ΓΑΛΛΙΑ: ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ-ΦΟΙΤΗΤΩΝ 1986. ΣΑΡΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
Ενώ η κυβέρνηση Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξέγερση της νεολαίας την οποία αντιμετωπίζει προσφεύγοντας σε ακραία βία - όργιο συλλήψεων και δυο η τρεις άνθρωποι ακρωτηριασμένοι από χειροβομβίδες κρότου-λάμψης - ήρθε στο νου μου μια παρόμοιας έκτασης εξέγερση πριν 40 χρόνια.
Και τότε η κυβέρνηση είχε αντιδράσει με ακραία βία, και τότε μιλούσε για ταραχοποιούς και τότε οι «καθώς πρέπει» πολιτικοί ελεεινολογούσαν τους «προβοκάτορες». Τότε οι εξεγερμένοι νίκησαν.
Τώρα... είδωμεν, αν και δεν έχει καμία σημασία, γιατί οι μόνοι χαμένοι αγώνες είναι αυτοί που δεν έγιναν.
ΤΟΤΕ...
Το φθινόπωρο του 1986 η κυβέρνηση της Δεξιάς υπό τον Ζακ Σιράκ, που είχε κερδίσει με σχετική άνεση τις βουλευτικές εκλογές της προηγούμενης άνοιξης, θέτει σε εφαρμογή την αντιμεταρρύθμιση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης η οποία είχε εξέχουσα θέση στο προεκλογικό της πρόγραμμα.
Το νομοσχέδιο, που έφερε τις υπογραφές του υπουργού Παιδείας Ρενέ Μονορί, ενός επιτυχημένου επιχειρηματία στο χώρο της συντήρησης αυτοκινήτων πριν πολιτευτεί ο οποίος όμως ήταν απόφοιτος Δημοτικού, και του υφυπουργού του για θέματα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης Αλαίν Ντεβακέ, καθηγητή στο τμήμα Χημείας ενός από τα πανεπιστήμια του Παρισιού, είχε δυο κυρίως άξονες: Ο πρώτος ήταν η εισαγωγή διδάκτρων στα Δημόσια Πανεπιστήμια. Ο δεύτερος ήταν το δικαίωμα που χορηγούνταν στις πανεπιστημιακές σχολές να εφαρμόζουν πρόσθετα κριτήρια επιλογής των φοιτητών τους πέρα από τους βαθμούς του Baccalauréat (εθνικό απολυτήριο λυκείου που προσφέρει πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση).
Οι αντιδράσεις ξεκίνησαν από τους φοιτητές και ήταν μάλλον υποτονικές ως τη στιγμή που μπήκαν δυναμικά στο χορό οι μαθητές. Μέσα σε λίγες μέρες χιλιάδες λύκεια και δεκάδες πανεπιστημιακές σχολές βρέθηκαν υπό κατάληψη ενώ οι δρόμοι των μεγάλων πόλεων κατακλύζονταν από διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων νέων.
Αρχές του Δεκέμβρη το νομοσχέδιο μπήκε στην εθνοσυνέλευση για συζήτηση και την ίδια μέρα οι μαθητές κι οι φοιτητές οργάνωσαν ένα πανεθνικό συλλαλητήριο στο οποίο συμμετείχαν, σύμφωνα με την αστυνομία 800.000 διαδηλωτές (1,2 εκατομμύρια σύμφωνα με τους οργανωτές).
Η διαδήλωση ξεκίνησε στις 3 μ.μ. από την πλατεία République με στόχο να φθάσει στην Εθνοσυνέλευση και να την κυκλώσει. Στις 5 το απόγευμα η ουρά της διαδήλωσης δεν είχε ακόμα ξεκινήσει.
Στο μεταξύ η διαδήλωση είχε δεχθεί μια επίθεση από την παραστρατιωτική ακροδεξιά φοιτητική οργάνωση GUD -η οποία θεωρούσε επικίνδυνα μετριοπαθές το Εθνικό Μέτωπο του Ζαν-Μαρί Λεπέν- την οποία η περιφρούρηση της διαδήλωσης απέκρουσε αποτελεσματικά τρέποντας τους φασίστες σε άτακτη φυγή.
Λίγο αργότερα, η Αστυνομία στην οποία ο υπουργός Εσωτερικών Σαρλ Πασκουά είχε δώσει λίγους μήνες πριν το ελεύθερο να δέρνει ατιμώρητα, επιτέθηκε συντονισμένα στη διαδήλωση. Μέχρι αργά η νύχτα δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτών συγκρούονταν με την Αστυνομία με εκατοντάδες συλλήψεις και τραυματίες μεταξύ των διαδηλωτών.
Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΑΛΙΚ ΟΥΣΚΙΝ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΜΕΤΡΗΣΗ
Κι ενώ η κοινωνική ζωή στη Γαλλία είχε παραλύσει από τις καθημερινές διαδηλώσεις μαθητών και φοιτητών, τους αποκλεισμούς δρόμων και τις συγκρούσεις των διαδηλωτών με την Αστυνομία ενώ παράλληλα μόνο τα Δημοτικά σχολεία δεν τελούσαν υπό κατάληψη, τρεις μέρες μετά -μια Παρασκευή βράδυ μετά από μια διαδήλωση δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών στη διάρκεια της οποίας δεν άνοιξε μύτη- η πρύτανις της Σορβόνης , η γνωστή μας κυρία Γλύκατζη Αρβελλέρ, κάλεσε την Αστυνομία να εκκενώσει το πανεπιστήμιο.
