ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΜΙΑ ΑΔΕΣΠΟΤΗ ΒΟΜΒΑ

Μια βόμβα που χαρακτηρίστηκε «αδέσποτη» διαμέλισε ένα 15χρονο αγόρι από το Αφγανιστάν, που έψαχνε στα σκουπίδια να βρει κάτι να φάει. Η ίδια βόμβα τραυμάτισε βαρύτατα τη 10χρονη αδελφή του - πιθανότατα θα την αφήσει ανάπηρη για πάντα - και ελαφρότερα τη 45χρονη μητέρα τους.
Με τρελαίνει η σκέψη και μόνο, ότι η γυναίκα αυτή πήρε τα παιδιά της, διένυσε με τα πόδια χιλιάδες χιλιόμετρα, μέσα από εμπόλεμες ζώνες, ναρκοπέδια, διέσχισε αφιλόξενα βουνά και θάλασσες, για να εξασφαλίσει στον εαυτό της και στα παιδιά της μια φτωχική, αλλά ειρηνική ζωή.
Έφτασε στην Ελλάδα και πίστεψε ότι τα βάσανά της είχαν τελειώσει. Στέγη δεν υπήρχε γι αυτήν και τα παιδιά της, ούτε και καμιά μορφή στοιχειώδους υποδοχής. Κοιμόντουσταν όπου έβρισκαν κι έψαχναν τα σκουπίδια για να βρουν κάτι να ξεγελάσουν την πείνα τους. Ήταν όμως ευχαριστημένοι. Δεν κινδύνευαν να τους διαμελίσουν οι βόμβες κάποιου ΝΑΤΟικού αεροπλάνου, ούτε να τους δολοφονήσουν οι ορδές των Ταλιμπάν στο όνομα της πίστης.
Χθες τη νύχτα έγιναν «παράπλευρη απώλεια» στον πόλεμο που έχουν κηρύξει κάποιοι επικίνδυνοι ηλίθιοι εναντίον αγνώστου εχθρού. Δε με νοιάζει αν οι ηλίθιοι αυτοί δηλώνουν «επαναστάτες» ή «πατριώτες» (προσωπικά, όσο τραβηγμένο κι αν φαίνεται, δε θα εκπλησσόμουν αν μια μέρα μάθαινα πως τη βόμβα είχαν τοποθετήσει επίτηδες Χρυσαυγίτες, όχι κατά της ΕΕΔΕ, αλλά για να σκοτώσουν κάποιο δύσμοιρο μετανάστη που είχαν δει να ψάχνει τα σκουπίδια). Αυτοί που σπέρνουν βόμβες στα τυφλά κι αυτοί που ονειρεύονται να πιουν το αίμα μεταναστών έχουν ένα κοινό σημείο: την κτηνώδη βία. Δεν έχουν ιδεολογία, δεν έχουν αξία άλλη εκτός από τη δίψα για αίμα.
Όμως, το χθεσινοβραδυνό δράμα αναδεικνύει για άλλη μια φορά την απανθρωπιά της απουσίας μεταναστευτικής πολιτικής. δεν είναι το μόνο. Κάθε λίγο και λιγάκι στα νησιά του Αιγαίου ξεβράζονται τα πτώματα κάποιων δύσμοιρων, που δε μπόρεσαν ποτέ να φτάσουν στον Παράδεισο.
Υπάρχουν σαφείς υποψίες πλέον - σε ό,τι αφορά στην Ιταλία και στη Μάλτα είναι βεβαιότητα - ότι το προσωπικό της FRONTEX, του ευρωπαϊκού συντονιστικού οργάνου για την αντιμετώπιση της μετανάσυτευσης, αρνείται να παράσχει βοήθεια σε σκυλοπνίχτες γεμάτους με απελπισμένους που βουλιάζουν. Έχουν καταγγελθεί κατ' επανάληψη και έχουν αποδειχθεί, κακοποιήσεις μεταναστών από άνδρες του Λιμενικού Σώματος - αυτούς που ήθελαν να πιουν αίμα Αλβανών - στα κολαστήρια που ονομάζονται κατ' ευφημισμό «κέντρα υποδοχής».
Προχθές το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταψήφισε κοινή πρόταση Σοσιαλιστών και Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος με την οποία «γίνονταν σύσταση» στο προσωπικό της FRONTEX να μην αρνείται τη βοήθεια σε ανθρώπους ευρισκόμενους εν κινδύνω. την πρόταση καταψήφισαν οι ομάδες των Φιλελεύθερων, των Πράσινων, της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, πολλοί βουλευτές του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος και μερικοί του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, απαιτώντας να τεθούν σαφείς κανόνες συμπεριφοράς του προσωπικού της FRONTEX που θα θεσπίζουν την υποχρέωση παροχής βοήθειας σε ανθρώπους που κινδυνεύουν.
Όσοι νομίζουν ότι μπορούν με τα πολυβόλα να αποτρέψουν την έλευση των στρατιών των εξαθλιωμένων - στρατιές που η ίδια η ευρωπαϊκή πολιτική προς τον Τρίτο Κόσμο δημιουργεί - απατώνται. Το προσπάθησε και η Ρώμηαϊκή Αυτοκρατορία και απλώς κατέρρευσε Οι στρατιές αυτές δεν έχουν άλλο δρόμο από το να έρθουν εδώ. Και θα το πράξουν όσες χιλιάδες κι αν δολοφονηθούν, άμεσα ή έμμεσα.
Αντέχει η Ευρώπη όλη αυτή την κοσμοσυρροή; Η απάντηση είναι ένα κατηγορηματικό όχι. Επιβάλλεται η εκπόνηση μιας ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Με παροχή ασύλου σε όλους όσοι είναι πρόσφυγες λόγω πολέμου ή θεομηνιών. Με παροχή οικονομικής και τεχνικής βοήθειας για να μάθουν ένα επάγγελμα που θα τους εξασφαλίζει τα προς το ζην αξιοπρεπώς στη χώρα προέλευσής τους για τους υπόλοιπους.
Λύσεις υπάρχουν. Όμως οι λύσεις αυτές δε βολεύουν,ούτε το μεγάλο Κεφάλαιο, αλλά ούτε και τα εκατομμύρια των «έντιμων ανθρώπων κυρ Παντελήδων», που θέλουνε να πιουν «αίμα μετανάστη» και το εννοούν. Βάζοντάς τον να εργάζεται χωρίς δικαιώματα, άπειρες ώρες για ένα ξεροκόμματο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Παγκάλειος σαχλαμαρισμός, αντικομμουνιστική υστερία ή εξουσιαστικό παραλήλημα.

