Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σηματοδότησε το ξέσπασμα ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, που ανεξάρτητα από την έκβαση των μαχών, θα διαρκέσει για δεκαετίες και θα καθορίσει τη ζωή των Ευρωπαίων, και όχι μόνο, για τουλάχιστον μια γενιά.

Ειδικά η Ελλάδα θα κληθεί πολύ σύντομα να επιλέξει, ως προς τη σχέση της με την Τουρκία, να διαλέξει μεταξύ ενός εξαιρετικά επώδυνου συμβιβασμού κι ενός πολέμου με τους πάντες εναντίον της.

Ο «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΕΦΤΕ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε κατάπληξη σε Αμερικανούς, Βρετανούς και Δυτικοευρωπαίους κι αντιμετωπίστηκε με την οργή αυτού που τον πιάνουν στον ύπνο γεγονότα τα οποία, εν τούτοις, ώφειλε να τα έχει προβλέψει, καθ' όσον ήταν, σε μεγάλο βαθμό, αποτελέσματα δικών του πράξεων και παραλείψεων.

«Ο συνδυασμός αλαζονείας και απουσίας ξεκάθαρης στρατηγικής της Δύσης, πρωτίστως της ΕΕ, πρόσφερε μια εύκολη νίκη στον Πούτιν. Με «παράπλευρη απώλεια» ό,τι έχει απομείνει από τις ατομικές ελευθερίες στη Ρωσία», έγραφα στον ΑΤΑΚΤΟ ΛΟΓΟ στις 22 Απριλίου του 2014, με αφορμή τα όσα είχαν ακολουθήσει την ανατροπή του ρωσόφιλου εκλεγμένου προέδρου Γιανουκόβιτς στην Ουκρανια  και την ψήφιση νόμων από τη νέα κυβέρνηση που απαγόρευαν τη διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας και της χρήσης της στη δημόσια διοίκηση.

Η λογική θα έλεγε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ θα αντλούσαν τα απαραίτητα διδάγματα από τα όσα συνέβησαν, θα καθόριζαν μια συνεκτική πολιτική έναντι της Ρωσίας με σαφείς στόχους και κόκκινες γραμμές, λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι ο αναδυόμενος οικονομικός και στρατιωτικός κύριος αντίπαλος της Δύσης ήταν η Κίνα. Από την αγκαλιά της οποίας έπρεπε με κάθε μέσο να απομακρυνθεί η Ρωσία.

Τίποτα τέτοιο δε συνέβη. Οι πάντες συνέχισαν να χαϊδεύουν τ' αυτιά των ουκρανικών κυβερνήσεων, αγνοώντας τις κόκκινες γραμμές που έθετε ο Πούτιν κι ενώ ήταν ειλημμένη η απόφασή τους ότι η Ουκρανία θα ήταν μόνη της σε περίπτωση ρωσικής εισβολής.

Ο ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΕ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

Οι υστερικές αντιδράσεις που ακολούθησαν τη ρωσική εισβολή κι η ανακοίνωση κυρώσεων στη Ρωσία που δεν έχουν προηγούμενο ούτε στις χειρότερες ώρες του προηγούμενου Ψυχρού Πολέμου και οι οποίες με μαθηματική ακρίβεια δε θα φέρουν αποτέλεσμα -όπως δεν έφεραν αποτέλεσμα οι ανάλογες κυρώσεις στο παρελθόν σε βάρος του Ιράν, του Ιράκ, της Κούβας- είναι η πιο τρανή απόδειξη της επικίνδυνης απουσίας μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής του πολιτικού προσωπικού της Δύσης .

Από τη στιγμή που η Κίνα, όπως ήταν αναμενόμενο άλλωστε, δεν έχει καταδικάσει τη ρωσική εισβολή, είναι βέβαιο πως όχι μόνο δε θα εφαρμόσει κυρώσεις κατά της Ρωσίας αλλά θα γίνει και δίαυλος διοχέτευσης στις παγκόσμιες αγορές των εξαγωγών της που δε θα οδεύουν πλέον προς την ΕΕ, οι όποιες οικονομικές κυρώσεις είναι καταδικασμένες σε αποτυχία.

Το πράγμα γίνεται ακόμα χειρότερο από το ότι ταυτόσημη στάση με της Κίνας κρατάει και η Ινδία -σύμμαχος των ΗΠΑ έναντι της Κίνας-  ενώ δύο κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, η Τουρκία και η Ουγγαρία, έχουν καταστήσει σαφές πως ούτε κι αυτά θα εφαρμόσουν τις κυρώσεις.

