβαρή την Αριστερά στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Οχι. Αλλά να, μες στις ταινίες του περνούν η Ελλάδα, η ζωή, οι δικές του αντιφάσεις, οι δικές μας αντινομίες, διαθλασμένα, πρισματικά, μαγικά. Αρκούντως αληθινά.

ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΤΡΙΩΔΙΟ: ΑΝΤΙ ΝΑ ΜΑΣΚΑΡΕΥΟΝΤΑΙ ΑΥΤΟΙ ΠΕΤΟΥΝ ΤΙΣ ΜΑΣΚΕΣ

Ο άνθρωπος που επί δυο χρόνια είναι υπουργός δηλώνει ανερυθρίαστα ότι ψήφισε το Μνημόνιο χωρίς να το έχει διαβάσει.

Οι κατ' επάγγελμα «επαναστάτες» του ΚΚΕ μπλοκάρουν το Χίλτον και στη συνέχεια τα μαζεύουν και φεύγουν κακήν κακώς, μόλις μαθαίνουν ότι η Τρόικα ζήτησε την επέμβαση της Αστυνομίας.

Ο Αντώνης Σαμαράς ονειρεύεται, επίσης ανερυθρίαστα, να καταστήσει την Ελλάδα παράδεισο για τη ρωσική Μαφία.

Κι οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, που επί δυο χρόνια υπερψήφιζαν τα πιο ανάλγητα κι αντικοινωνικά μέτρα, αποκτούν ξαφνικά ευαισθησίες προκειμένου να προστατέψουν τα συντεχνιακά συμφέροντα των φαρμακοποιών.

Παράξενοι άνθρωποι. Τόσα χρόνια μασκαράδες και μες στο τριώδιο βρήκαν να ρίξουν τις μάσκες.

Η απίστευτης ιταμότητας δήλωση του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ότι ψήφισε το Μνημόνιο χωρίς να το διαβάσει θα ήταν τροφή για επιθεωρήσεις αν οι πράξεις του εν λόγω κυρίου - και όχι μόνο βεβαίως - δεν ήταν υπαίτιες για την απίστευτη δυστυχία στην οποία έχουν περιέλθει πολλές χιλιάδες ανθρώπων, όχι μόνο από αυτούς που «δεν τα έφαγαν» μαζί με τον κύριο Πάγκαλο, αλλά και αρκετοί από αυτούς που πανηγύριζαν για τα κοκκαλάκια που τους πετούσε.

Ο άνθρωπος αυτός, που ισχυρίζεται ότι επιθυμεί να διεκδικήσει την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, επικαλέστηκε το ελαφρυντικό της ηλιθιότητας, για να ξιφουλκήσει κατά της πολιτικήςπου επί δυο χρόνια εφάρμοζε. Θα μπορούσαμε να του το είχαμε αναγνωρίσει το ελαφρυντικό αυτό. Αν ταυτόχρονα με αυτές τις δηλώσεις είχε υποβάλει την παραίτησή του και είχε δηλώσει πως δεν θα ξαναζητήσει την ψήφο μας. 

Δεν το έκανε και η συμπεριφορά του είναι ύβρις προς το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Ακόμα χειρότερα, αφαιρεί από τον κοινοβουλευτισμό τα τελευταία ίχνη ηθικής του νομιμοποίησης κι ανοίγει διάπλατα την πόρτα των αυταρχικών λύσεων.

Σήμερα το πρωί το ΠΑΜΕ έκανε έκπληξη στην αντιπροσωπεία της διαβόητης Τρόϊκα. Εκατοντάδες μέλη του είχαν δημιουργήσει μια αλυσίδα γύρω από το ξενοδοχείο Χίλτον εμποδίζοντας την έξοδο των ανθυπάτων των δανειστών. 

Πράξη εντελώς φυσιολογική και θεμιτή από πλευράς ενός κόμματος που εδώ και δυο χρόνια καλεί το λαό σε ανυπακοή κατά της Νέας Τάξης. Που θα ήταν ακόμα πιο συνεπής και φυσιολογική, αν οι «κομμουνιστές» επέμεναν στον αποκλεισμό του ξενοδοχείου και μετά από το αίτημα των «μισητών» εκπροσώπων της Τρόικα προς την Αστυνομία να διαλύσει τους διαδηλωτές.