Με αφορμή το άρθρο του Λ.Σταυρόπουλου στα πολιτικά του σημερινού Βήματος, σχετικά με τις δηλώσεις του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κου Πάγκαλου,'' περι άθλιων και διεφθαρμένων αριστερών'' διερωτώμαι πραγματικά, για πιο λόγο αρέσκεται να προκαλεί κάθε τρείς και λίγο με μισαλλόδοξα δημοσιεύματα, ο περιώνυμος αυτός αοιδός.
Προφανώς, δεν είναι τυχαίο οτι για ένα σωρό ανοησίες - και όχι μόνο - που έχουν λεχθεί κατά διαστήματα απ' τον ελλογιμότατο και περιλάλητο κύριο Πάγκαλο, οι συνάδελφοί του τον αποκαλούν '' μεγάλο τραγουδιστή''
Τι να πρωτοθυμιθεί κανείς απ' την αλλοπρόσλη συμπεριφορά αυτού του κυρίου.
Τούς λεονταρισμούς του κώλου στην υπόθεση Οτσαλάν,την γαργάρα με τους Γερμανούς που ενώ τους χαρακτήρισε '' μικρόνοες '' τους ζήτησε γονυπετής συγνώμη όταν κατάλαβε την μέγιστη πολιτική ευήθεια που έπραξε,ή μηπως τους χαρακτηρισμούς για τον σημερινό Πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, οτι πάσχει απο σοβαρή έλλειψη φρόνησης.
Ωσ εκ τούτου, για όλα αυτά που έχει πομπωδώς πει μέχρι σήμερα και για άλλα τόσα που είναι βέβαιο οτι θα ακολουθήσουν -όσο ακόμα βρίσκετε στό πολιτικό σκηνικό- θα έβαζα '' Παγκάλιος σαχλαμαρισμός - αντικομμουνιστική υστερία - εξουσιαστικό παραλήρημα'' σημειώσατε 1

Χαράλαμπος Κουκάκης

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Το δημοσιεύω αλιεύοντάς το από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, όχι μόνο γιατί η Αγγελική είναι φίλη μας...

Tης Aγγελικης Στουπακη

Οσο οδυνηρή κι αν είναι η κρίση που περνάμε, έχει μια τουλάχιστον θετική παρενέργεια. Πολλοί από εμάς διευρύναμε τις όποιες οικονομικές γνώσεις μας. Αναζητώντας απαντήσεις σε αγωνιώδη ερωτήματα, αναγκαστήκαμε να εντρυφήσουμε στα μυστήρια του διεθνούς οικονομικού συστήματος. Θέλοντας και μη, μάθαμε όρους της χρηματοπιστωτικής ιδιολέκτου - τι είναι τα spreads και τα swaps και άλλα κρυπτογραφικά που κατέκλυσαν τα δελτία ειδήσεων. Και αντικρίσαμε σ’ όλο τους το μεγαλείο τα αβυσσαλέα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας όσο και τις χαοτικές αντιθέσεις της «Ευρωζώνης».

Για τα αίτια της κατάστασης, βέβαια, και τις δυνατότητες διεξόδου ακούγονται οι πιο αντιφατικές απόψεις. Η οικονομία, άλλωστε, δεν είναι «ακριβής» επιστήμη. Πλάι σ’ εκείνους που υποστηρίζουν ότι «για όλα φταίμε εμείς» και κανένας δεν χρωστάει να μας βοηθήσει, υπάρχουν άλλοι που επιμένουν ότι, αν και υπαρκτές, η κακοδιαχείριση, η διαφθορά και η συλλογική ανευθυνότητα δεν είναι τα κύρια αίτια της ξαφνικής μας καταβαράθρωσης, αλλά μόνο η αφορμή για να μας επιτεθούν τα όρνια των κερδοσκόπων. Η έξοδος (ή η εκδίωξη) από την ΟΝΕ ισοδυναμεί για ορισμένους με πτώση στον γκρεμό, ενώ άλλοι τη βλέπουν σαν απόδραση από τον φαύλο κύκλο νομισματικής σταθερότητας - ύφεσης.

Παρόμοιας αντιφατικότητας είναι και τα σχόλια για την ευρωπαϊκή «συμφωνία στήριξης» της Ελλάδας. Το σχέδιο που εγκρίθηκε προχθές χαρακτηρίστηκε «νίκη της Ελλάδας και της Ευρώπης», «συμβιβασμός που σώζει τα προσχήματα δίνοντας μια προσωρινή μόνο ανάσα», «πολύ κακό για το τίποτα». Ο,τι κι αν είναι, τουλάχιστον δεν απαιτούν οι εταίροι μας (και το ΔΝΤ) πρόσθετα σκληρά μέτρα. Φαίνεται ότι τα μέτρα που πήρε η ελληνική κυβέρνηση φθάνουν, προς το παρόν. Πλήττουν ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα, επιδεινώνουν την ύφεση, οδηγούν σε αύξηση της ανεργίας. Συμβάλλουν όμως στη νομισματική σταθερότητα, το άγιο δισκοπότηρο της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας. Για χάρη του κάθε θυσία είναι δικαιολογημένη, σύμφωνα τουλάχιστον με εκείνους που δεν την βλέπουν από τη σκοπιά του θυσιαζόμενου.