Όμως η Κεντρική και Δυτική Ευρώπη εξαρτώνται άμεσα από το ρωσικό φυσικό αέριο και τυχόν διακοπή της ροής του προς αυτές θα προκαλέσει βαρύτατες συνέπειες στις ευρωπαϊκές οικονομίες. 

Πολύ περισσότερο που άμεσες εναλλακτικές λύσεις δεν υπάρχουν. Ούτε επαρκείς τερματικοί σταθμοί υποδοχής υγροποιημένου αερίου υπάρχουν στα ευρωπαϊκά λιμάνια, ούτε καν επαρκής αριθμός δεξαμενοπλοίων για τη μεταφορά του υπάρχει. Σίγουρα όλα αυτά θα κατασκευαστούν με ταχείς ρυθμούς, όμως δε φτιάχνονται από τη μια μέρα στην άλλη.

Επιπροσθέτως, όπως με ενάργεια ανέλυε πριν μερικές μέρες στο cnn.gr ο Αθανάσιος Κουκάκης, ο πόλεμος στην Ουκρανία θα εκτοξεύσει στα ύψη τις τιμές του σιταριού και του κριθαριού, με ό,τι αυτό σημαίνει για μια σειρά βασικών προϊόντων κατανάλωσης, αλλά και του χαλκού και του νικελίου, με ό,τι αυτό σημαίνει για τη μεταποίηση .

Στα παραπάνω οφείλουμε να συνυπολογίσουμε το κόστος της θεαματικής αύξησης των αμυντικών δαπανών σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και τις επιπτώσεις τους -επειδή λεφτόδεντρα δεν υπάρχουν, όπως συνηθίζουν να λένε οι κυβερνώντες- στις κοινωνικές δαπάνες, αλλά και στις επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση της οικονομίας και την ψηφιοποίησή της.

ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ, ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Ανεξάρτητα από την έκβαση των εχθροπραξιών, ανεξάρτητα από το αν θα υπάρξει ή όχι σε σύντομο χρονικό διάστημα μια κατάπαυση του πυρός, το διαζύγιο της Δύσης με τη Ρωσία είναι οριστικό, για τις επόμενες δεκαετίες τουλάχιστον.

Το άνοιγμα των συνόρων κι η εκτεταμένη διμερής ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων, είχαν δημιουργήσει σε όλους τους λαούς της Ευρώπης μια αίσθηση ασφάλειας, ότι η Ευρώπη δε θα ξαναγίνει θέατρο πολέμου, όπως συνέβη δυο φορές  στη διάρκεια του περασμένου αιώνα, όταν δυο παγκόσμιοι πόλεμοι ξεκίνησαν από εδώ, προκαλώντας 70 εκατομμύρια νεκρών σε όλο τον πλανήτη και ισοπεδώνοντας το σύνολο -μόνο η Ελβετία και η Σουηδία έμειναν αλώβητες- των ευρωπαϊκών χωρών. Το αίσθημα της ασφάλειας ανήκει στο παρελθόν.

Επίσης, είναι προφανές ότι η πολιτική αυτονομία της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ, αποτέλεσμα της εξομάλυνσης των σχέσεων της Δύσης με τη Ρωσία με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, ανήκει κι αυτή στο παρελθόν. Η ΕΕ καθίσταται πλέον υποχρεωτικά ένας δευτερεύων σύμμαχος των ΗΠΑ, οι οποίες εφ' εξής θα παίρνουν μονομερώς τις όποιες αποφάσεις

Η Κίνα από την πλευρά της έχει κάθε λόγο να επιχαίρει. Η ισχυρή στρατιωτικά Ρωσία οδηγείται στην ασφυκτική αγκαλιά της και μετατρέπεται σε ένα απαραίτητο σύμμαχο έναντι της Δύσης σε μια αντιπαράθεση που μόλις τώρα αρχίζει.

Γεγονός που γεννά σοβαρά ερωτηματικά για την πολιτική οξυδέρκεια της αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία επιλέγει ένα διμέτωπο αγώνα κατά Ρωσίας και Κίνας. Επ' αυτού θα ήταν χρήσιμο να υπενθυμίσουμε ότι η προσέγγιση των ΗΠΑ με την Κίνα, το 1970, τους επέτρεψε να διαπραγματεύονται στη συνέχεια από θέση ισχύος με την ΕΣΣΔ.