Κανείς δεν τους ζητάει να έκαναν γιούργια εφ' όπλου λόγχη στο ξενοδοχείο. Αλλά η μη βίαιη παραμονή τους έξω από αυτό, η άρνησή τους να υπακούσουν στην εντολή της Αστυνομίας να διαλυθούν, που θα υποχρέωνε την τελευταία να τους συλλάβει όλους θα ήταν η μοναδική σύμφωνη με τα συνθήματά τους πράξη. Και συνάμα δημιουργική. Θα είχαν δώσει ένα απτό παράδειγμα αντίστασης στην κοινωνία.

Πλην φευ. Πριν προλάβει η Αστυνομία να τους πει ότι η «σεμνή τελετή» πρέπει να λάβει τέλος γιατί αυτοί που είναι μέσα έχουν και δουλειές τα μάζεψαν και «διελύθησαν ησύχως».

Αισθανόμενος προφανώς ότι μετράει μέρες για να ανακηρυχθεί πανηγυρικά πρωθυπουργός ο πρόεδρος της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αντώνης Σαμαράς εγκατέλειψε το μάταιο τούτο τόπο και επισκέφθηκε τη Ρωσία. Όπου βεβαίως τον περίμεναν κάτι συναντήσεις με δευτεροκλασάτα τσιράκια του Πούτιν και μια υπόσχεση ότι αύριο, θα έχει μια συνάντηση της ξεπέτας με το Ρώσο Πρωθυπουργό (καμιά σχέση με τις δόξες του Εφραίμ).

Ενδιαφέρον έιχαν οι δηλώσεις του «μελλοντικού πρωθυπουργού» της χώρας (σα να μου θυμίζει έναν αυριανό ηγέτη του ΠΑΣΟΚ αλλά ας μην το κάνουμε θέμα). Υποσχέθηκε την αναθέρμανση των ελληνορωσικών σχέσεων και άφθονες ρωσικές επενδύσεις στην Ελλάδα.

Τι να πρωτοευχηθεί κανείς, να πουλάει φούμαρα ή να είναι ειλικρινής; Γιατί αν υλοποιηθεί η απειλή για ρωσικές επενδύσεις στην Ελλάδα, πρέπει να θυμηθούμε ότι στη Ρωσία οι μόνοι που διαθέτουν σήμερα χρήμα είναι το οργανωμένο έγκλημα. 

Το οποίο, αν κρίνουμε κι από την πρόσφατη σύλληψη στην Αθήνα ενός Γεωργιανού αρχιμαφιόζου, καταζητούμενου σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, που όμως είχε την ευχέρεια να μπαινοβγαίνει στην Ελλάδα με πλαστά ρωσικά διαβατήρια και να δωροδοκεί, κατά τον ισπανικό τύπο, με 800.000 ευρώ Έλληνες αστυνομικούς που είχαν επιχειρήσει στο παρελθόν να τον συλλάβουν, βλέπει την Ελλάδα σαν ξερολούκουμο.Τι το καλύτερο από μια χώρα της ΕΕ για ασφαλές καταφύγιο;

Βεβαίως αν οι εναγκαλισμοί της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ με το ρωσικό οργανωμένο έγκλημα ευωδοθούν, θα ακολουθήσουν τεκτονικές αλλαγές στην ελληνική πολιτική και την οικονομία. Και τα ρωσικά πολιτικά ήθη, με τις δολοφονίες δημοσιογράφων και άλλων «ενοχλητικών» στη μέση του δρόμου, θα επεκτασθούν και στην Ελλάδα.

Και, μέρες που είναι, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ αποφάσισαν να ψηφίσουν κατά συνείδηση, λέει. Το ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν κανένα ηθικό ενδοιασμό όταν εδώ και δυο χρόνια ψήφιζαν νόμους που ξεπουπούλιαζαν μισθούς, συντάξεις και εργασιακές σχέσεις, που απαξίωναν κάθε κοινωνικό αγαθό, είναι «εντελώς συμπτωματικό».

Το ότι επιδείκνυαν πρωτοφανή κωλυσιεργία όταν έπρεπε να νομοθετήσουν για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής, το ότι εξεγείρονταν κάθε φορά που επιχειρούνταν να περάσει μια νομοθετική ρύθμιση που προσπαθούσε να θέσει κάποιους κανόνες παιγνιδιού στην επιχειρηματική δραστηριότητα και στη διαχείριση του περιβάλλοντος είναι «εντελώς συμπτωματικό».