Το αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσει κακός χαμός στο Καρτιέ Λατέν όπου μια πρωτοεμφανιζόμενη ειδική δύναμη μοτοσικλετιστών της Αστυνομίας, εποχούμενη σε μηχανές εντούρο, έδερνε αδιακρίτως όποιον έβλεπε μπροστά της, είτε ήταν φοιτητής είτε ήταν «καθώς πρέπει» μεσοαστός που είχε βγει για ένα δείπνο, ένα θέατρο ή ένα ποτό σε ένα μπαρ.
Γύρω στα μεσάνυχτα, κι ενώ η Αστυνομία επιδίδονταν σε ένα άνευ προηγουμένου όργιο βίας κατά πάντων, ο 19χρονος Μαλίκ Ουσκίν, τη στιγμή που άνοιγε την πόρτα της πολυκατοικίας όπου έμενε, είχε την ατυχία να τον συναντήσουν δυο - τρεις μοτοσικλέτες της Αστυνομίας με ξεσαλωμένους αναβάτες.
Κι ενώ η ιατροδικαστική υπηρεσία ανακοίνωνε πως ο θάνατος του Μαλίκ Ουσκίν οφείλονταν σε ανακοπή καρδιάς, ο δημοσιογράφος Μισέλ Πολάκ, στο πρόσφατα ιδιωτικοποιημένο κανάλι της τηλεόρασης TF1 έδειχνε τα πλάνα του παραμορφωμένου από τα χτυπήματα προσώπου του νεκρού προκαλώντας έκρηξη οργής στη Γαλλία.
Η τραγική ειρωνεία είναι ότι ο δύσμοιρος Ουσκίν δεν είχε καμία σχέση με τις διαδηλώσεις. Γάλλος παιδί Αλγερινών μεταναστών σπούδαζε διοίκηση επιχειρήσεων σε επώνυμο ιδιωτικό πανεπιστήμιο του Παρισιού, ενώ όλη του η οικογένεια -γονείς και μεγαλύτερα αδέρφια- δούλευαν διπλοβάρδιες για να πληρώνουν τα δίδακτρα του αστεριού τους. Είχε όμως λάθος χρώμα δέρματος.
Οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές. Ο υφυπουργός πανεπιστημιακής εκπαίδευσης αλαίν Ντεβακέ υπέβαλε με συνοπτικές διαδικασίες την παραίτησή του, συμπαρασύροντας και τον προϊστάμενό του υπουργό, ο σοσιαλιστής Πρόεδρος της Δημοκρατίας Φρανσουά Μιττεράν δήλωσε ότι θα αρνηθεί να υπογράψει το νόμο όταν τον ψηφίσει η Εθνοσυνέλευση, με αποτέλεσμα να εκτοξευθεί στα ύψη -από τα τάρτα που ήταν- η δημοτικότητά του και η κυβέρνηση απέσυρε την αντιμεταρρύθμισή της κακήν-κακώς.
ΤΩΡΑ...
Η ειδοποιός διαφορά μεταξύ του τότε και του τώρα είναι πως τότε τα Σοσιαλιστικά κόμματα της Ευρώπης, με τη θλιβερή εξαίρεση του Ιταλικού, είχαν ακόμα λίγη τσίπα.
Σήμερα οι εξεγερμένοι στη Γαλλία έχουν μοναδικούς υποστηρικτές σε πολιτικό επίπεδο την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λυκ Μελανσόν, τους Πράσινους και το Κομμουνιστικό Κόμμα (σκιά του πάλαι ποτέ πανίσχυρου κόμματος).
Κι ενώ οι πολιτικοί σύμμαχοι του Λουδοβίκου16ου-Μακρόν ζητούν ανερυθρίαστα να τεθεί εκτός νόμου η Ανυπότακτη Γαλλία -κάτι που ούτε η Μαρίν Λεπέν δεν έχει τολμήσει να ζητήσει- και κηρυχθεί στη χώρα στρατιωτικός νόμος ο υποψήφιος για την προεδρία της χώρας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Γκαμπριέλ Γκλυκσμάν έχει πάθει αφωνία.
Όπως τότε έτσι και τώρα, ενώ δεν υπάρχουν χρήματα για βελτίωση της ποιότητας των σχολείων, πρόσληψη περισσότερων καθηγητών και καταβολή συντάξεων, ενώ ουδείς ασχολείται με την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ο προϋπολογισμός που κατατίθεται στην Εθνοσυνέλευση προβλέπει δαπάνη δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για αμυντικές δαπάνες στην επόμενη τριετία και, κερασάκι στην τούρτα, 2,3 εκατομμύρια ευρώ για το γραφείο του Λουδοβίκου16ου-Μακρόν μετά την αποχώρησή του από την προεδρία της χώρας. Την οποία παραδίδει στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.
Σε αυτό το δυσοίωνο πλαίσιο κι ενώ το μεγάλο κεφάλαιο της χώρας επενδύει όλα του τα λεφτά στη Μαρίν Λεπέν για το «σώσει από τους κομμουνιστές» μια ανάλογη επιτυχία της εξέγερσης φαντάζει δύσκολη. Ή, τουλάχιστον, έτσι φαίνεται. Γιατί, όπως είχε πει κι ο σοβιετικός αντικαθεστωτικός Αντρέι Ζαχάρωφ, ο τυφλοπόντικας της Ιστορίας δρα αθόρυβα.
Γιάννης Χρυσοβέργης
