ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΑΝ ΣΩΖΕΤΑΙ

Ακόμα κι αν ο πόλεμος στην Ουκρανία τελειώσει στο επόμενο δευτερόλεπτο έχει ήδη παραγάγει αποτελέσματα που θα καθορίσουν τις ζωές όλων των ανθρώπων του πλανήτη για τις επόμενες δεκαετίες. 

Καθήκον όλων των προοδευτικών ανθρώπων στη Δύση είναι αφ' ενός να οργανώσουμε την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες του πολέμου και σε όσους, ένθεν κακείθεν, αρνούνται να συμμετάσχουν στο έγκλημα κι αφ' ετέρου να δημιουργήσουμε από το μηδέν ένα νέο κίνημα Ειρήνης. 

Στην ακραία εποχή που έχουμε εισέλθει η μόνη ρεαλιστική πολιτική είναι αυτή της διεκδίκησης «ουτοπικών» λύσεων.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι βέβαιο πως είναι χειρότερος σε ανθρώπινες απώλειες από αυτόν στην Υεμένη -για να αναφερθούμε σε έναν «ξεχασμένο» από τα δυτικά ΜΜΕ πόλεμο μεταξύ περιφερειακών δυνάμεων της Μέσης Ανατολής, στον οποίο όμως τα θύματα έχουν «λάθος» χρώμα δέρματος και «λάθος» θρησκεία-.

Ούτε είναι και η πρώτη φορά που κάποιοι σύμμαχοι της Δύσης συγκρούονται στρατιωτικά με ρωσικές  δυνάμεις -βλ. πόλεμο στο Αφγανιστάν στη δεκαετία του '80-.

 Είναι όμως χωρίς καμιά αμφιβολία απείρως πιο επικίνδυνος, διότι μια από τις δυο εμπλεκόμενες χώρες - η Ρωσία- έχει δηλώσει ρητά ότι «αν απειληθεί η υπόστασή της» -φράση που μεταφράζεται «αν η Δύση επέμβει στον πόλεμο με στρατιωτικές δυνάμεις»- δε θα διστάσει να προσφύγει στη χρήση πυρηνικών όπλων.

Παρά το γεγονός ότι η ρωσική προειδοποίηση έχει ληφθεί πολύ σοβαρά υπ' όψιν -τόσο οι ΗΠΑ όσο και το ΝΑΤΟ ρητά και με κάθε ευκαιρία αποκλείουν στρατιωτική εμπλοκή της συμμαχίας στην Ουκρανία-  οι πολιτικές προτεραιότητες έχουν αλλάξει δραματικά. 

Σε όλη την Ευρώπη οι κυβερνήσεις ανακοινώνουν θηριώδεις αυξήσεις στρατιωτικών δαπανών -η σημαντικότερη αυτή της Γερμανίας-, οι παραβιάσεις των στοιχειωδών δημοκρατικών ελευθεριών στην Πολωνία και στην Ουγγαρία, που είχαν οδηγήσει στον αποκλεισμό των εν λόγω χωρών από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν ενοχλούν πλέον κι ο αποκλεισμός ακυρώθηκε, η ελευθερία της έκφρασης πλήττεται σε ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ με την απαγόρευση λειτουργίας των ρωσικών ΜΜΕ, ενώ δυο σημαντικές κατακτήσεις του οικολογικού κινήματος, η εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας και η στροφή προς μια βιώσιμη γεωργία, μπαίνουν στον πάγο με συνοπτικές διαδικασίες. Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί η πιθανότητα επισιτιστικής κρίσης, καθώς η Ρωσία και η Ουκρανία είναι οι σημαντικότεροι προμηθευτές της Ευρώπης σε δημητριακά και ηλιέλαιο.

Απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις οι προοδευτικές δυνάμεις στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική δεν είναι δυνατόν να περιοριστούν σε μια στείρα καταγγελία της σύγκρουσης του δυτικού με τον ρωσικό ιμπεριαλισμό. Επιβάλλεται να συντονίσουμε τις όποιες δυνάμεις μας για την αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων δρομολογώντας συγκεκριμένες δράσεις.

ΚΑΘΗΚΟΝ ΠΡΩΤΟ: ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Οι δηλώσεις αλληλεγγύης προς τον «ηρωικό λαό» της Ουκρανίας γίνονται με ρυθμό πολυβόλου και σε καθημερινή βάση εδώ και ένα μήνα από την ευρωπαϊκή και αμερικανική πολιτική ηγεσία. Εντούτοις, ούτε ένας από τους όψιμους υπερασπιστές της αυτοδιάθεσης των λαών δεν έχει ανακοινώσει έστω κι ένα ευρώ πρόσθετες δαπάνες για την υποδοχή, στέγαση, σίτιση και κοινωνική ένταξη των 3,5 εκατομμυρίων Ουκρανών προσφύγων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι γυναίκες και ανήλικα παιδιά.

Οι άνθρωποι αυτοί έχουν αφεθεί στην τύχη τους και, προς το παρόν, οι μόνες διαθέσιμες δομές είναι τα στρατόπεδα συγκέντρωσης που είχαν δημιουργηθεί για τη στέγαση των Σύριων προσφύγων. Στην πραγματικότητα το βάρος της υποδοχής και της συντήρησης των νέων προσφύγων πέφτει στις πλάτες των 10 περίπου εκατομμυρίων Ουκρανών μεταναστών στις χώρες της Ευρώπης.

Η συγκρότηση πρωτοβουλιών αλληλεγγύης προς τα θύματα του πολέμου  και η άσκηση πολιτικής πίεσης για τη διάθεση κονδυλίων προκειμένου, εκτός από ένα ξεροκόμματο ψωμί κι ένα ράντζο σε σκηνές της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, να αποδεσμευτούν πόροι για την αξιοπρεπή υποστήριξη των προσφύγων, είναι πρωταρχικό καθήκον όλων των προοδευτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

ΟΙ «ΠΡΟΔΟΤΕΣ» ΕΧΟΥΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΑΓΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

Παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς της ένθεν κακείθεν κρατικής προπαγάνδας χιλιάδες νέοι άνθρωποι αρνούνται έμπρακτα τη συμμετοχή τους στον πόλεμο, αγνοώντας τις προσκλήσεις για κατάταξη στο στρατό. Οι άνθρωποι αυτοί, τόσο στη Ρωσία, όσο και στην Ουκρανία, στην καλύτερη περίπτωση βρίσκονται αντιμέτωποι με πολύχρονες ποινές φυλάκισης -15 χρόνια στη Ρωσία, 12 χρόνια στην Ουκρανία- και στη χειρότερη με εξωδικαστικές εκτελέσεις, πράγμα πολύ συχνό σε περιόδους πολέμου.

Είναι γεγονός πως είναι πρακτικά αδύνατο να δημιουργήσουμε δίκτυα διαφυγής αυτών των ανθρώπων από τις χώρες τους. Μπορούμε όμως να αποτρέψουμε την απέλαση σε τρίτες χώρες των Ρώσων ανυπότακτων που θα καταφέρουν να φθάσουν ως την Ευρώπη και την παράδοση, σιδηροδέσμιων, στο ουκρανικό καθεστώς των λιγότερων αριθμητικά αλλά υπαρκτών Ουκρανών αρνητών στράτευσης.

«ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ; ΟΧΙ ΕΝ ΚΑΙΡΩ ΠΟΛΕΜΟΥ

Με αυτόν τον επιγραμματικό τίτλο η έγκυρη ενημερωτική ιστοσελίδα για ευρωπαϊκά θέματα EURACTIV σχολίασε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να άρει τον αποκλεισμό της Πολωνίας και της Ουγγαρίας από το Ταμείο Ανάκαμψης, κύρωση που είχε επιβληθεί στις εν λόγω χώρες για την παραβίαση στοιχειωδών ατομικών ελευθεριών.

Όμως οι παραβιάσεις των δημοκρατικών ελευθεριών δεν περιορίζονται πλέον στην Πολωνία και στην Ουγγαρία. Με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς καν να υπάρξουν νομοθετικές ρυθμίσεις, απαγορεύτηκε σε όλη την ΕΕ και στον Καναδά η λειτουργία των ρωσικών τηλεοπτικών και διαδικτυακών μέσων (Russia Today, Sputnik κ.α.) με το πρόσχημα ότι επιδίδονται σε ρωσική προπαγάνδα, πράγμα που ισχύει μεν, δεν παύει να συνιστά ακραία παραβίαση του άρθρου 19 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου η οποία, υποτίθεται, ότι συνιστά πυλώνα των Συνταγμάτων ΟΛΩΝ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ των δυτικών χωρών.

Επιπλέον, σε πολλές χώρες  τέθηκε υπό διωγμό η ρωσική κουλτούρα -το Φεστιβάλ των Καννών απαγόρευσε τη συμμετοχή ταινιών Ρώσων δημιουργών, στην Ελλάδα με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού απαγορεύτηκε σειρά παραστάσεων των μπαλέτων Μπαλσόι-.

Δεν έχουμε το δικαίωμα  να παρατηρούμε απαθείς το στραγγαλισμό ελευθεριών κατακτημένων με δεκαετίες αγώνων στο όνομα της «αντιμετώπισης της ρωσικής προπαγάνδας» αν δε θέλουμε σε ένα προσεχές μέλλον, κάθε ενοχλητική άποψη να βρίσκεται αντιμέτωπη με κατηγορητήρια κατασκοπείας υπέρ της Ρωσίας.

Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

Οι θηριώδεις αυξήσεις των στρατιωτικών προϋπολογισμών που, η μια μετά την άλλη, ανακοινώνουν οι ευρωπαϊκές χώρες θέτει το σύνολο της ευρωπαϊκής πολιτικής ζωής υπό τη συνεχή ομηρεία της βιομηχανίας οπλικών συστημάτων (κάτι που στην Ελλάδα μόνο την τελευταία δεκαετία μειώθηκε, χάρη στη χρεοκοπία της χώρας). 