Επιπλέον, οι σχεδιαζόμενες από τη Δύση κυρώσεις σε βάρος της Κίνας, μια πρώτη αίσθηση των οποίων είχαμε στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, αναβάλλονται επ' αόριστον.

ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΕΣ ΜΕ ΟΔΥΝΗΡΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ

Σε αυτό το νέο διεθνές περιβάλλον η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία καλούνται να αναθεωρήσουν εκ βάθρων και με συνοπτικές διαδικασίες την πολιτική τους έναντι της Τουρκίας.

Στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο η Τουρκία καθίσταται μείζονος σημασίας εταίρος στο ΝΑΤΟ, καθώς αυτή θα κληθεί να εμποδίσει την κάθοδο των Ρώσων στη Μεσόγειο σε περίπτωση σύγκρουσης.

Το γεγονός αυτό γεννά αυτόματη κατανόηση όλων των εταίρων του ΝΑΤΟ στις όποιες αξιώσεις της έναντι Ελλάδας και Κύπρου.

Η μεν Ελλάδα θα βρεθεί πολύ σύντομα υπό την ασφυκτική πίεση των υπολοίπων εταίρων στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ για υποχώρηση σε ΟΛΕΣ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ τις τουρκικές απαιτήσεις στο Αιγαίο και θα είναι πανευτυχής αν μπορέσει να αποφύγει την αποστρατιωτικοποίηση του Ανατολικού Αιγαίου και την τοποθέτησή του υπό τουρκική στρατιωτική εποπτεία.

Η δε Κύπρος μετράει πλέον ώρες στην έναρξη μιας χιονοστιβάδας αναγνωρίσεων της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, αρχής γενομένης από τη Ρωσία.

Η εναλλακτική λύση μιας πολεμικής αναμέτρησης των δυο χωρών με την Τουρκία δε μπορεί να συζητηθεί κι αν προκύψει θα είναι καταστροφική και για τις δυο. Θα λάβει χώρα εν μέσω παντελούς αδιαφορίας των υπολοίπων Δυτικών χωρών οι οποίες αν παρέμβουν θα είναι μονάχα για να αποτρέψουν την ολοσχερή κατάλυση των κρατικών οντοτήτων της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ακόμα χειρότερα, υπάρχει ισχυρό ενδεχόμενο να επιβάλλουν εν μέσω πολεμικής σύρραξης εμπάργκο αποστολής ανταλλακτικών και πυρομαχικών στην Ελλάδα. 

Για το ενεχόμενο στροφής προς τη Μόσχα δε μπορούμε να συζητάμε. Δε ζούμε στο 1987, όταν η Ελλάδα συνόρευε με χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας (Βουλγαρία) γεγονός που είχε επιτρέψει στον Ανδρέα Παπανδρέου να μηνύσει, με πειστικό τρόπο, στη Δύση ότι αν η Τουρκία είναι η πόρτα εισόδου των Σοβιετικών στη Μεσόγειο η Ελλάδα είναι μπαλκονόπορτα.

Τα χειρότερα είναι μπροστά μας.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΙΝΕΖΟΙ

Πριν μερικές δεκαετίες η φράση αυτή θα θεωρούνταν ισοδύναμη της βιβλικής καταστροφής. Τώρα όμως... οι Κινέζοι αποβιβάστηκαν στην Ελλάδα αποφασισμένοι, κατά δήλωση του Πρωθυπουργού τους «να σώσουν όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και την ευρωζώνη». Με το αζημίωτο φυσικά. Ο κατάλογος των κινεζικών απαιτήσεων είναι μακρύς. Κι οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν να αγνοούν ότι άνοιξε η Κερκόπορτα. Κι ότι «ο εχθρός είναι πια μέσα στην πόλη». Σε ό,τι αφορά στα καθ' ημάς τέλος, η μεν Κυβέρνηση επιχαίρει για τις «επικείμενες επενδύσεις» των Κινέζων που έρχονται ως μάνα εξ ουρανού, η δε αντιπολίτευση εμφανίζεται, για άλλη μια φορά, με τρικυμία εν κρανίω.