Για την αντιγραφή (από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ)
Κώστας Λαγωνικάκος

Μια παλιά ιστορία με επίκαιρο ενδιαφέρον

Ακολουθώντας τον προβληματισμό του Γιάννη, να καταθέσω κι'εγώ κάποιες σκέψεις.
Μήλος, Ιούνιος 1996. Η «Βαρυτίνη», γνωστή μεταλλευτική εταιρία που δραστηριοποιείται στο νησί, οργανώνει μια ημερίδα ξενάγησης του κοινού στις εγκαταστάσεις της. Και προς το τέλος της ημερίδας, μέσα σε μια μεγάλη αίθουσα, ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου παρουσιάζει με υπερηφάνεια τις δραστηριότητες της επιχείρησης και κυρίως τις εγκαταστάσεις της κάπου στη Δυτική Ευρώπη, όπου γίνεται η τελική επεξεργασία του βιομηχανικού ορυκτού (περλίτης) και παραδίδεται αυτό στις συνεργαζόμενες βιομηχανίες.
Κάποιος από το ακροατήριο διατυπώνει την ερώτηση: «και γιατί να μη γίνεται η τελική επεξεργασία στη Μήλο, όπου εξορύσσεται και η πρώτη ύλη, ώστε να μένει στην Ελλάδα η προστιθέμενη αξία;». Και η απάντηση του προέδρου: «Στη Δυτική Ευρώπη βρίσκονται οι βιομηχανίες με τις οποίες συνεργαζόμαστε, υπάρχει έτοιμο το σιδηροδρομικό δίκτυο που μας συνδέει με αυτές, σε λίγο χρόνο και με χαμηλό κόστος μεταφοράς, οπότε μας συνέφερε να εγκαταστήσουμε εκεί την τελική μονάδα επεξεργασίας».
Με αφορμή τα όλα όσα γράφτηκαν πρόσφατα για τη Γερμανία με τα εμπορικά πλεονάσματα και τη Νότια Ευρώπη με τα ελλείμματα, βρίσκω αυτήν την ιστορία ιδιαίτερα διδακτική. Βασική αιτία που οι Έλληνες «δεν παράγουν» είναι ότι λόγοι που έχουν να κάνουν με τη λειτουργικότητα και με την ανθρωπογεωγραφία της βιομηχανικής παραγωγής επιβάλλουν τη συγκέντρωση των βιομηχανικών μονάδων στον τόπο που αναπτύχθηκαν ιστορικά (Δυτική και Κεντρική Ευρώπη). Και βέβαια, στα πλαίσια μιας εθνικής βιομηχανικής πολιτικής που θα προωθούσε την εκβιομηχάνιση με κρατική παρέμβαση και με προστατευτικά μέτρα, θα μπορούσε να είχε φτιαχτεί η μεταποιητική μονάδα στη Μήλο. Στα πλαίσια όμως μιας ελεύθερης και ανοιχτής οικονομίας χωρίς περιορισμούς στη διακίνηση κεφαλαίου, έτσι όπως λειτουργεί η ΕΕ, η βιομηχανική παραγωγή θα επικεντρωθεί στον τόπο όπου συμφέρει το κεφάλαιο και όχι τους πολίτες των εθνικών κρατών ή τις τοπικές ιθύνουσες τάξεις.
Αν είναι έτσι τα πράγματα, δυο είναι τα πολιτικά συμπεράσματα: α) Εμπορικά πλεονάσματα σε κάποιες χώρες και ελλείμματα σε κάποιες άλλες είναι εν πολλοίς αναπόφευκτο να υπάρχουν, χωρίς να οφείλονται στην υποτιθέμενη «εργατικότητα» των Γερμανών, ή στην «τεμπελιά» των νοτιοευρωπαίων, ή στη «διαφθορά» του ελληνικού κρατικού μηχανισμού. β) Ως εκ τούτου, η βιωσιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προϋποθέτει τη μεταφορά πλούτου από εκεί που πλεονάζει προς εκεί που υπολείπεται. Και σε αυτό το σημείο τίθεται το ζήτημα της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης, που εδώ και χρόνια έχει παραμεληθεί, καθώς οι επαϊοντες κάνουν πως δεν αντιλαμβάνονται τις αντιφάσεις της λογικής της ανταγωνιστικότητας των επί μέρους εθνικών οικονομιών. Ως πότε άραγε;

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΓΙΝΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ

Η χθεσινή απόφαση του Ευρωγκρουπ να προχωρήσει στη συγκρότηση μηχανισμού προστασίας των Κρατών - μελών που θα βρεθούν σε αδυναμία αναχρηματοδότησης του εξωτερικού τους χρέους αλλάζει ριζικά το τοπίο στην ΕυρωπαΪκή Ένωση, καθώς σηματοδοτεί μια μεγάλη προσωπική πολιτική νίκη της Άγγελα Μέρκελ.
Η Γερμανίδα καγκελάριος επέβαλε τους πολιτικούς της όρους σε βάθος χρόνου. Η υποχώρησή της ως προς το μείγμα του δανεισμού της Ελλάδας ή οποιουδήποτε άλλου Κράτους - μέλους μικρή σημασία έχει.
Κατ' απαίτησή της ο μηχανισμός παρακολούθησης των οικονομιών της ευρωζώνης και οι διαδικασίες επιβολής μηχανισμών επιτήρησης και κυρώσεων θα τροποποιηθούν επί το αυστηρότερο. Κάτι, που μάλλον θετικό θα αποβεί, με την προϋπόθεση ότι θα κωδικοποιηθεί μια ενιαία μεθοδολογία τήρησης των στατιστικών στοιχείων σε όλη την Ευρωζώνη.
Κατ' απαίτησή της επίσης η βοήθεια προς όποιο Κράτος - μέλος βρεθεί σε αδυναμία θα συνίσταται, κατά τα δυο τρίτα σε διμερή δάνεια που θα συνάψουν άλλα Κράτη - μέλη με χαμηλά επιτόκια, αλλά πάντα επιτόκια της αγοράς, και κατά το ένα τρίτο σε δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Αυτό το σκέλος της απόφασης έχει πολλαπλές συνέπειες σε οικονομικό και σε πολιτικό επίπεδο.
Ο δανεισμός ενός Κράτους - μέλους της Ευρωζώνης από το ΔΝΤ, όταν θα συμβεί, θα έχει ως αποτέλεσμα την άμεση και δραστική υποτίμηση του ευρώ στις διεθνείς χρηματαγορές. Και τούτο γιατί στα έντεκα, χρόνια της ύπαρξης του το ευρώ συμπεριφέρεται ως ανταγωνιστικό προς το δολάριο νόμισμα. Αρνούμενη η ευρωζώνη να αντιμετωπίσει μόνη της τα προβλήματα ενός Κράτους - μέλους, τινάζει στον αέρα την ανταγωνιστικότητα του ευρώ.
Πέραν αυτού, ενδέχεται η απόφαση αυτή να έχει και άμεσες επιπτώσεις. Όπως επισήμανα στην προηγούμενη ανάρτηση, ένα μέρος της μείωσης του spread Ελλάδας - Γερμανίας οφείλεται στην αύξηση των επιτοκίων δανεισμού της Γερμανίας. Αν η τάση αυτή συνεχιστεί, τότε σύντομα τα επιτόκια δανεισμού θα πάψουν να είναι ελληνικό πρόβλημα και θα γίνουν πρόβλημα όλης της Ευρωζώνης, μηδέ της Γερμανίας εξαιρουμένης.
Ακόμα σοβαρότερες είναι οι πολιτικές επιπτώσεις της απόφασης αυτής. Συνιστούν ευθεία δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι δεν επιθυμεί περαιτέρω ενίσχυση των πολιτικών δεσμών προς την κατέυθυνση της ομοσπονδοποίησης. Λαμβανομένου δε υπ' όψιν ότι στην κίνηση αυτή πρωτοστατούν η Γερμανία και η Ολλανδία, δυο χώρες μέχρι τώρα πρωτοστατούσαν στην ενίσχυση των πολιτικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πολιτικό μέλλον της ΕΕ διαγράφεται αβέβαιο.
Τέλος, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη και μια έντονη αντίθεση στο εσωτερικό της άρχουσας τάξης, μεταξύ τραπεζών και βιομηχανικών ομίλων. Οι πρώτες επιθυμούν ένα ισχυρό ευρώ. Οι δεύτεροι μάλλον επιθυμούν ένα ασθενές ευρώ, για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας τωνμ προϊόντων τους στις διεθνείς αγορές. Η χθεσινή απόφαση σηματοδοτεί μια πολιτική νίκη των δεύτερων επί των πρώτων. Η απάντηση των τραπεζών ήρθε σε πρώτο χρόνο δια στόματος Τρισέ. Ο οποίος ανακοίνωσε ότι, ακόμα και υποβαθμισμένα, τα ελληνικά ομόλογα θα γίνονται δεκτά ως εγγυήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το 2011. Σε δεύτερο χρόνο ήρθε από τις αγορές με την αύξηση του επιτοκίου δανεισμού της Γερμανίας.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΑΝΑΣΑ Η ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ ΣΤΟΝ ΑΡΡΩΣΤΟ ΩΣΠΟΥ ΝΑ ΒΓΕΙ Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ;

Η ανακούφιση ήταν έκδηλη στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας όταν ανακοινώθηκε η γαλλογερμανική συμφωνία χθες, που στη συνέχεια επικυρώθηκε και από το Ευρωγκρουπ. Και δικαίως. Γιατί η απόφαση αυτό προσφέρει στην ελληνική κυβέρνηση αυτό που εδώ και δυο μήνες ζητούσε ματαίως από τους Ευρωπαίους εταίρους: μια σαφή πολιτική δήλωση στήριξης.
Αν όμως ο άμεσος κίνδυνος χρεοκοπίας εξέλιπε αυτό δε σημαίνει ότι τα πράγματα βαίνουν καλώς. Πολλά θα κριθούν στις επόμενες ημέρες, εβδομάδες, μήνες και χρόνια.
Το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να αποκλιμακωθεί το περιβόητο spread. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν θετικές, δεν είναι όμως βέβαιο ότι πράγματι είναι. Και τούτο γιατί ναι μεν το spread έπεσε από τις 320 μονάδες στις 300, αυτό όμως εν μέρει οφείλεται στην αύξηση των γερμανικών επιτοκίοων δανεισμού. Και, ανεξαρτήτως των γερμανικών επιτοκίων, για να μπορέσουν να αποδώσουν τα μέτρα που έχει πάρει η ελληνική κυβέρνηση, η ουσιαστική μείωση των επιτοκίων δανεισμού της χώρας είναι απαραίτητη.
Το δεύτερο που πρέπει να γίνει, εφ' όσον μειωθούν τα επιτόκια δανεισμού, είναι να αποδώσουν τα αναμενόμενα τα ειπρακτικού χαρακτήρα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση. Πράγμα καθόλου βέβαιο, διότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος η μείωση της κατανάλωσης να είναι τέτοια που να μην αυξηθούν άμεσα τα δημόσια έσοδα.
Το τρίτο είναι να μεταφερθεί στην πραγματική οικονομία η ανάσα ρευστότητας που πήραν οι τράπεζες, μετά την απόφαση του Τρισέ να γίνονται δεκτά ως εγγύηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τα ελληνικά ομόλογα και το 2011, ακόμα και υποβαθμισμένα. Πράγμα καθόλου βέβαιο, αν ληφθεί υπ' όψιν ότι τα 26 δισεκατομμύρια που διέθεσε πέρσι η προηγούμενη κυβέρνηση στις τράπεζες, δεν έφθασαν ποτέ στην αγορά.
Πρέπει, τέλος, να υπάρξουν ουσιαστικά κίνητρα για ανάπτυξη. Κίνητρα που δε μπορούν να αφορούν στη συμπίεση των μισθών, δεδομένου ότι είναι οι χαμηλότεροι της ευρωζώνης. Ούτε βέβαια και είναι βέβαιο ότι η ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας θα προσελκύσει επενδύσεις. Κι ο λόγος είναι απλός. Για τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 επενδύθηκαν 4 δισεκατομμύρια ευρώ σε υποδομές - δεν εννοώ τις αθλητικές εγκαταστάσεις και τη λεγόμενη Ασφάλεια των Αγώνων - σε διάστημα έξι χρόνων. Ποιο ήταν το ποσό των αντίστοιχων ιδιωτικών επενδύσεων; Ένα στρογγυλό μηδενικό. Και σε περιβάλλον Ευρωπαϊκής Ένωσης δε μπορεί μια κυβέρνηση να δημιουργεί κρατικές επιχειρήσεις. Επομένως... ίδωμεν.