Χώρες με μακρά παράδοση πολιτικής ουδετερότητας, όπως η Σουηδία που έχει συμπληρώσει πάνω από δυο αιώνες χωρίς εμπλοκή σε κάποιον από τους πολέμους που ερήμωσαν την ευρωπαϊκή ήπειρο, και της οποίας η ευημερία πρωτίστως σε αυτή την ουδετερότητα οφείλεται, ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν αυτό το τόσο επωφελές γι' αυτές πολιτικό δόγμα.

Κάθε πτυχή της πολιτικής, από τη διπλωματία μέχρι τη γεωργία, τις δαπάνες για την παιδεία, την υγεία, τα κοινωνικά επιδόματα, τον πολιτισμό και τον τουρισμό, γίνεται υποτελής στα κελεύσματα του στρατιωτικοβιομηχανικού λόμπι.

Ο αγώνας ενάντια στην παράκρουση της κούρσας των εξοπλισμών είναι αγώνας για την προστασία της  Δημοκρατίας. Απέναντι στην πολεμοχαρή φιλολογία πρέπει να αντιτάξουμε ένα πολιτικό λόγο υπέρ της ύφεσης, της μείωσης των εξοπλισμών.

Για κάθε μείωση των κοινωνικών προϋπολογισμών να δείχνουμε την ισόποση αύξηση των στρατιωτικών προϋπολογισμών. Μόνο έτσι έχουμε ελπίδες να απονομιμοποιήσουμε  αυτή την υστερία που, ανά πάσα στιγμή, μπορεί από ατύχημα να οδηγήσει στον πυρηνικό όλεθρο.

Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΠΡΩΤΑ ΘΥΜΑΤΑ

Από τα πρώτα μέτρα που ανακοινώθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο «για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία» ήταν η βάφτιση της πυρηνικής ενέργειας σε «πράσινη» και το πάγωμα του προγράμματος περάσματος στη βιώσιμη γεωργία.

Αν η αντίδραση σε όλες τις προηγούμενες πτυχές της νέας δυστοπικής πραγματικότητας είναι εξαιρετικά δύσκολη, εδώ οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από το γεγονός ότι το κόμμα των Γερμανών Πράσινων, που εκ των πραγμάτων έχει περισσότερο εκλογικό βάρος από όλα τα υπόλοιπα Πράσινα Κόμματα της Ευρώπης, έχει πετάξει στα σκουπίδια τις ειρηνιστικές του ρίζες και πρωτοστατεί στην πολεμική υστερία.

ΣΥΝΕΝΟΧΟΥΣ ΣΤΟ ΦΟΝΟ ΔΕ ΘΑ ΜΑΣ ΕΧΕΤΕ

Ο πόλεμος που έχει ξεσπάσει ούτε δίκαιος είναι για κάποιο από τους εμπλεκόμενους, ούτε, πολύ περισσότερο, αναπότρεπτος. Στις προσεχείς δεκαετίες ο πλανήτης θα ζει έναν διαρκή ακήρυκτο παγκόσμιο πόλεμο, όπου ένα τυχαίο γεγονός θα είναι πάντα πιθανό να εξελιχτεί σε πυρηνικό ολοκαύτωμα.

Την πραγματικότητα αυτή δε μπορούμε να την αλλάξουμε. Ούτε μπορούμε να αλλάξουμε και το γεγονός ότι οι μεγάλες πληθυσμιακά και οικονομικά χώρες, θα ασκούν ιμπεριαλιστική πολιτική, τουλάχιστον σε ένα ορατό πολιτικό μέλλον. Μπορούμε όμως να αγωνιστούμε για να περιοριστεί, μεσοπρόθεσμα, η ένταση μεταξύ των υπερδυνάμεων  και να δημιουργηθούν οικουμενικά αποδεκτές ασφαλιστικές δικλείδες που θα την καθιστούν λιγότερο επικίνδυνη για τη ζωή στον πλανήτη.

Στην ακραία εποχή που έχουμε εισέλθει η μόνη ρεαλιστική πολιτική είναι αυτή της διεκδίκησης «ουτοπικών» λύσεων.

Γιάννης Χρυσοβέργης

 

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σηματοδότησε το ξέσπασμα ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, που ανεξάρτητα από την έκβαση των μαχών, θα διαρκέσει για δεκαετίες και θα καθορίσει τη ζωή των Ευρωπαίων, και όχι μόνο, για τουλάχιστον μια γενιά.

Ειδικά η Ελλάδα θα κληθεί πολύ σύντομα να επιλέξει, ως προς τη σχέση της με την Τουρκία, να διαλέξει μεταξύ ενός εξαιρετικά επώδυνου συμβιβασμού κι ενός πολέμου με τους πάντες εναντίον της.

Ο «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΕΦΤΕ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε κατάπληξη σε Αμερικανούς, Βρετανούς και Δυτικοευρωπαίους κι αντιμετωπίστηκε με την οργή αυτού που τον πιάνουν στον ύπνο γεγονότα τα οποία, εν τούτοις, ώφειλε να τα έχει προβλέψει, καθ' όσον ήταν, σε μεγάλο βαθμό, αποτελέσματα δικών του πράξεων και παραλείψεων.

«Ο συνδυασμός αλαζονείας και απουσίας ξεκάθαρης στρατηγικής της Δύσης, πρωτίστως της ΕΕ, πρόσφερε μια εύκολη νίκη στον Πούτιν. Με «παράπλευρη απώλεια» ό,τι έχει απομείνει από τις ατομικές ελευθερίες στη Ρωσία», έγραφα στον ΑΤΑΚΤΟ ΛΟΓΟ στις 22 Απριλίου του 2014, με αφορμή τα όσα είχαν ακολουθήσει την ανατροπή του ρωσόφιλου εκλεγμένου προέδρου Γιανουκόβιτς στην Ουκρανια  και την ψήφιση νόμων από τη νέα κυβέρνηση που απαγόρευαν τη διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας και της χρήσης της στη δημόσια διοίκηση.

Η λογική θα έλεγε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ θα αντλούσαν τα απαραίτητα διδάγματα από τα όσα συνέβησαν, θα καθόριζαν μια συνεκτική πολιτική έναντι της Ρωσίας με σαφείς στόχους και κόκκινες γραμμές, λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι ο αναδυόμενος οικονομικός και στρατιωτικός κύριος αντίπαλος της Δύσης ήταν η Κίνα. Από την αγκαλιά της οποίας έπρεπε με κάθε μέσο να απομακρυνθεί η Ρωσία.

Τίποτα τέτοιο δε συνέβη. Οι πάντες συνέχισαν να χαϊδεύουν τ' αυτιά των ουκρανικών κυβερνήσεων, αγνοώντας τις κόκκινες γραμμές που έθετε ο Πούτιν κι ενώ ήταν ειλημμένη η απόφασή τους ότι η Ουκρανία θα ήταν μόνη της σε περίπτωση ρωσικής εισβολής.

Ο ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΕ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

Οι υστερικές αντιδράσεις που ακολούθησαν τη ρωσική εισβολή κι η ανακοίνωση κυρώσεων στη Ρωσία που δεν έχουν προηγούμενο ούτε στις χειρότερες ώρες του προηγούμενου Ψυχρού Πολέμου και οι οποίες με μαθηματική ακρίβεια δε θα φέρουν αποτέλεσμα -όπως δεν έφεραν αποτέλεσμα οι ανάλογες κυρώσεις στο παρελθόν σε βάρος του Ιράν, του Ιράκ, της Κούβας- είναι η πιο τρανή απόδειξη της επικίνδυνης απουσίας μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής του πολιτικού προσωπικού της Δύσης .

Από τη στιγμή που η Κίνα, όπως ήταν αναμενόμενο άλλωστε, δεν έχει καταδικάσει τη ρωσική εισβολή, είναι βέβαιο πως όχι μόνο δε θα εφαρμόσει κυρώσεις κατά της Ρωσίας αλλά θα γίνει και δίαυλος διοχέτευσης στις παγκόσμιες αγορές των εξαγωγών της που δε θα οδεύουν πλέον προς την ΕΕ, οι όποιες οικονομικές κυρώσεις είναι καταδικασμένες σε αποτυχία.

Το πράγμα γίνεται ακόμα χειρότερο από το ότι ταυτόσημη στάση με της Κίνας κρατάει και η Ινδία -σύμμαχος των ΗΠΑ έναντι της Κίνας-  ενώ δύο κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, η Τουρκία και η Ουγγαρία, έχουν καταστήσει σαφές πως ούτε κι αυτά θα εφαρμόσουν τις κυρώσεις.

Όμως η Κεντρική και Δυτική Ευρώπη εξαρτώνται άμεσα από το ρωσικό φυσικό αέριο και τυχόν διακοπή της ροής του προς αυτές θα προκαλέσει βαρύτατες συνέπειες στις ευρωπαϊκές οικονομίες. 

Πολύ περισσότερο που άμεσες εναλλακτικές λύσεις δεν υπάρχουν. Ούτε επαρκείς τερματικοί σταθμοί υποδοχής υγροποιημένου αερίου υπάρχουν στα ευρωπαϊκά λιμάνια, ούτε καν επαρκής αριθμός δεξαμενοπλοίων για τη μεταφορά του υπάρχει. Σίγουρα όλα αυτά θα κατασκευαστούν με ταχείς ρυθμούς, όμως δε φτιάχνονται από τη μια μέρα στην άλλη.

Επιπροσθέτως, όπως με ενάργεια ανέλυε πριν μερικές μέρες στο cnn.gr ο Αθανάσιος Κουκάκης, ο πόλεμος στην Ουκρανία θα εκτοξεύσει στα ύψη τις τιμές του σιταριού και του κριθαριού, με ό,τι αυτό σημαίνει για μια σειρά βασικών προϊόντων κατανάλωσης, αλλά και του χαλκού και του νικελίου, με ό,τι αυτό σημαίνει για τη μεταποίηση .