Η φράση «Κινέζος επενδυτής» ήταν μέχρι πριν από μερικά χρόνια ό,τι και η φράση «Αλβανός τουρίστας». Το πιο σύντομο ανέκδοτο. Τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Η Κίνα στράφηκε στην οικονομία της αγοράς, χωρίς όμως να αποποιηθεί, όπως συνέβη, στα λόγια τουλάχιστον, στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, τη δικτατορία του Κομμουνιστικού Κόμματος. Τα κινεζικά προϊόντα, φθηνά αλλά χαμηλής ποιότητας, έχουν κατακλύσει τις παγκόσμιες αγορές. Η Κίνα επιδίδεται σε ένα ξέφρενο κυνήγι πρώτων υλών και ενεργειακών πόρων. Συσσωρεύει, με ανησυχητικούς ρυθμούς, ομόλογα όλων των κρατών του κόσμου και χρυσό. Και είναι πάντα πρόθυμη να επενδύσει μαζικά στην αχίλειο φτέρνα των αναδυόμενων οικονομιών, τις υποδομές. Με αντάλλαγμα το χωρίς όρους άνοιγμα των αγορών τους στα κινεζικά προϊόντα.
Ο Κινέζος Πρωθυπουργός Βεν Ζιαμπάο ερχόμενος στην Αθήνα, όπου προσέφερε εύκολα δάνεια στους Έλληνες εφοπλιστές υπό την προϋπόθεση ότι θα ναυπηγήσουν καράβια στα κινεζικά ναυπηγεία και εκδήλωσε έντονο ενδιαφέρον για επενδύσεις σε ελληνικές υποδομές έστειλε ένα μήνυμα στους Ευρωπαίους ηγέτες, τους οποίους πρόκειται να συναντήσει στις Βρυξέλλες την προσεχή Τετάρτη 6 Οκτωβρίου. «Η Κίνα θα διατηρήσει τα ευρωπαϊκά ομόλογα που κατέχει σταα σημερινά επίπεδα. Έχουμε όμως την απαίτηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση να κατανοήσει τους δικούς μας κανόνες της οικονομίας της αγοράς και, το σημαντικότερο, να θέσουν τέρμα στους περιορισμούς εξαγωγών τεχνολογιών αιχμής προς την Κίνα και στα προστατευτικά μέτρα σε βάρος των κινεζικών προϊόντων».
Με τη δήλωση αυτή ο Κινέζος Πρωθυπουργός υπενθύμισε σαφέστατα στους Ευρωπαίους ηγέτες ότι η σταθερότητα του ευρώ την οποία «επιθυμεί διακαώς η Κίνα» εξαρτάται από το αν η Ευρώπη θα τείνει ευήκοον ους στα κινεζικά αιτήματα. Και φυσικά ούτε κουβέντα για αντίμηση του γουάν, την οποία θα του ζητήσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, πολύ δε περισσότερο για ανοχή σε πιέσεις για «εκδημοκρατισμό και άλλες τέτοιες δυτικές μπούρδες».
Το πώς η Κίνα κατόρθωσε να γίνει παγκόσμιος τοκογλύφος και να φιλοδοξεί να επιβάλει τη θέλησή της στις άλλοτε κραταιές δυτικές οικονομίες είναι γνωστό. Τα χαμηλά ημερομίσθια ($1 ημερησίως για 15 ώρες εργασίας την ημέρα επτά ημέρες την εβδομάδα), η απουσία της στοιχειώδους προστασίας των εργαζομένων και η απουσία κάθε ίχνους περιβαλλοντικής νομοθεσίας, σε συνδυασμό με την εγγύηση του κατασταλτικού μηχανισμού του Κομμουνιστικού Κόμματος για την αποτροπή εργατικών διεκδικήσεων προσήλκυσαν όλες τις μεγάλες βιομηχανίες, ευρωπαϊκές, αμερικανικές, ιαπωνικές, ταϊβανέζικες κ.λ.π. οι οποίες φρόντισαν να μεταφέρουν εκεί το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής τους δραστηριότητας.