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΤΟ ΑΥΓΟ ΤΟΥ ΦΙΔΙΟΥ

Στη διάρκεια της χθεσινής παρέλασης συνέβη το ανήκουστο: οι άνδρες της παρελαύνουσας διμοιρίας των ΟΥΚ (Ομάδες Υποβρυχίων Καταστροφών) φώναζαν ρατσιστικά συνθήματα ακολουθώντας το παράγγελμα, όχι του διμοιρίτη τους, αλλά ατόμων με πολιτικά που περιφέρονταν μεταξύ των θεατών της παρέλασης.
Θα περίμενε κανείς οι στρατιωτικοί αυτοί να συλληφθούν πάραυτα μετά το τέλος της παρέλασης από τη Ναυτονομία, προκειμένου να παραπεμφθούν στο Ναυτοδικείο. Θα περίμενε κανείς ο υπουργός Εθνικής Άμυνας να προβεί αμέσως σε δηλώσεις με τις οποίες θα υπόσχονταν την επιβολή παραδειγματικών ποινικών κυρώσεων και την άμεση απομάκρυνση από το στράτευμα των φασιστών. Θα περίμενε κανείς η Εισαγγελία Αθηνών να διατάξει τη διενέργεια επείγουσας ανάκρισης για τη διακρίβωση της φύσης των σχέσεων των ένστολων φασιστικών αποβρασμάτων με τους πολίτες που έδιναν το παράγγελμα.
Όλα αυτά θα είχαν συμβεί σε οποιαδήποτε χώρα (π.χ. στη Γερμανία), στην οποία οι Αρχές θα σέβονταν τη Δημοκρατική νομιμότητα.
Στην Ελλάδα τα αποβράσματα δε συνελήφθησαν. Επέστρεψαν ήσυχα στη μονάδα τους. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας θεώρησε το συμβάν ανάξιο λόγου, όπως κι ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών. Κι οι τηλε-εισαγγελείς δε βρήκαν μια λέξη να πουν γι αυτό το ΣΚΑΝΔΑΛΟ.
Τρεις μέρες νωρίτερα ένα δικαστήριο αθώωσε μια δεκάδα νεαρών κωλόπαιδων που πριν τέσσερα χρόνια, στην Αμαρυνθο της Εύβοιας, βίασαν μια συμμαθήτριά τους στις τουαλέτες του σχολείου, βιντεοσκόπησαν το βιασμό και τον διένειμαν ηλεκτρονικά. Το θύμα ήταν η καλύτερη μαθήτρια του σχολείου, που μετά το μάθημα εργάζονταν ως σερβιτόρα στα μεζεδπωλεία της Αμαρύνθου κι επιπλέον ήταν Βουλγάρα. Ο Σύλλογος των Καθηγητών του τοπικού Λυκείου τότε είχε αρνηθεί να επιβάλει πειθαρχικές κυρώσεις σε αυτά τα αποβράσματα. Η Αμάρυνθος ήταν υπερήφανη για το κατόρθωμα των «καλόπαιδών» της. Και η απόφαση του Δικαστηρίου ήταν άλλος ένας βιασμός για το θύμα.
Θα ήμουν πολύ περίεργος να ήξερα τα ονόματα των διθκαστών που αθώωσαν τους βιαστές ενός κοριτσιού. Θα ήθελα να ήξερα αν έχουν παιδιά και με τι αξίες τα ανατρέφουν. Η απόφασή τους ήταν ΣΚΑΝΔΑΛΟ.
Και στο ένα και στο άλλο περιστατικό η κτηνώδης βία - στην πρώτη περίπτωση η εκθείασή της από ενόπλους - νομιμοποιούνται από την κοινωνική απάθεια και τη συνενοχή των Αρχών.
Στην πρώτη περίπτωση έχουν βαρύτατες προσωπικές ευθύνες ο Στρατιωτικός Διοικητής Αθηνών, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας και ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών. Στη δεύτερη περίπτωση θέλω να ελπίζω ότι ο Υπουργός Δικαιοσύνης θα αποφασίσει να ασχοληθεί με το θέμα.
Σε κάθε περίπτωση ο εκφασισμός της ελληνικής κοινωνίας έχει προχωρήσει επικίνδυνα. Κι όποιος δεν αντιδράσει, έστω και τώρα, θα είναι συνένοχος σε όσα θα επακολουθήσουν.