Στα παραπάνω οφείλουμε να συνυπολογίσουμε το κόστος της θεαματικής αύξησης των αμυντικών δαπανών σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και τις επιπτώσεις τους -επειδή λεφτόδεντρα δεν υπάρχουν, όπως συνηθίζουν να λένε οι κυβερνώντες- στις κοινωνικές δαπάνες, αλλά και στις επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση της οικονομίας και την ψηφιοποίησή της.

ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ, ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Ανεξάρτητα από την έκβαση των εχθροπραξιών, ανεξάρτητα από το αν θα υπάρξει ή όχι σε σύντομο χρονικό διάστημα μια κατάπαυση του πυρός, το διαζύγιο της Δύσης με τη Ρωσία είναι οριστικό, για τις επόμενες δεκαετίες τουλάχιστον.

Το άνοιγμα των συνόρων κι η εκτεταμένη διμερής ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων, είχαν δημιουργήσει σε όλους τους λαούς της Ευρώπης μια αίσθηση ασφάλειας, ότι η Ευρώπη δε θα ξαναγίνει θέατρο πολέμου, όπως συνέβη δυο φορές  στη διάρκεια του περασμένου αιώνα, όταν δυο παγκόσμιοι πόλεμοι ξεκίνησαν από εδώ, προκαλώντας 70 εκατομμύρια νεκρών σε όλο τον πλανήτη και ισοπεδώνοντας το σύνολο -μόνο η Ελβετία και η Σουηδία έμειναν αλώβητες- των ευρωπαϊκών χωρών. Το αίσθημα της ασφάλειας ανήκει στο παρελθόν.

Επίσης, είναι προφανές ότι η πολιτική αυτονομία της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ, αποτέλεσμα της εξομάλυνσης των σχέσεων της Δύσης με τη Ρωσία με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, ανήκει κι αυτή στο παρελθόν. Η ΕΕ καθίσταται πλέον υποχρεωτικά ένας δευτερεύων σύμμαχος των ΗΠΑ, οι οποίες εφ' εξής θα παίρνουν μονομερώς τις όποιες αποφάσεις

Η Κίνα από την πλευρά της έχει κάθε λόγο να επιχαίρει. Η ισχυρή στρατιωτικά Ρωσία οδηγείται στην ασφυκτική αγκαλιά της και μετατρέπεται σε ένα απαραίτητο σύμμαχο έναντι της Δύσης σε μια αντιπαράθεση που μόλις τώρα αρχίζει.

Γεγονός που γεννά σοβαρά ερωτηματικά για την πολιτική οξυδέρκεια της αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία επιλέγει ένα διμέτωπο αγώνα κατά Ρωσίας και Κίνας. Επ' αυτού θα ήταν χρήσιμο να υπενθυμίσουμε ότι η προσέγγιση των ΗΠΑ με την Κίνα, το 1970, τους επέτρεψε να διαπραγματεύονται στη συνέχεια από θέση ισχύος με την ΕΣΣΔ.

Επιπλέον, οι σχεδιαζόμενες από τη Δύση κυρώσεις σε βάρος της Κίνας, μια πρώτη αίσθηση των οποίων είχαμε στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, αναβάλλονται επ' αόριστον.

ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΕΣ ΜΕ ΟΔΥΝΗΡΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ

Σε αυτό το νέο διεθνές περιβάλλον η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία καλούνται να αναθεωρήσουν εκ βάθρων και με συνοπτικές διαδικασίες την πολιτική τους έναντι της Τουρκίας.

Στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο η Τουρκία καθίσταται μείζονος σημασίας εταίρος στο ΝΑΤΟ, καθώς αυτή θα κληθεί να εμποδίσει την κάθοδο των Ρώσων στη Μεσόγειο σε περίπτωση σύγκρουσης.

Το γεγονός αυτό γεννά αυτόματη κατανόηση όλων των εταίρων του ΝΑΤΟ στις όποιες αξιώσεις της έναντι Ελλάδας και Κύπρου.

Η μεν Ελλάδα θα βρεθεί πολύ σύντομα υπό την ασφυκτική πίεση των υπολοίπων εταίρων στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ για υποχώρηση σε ΟΛΕΣ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ τις τουρκικές απαιτήσεις στο Αιγαίο και θα είναι πανευτυχής αν μπορέσει να αποφύγει την αποστρατιωτικοποίηση του Ανατολικού Αιγαίου και την τοποθέτησή του υπό τουρκική στρατιωτική εποπτεία.

Η δε Κύπρος μετράει πλέον ώρες στην έναρξη μιας χιονοστιβάδας αναγνωρίσεων της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, αρχής γενομένης από τη Ρωσία.

Η εναλλακτική λύση μιας πολεμικής αναμέτρησης των δυο χωρών με την Τουρκία δε μπορεί να συζητηθεί κι αν προκύψει θα είναι καταστροφική και για τις δυο. Θα λάβει χώρα εν μέσω παντελούς αδιαφορίας των υπολοίπων Δυτικών χωρών οι οποίες αν παρέμβουν θα είναι μονάχα για να αποτρέψουν την ολοσχερή κατάλυση των κρατικών οντοτήτων της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ακόμα χειρότερα, υπάρχει ισχυρό ενδεχόμενο να επιβάλλουν εν μέσω πολεμικής σύρραξης εμπάργκο αποστολής ανταλλακτικών και πυρομαχικών στην Ελλάδα. 

Για το ενεχόμενο στροφής προς τη Μόσχα δε μπορούμε να συζητάμε. Δε ζούμε στο 1987, όταν η Ελλάδα συνόρευε με χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας (Βουλγαρία) γεγονός που είχε επιτρέψει στον Ανδρέα Παπανδρέου να μηνύσει, με πειστικό τρόπο, στη Δύση ότι αν η Τουρκία είναι η πόρτα εισόδου των Σοβιετικών στη Μεσόγειο η Ελλάδα είναι μπαλκονόπορτα.

Τα χειρότερα είναι μπροστά μας.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΕΠΑΝΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΤΑΚΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Μετά από πολύ καιρό αρθρογραφώ και πάλι στον ΑΤΑΚΤΟ ΛΟΓΟ.

Λίγο η μεγαλύτερη ευχέρεια χρόνου που μου επιτρέπει να διατυπώνω τις σκέψεις μου πιο επεξεργασμένες από τα τσαπατσούλικα κείμενα που έγραφα τα τελευταία χρόνια στο φατσοβιβλίο, λίγο το ότι τις τελευταίες εβδομάδες η ζωή μας έχει αλλάξει δραματικά, οριστικά κι αμετάκλητα κι απαιτεί νέες μεθοδολογίες σκέψης πήρα τη απόφαση να ξαναρχίσω  να γράφω εδώ.

Θέλω να σας διαβεβαιώσω όλες και όλους ότι θα συνεχίσω να  διατυπώνω αντιδημοφιλείς απόψεις και μη εντασσόμενες σε κομματικά και λοιπά καλούπια, τιμώντας το όνομα αυτού του blog και τους τρεις συνοδοιπόρους με τους οποίους ξεκινήσαμε.

Οι δυο κουράστηκαν στο δρόμο κι ο τρίτος έφυγε νωρίς.

Θέλω επίσης να σας διαβεβαιώσω ότι  το blog θα είναι πάντα ανοιχτό στις κριτικές σας, στα σχόλια και στα σχολιανά σας εφ' όσον τηρείτε τους κανόνες που είχαμε θέσει όταν το ιδρύσαμε.

Καλώς σας βρήκα και πάλι

Γιάννης Χρυσοβέργης

 

Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η αναμενόμενη απόφαση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μετατρέψει το Μουσείο της Αγίας Σοφίας σε τέμενος προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων στην Ελλάδα. 

Αμήχανες κάποιες από αυτές, οργισμένες οι πιο πολλές, όλες όμως εκτός τόπου και χρόνου κι όλες ενδεικτικές του ότι η ελληνική πολιτική έναντι της Τουρκίας καθορίζεται από ένα κουβάρι μεταφυσικών φόβων και κρίσεων μεγαλείου.

Οι αντιδράσεις της ελληνικής Κυβέρνησης, των κομμάτων, των «επαϊόντων» γύρω από την Τουρκία, των ΜΜΕ, όλων όσοι διαμορφώνουν την ελληνική εξωτερική πολιτική τέλος πάντων, στην απόφαση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τέμενος θα έπρεπε να διέπονται από την απάντηση σε ένα απλό ερώτημα: «Ποια συμφέροντα του ελληνικού Κράτους επηρεάζει και σε τι βαθμό το αν θα είναι μουσείο ή τέμενος η Αγία Σοφία;»

Η μόνη ειλικρινής απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι ότι κανένα συμφέρον δεν θίγεται ούτε στο ελάχιστο. Προς τι λοιπόν η τόση φασαρία από κυβέρνηση κι αντιπολίτευση;

Οι μύθοι της ελληνικής κοινωνίας για την Τουρκία

Για να κατανοήσει κανείς τον παραλογισμό αυτό θα χρειαστεί να κάνει μια αναδρομή της επανάστασης του 1821, της γέννησης του ελληνικού Κράτους, του τρόπου επέκτασής του σε βάρος της οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του ρόλου των τρίτων δυνάμεων σε αυτή τη διαδικασία. 

Ο προσεκτικός αναγνώστης της Ιστορίας του ελληνικού Κράτους -οποιασδήποτε άλλης πλην των σχολικών εγχειριδίων, ακόμα και αυτής του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου- θα διαπιστώσει ότι ιδρύθηκε ενώ η επανάσταση του 1821 έπνεε τα λοίσθια, με απόφαση των τριών μεγάλων Ευρωπαϊκών δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία), προτεκτοράτο των οποίων υπήρξε ως το 1862.

Θα διαπιστώσει επίσης ότι η επέκτασή του σε βάρος της οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως το 1912,  οφείλονταν πάντα σε αποφάσεις των τριών ευρωπαϊκών δυνάμεων και όχι σε δικές του πολιτικές. Αντιθέτως, τη μία και μοναδική φορά που το Βασίλειο της Ελλάδος αποφάσισε να κηρύξει τον πόλεμο στην οθωμανική Αυτοκρατορία (1897) παρά λίγο να εξαφανιστεί από προσώπου γης αν δεν παρενέβαιναν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις. 