Το πώς όμως εισβάλλει στην Ευρωζώνη και έχει την αξίωση να επιβάλει τους όρους της στην ΕΕ χρειάζεται συζήτηση. Οι επενδύσεις που υπόσχεται σε λιμάνια και σιδηροδρόμους η Κίνα θα πραγματοποιηθούν από κρατικές κινεζικές εταιρείες. Στους ίδιους τομείς το ελληνικό Κράτος δεν έχει δικαίωμα να ιδρύσει κρατικές εταιρείες που θα λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, αλλά θα σέβονται τα εργασιακά δικαιώματα και τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Κι αυτό πολύ πριν από το «τρισκατάρατο» Μνημόνιο καθώς τυχόν τέτοια κρατική επένδυση θα συγκρούονταν με τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Κι αυτό σε όλη την Ευρώπη. Και ουδείς θέτει το ερώτημα για ποιο λόγο συνιστά παραβίαση των κανόνων της ελεύθερης αγοράς η λειτουργία κρατικών ευρωπαϊκών εταιρειών σε νευραλγικούς και, εξ αντικειμένου, μονοπωλιακούς -οριακά ολιγοπωλιακούς - τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, αλλά δε συνιστά παραβίαση η εκχώρισή τους σε κρατικές κινεζικές εταιρείες.
Το τι επιδιώκουν οι Κινέζοι μέσω των επενδύσεων που ευαγγελίζονται στην Ελλάδα είναι σαφές. Θα εγκαταστήσουν μεταποιητικές μονάδες, οι οποίες, κατ'απαίτηση της ΕΕ θα λειτουργούν με κινεζικές συνθήκες εργασίας (η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εκεί οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια) και μέσω αυτών θα κατακλυσουν την ευρωπαϊκή αγορά με κινεζικά προϊόντα made in EU. Κι αν οι κοινωνικές αντιστάσεις στην Ελλάδα αποδειχθούν μεγάλες, ο έλεγχος των υποδομών μεταφορών που θα έχουν εξασφαλίσει οι κινεζικές κρατικές εταιρείες θα τους επιτρέψει να στήσουν τις εργοστασιακές μονάδες στη Βουλγαρία ή στη Ρουμανία. Το μέγα ερώτημα είναι γιατί η ΕΕ βάζει πλάτη, με τη συμπεριφορά της, σε σχεδιασμούς που, αν ευωδοθούν, θα καταστήσουν την Ευρώπη κινεζική αποικία.
Σε ό,τι αφορά στην ελληνική κυβέρνηση δικαίως επιχαίρει. Σε μια εποχή που οι προδοκώμενες ετυρωπαϊκές ή ελληνικές επενδύσεις δεν έρχονται, παρά την κατάλυση κάθε έννοιας εργασιακών δικαιωμάτων - ο υπογράφων δε θα εκπλαγεί αν στους προσεχείς μήνες τεθεί εκτός νόμου και η συνδικαλιστική δραστηριότητα - οι κινεζικές υποσχέσεις είναι γι αυτήν σανίδα σωτηρίας και μοναδική της ελπίδα να διεκδικήσει το 2013 την επανεκλογή της επικαλούμενη επιτυχία. Με δυο λόγια ο πνιγμένος από τα μαλιά του πιάνεται.
Το πρόβλημα είναι στην αντιπολίτευση. Η ΝΔ επιχαίρει γιατί το ΠΑΣΟΚ, με ένα χρόνο καθυστέρηση ακολούθησε το δρόμο που αυτή άνοιξε (προφανώς θα εννοεί τη χρεοκοπία της χώρας). Το ΚΚΕ περιορίστηκε στην πάγια ξενόβφοβη τακτική της απόρριψης κάθε μορφής ξένης επένδυσης στην Ελλάδα. Προφανώς για το κόμμα αυτό τα επιγενόμενα δεν έχουν σημασία, καθώς οι συνθήκες εργασίας στο Νταχάου της ΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ανταγωνίζονται επαξίως αυτές των κινεζικών εργοστασίων. Ο ΣΥΡΙΖΑ έμεινε σε κάποιες εύστοχες παρατηρήσεις ενώ οι συνδικαλιστικές οργανώσεις τηρούν σιγή ασυρμάτου.
Για άλλη μια φορά τίθεται επιτακτικά το ζήτημα της χάραξης κόκκινων γραμμών κοινωνικής προστασίας. Αυτών που η Αριστερά και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αρνήθηκαν να χαράξουν όταν κατέστη σαφές ότι η χώρα έχει χρεοκοπήσει. Με αποτέλεσμα να καούν τρεις άνθρωποι σα λαμπριάτικες λαμπάδες εν μέσω πανηγυριζόντων για το θέαμα διαδηλωτών.

Γιάννης Χρυσοβέργης