Γιάννης Χρυσοβέργης

«ΚΟΣΟΒΟ» ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Η ΕΛΛΑΔΑ;

Το ρητορικό(;) αυτό ερώτημα με απασχολεί εδώ και μέρες. Στα 25 χρόνια που παρακολουθώ συστηματικά το διεθνή τύπο ποτέ μέχρι τώρα δεν είχα δει να τίθεται εν αμφιβόλω η πίστη στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αιτία ή, ακριβέστερα, η αφορμή; Μα φυσικά η διαχείριση της ελληνικής χρεοκοπίας. Η οποία απαιτεί τη δημιουργία ανύπαρκτων, μέχρι στιγμής, πολιτικών εργαλείων. Στη δημιουργία των οποίων αντιδρά πεισμόνως μια ομάδα Κρατών - μελών της Ευρωζώνης με επικεφαλής τη Γερμανία.
Για τις συλλογικές ευθύνες της ελληνικής κοινωνίας έχω γράψει κατ' επανάληψη. Όπως και για το δίκιο, από ηθική άποψη, των Γερμανών. Όμως αυτή τη στιγμή τρία είναι τα ενδεχόμενα:

• Η αποδοχή της πρότασης της ελληνικής κυβέρνησης για ισχυρή πολιτική στήριξη της Ελλάδας, ώστε να μειωθούν τα επιτόκια δανεισμού στην ελεύθερη αγορά.
• Η πρόσφυγή της Ελλάδας - είτε άμεσα είτε σε συνεργασία με την ΕΕ - στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
• Η κήρυξη στάσης πληρωμών από την Ελλάδα.
  

Στο σύνολό τους τις τελευταίες ημέρες οι σοβαροί πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι τυχόν υπερίσχυση της δεύτερης ή της τρίτης λύσης σημαίνει αυτόματα το θάνατο του ευρώ και, μεσοπρόθεσμα ή και βραχυπρόθεσμα, το θάνατο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πολιτικού οργανισμού.
Νεοφιλελεύθερη ιδεολογική τύφλωση που οδηγεί στο δόγμα «αν η πραγματικότητα δε συμφωνεί με τη θεωρία τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα»; Ή, όπως πολλοί προσάπτουν στη Γερμανίδα Καγκελάριο, κοντόφθαλμος λαϊκισμός;
Αυτή τη στιγμή οι αντιδράσεις στην πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης, πέραν της Γερμανίας, προέρχονται επίσης από την Ολλανδία και από τη Φιλανδία. Τι το κοινό έχουν οι τρεις αυτές χώρες; Και των τριών η οικονομία, επωφελείται από τη φτηνή, λόγω ισχυρού ευρώ, αγορά πρώτων υλών και την πώληση των παραγομένων προϊόντων και υπηρεσιών κυρίως εντός της Ευρωζώνης, σε σταθερό νόμισμα. Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο κοινό στοιχείο μεταξύ Γερμανίας και Ολλανδίας. Και στις δυο χώρες σημαντική μερίδα των πολιτών - 40% σύμφωνα με προχθεσινή δημοσκόπηση στη Γερμανία και περίσσότεροι από 25% στην Ολλανδία - τάσσονται υπέρ της αποχώρησης των χωρών τους από το ευρώ και της επαναφοράς των εθνικών νομισμάτων. Κι αυτό σε δυο χώρες που επί δεκαετίες η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση επείχε θέση εθνικής ιδεολογίας. Σε δυο χώρες οι κυβερνήσεις των οποίων απέφευγαν επιμελώς να ψέγουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για τις όποιες νομοθετικές πρωτοβουλίες τους απορρύθμισης του κοινωνικού Κράτους.
Είναι προφανές ότι τα αίτια της πολιτικής μικρόνοιας των ηγεσιών αυτών των χωρών βρίσκονται στην αλλαγή στάσης των κοινωνιών έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των θεσμών της. Μιας Ένωσης η οποία, όπως αποδεικνύει και η με εκθετικό ρυθμό μειούμενη συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διέρχεται, πανευρωπαϊκά, κρίση νομιμοποίησης στη συνείδηση των πολιτών. Κι αυτό είναι και το σημαντικότερο πρόβλημα.
Όλες οι ευρωπαϊκές συνθήκες, από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και μετά, αποσκοπούσαν στη δημιουργία μιας κατά το δυνατό ευρύτερης και απορρυθμισμένης αγοράς, σύμφωνης προς το νεοφιλελεύθερο δόγμα. Ταυτοχρόνως οι πολιτκές ηγεσίες στερούσαν από τους πολίτες το στοιχειώδες δημοκρατικό δικαίωμα της απόφασης για την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική. Το μοναδικό θεσμικό όργανο της Ένωσης που εκλέγεται με καθολική ψηφορορία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μέχρι πρόσφατα είχε μονάχα διακοσμητικό ρόλο και, ακόμα και μετά τις συνθήκες της Νίκαιας και της Λισσαβώνας, δεν έχει δικαίωμα να αποφασίζει για την Ευρωπαϊκή Οικονομική πολιτική.
Η ταφόπλακα στη νομιμοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων τέθηκε από το διαβόητο «Ευρωσύνταγμα», ένα τερατούργημα που φιλοδοξούσε να καταστήσει συνταγματικές αρχές της Ένωσης, οι οποίες θα άλλαζαν μόνο με ομοφωνία των εθνικών κυβερνήσεων, όλο το εμπορικό δίκαιο που είχε παραχθεί επί 45 χρόνια. Η απόριψή του από τους Γάλλους και τους Ολλανδούς πολίτες νομιμοποίησε ιδεολογικά τον αντιευρωπαϊσμό. Η, τυχόν, αποδοχή του θα είχε οδηγήσει στην απόλυτη αδυναμία λήψης πολιτικών αποφάσεων και στην απόλυτη δικτατορία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Απέναντι σε αυτή την απονομιμοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων στη συνείδηση του μέσου πολίτη, που, από το ένα Κράτος - μέλος στο άλλο λαμβάνει περισσότερο ή λιγότερο ακραίες εκφάνσεις, πολύ φοβούμαι ότι δεν υπάρχουν πλέον τρόποι αντίδρασης.
Κι όπως ο σερβικός παραλογισμός στο Κόσοβο, ήδη από τη δεκαετία του '80, συγκρυστάλλωνε όλες τις παθογένειες της γιουγκοσλαβικής κοινωνίας, έτσι και τώρα, η ελληνική κρίση γίνεται αφορμή για να έρθουν στο προσκήνιο οι παθογένειες που προκάλεσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο νεοφιλελεύθερος δογματισμός.
Οι απέλπιδες προσπάθειες του Παπανδρέου, του Φερχώυγκεν, του Σαρκοζύ, ακόμα και του Μπαρόσο που τις τελευταίες ημέρες αρχίζει να συνειδητοποιεί ότι τον περιμένει η μοίρα του Άντε Μάρκοβιτς (τελευταίος ομοσπονδιακός Πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβίας) ή του Γκορμπατσώφ, είναι αμφίβολο αν θα σώσουν, την τελευταία στιγμή, την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι στην άρχουσα τάξη της Γερμανίας, της Ολλανδίας και της Φιλανδίας, υπάρχει πλέον η τάση να θεωρείται ως δεδομένος ο έλεγχος της Νότιας Ευρώπης. Και πως πρέπει να κατακτηθεί η νέα ενδοχώτρα: η Ρωσία. Για την κατάκτηση της αγοράς της οποίας το ευρώ,εξαιρετικά ακριβό αυτή τη στιγμή, είναι εμπόδιο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Μια άλλη συζήτηση περί κρίσης