Απόρροια όλων αυτών είναι ένας παράλογος φόβος της Τουρκίας, την οποία οι πάντες, από τον απλό πολίτη μέχρι τους εκάστοτε κυβερνήτες αυτής της χώρας αντιμετωπίζουν με αδικαιολόγητο δέος, το οποίο ενισχύθηκε περισσότερο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και το χαμένο πόλεμο του 1974.

Αντιστοίχως, η  μοναδική φορά που το ελληνικό Κράτος εκμεταλλεύθηκε τη βαθιά εσωτερική -οικονομική, πολιτική, και κοινωνική- κρίση της οθωμανικής Αυτοκρατορίας και, κάνοντας τις «σωστές» συμμαχίες βρέθηκε με την πλευρά των νικητών (1912-1918) δημιούργησε ένα  εξ ίσου αδικαιολόγητο αίσθημα αλαζονείας.

Το ψηφιδωτό των παραλογισμών και των μύθων συμπληρώνεται από αυτόν που θέλει το Αιγαίο να είναι ελληνική θάλασσα, απλά και μόνο επειδή τα κατοικούμενα νησιά του κατοικούνται από Έλληνες, μια πεποίθηση την οποία ούτε το διεθνές δίκαιο συμμερίζεται, ούτε βεβαίως τα λοιπά ενδιαφερόμενα Κράτη (Τουρκία, Ρωσία, ΗΠΑ).

Αυτός ο συνδυασμός δέους αλαζονείας και παραμυθιάσματος, αποτελούν πλέον κομμάτι του γενετικού κώδικα αυτής της κοινωνίας και την οδηγούν σε μια παραμορφωτική εικόνα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η ελληνική επιθετικότητα έναντι της Τουρκίας

Σε μια εκδήλωση του ΕΛΙΑΜΕΠ, στις αρχές Μαρτίου, για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης τόλμησε να πει ότι εξ ίσου μαξιμαλιστικές σχέσεις με την Τουρκία έχει και η Ελλάδα. 

Ανέφερε δε δυο παραδείγματα: την ελληνική αξίωση για εναέριο χώρο μεγαλύτερο της αιγιαλίτιδας ζώνης της χώρας -που πουθενά στον κόσμο δεν ισχύει- και την ελληνική ερμηνεία του διεθνούς θαλασσίου Δικαίου, βάσει της οποίας η Τουρκία δεν δικαιούται ΑΟΖ στην ανατολική Μεσόγειο.

Η διατύπωση της άποψης αυτής ήταν αρκετή για να του κολλήσει τη ρετσινιά του «προδότη» ή του «μειοδότη». Και φυσικά, στις εναντίον του επιθέσεις πρωτοστάτησαν, εκτός από την επίσημη, πατριδοκάπηλη άκρα δεξιά, και στελέχη της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, και του ΚΙΝΑΛ. Ανάλογες απόψεις επικρατούν δυστυχώς και στην Αριστερά. 

Το ΚΚΕ καταγγέλλει την πατριδοκαπηλία της δεξιάς, την ίδια στιγμή όμως θεωρεί «εθνική μειοδοσία» οποιαδήποτε συζήτηση για από κοινού με την Τουρκία οικονομική εκμετάλλευση του Αιγαίου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ομνύει στον ελληνοτουρκικό διάλογο, όμως οι προϋποθέσεις που θέτει γεννούν εύλογα ερωτηματικά για το αν έχει συναίσθηση ότι οδηγούν σε ένα διάλογο κουφών.

Μοναδική πολιτική δύναμη με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση που διατηρεί μια πιο ψύχραιμη στάση στα ελληνοτουρκικά είναι προς το παρόν το ΜΕΡΑ25, το οποίο σαφώς αποστασιοποιείται από τις πολιτικές πίεσης προς την Τουρκία που υιοθετούν τα υπόλοιπα κόμματα, δεν έχει όμως μέχρι στιγμής αρθρώσει μια εναλλακτική πρόταση.

Ο τουρκικός αναθεωρητισμός... 

Η σημερινή Τουρκία έχει πληθυσμό 80 εκατομμυρίων, έχει μια ισχυρή οικονομία, η οποία ναι μεν είναι σε κρίση, όμως η χώρα δεν είναι στο χείλος του γκρεμού. 

Επίσης, στον περίγυρό της εξελίσσονται μια σειρά από κρίσεις, στις οποίες οι παραδοσιακές μεγάλες δυνάμεις είτε δεν ενδιαφέρονται να επέμβουν αποφασιστικά, είτε δεν έχουν πλέον τα μέσα να το πράξουν.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες θεωρεί -και αυτή θα ήταν η θεώρησή της όποια κι αν ήταν η κυβέρνηση της χώρας- ότι μπορεί να παίξει αποφασιστικό ρόλο στην περιοχή, ο οποίος θα της προσδώσει τα χαρακτηριστικά της περιφερειακής δύναμης.

Αυτός είναι και ο λόγος που, επίσημα πλέον, αξιώνει την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης, η οποία, μεταξύ πολλών άλλων,  όρισε τα ελληνοτουρκικά σύνορα το 1923.

Για το λόγο αυτό και δεν πρόκειται με τίποτα να αποδεχτεί ως τετελεσμένα τις συμφωνίες της ελληνικές και της κυπριακής κυβέρνησης με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, που την θέτουν εκτός του παιγνιδιού της εκμετάλλευσης των όποιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων υπάρχουν στην ανατολική Μεσόγειο. Ακόμα και αν χρειαστεί να κάνει πόλεμο.

...και οι μετέωρες φιλοδοξίες της ελληνικής και ελληνοκυπριακής ελίτ

Από την άλλη η ελληνική και η ελληνοκυπριακή ελίτ δεν κρύβουν τις φιλοδοξίες τους να «κόψουν τα πόδια» της Τουρκίας  αποκλείοντάς την από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της ανατολικής Μεσογείου.

Κι επειδή έχουν επίγνωση της στρατιωτικής υπεροχής της Τουρκίας, φρόντισαν να μοιράσουν τα συμβόλαια εξόρυξης σε γαλλικές αμερικανικές και ιταλικές εταιρείες και να προχωρήσουν σε στρατιωτική συνεργασία με την Αίγυπτο και το Ισραήλ δυο χώρες οι σχέσεις των οποίων με την Τουρκία είναι τεταμένες, λόγω του ότι έχει μπει σε χωράφια που θεωρούν «δικά τους».

Η μέχρι στιγμής πρόοδος των συνεργασιών αυτών δεν έχει καταλήξει σε κάτι χειροπιαστό. Πολύ περισσότερο που, στην επίδικη ζώνη, δεν διακυβεύονται μείζονα οικονομικά ή γεωπολιτικά συμφέροντα, ούτε της μιας, ούτε της άλλης.

Και φυσικά, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το ΝΑΤΟ, παρά τη δυσφορία τους για τις πρωτοβουλίες της Τουρκίας, δεν πρόκειται να κινηθούν εναντίον της Τουρκίας. Ουδείς επιθυμεί να χάσει η Ατλαντική Συμμαχία τον δεύτερο σε μέγεθος στρατό της, ο οποίος επιπροσθέτως βρίσκεται στην πρώτη γραμμή σε περίπτωση αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.

Ενδεικτική επ' αυτού είναι και η δήλωση, ριν μερικούς μήνες, του τ. πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Ελλάδα Νίκλας Μπερνς: «αν γίνει ελληνοτουρκικός πόλεμος η Ελλάδα θα είναι μόνη της»

Ο «αναπόφευκτος» πόλεμος;

Είναι βέβαιο ότι ουδείς, ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Τουρκία, επιθυμεί έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο. Κι αν ξεσπάσει  θα οφείλεται σε ατύχημα.

Όμως δεν είναι λίγοι αυτοί που, στην Ελλάδα τουλάχιστον, βαυκαλίζονται πως ένας τέτοιος πόλεμος δε θα είναι παραπάνω από ένα θερμό επεισόδιο, το οποίο θα επιτρέψει στις δυο πλευρές να προχωρήσουν  σε αυτό το οποίο ισχυρίζονται ότι αποκηρύσσουν μετά βδελυγμίας: μια εφ' όλης της ύλης ουσιαστική διαπραγμάτευση.

Εντούτοις, προϋπόθεση για να λήξουν όλα με ένα θερμό επεισόδιο είναι να υπάρχουν τρίτες δυνάμεις, με ισχύ και κύρος, που θα επιβάλουν λήξη των εχθροπραξιών (όπως στην περίπτωση των Ιμίων όταν οι ΗΠΑ δεν επέτρεψαν καν την έναρξή τους). 

Όμως οι ΗΠΑ  δεν διαθέτουν τέτοιο κύρος και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ανίκανη να επωμισθεί ένα τέτοιο ρόλο. Η δε Ρωσία, μόνο όφελος μπορεί να έχει από ένα μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς μεταξύ δυο μελών του ΝΑΤΟ.

Η ελληνική κοινωνία ενώπιον αποφάσεων

Ένας άλλος παράγοντας που συνηγορεί στο ότι ένας πόλεμος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας δύσκολα θα περιοριστεί σε ένα θερμό επεισόδιο είναι ο συσχετισμός δυνάμεων.

Εφ' όσον σε ένα τέτοιο επεισόδιο κερδίσει πλεονέκτημα η Τουρκία, αν αυτό δεν είναι συντριπτικό, η Ελλάδα εύκολα θα εξαναγκαστεί  να συρθεί σε δυσμενείς γι' αυτήν διαπραγματεύσεις.

Αντιθέτως, αν η Ελλάδα κερδίσει ένα τέτοιο πλεονέκτημα η Τουρκία δεν έχει κανένα λόγο να συρθεί σε διαπραγματεύσεις. Έχει πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό, πολυαριθμότερο στρατό, άρα μεγαλύτερες αντοχές  σε ένα μακράς διαρκείας πόλεμο φθοράς.