Το ότι οι ίδιοι άνθρωποι απέκτησαν αντιρρήσεις συνείδησης όταν επρόκειτο να ψηφίσουν ένα νόμο που, εν μέσω σωστών και στραβών, έπληττε παγιωμένα συμφέροντα ευνοημένων κοινωνικών ομάδων είναι επίσης «εντελώς συμπτωματικό».

Το ότι υπερψήφισαν τη σημερινή κυβέρνηση ακριβώς για να πάρει αυτά τα μέτρα και να παγιώσει όσα αντικοινωνικά μέτρα δεν είχε προλάβει να παγιώσει η προκάτοχός της είναι επίσης «συμπτωματικό».

Παράξενο τριώδιο. αντί να μασκαρεύονται αυτοί πετούν τις μάσκες.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Θανάτων συνέχεια...

Συγκλονίζει ο θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Δεν είναι τόσο το ότι πέθανε στα 77 του χρόνια, αν και μέχρις εδώ φαινόταν ( και ήταν ) απόλυτα ενεργός και δημιουργικός… Είναι ο τρόπος που πεθαίνει κανείς… Η στιγμή… Και ο τόπος.
Πέθανε καθώς γύριζε την τελευταία του ταινία σε ένα σκοτεινό δρόμο της Δραπετσώνας, χτυπημένος άσχημα από ένα διερχόμενο μηχανάκι… Εύστοχα έγραψε ο Γιώργος ότι «πέθανε στις επάλξεις» σαν καλός στρατιώτης της τέχνης, υπηρετώντας την με τη συνέπεια και την αυστηρότητα ενός ταλιμπάν.
Θυμάμαι τον Αγγελόπουλο σε μια πρόσφατη (ίσως τελευταία του) συνέντευξη. Είχε πει «φοβάμαι» γι αυτό που έρχεται… Είχε περιγράψει τον εαυτό του ως έναν «εν συγχύσει αριστερό» και είχε εκφράσει την απογοήτευσή του για «την κομματικοποίηση της Αριστεράς»…
«Χρειάζεται μια άλλου είδους παρέμβαση στην κοινωνία» είχε πει και εννοούσε φυσικά κάτι βαθύτερο από την πολιτική.
Παρότι ευρωπαίος, δυτικόστροφος, αγνόησε μέχρι το τέλος την χολιγουντιανή διάσταση της εμπορικότητας στην τέχνη που υπηρετούσε. Στη συνέντευξη τον είχαν ρωτήσει αν μετά από τόσα χρόνια, θα άλλαζε κάτι στις ταινίες του σήμερα. Είχε χαμογελάσει και είχε πει: «Ναι, θα πρόσθετα π.χ. στο Θίασο κανα δυο ώρες ακόμα…» Ο χρόνος λάμβανε μια άλλη διάσταση μέσα του. Τι κι αν βαριέται πλέον ο μέσος σύγχρονος θεατής τις μακρόσυρτες ταινίες; Εκείνος έτσι εννοούσε τον κινηματογράφο.
Θυμάμαι του Κυνηγούς… Ο κινηματογράφος γεμάτος ασφυκτικά. Πιο πολλοί οι όρθιοι από τους καθισμένους. Είδα την ταινία στριμωγμένος ανάμεσα σε άλλα κορμιά, σαν σε διαδήλωση. Όταν βγήκαμε μετά από τόση εξάντληση οι πιο πολλοί είχαμε μια απορία στην έκφραση. Δεν είχα καταλάβει και πολλά, ήμουν 17 χρονών, στα επαναστατικά μου ντουζένια… ίσως να έφταιγε αυτό, σήμερα πια βλέπω με άλλο μάτι μια ταινία.
Μετά είδαμε τον Μεγαλέξανδρο. Πάντα στις (τουλάχιστον παλιότερες) ταινίες του Αγγελόπουλου σε κάποιο από εκείνα τα υπέροχα και άψογα μακρόσυρτα πλάνα του ακούγεται το «μωρή κοντούλα λεμονιά»… Από την Αναπαράσταση ακόμα… Ένας τόσο ήρεμος, τόσο παραπονιάρικος και τόσο γλυκός ταυτόχρονα σκοπός…
Αυτός ο σκοπός μου έρχεται κάθε φορά που φέρνω στο μυαλό μου τον Θόδωρο Αγγελόπουλο…

Κ.Λ.