Την ώρα που ο Γιάννης παρακολουθούσε την εκδήλωση των πράσινων για την ελληνική οικονομική κρίση, εγώ ήμουνα στο στέκι των μεταναστών και παρακολουθούσα μια άλλη συζήτηση για το ίδιο όμως θέμα, με εισηγητή τον Γιάννη το Μηλιό. Παρακάτω παρουσιάζω συνοπτικά το τι ειπώθηκε.
Ο εισηγητής από την αρχή έδειξε πως δεν βλέπει την Ελλάδα ως ακραία ή εξαιρετική περίπτωση και στάθηκε στα δημοσιονομικά προβλήματα που παρουσιάζονται σε οξυμένη μορφή και σε άλλες μεγάλες οικονομίες (π.χ. Ιαπωνία: 250% δημόσιο χρέος). Είπε επίσης ότι ειδικά για την Ευρώπη η παρούσα κρίση, αιχμή της οποίας συγκυριακά είναι το ελληνικό δημοσιονομικό πρόβλημα, αναδεικνύει τη θεμελιώδη αδυναμία της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης: ενιαίο νόμισμα, όχι όμως ενιαία ευρωπαϊκή τράπεζα που να δανείζει τα ενδιαφερόμενα κράτη και να συντονίζει με τον τρόπο της την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική. Εκτίμησε μάλιστα ότι αυτό που έκαναν οι ΗΠΑ στη δεκαετία του’30, με τη δημιουργία της FED, πιέζεται εκ των πραγμάτων να το κάνει η Ευρώπη σήμερα. Και ότι στη συνάντηση του Eurogroup, που έγινε στα μέσα του Φεβρουαρίου, ήδη καταστρώθηκαν κάποια σχέδια συντονισμού της οικονομικής πολιτικής με αφορμή την ελληνική περίπτωση, ανεξάρτητα από μετέπειτα αποστασιοποιήσεις και αντιθέσεις που εκδηλώθηκαν μεταξύ κρατών.
Στη συνέχεια στάθηκε στην ελληνική πραγματικότητα και υποστήριξε ότι η διαχείριση της κρίσης, πέρα από τη σοβαρότητα του δημοσιονομικού προβλήματος, εμπεριέχει ένα σαφές ταξικό πρόσημο που εκδηλώνεται στην εισοδηματική πολιτική και στις περικοπές κρατικών δαπανών. Και πιο συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ότι από ένα εναλλακτικό πακέτο μέτρον που θα συνδύαζε δραστική περικοπή των αμυντικών δαπανών και φορολόγηση μέσω ΦΠΑ επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που εξακολουθούν να είναι στο απυρόβλητο (ιδιωτικά σχολεία, ιδιωτικά κέντρα υγείας και δραστηριότητες ναυτιλιακών εταιριών), θα μπορούσε να εισρεύσει στα κρατικά ταμεία ένα ποσό 6 δις, μεγαλύτερο δηλαδή από αυτό που προσπαθεί τώρα η κυβέρνηση να εξασφαλίσει μέσω σκληρής λιτότητας. Σε αυτό το σημείο εγώ έκανα λίγο το συνήγορο του διαβόλου και του είπα ότι το εφοπλιστικό κεφάλαιο διατηρεί ή εύκολα μεταφέρει ένα μεγάλο μέρος του πλούτου του στο εξωτερικό, οπότε είναι δύσκολη υπόθεση η φορολόγησή του. Ωστόσο ο εισηγητής επέμεινε ότι έστω κι’έτσι, οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις διατηρούν συμφέροντα και δραστηριότητες στον ελλαδικό χώρο και είναι τεχνικά δυνατή η αποτελεσματική φορολόγησή τους (εκεί σταμάτησα την παρέμβασή μου γιατί δεν μπορούσα να μιλήσω περισσότερο για τεχνικά ζητήματα).
Σε ερώτηση άλλου συμμετέχοντα για το τι μέλλον μπορεί να έχει μια οικονομία σαν την ελληνική που «δεν παράγει τίποτα», ο Μηλιός πάλι διαφώνησε και επικαλέστηκε τον τομέα των μετάλλων, των βιομηχανικών ορυκτών, των πετρελαιοειδών και βέβαια των υπηρεσιών, που τώρα βέβαια περνούν κρίση, όμως στα τελευταία δέκα χρόνια συντέλεσαν στην αύξηση του ΑΕΠ κατά 50%, άσχετα αν «εμείς δεν είδαμε τίποτα τέτοιο» λόγω της ανισοκατανομής του παραχθέντος πλούτου.
Τέλος, διατύπωσε την εκτίμηση ότι γύρω στο Πάσχα θα εμφανιστεί σε πιο συγκεκριμένη μορφή ένα σχέδιο στήριξης της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οψόμεθα…
Βρήκα ενδιαφέρουσες κάποιες πλευρές της εισήγησής στου, κυρίως ως προς το ζήτημα των εναλλακτικών πηγών εξασφάλισης πόρων, που έχουν σαφώς μια αριστερή πολιτική διάσταση και αξίζει τον κόπο να αναδειχθούν.