Οπότε το δίλημμα που τίθεται για την ελληνική κοινωνία είναι απλό και φριχτό: Είναι έτοιμη να θυσιάσει έως και το ένα τρίτο της νεολαίας της σε ένα πόλεμο μακράς διαρκείας, ο οποίος το μόνο που εξασφαλίζει εκ των προτέρων είναι την οικονομική καταστροφή;

Αν όχι, πρέπει να ξεχάσει τα «παραμύθια της γιαγιάς» και να συζητήσει τι είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί με την Τουρκία και τι όχι. 

Γιάννης Χρυσοβέργης

Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΗΜΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ

Σε οποιαδήποτε δημοκρατική χώρα ο Βασίλης Δημάκης θα ήταν παράδειγμα επιτυχίας του σωφρονιστικού συστήματος και αντικείμενο μελέτης με σκοπό τον πολλαπλασιασμό τέτοιων επιτυχιών.

Στην Ελλάδα με την κυβέρνηση ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ και πολιτικό πρόγραμμα ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ ο Βασίλης Δημάκης είναι επικίνδυνος και πρέπει να εξοντωθεί για να μην επαναληφθεί ως περιστατικό.

Σε αυτό το γαϊτανάκι ασεβειών προς τους κανόνες του Κράτους Δικαίου ο Βασίλης Δημάκης είναι ο αδύναμος κρίκος. Γι αυτό και η προστασία του είναι υποχρέωση όλων μας. Αν τον νικήσουν θα είναι μια βαριά ήττα για το Κράτος Δικαίου.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές έχει ήδη ανακοινωθεί ότι ο Βασίλης Δημάκης επιστρέφει, μετά από τρεις απεργίες πείνας και δίψας σε ένα μήνα, στις ανδρικές φυλακές του Κορυδαλλού, από τις οποίες είχε παράτυπα -πιθανότατα και παράνομα- μεταχθεί, νύχτα,  εν μέσω καραντίνας στις φυλακές Γρεβενών, με προσωπική αναιτιολόγητη απόφαση της γενικής γραμματέως Αντιεγκληματικής Πολιτικής Σοφίας Νικολάου. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Ο Βασίλης Δημάκης υπήρξε ληστής. Είναι 40 χρονών κι έχει περάσει 17 χρόνια στις φυλακές. Και θα περάσει και άλλα, καθ' όσον κάποια στιγμή που βγήκε από τη φυλακή με υπό όρους απόλυση, διέπραξε και τουλάχιστον άλλη μια ληστεία, για τη οποία συνελήφθη. Εκτίει λοιπόν το σύνολο της νέας του ποινής, συν το υπόλοιπο της προηγούμενης, χωρίς να έχει δικαίωμα να επωφεληθεί από κάποιο ευεργετικό μέτρο μείωσης ποινής.

Κατά την απολογία του στην τελευταία του δίκη υποσχέθηκε στους δικαστές ότι «από εδώ και στο εξής θα γίνει άλλος άνθρωπος». 

Κανείς δεν ήταν υποχρεωμένος να τον πιστέψει. Όμως στα επόμενα χρόνια ο Βασίλης Δημάκης, τελείωσε στη φυλακή το Γυμνάσιο και το Λύκειο, έδωσε Πανελλήνιες μπήκε πρώτος στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών κερδίζοντας υποτροφία και, τρία χρόνια μετά, είναι στο τρίτο έτος των σπουδών του πάντα υπότροφος, καθ' όσον στα δυο προηγούμενα έτη πέρασε όλα τα μαθήματα και συγκέντρωσε την υψηλότερη βαθμολογία μεταξύ των συμφοιτητών του.

Σε οποιοδήποτε Κράτος Δικαίου οι σωφρονιστικές αρχές θα έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τον διευκολύνουν να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Στην Ελλάδα έχει βρεθεί στο στόχαστρο της κυβέρνησης.

Η μεταγωγή του στα Γρεβενά έγινε διότι θεωρήθηκε «υποκινητής στάσης κρατουμένων». Μόνο που η «στάση» συνίστατο στο ότι ήταν ο συντάκτης ενός υπομνήματος που έστειλαν στην κ. Νικολάου πολυάριθμοι κρατούμενοι των φυλακών Κορυδαλλού, με το οποίο ζητούσαν μέτρα αποσυμφόρησης στις φυλακές λόγω κορωνοϊού. 

Η άποψη της κ. Νικολάου περί «στάσης» θα ήταν για γέλια αν δεν ήταν επικίνδυνη, καθώς θεωρεί δεδομένο ότι ένας φυλακισμένος -γιατί όχι ο οποιοσδήποτε πολίτης άλλωστε;- δεν έχει το δικαίωμα να υποβάλει ένα υπόμνημα στη Διοίκηση.

Η μεταγωγή έγινε μεταμεσονύκτιες ώρες, χωρίς να του επιτραπεί να πάρει μαζί του τα ρούχα του και τα προσωπικά του είδη, σε συνθήκες που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και σήμανε τη διακοπή της φοίτησής του στα μαθήματα του εξαμήνου -που γίνονταν εξ αποστάσεως, μέσω υπολογιστή ακριβώς λόγω της καραντίνας.

Όμως για να διορθωθεί η παράτυπη, καθώς δεν είχε προηγηθεί σύγκλιση του Συμβουλίου Μεταγωγών, απόφαση της κ. Νικολάου, χρειάστηκαν 15 μέρες -καραντίνα λόγω κορωνοϊού το βάφτισαν- και πάνω από δέκα μέρες απεργίας πείνας του Βασίλη Δημάκη.

Θεωρητικά η επιστροφή του στον Κορυδαλλό θα όφειλε να σημάνει και την αποκατάσταση της επαφής του με το Πανεπιστήμιο, όμως αυτό δεν συνέβη. Μεταφέρθηκε σε ειδική πτέρυγα των γυναικείων φυλακών, όπου κρατούνται καταδικασμένοι με βάση τις διατάξεις της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας και δεν είχε τη δυνατότητα πρόσβασης στον υπολογιστή του, ούτε και του επιστράφηκαν τα προσωπικά του αντικείμενα.

Η σημερινή απόφαση του Συμβουλίου Μεταγωγών, καθιστά σαφές ότι θα φύγει από τη συγκεκριμένη πτέρυγα, όχι όμως και ότι θα βρεθεί σε χώρο στον οποίο θα έχει δικαίωμα πρόσβασης στον υπολογιστή για να συνεχίσει τις σπουδές του.

Η κυβέρνηση στο μεταξύ έχει πετύχει ένα στόχο της. Η υγεία του Δημάκη έχει κλονιστεί, ακόμα κι αν έχει θεωρητικά τη δυνατότητα πρόσβασης στον υπολογιστή δε θα μπορέσει να παρακολουθήσει μαθήματα άμεσα. 

Αυτό που μένει από όλη αυτή την υπόθεση είναι η απόλυτη περιφρόνηση μιας ανώτατης κρατικής υπαλλήλου - και πολιτευόμενης με  τη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ-  προς τους κανόνες του Κράτους Δικαίου, με την πλήρη κάλυψη των πολιτικών προϊσταμένων της.

Είναι η ίδια περιφρόνηση που επιδείχθηκε όταν οι αστυνομικοί εισέβαλαν χωρίς ένταλμα στο σπίτι της οικογένειας Ινδαρέ πριν λίγους μήνες και σάπισαν στο ξύλο όλα τα άρρενα μέλη της, όταν αστυνομικοί προσήγαγαν δεκάδες ανηλίκους επειδή έβλεπαν «ακατάλληλη για ανηλίκους» ταινία, για μια υπόθεση που στη χειρότερη περίπτωση θα έπρεπε να είχε θεωρηθεί διοικητική παράβαση των υπευθύνων των δυο κινηματογράφων, όταν σταματούσαν καταμεσής του δρόμου νέους και τους ξεβράκωναν δημόσια.

Είναι η ίδια περιφρόνηση που επιδείχθηκε πριν λίγες μέρες μέσα στη Βουλή στη διάρκεια μυστικής ψηφοφορίας όταν αυτή διακόπηκε για «να διορθώσει» την ψήφο του ένας βουλευτής.

Σε αυτό το γαϊτανάκι ασεβειών προς τους κανόνες του Κράτους Δικαίου ο Βασίλης Δημάκης είναι ο αδύναμος κρίκος. Είναι ποινικός και όχι πολιτικός κρατούμενος, δεν έχει την προστασία της Μαφίας των φυλακών, ούτε και ισχυρούς οικονομικά προστάτες. Γι αυτό και η προστασία του είναι υποχρέωση όλων μας. Αν τον νικήσουν θα είναι μια βαριά ήττα για το Κράτος Δικαίου.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

Η υποβάθμιση του μαθήματος της Κοινωνιολογίας στο Λύκειο, στο νομοσχέδιο που το υπουργείο Παιδείας έδωσε σε δημόσια διαβούλευση, δικαιώνει το ακροδεξιό σκυλολόι που επί τρία χρόνια απαιτούσε την απόσυρση του εν λόγω μαθήματος, επειδή τάχατες  είναι «κομμουνιστική πλύση εγκεφάλου» στους μαθητές, και πάει το διάλογο για την επιστήμη στους σκοτεινούς χρόνους της Ιεράς Εξέτασης.

Προσωπικά δεν έχω τίποτα ενάντια στο μάθημα των Λατινικών. Αντιθέτως, πιστεύω ότι είναι απαραίτητο εφόδιο για όσους μαθητές του Λυκείου επιθυμούν να σπουδάσουν νομικά, φιλολογία ή γλωσσολογία. Όπως επίσης πιστεύω ότι τα μαθήματα της Κοινωνιολογίας και της Οικονομίας είναι απαραίτητα για όλους ανεξαίρετα τους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όπως ακριβώς και τα Μαθηματικά, η Νέα ελληνική γλώσσα, η Φυσική, η Βιολογία, η Χημεία, η Ιστορία και η Γεωγραφία, ανεξαρτήτως του τι θα αποφασίσουν να πράξουν στη ζωή τους μετά την αποφοίτηση από το σχολείο.

Το ποια από αυτά θα πρέπει να εξετάζονται στους διαγωνισμούς για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, θα έπρεπε να καθορίζεται με γνώμονα τη συνάφειά τους με το αντικείμενο των σπουδών που επιθυμεί να ακολουθήσει ο κάθε υποψήφιος φοιτητής.

Αν δεχθούμε την παραπάνω φράση ως αξίωμα, τότε για τους υποψήφιους των ανθρωπιστικών σπουδών έχει νόημα να εξετάζονται τόσο στην κοινωνιολογία όσο και στα λατινικά και, σε κάθε περίπτωση, το αν δε θα εξετάζονταν στο ένα από τα δυο θα μπορούσε να είναι συνάρτηση του κλάδου των ανθρωπιστικών σπουδών που προτιμούν.

Η δαιμονοποίηση της Κοινωνιολογίας

Εντούτοις στη χώρα μας η εισαγωγή του μαθήματος της Κοινωνιολογίας στην εκπαίδευση αντιμετωπίστηκε εξ αρχής με εχθρότητα από τους συντηρητικούς κύκλους και, τα τελευταία χρόνια, έχει βρεθεί στο στόχαστρο της ακροδεξιάς, ως «κομμουνιστική επιστήμη».

Θα μπορούσε κανείς να κατανοήσει μια πολιτική κριτική από μέρους μερίδας πολιτών στο περιεχόμενο του σχετικού σχολικού εγχειριδίου. Όμως ο χαρακτηρισμός και μόνο μιας ολόκληρης επιστήμης -όχι του του Α  ή του Β επιστήμονα- ως «κομμουνιστικής» συνιστά την επιτομή της φαιδρότητας, και παραπέμπει στη σκοτεινή εποχή που η Ιερά Εξέταση αποφάσιζε τι είναι επιστήμη και τι μαγεία.

Ακόμα και στις πιο μαύρες μέρες για την επιστήμη στον 20ο αιώνα, όταν οι Ναζί -κι αργότερα η στρατιωτική δικτατορία της Αργεντινής (1976-1983)- έκαιγαν δημόσια τα μη αρεστά σε αυτούς βιβλία, στο στόχαστρο βρίσκονταν συγκεκριμένοι συγγραφείς, όχι επιστήμες ολόκληρες.

Οι φιλιππικοί του ακροδεξιού σκυλολογιού κατά της Κοινωνιολογίας θα ήταν χωρίς αμφιβολία  ανάξιοι σχολιασμού αν στην τελευταία πενταετία δεν τις είχε εγκολπωθεί επίσημα η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

Επιφανείς εκφραστές αυτής της σκοταδιστικής αντίληψης είναι ο αντιπρόεδρος της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Άδωνις Γεωργιάδης κι ο βουλευτής του κόμματος και, μέχρι πρότινος, στέλεχος του ΣΚΑΪ, Κωνσταντίνος Μπογδάνος.

Η διάταξη στο επίμαχο νομοσχέδιο με την οποία η Κοινωνιολογία παύει να είναι εξεταζόμενο μάθημα στις Πανελλαδικές εξετάσεις και αντικαθίσταται χωρίς καμία αιτιολόγηση από τα Λατινικά αποτελεί ικανοποίηση της πιο σκοταδιστικής δημαγωγίας που έχει δει η Ευρώπη από την εποχή του κυνηγιού των αιρετικών.

Μετά η σειρά της Φυσικής και της Βιολογίας;

Ποιο μάθημα έχει σειρά μετά άραγε; Διότι με την ίδια λογική που χαρακτηρίσθηκε η Κοινωνιολογία «κομμουνιστική επιστήμη», μπορεί να τύχουν του ίδιου χαρακτηρισμού και η Βιολογία και η Φυσική, καθ' όσον οι απόψεις της πρώτης για την εξέλιξη των ειδών και της δεύτερης για τη δημιουργία του σύμπαντος συγκρούονται με τη Γένεση της Παλαιάς Διαθήκης.

Για το λόγο αυτό άλλωστε τόσο η μια όσο και η άλλη έχουν βρεθεί εδώ και δεκαετίες στις Ηνωμένες Πολιτείες στο στόχαστρο του νεοσυντηρητισμού, που αποτελεί, τα τελευταία οκτώ χρόνια, την επίσημη ιδεολογία της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.

Η οποία στην προσπάθειά της να ενσωματώσει στέρεα στην εκλογική της πελατεία την εγχώρια ακροδεξιά, δε διστάζει να υιοθετεί τις πιο ακραίες απόψεις των ακροδεξιών κύκλων.

Κι αν η στοχοποίηση της Βιολογίας και της Φυσικής φαντάζει ακραία σε πολλούς, καλό είναι να θυμόμαστε ότι στις μισές σχεδόν Πολιτείες των ΗΠΑ, η Γένεση διδάσκεται στο πλαίσιο του μαθήματος της Βιολογίας, τόσο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όσο και σε πολλά πανεπιστήμια.

Γιάννης Χρυσοβέργης

21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ: ΑΚΟΜΑ ΜΙΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ;

Ακόμα μια επέτειος λοιπόν; Ακόμα μια ευκαιρία για δεκάρικους υπέρ της Δημοκρατίας; Ακόμα μια ευκαιρία για βαθυστόχαστες -εντός κι εκτός εισαγωγικών- αναλύσεις, πολιτικές ομαφλοσκοπήσεις κι ιστορικές διερευνήσεις;

Ίσως κάποια απ' όλα τα παραπάνω να είναι χρήσιμα, όμως τίποτα απ' αυτά δεν έχω την πρόθεση να κάμω.

Είναι που η αποφράδα αυτή επέτειος μου φέρνει μνήμες έντονες, κι είναι που η φαιά πανούκλα του φασισμού απλώνεται και πάλι στην Ευρώπη.

Κι είναι που, για άλλη μια φορά, θέλω ν' αποτίσω φόρο τιμής στους λίγους που αντιστάθηκαν.

Ετοιμαζόμουν να φύγω για το σχολείο, μπροστά στον πάγκο του θυρωρού της πολυκατοικίας μας γινόταν έντονη συζήτηση. Βγήκε η μάνα μου κι έμαθε από τις γειτόνισσες ότι είχε γίνει δικτατορία. Λίγο μετά ήρθε στο σπίτι κι ο πατέρας μου, που δεν είχε καταφέρει να πάει στη δουλειά του, ο στρατός είχε αποκλείσει τους δρόμους. Με πήραν κι οι δυο παράμερα και μου είπαν ότι πια δεν πρέπει να μιλάμε πολιτικά στο δρόμο, γιατί θα μας βάλουν φυλακή. Τα τηλέφωνα είχαν κοπεί κι όλοι, συγγενείς και γείτονες, ανησυχούσαν για κάποιο γνωστό τους: είναι καλά; μήπως τους έπιασαν; Τη μέρα εκείνη, λίγες μέρες πριν κλείσω τα οκτώ μου χρόνια, έμαθα να μισώ τους δικτάτορες.

Στα μανάβικα και στα μπακάλικα είχαν σχηματιστεί ατέλειωτες ουρές. Στις γωνιές των δρόμων υπήρχαν στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη, που εμπόδιζαν την κυκλοφορία πεζών και οχημάτων και δημιουργούσαν ένα απερίγραπτο χάος. Και το ραδιόφωνο έπαιζε μόνο δημοτικά τραγούδια και πότε-πότε μετέδιδε ένα ακατάληπτο ανακοινωθέν της «Εθνικής Κυβερνήσεως».

Τις επόμενες ημέρες οι κακές ειδήσεις, για γνωστούς και γείτονες που τους είχαν πιάσει και τους είχαν στείλει στη Γυάρο έπεφταν βροχή. «Πιάσανε τον Παπανδρέου», μου είπε μια μέρα ένας φίλος μου δυο χρόνια μικρότερος από εμένα ενώ παίζαμε. «Σουτ, θα πάνε οι γονείς μας φυλακή αν σ' ακούσουν», του απάντησα πριν προλάβει η μάνα του να τον ανακαλέσει στην τάξη.

Ήταν ένα χειμωνιάτικο απόγευμα, έπαιζα με φίλους στο σπίτι της γιαγιάς μου στον προσφυγικό συνοικισμό των Κουντουριώτικων. Ξαφνικά μια είδηση κυκλοφόρησε σαν αστραπή: «αποφυλακίζουν τον Ανδρέα Παπανδρέου». Ούτε που το κατάλαβα πώς, παιδιά, νέοι, γέροι, άνδρες και γυναίκες, όσοι βρίσκονταν στο συνοικισμό εκείνη την ώρα τέλος πάντων, τρέξαμε στις φυλακές Αβέρωφ. Θυμάμαι μια ξανθιά γυναίκα στην είσοδο των φυλακών, κι άκουσα τους μεγάλους να λένε πως ήταν η Μαργαρίτα Παπανδρέου. Οι χωροφύλακες -υπεύθυνη για την εξωτερική φρούρηση των φυλακών ήταν η Χωροφυλακή κι όχι η Αστυνομία Πόλεων- δεν ήξεραν τι να κάνουν. Περιμέναμε ώρα πολλή, ώσπου βαρεθήκαμε και φύγαμε. Η παρουσία μας μπροστά στις φυλακές καθυστέρησε την απελευθέρωση για μερικές ώρες.

Σιγά-σιγά, άρχισαν να μπαίνουν στη ζωή μας οι ελληνικές εκπομπές των ξένων ραδιοφωνικών σταθμών: το BBC, το Παρίσι, η Ντώυτσε Βέλλε και, για κάποιους άλλους η Φωνή της Αλήθειας κι η Μόσχα.

Τα βράδια στις παρέες, όταν είχε ρεύσει το κρασί, σε κάποια σπίτια έβαζαν, προσεχτικά για να μην ακούσουν οι γείτονες, δίσκους του Μίκη Θεοδωράκη. Τα αντικαθεστωτικά ανέκδοτα γυρνούσαν από στόμα σε στόμα. Η Χούντα όμως καλά κρατούσε.