Γιώργος Αιμ. Σκιάνης.

ΜΑ, ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ; Νο3

Η χθεσινή εκδήλωση των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ με θέμα «Οικονομική κρίση, μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης, πράσινες λύσεις», επιβεβαίωσε τα προχθεσινά μου γραφόμενα με τον πιο δυσάρεστο για εμένα τρόπο.
Από πλευράς προσέλευσης κοινού επρόκειτο για παταγώδη αποτυχία. Σε ένα αμφιθέατρο 200 θέσεων, την ώρα της μεγαλύτερης προσέλευσης τα μσά καθίσματα ήταν κενά. Δε γνωρίζω αν αισθάνονται ικανοποιημένοι από αυτή την «κοσμοπλημμύρα», εγώ όμως για ένα κόμμα που πριν λίγους μόλις μήνες πήρε 180.000 ψήφους σε μια εκλογική αναμέτρηση, στην οποία το διακύβευμα ήταν η ύπαρξη ή μη κυβερνητικής αυτοδυναμίας, τη θεωρώ απογοητευτική.
Ακόμα πιο σημαντική όμως ήταν η απουσία στοιχειώδώς ενιαίας πολιτικής γραμμής των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ.
Η ομιλία του ευρωβουλευτή του κόμματος Μιχάλη Τρεμόπουλου ήταν μια ομιλία της Αλέκας Παπαρήγα σε πράσινο περιτύλιγμα. Είναι αδιανόητο ένας ευρωβουλευτής των Πράσινων να αγνοεί πως είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα να έχεις για νόμισμα το ευρώ, από το να έχεις για νόμισμα το πέσο της Αργεντινής. Είναι αδιανόητο να αγνοεί ότι στην πρώτη περίπτωση, η στάση πληρωμών, συνεπάγεται την άμεση κατάρρευση του ευρώ και, συνακόλουθα, του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος, ενώ στη δεύτερη, απλώς επαναδιαπραγματεύεσαι την αποπληρωμή του χρέους.
Στη δική του ομιλία ο Νίκος Χρυσόγελος, αφού επέκρινε την κυβέρνηση για «ασυγχώρητη καθυστέρηση» στην ενημέρωση της κοινής γνώμης ως προς την πραγματική κατάσταση της οικονομίας, παρέθεσε μια σειρά από προτάσεις μεταστροφής της οικονομίας προς μια πράσινη κατεύθυνση. Από την πρότασή του όμως έλειπε η ιεράρχηση των στόχων σε βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους, με αποτέλεσμα η ομιλία του να μοιάζει περισσότερο με έκθεση ιδεών.
Το συνολικό συμπέρασμα για κάθε τρίτο ήταν ότι οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ αδυνατούν να συνθέσουν πολιτική άποψη.
Πρέπει κάποτε να καταλάβουν ότι οι διαφορετικές απόψεις είναι απαραίτητες στις κλειστές κομματικές συζητήσεις για να συντίθεται μια πολιτική γραμμή. Πρέπει επίσης να καταλάβουν ότι δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να λέει ο καθένας τους το μακρύ του και το κοντό του σε επίσημες κομματικές εκδηλώσεις οι οποίες απευθύνονται στο σύνολο της κοινωνίας.
Πρέπει ακόμα να καταλάβουν ότι, με τέτοια εικόνα, μάλλον θα πρέπει να ευχαριστούν τα ΜΜΕ που τους αγνοούν, αντί να τα μέμφονται. Γιατί αν κάποιος δημοσιογράφος παρακολουθούσε τη χθεσινή εκδήλωση για λόγους ρεπορτάζ ο μόνος τίτλος που θα ταίριαζε σε αυτό θα ήταν «οι Οικολόγοι Πράσινοι δε μπορούν να μοιράσουν δυο γαϊδάρων άχερα». Και θα σημείωνε στον υπότιτλο ότι «η συμπρόεδρος των Ευρωπαίων Πράσινων, αποδοκίμασε ευθέως την ομιλία του Μιχάλη Τρεμόπουλου». Ένα τέτοιο ρεπορτάζ μόνο κολακευτικό δε θα ήταν. Αλλά θα ήταν το μοναδικό ρεπορτάζ που θα μπορούσε να υπογράψει δημοσιογράφος, άξιος να φέρει αυτό τον τίτλο.
Πρέπει, τέλος, να καταλάβουν, ότι είναι πλέον κοινοβουλευτικό κόμμα, ότι 7,5 εκατομμύρια ψηφοφόροι τους κρίνουν για την παρουσία τους - ή την απουσία τους - στα τεκταινόμενα και να κόψουν την αττική σύνταξη (τα παιδία παίζει)

Γιάννης Χρυσοβέργης