Όχι πως δεν υπήρχαν αντιστασιακές οργανώσεις. Κάθε λίγο και λιγάκι ο ελεγχόμενος τύπος μας ενημέρωνε για την εξάρθρωση κάποιας «κομμουνιστικής οργανώσεως». Πέντε συλλήψεις τη μια, είκοσι την άλλη, δέκα με δεκαπέντε την τρίτη. 

Όμως πλήθη λαού αποθέωναν τους συνταγματάρχες στο Παναθηναϊκό Στάδιο κι οι Πειραιώτες ήταν υπερήφανοι που ο ανεκδιήγητος δήμαρχός τους είχε ντύσει τους οδοκαθαριστές με λευκές στολές σαν να ήταν παγωτατζήδες κι είχε αντικαταστήσει στις πλατείες τα λουλούδια με πλαστικά.

Η αντίσταση στη Χούντα των συνταγματαρχών υπήρξε πράγματι μεγαλειώδης. Όχι όμως για τη μαζικότητά της, ούτε για την αποτελεσματικότητά της. Αλλά για την απελπιστική μοναξιά αυτών που αντιστάθηκαν.

Αν εξαιρέσει κανείς την πάνδημη συμμετοχή στην κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου, χρειάστηκε να περάσουν έξι ολόκληρα χρόνια για να δούμε την πρώτη άξια λόγου, από άποψη μαζικότητας, αντιδικτατορική διαμαρτυρία, με την κατάληψη της Νομικής. Ύστερα, ήρθε το μνημόσυνο του Γεωργίου Παπανδρέου και λίγες μέρες μετά το Πολυτεχνείο.

Κι όταν, εξ αιτίας της γεωπολιτικής κρίσης που από δική τους αλαζονεία δημιούργησαν, με το πραξικόπημα στην Κύπρο και την αναμενόμενη τουρκική στρατιωτική επέμβαση, οι συνταγματάρχες κατέρρευσαν, ο τόπος γέμισε από «αντιστασιακούς». Τόσους που αναρωτιόταν κανείς, πώς άντεξε η Χούντα τόσα χρόνια. 

Τα χρόνια πέρασαν, κι οι βρυκόλακες του απριλιανού καθεστώτος αισθάνονται, μετά από χρόνια αιδήμονος σιωπής και ανακύκλωσης στο μεταπολιτευτικό πολιτικό σύστημα -ο χαμαιλεοντισμός είναι μια από τις αρετές τους- και πάλι πως μπορούν να επαίρονται για την επταετία της φρίκης. 

Άλλωστε, όπως και στα χρόνια που προηγήθηκαν της δικτατορίας, -όταν επιφανείς αρθρογράφοι του «εθνικώς σκεπτόμενου» τύπου αναζητούσαν «ένα λοχία»  «δια να προστατεύση το έθνος εκ της κομμουνιστικής οχλοκρατίας»- και πάλι «επιφανείς» σχολιαστές των δημοκρατικώς και ευρωπαϊκώς και μεταρρυθμιστικώς σκεπτομένων» ΜΜΕ, προβάλλουν αναίσχυντα την περιστολή -οι πιο ακομπλεξάριστοι και την κατάργηση- των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και πλέκουν το εγκώμιο των ενόπλων συμμοριών ατάκτων, που περιφέρονται στον Έβρο και στα νησιά του Αιγαίου, δέρνοντας -πιθανότατα και δολοφονώντας, δεν έχει ξεκαθαρίσει αν η δολοφονία των δυο προσφύγων στον Έβρο το Μάρτιο ήταν έργο στρατιωτικών η παραστρατιωτικών- πρόσφυγες, δημοσιογράφους κι όποιον άλλον τολμάει να ορθώσει το ανάστημά του.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Υ.Γ. Παραθέτω τρία τραγούδια που κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι ενδεικτικά της μοναξιάς των ανθρώπων που αντιστάθηκαν. Ακούστε τα

1.  Το Σφαγείο

2.Ποιος τη ζωή μου

3. Η ΑΥΛΗ

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΜΑΝΩΛΗ ΓΛΕΖΟ

Διάβασα σήμερα πολλά αποχαιρετιστήρια κείμενα για το Μανώλη Γλέζο, σχεδόν όλα τους συγκινητικά, πολλά από αυτά θα μπορούσα να τα έχω προσυπογράψει.

Ένας ακόμα αποχαιρετισμός λοιπόν; Τι έχει να μας πει παραπάνω;

Είναι όμως που ο Μανώλης Γλέζος για τον καθένα μας, είτε είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε προσωπικά είτε όχι, ήταν μ' έναν ξεχωριστό τρόπο «δικός μας άνθρωπος».

Γι' αυτό και κανένας αποχαιρετισμός του δεν είναι «ένας ακόμα αποχαιρετισμός».

Ήμουν παιδί, μαθητής του δημοτικού, όταν άκουσα από τη γιαγιά μου να μιλάει για το Μανώλη Γλέζο. Κάπου σε κάποιο περιοδικό -μάλλον στο ΡΟΜΑΝΤΣΟ πρέπει να ήταν- είχα διαβάσει ένα κείμενο για το κατέβασμα της γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη, χωρίς αναφορά φυσικά σε αυτόν ή στο Λάκη Σάντα, δικτατορία γαρ. «Ο Γλέζος το έκανε. Ένας αριστερός», μου είπε μέσα από τα δόντια της η γιαγιά.

Ύστερα ήρθε η Μεταπολίτευση, η πολιτικοποίηση, η εικόνα του Μανώλη Γλέζου μου έγινε οικεία, συνήθισα να τον βλέπω, δίπλα στον Ηλία Ηλιού και στον Ανδρέα Λεντάκη, να προσπαθούν να ανασυγκροτήσουν την Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ), μια ΕΔΑ, που όμως είχε χάσει το λόγο ύπαρξής της από τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ -και του ΚΚΕ εσωτερικού- αφ' ενός, και τη δημιουργία του ΠΑΣΟΚ αφ' ετέρου.

Ο Μανώλης Γλέζος άρχισε να τραβάει την προσοχή μου στα τέλη της δεκαετίας του '70, όταν μια σειρά από «καινά δαιμόνια» είχαν αρχίσει να παρεισφρέουν στην ελληνική Αριστερά -φεμινισμός, οικολογία, αντιμιλιταρισμός, αυτονομία, άμεση δημοκρατία κ.λ.π.- και στα οποία οι πολιτικοί, τόσο των παραδοσιακών κομμάτων της Αριστεράς όσο και του ΠΑΣΟΚ, επιδείκνυαν μια εκπληκτική δυσανεξία. 

Όλοι εκτός από το Μανώλη Γλέζο, ο οποίος, από τις στήλες μιας βραχύβιας εφημερίδας -νομίζω ότι ήταν των αδελφών Κουρή, αλλά δεν είμαι σίγουρος, δε θυμάμαι καν το όνομά της- της οποίας είχε αναλάβει τη διεύθυνση υπερασπίζονταν με θέρμη αυτά τα καινά δαιμόνια», στα οποία έβλεπε το μέλλον της Αριστεράς.

Λίγο μετά, το 1980, έπεισε τους συνομηλίκους συντρόφους του στην ΕΔΑ να διατηρήσουν με το αρκτικόλεξο του κόμματος μεν, όμως το όνομα του κόμματος ν' αλλάξει και να γίνει ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, με τη φιλοδοξία, που δεν ευοδώθηκε, να γίνει το κόμμα η πολιτική ομπρέλα των νέων αυτών ιδεών.

Πολύ σύντομα κατάλαβα ότι τα καινά αυτά δαιμόνια ο Μανώλης Γλέζος τα αντιλαμβάνονταν με έναν πολύ προσωπικό τρόπο, πολύ περισσότερο συναισθηματικό και βιωματικό, παρά πολιτικό.

Για το λόγο αυτό και, την πρώτη φορά που ψήφισα, ήμουν ένας από τους 64.000 ψηφοφόρους που τον ανέδειξαν -προσωπικά τον ψήφισα με μονοσταυρία- πρώτο σε ψήφους βουλευτή στην Α' εκλογική περιφέρεια Αθηνών, όπου ήταν υποψήφιος ως συνεργαζόμενος με το ΠΑΣΟΚ, στις εκλογές του 1981. Ήταν ο τρόπος μου να πω στο ΠΑΣΟΚ ότι  ψηφίζω, αλλά δεν είμαι δεδομένος ψηφοφόρος του (άλλωστε τέσσερα χρόνια νωρίτερα είχα αποχωρήσει από την οργάνωση Νεολαίας του).

Αυτή τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τα καινά δαιμόνια τον έδειξε όταν εξελέγη, το 1986, Πρόεδρος της Κοινότητας Απειράνθου. Τότε το Κοινοτικό Συμβούλιο απλώς επικύρωνε τις αποφάσεις που λαμβάνονταν από τη γενική συνέλευση των κατοίκων. Τότε προώθησε κι ένα φιλόδοξο κι επιτυχημένο εν πολλοίς πρόγραμμα ανασυγκρότησης της τοπικής αγροτικής οικονομίας.

Όλα τα επόμενα χρόνια ο λόγος του έμελλε να είναι εκτός κανόνων και, συμφωνούσες δε συμφωνούσες, για ένα πράγμα ήσουν πάντα σίγουρος: έλεγε αυτό που πίστευε χωρίς δεύτερες σκέψεις.

Είχα την τύχη να τον γνωρίσω το 2014, όταν μαζί με το συνάδελφο και φίλο Andrés Mourenza πήγαμε στο σπίτι του για μια συνέντευξη για το Ισπανικό Πρακτορείο Ειδήσεων, λίγο μετά την εκλογή του στο Ευρωκοινοβούλιο με 428.000 ψήφους σχεδόν. Μια συνέντευξη ποταμός που κράτησε πάνω από μιάμιση ώρα και μ' έκανε να αισθανθώ σαν να τον γνώριζα από χρόνια πολλά.

«Θα μείνω ένα χρόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», μας είπε. «Θέλω να κάνω ευρωπαϊκό θέμα το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων». 

Αργότερα, ενώ πηγαίναμε με το αυτοκίνητό του προς το κέντρο της Αθήνας μου είπε: «Όταν τελειώσω τα βιβλία που δουλεύω θεωρώ ότι μπορώ να πεθάνω». «Πόσα γράφετε;», τον ρώτησα. «18», ήταν η απάντησή του. Τουλάχιστον τέσσερα από αυτά τα βιβλία έχουν ήδη εκδοθεί.

Αν θα 'πρεπε να αποχαιρετήσω το Μανώλη Γλέζο με κάποιους στίχους νομίζω ότι οι παρακάτω στίχοι από τους Γερόντους, του Γιάννη Ρίτσου (μελοποιήθηκε από το Θάνο Μικρούτσικο και το τραγούδησε η Μαρία Δημητριάδη ΚΑΝΤΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΚΡΟΝΗΣΟ) τον περιγράφουν τέλεια.

Δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη, 

ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη, 

κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους 

που δε σηκώνει τ’ άδικο.

Καλό ταξίδι Μανώλη

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΣΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ...

Αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή -για την Ελλάδα- κατάσταση, περιτριγυρισμένοι από στρατιές πανικόβλητων κι ανεύθυνων, που είναι εξ ίσου επικίνδυνοι, εκτεθειμένοι σε κάθε λογής θεωρίες συνωμοσίας και στην παραπληροφόρηση, προσπαθούμε όλες και όλοι να οργανώσουμε την επιβίωσή μας  σε συνθήκες κατ' οίκον κράτησης.

Κι αν οι προβλέψεις των ειδημόνων για τις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της κατάστασης προς το παρόν ελάχιστα διαφέρουν από αυτές των αστρολόγων και συναφών επαγγελμάτων, εξ ίσου άγνωστες είναι οι ουλές που θα αφήσει στις κοινωνικές μας συμπεριφορές, στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των πολιτικών ελευθεριών.

Σε κατ' οίκον κράτηση και σε πλήρη σύγχυση το σύνολο του πληθυσμού λοιπόν, τρεις εβδομάδες και κάτι μέρες αφ' ότου ο COVID-19 ή κορωνοϊός επισκέφθηκε και τη χώρα μας εν μέσω παγκόσμιας πανδημίας.

Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, ότι οι μέρες που ζούμε είναι η χαρά του κάθε υποχόνδριου, του κάθε φασίστα, του κάθε εθισμένου σε θεωρίες συνωμοσίας.

Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι, στο όνομα του Δημοσίου συμφέροντος, έχουμε απεμπολήσει όλες ανεξαιρέτως τις ατομικές και πολιτικές μας ελευθερίες.

Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι η πολιτική αντιπαράθεση -αυτή η στοιχειώδης προϋπόθεση για να υπάρχει, έστω και κατ' όνομα, Δημοκρατία- έχει εκλείψει. Αψευδής μάρτυς τα δελτία ειδήσεων στις τηλεοράσεις που άλλο θέμα δεν έχουν εκτός από την εξέλιξη της επιδημίας. 

Ακόμα πιο κραυγαλέα είναι η απουσία επιστημονικού διαλόγου, ως προς το αν η στρατηγική αντιμετώπισης της επιδημίας είναι η ενδεδειγμένη ή όχι. Όλοι οι καθ' ύλην αρμόδιοι επιστήμονες έχουν συνταχθεί με τη στρατηγική που επέλεξε η κυβέρνηση. Αν μη τι άλλο, σε άλλες χώρες αυτός ο διάλογος υπάρχει και σε αυτόν εμπλέκονται όλοι όσοι μπορούν να τον παρακολουθήσουν.

Θα  μπορούσε εύλογα κάποιος να παρατηρήσει ότι, έτσι κι αλλιώς, η στρατηγική που επελέγη είναι η μόνη που θα επιτρέψει στο καθημαγμένο από την οικονομική κρίση και τις νεοσυντηρητικές ιδεοληψίες Εθνικό Σύστημα Υγείας να αντιμετωπίσει την κρίση κι ότι, προς ώρας, καμιά άλλη στρατηγική δεν έχει αποδειχτεί καλύτερη. Όμως αυτό το συμπέρασμα, δεν είναι προϊόν διαλόγου, δεν έχει διατυπωθεί καν, μονάχα το ψελλίζουν δεξιά κι αριστερά κάποιοι δημοσιογράφοι, κι αυτό είναι πρόβλημα.

«ΕΧΟΥΜΕ ΠΟΛΕΜΟ»

Πόσες φορές δεν ακούστηκε η φράση αυτή τις τελευταίες μέρες, από τα στόματα αρμοδίων και μη, αρχής γενομένης του πρωθυπουργού της χώρας;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι από προπαγανδιστική άποψη η φράση είναι πετυχημένη, κατάφερε να τρομοκρατήσει τον πληθυσμό. Άλλωστε την έχουν χρησιμοποιήσει και σε άλλες χώρες.

Πόσο σωστό είναι όμως να συγχέει κανείς τον πόλεμο -την οργανωμένη βία μεταξύ κρατών ή, σε περίπτωση εμφυλίου, μεταξύ διαφορετικών εθνικών, θρησκευτικών ή κοινωνικών ομάδων-  με μια επιδημία, έναν καταστροφικό σεισμό ή μια φονική πυρκαγιά;

Ο πόλεμος απαιτεί να «καταστρέψεις τον εχθρό», ποιος είναι ο εχθρός όμως σε μια επιδημία, σε ένα σεισμό, σε μια πυρκαγιά; Τα θύματα; Αυτοί τους οποίους πρέπει να περιθάλψεις και να τους βοηθήσεις να ορθοποδήσουν;

Και στην περίπτωση της επιδημίας, αν την αντιμετωπίσεις με όρους πολέμου, τα θύματα μετατρέπονται αυτόματα σε «εχθρούς». Ο ασθενής στο νοσοκομείο, ο συγγενής του στην καραντίνα, γίνονται αυτόματα «επικίνδυνοι για την επιβίωσή μας».

Και τι θα συμβεί αν παρ' όλες τις προσπάθειες η επιδημία ξεφύγει από κάθε έλεγχο; Ποιος θα αποτρέψει το λιντσάρισμα θυμάτων; Όσοι νομίζουν ότι «αυτά δε γίνονται», καλό θα ήταν να μελετήσουν αυτή την παράπλευρη πτυχή των επιδημιών του παρελθόντος.

«ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ»

Μένουμε λοιπόν στα σπίτια μας κλεισμένοι, αντιμέτωποι με μια τηλεόραση  -δημόσια και ιδιωτική- που μας βομβαρδίζει με ειδήσεις τρόμου, αριθμούς νεκρών και κρουσμάτων, οδηγίες χρήσιμες και μη, χωρίς να τολμάμε ν' αγκαλιάσουμε και να φιλήσουμε τ' αγαπημένα μας πρόσωπα, με τα οποία μοιραζόμαστε την ίδια στέγη.

«Ας γίνει αυτός ο εγκλεισμός μια ευκαιρία να συσφίξουμε και πάλι τις σχέσεις των μελών της οικογένειας», μας προτρέπουν κάποιοι επαγγελματίες της ψυχικής υγείας.

Πώς όμως να συσφίξεις τις σχέσεις σου με το σύντροφό σου, με τα παιδιά σου, όταν από παντού βομβαρδίζεσαι από την εντολή: «κρατάτε απόσταση ασφαλείας ενάμισι μέτρου»; Πώς να ανοίξεις στον άλλον την καρδιά σου αν «πρέπει να κρατάς απόσταση ασφαλείας»;

Ναι, είναι ευκαιρία να δεθεί η συντροφική σχέση περισσότερο, προϋπόθεση όμως γι' αυτό είναι να κλείσουμε τ' αυτιά μας στο φόβο. Ν' αποφασίσουμε πως ό,τι γίνει θα το περάσουμε μαζί, και να αφήσουμε κατά μέρος τις «αποστάσεις ασφαλείας», της καθημερινότητας και του μυαλού μας.

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ

Άραγε πώς θα είναι η επόμενη μέρα; θα βγούμε όλοι από τα σπίτια μας να γιορτάσουμε την ελευθερία που ανακτήσαμε, θ' αγκαλιάσουμε και φιλήσουμε φίλους γνωστούς και γείτονες, θα στήσουμε γιορτές στις πλατείες; 

Ή θα μιλάμε στους ανθρώπους από απόσταση, χωρίς να τολμάμε καν να τους σφίξουμε το χέρι, χωρίς να τολμάμε να τους κοιτάξουμε στα μάτια; Και πόσο καιρό θα μας μείνουν αυτά τα κουσούρια; Δύσκολο να το προβλέψει κανείς.

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

Αν στα χωριά, ό,τι κι αν γίνει οι πόρτες των σπιτιών είναι πάντα ανοιχτές, στα αστικά κέντρα δε χρειάζονται επιδημίες. Ήτανε προ πολλού ερμητικά κλειστές. Οι πόρτες αυτές πρέπει να ξανανοίξουν. Να δώσουμε ένα χέρι βοήθειας στο γείτονα που είναι μόνος του, που μπορεί να είναι άρρωστος αλλά κανείς να μην το ξέρει, που μπορεί να έχει χίλια δυο άλλα προβλήματα.

Το τέλος της επιδημίας πρέπει να μας βρει να ζούμε σε γειτονιές αλληλεγγύης. Έτοιμους να στήσουμε γιορτές, να ξεφαντώσουμε, όπως θα κάναμε στο καρναβάλι.

Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να διεκδικήσουμε πίσω τα ατομικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα που μας αφαιρέθηκαν για, υπαρκτούς είναι η αλήθεια,  λόγους δημοσίου συμφέροντος.

Γιατί η εξουσία κι η ολιγαρχία θα έχουν γλυκαθεί και θα μετέλθουν όλων των μέσων για να μην ανακτήσουμε τα δικαιώματά μας.

Γιάννης Χρυσοβέργης