ΠΟΛΕΜΟΣ ΔΥΣΗΣ-ΙΡΑΝ: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΛΑΘΟΣ

Η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν δεν εξέπληξε κανέναν. Το μόνο άγνωστο ήταν ο χρόνος έναρξής της. Κι ενώ ήδη βρίσκεται στην τέταρτη μέρα της και πιστώνεται με την εκτέλεση του ηγέτη του ιρανικού καθεστώτος, Αλί Χαμενεΐ, όλα δείχνουν πως ο αρχικός της στόχος -αν πραγματικά υπήρχε τέτοιος- η ανατροπή με συνοπτικές διαδικασίες του καθεστώτος, δεν έχει επιτευχθεί και δεν είναι ορατός στο άμεσο μέλλον.  Αντιθέτως, έδωσε το φιλί της ζωής σε ένα αυταρχικό καθεστώς που είχε αρχίσει να παραπαίει.

Επίσης, ο πόλεμος έχει εξαπλωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής και ουδείς μπορεί να προβλέψει τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειές του. Όπως ουδείς μπορεί να προβλέψει αν τα δυο στηρίγματα του Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα, θα διατηρήσουν για μακρύ χρονικό διάστημα την τωρινή τους στάση αναμονής ή αν θα αναλάβουν κάποια στιγμή έναν πιο ενεργό ρόλο στήριξης του ιρανικού καθεστώτος και ποιος θα είναι ο αντίχτυπος μιας τέτοιας ενέργειας.

Είναι επίσης η πρώτη φορά από την εποχή του πολέμου της Κορέας που ελληνικές ένοπλες δυνάμεις εμπλέκονται άμεσα σε έναν πόλεμο τα μέτωπα του οποίου βρίσκονται πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα από τα σύνορα της χώρας.

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΧΑΟΥΣ

Η ιδεολογία του «Μεγάλου Ισραήλ», στα όρια που προσδιορίζει η Γένεσις της Βίβλου, αντιμετωπίζονταν επί δεκαετίες, τόσο εντός όσο κι εκτός της χώρας, ως γραφική. Και, μολονότι οι ανά τον κόσμο υποστηρικτές της γενοκτονίας των Παλαιστινίων εξακολουθούν να ισχυρίζονται πως δεν έχει υπόσταση, το γεγονός ότι ο Αμερικανός  πρεσβευτής στην Ιερουσαλήμ θεωρεί το «Μεγάλο Ισραήλ» «μια καλή ιδέα» αποδεικνύει πως δεν έχουν έτσι τα πράγματα.

Σε κάθε περίπτωση στη λογική του Μεγάλου Ισραήλ εντάσσεται ο στόχος του για τη δημιουργία του απόλυτου χάους γύρω από τα σύνορά του, με ασθενή αλληλοσπαρασσόμενα κρατίδια στα οποία θα κυβερνούν καθεστώτα-μαριονέτες, με ηγέτες τους οποίους θα ανεβάζει και θα κατεβάζει κατά βούληση. 

Πράγμα που θα του επιτρέψει να ικανοποιήσει την ανάγκη του για «ζωτικό χώρο», κοινώς να εκδιώξει όλους τους Παλαιστίνιους αλλά και μεγάλο μέρος των υπολοίπων Αράβων γειτόνων του. 

Τον στόχο αυτό τον πέτυχε στη Συρία όπου,  με τη βοήθεια της Τουρκίας, έχει πλέον προσαρτήσει πρακτικά όλο το νότιο τμήμα της χώρας -οι ισραηλινές δυνάμεις σταθμεύουν μόλις 20 χιλιόμετρα νοτίως της Δαμασκού- κι έχει πάρει τον έλεγχο των υδατικών της αποθεμάτων.

Το ίδιο επιδιώκει -και το έχει σχεδόν επιτύχει- στο Λίβανο φροντίζοντας να υπονομεύει συστηματικά την ενότητα της χώρας από το 1990 και μετά, όταν έλαβε τέλος ο δεκαπενταετής εμφύλιος πόλεμος. 

Και το ίδιο πράγμα επιδιώκει και για το Ιράν. Ο πόλεμος των δώδεκα ημερών του περασμένου καλοκαιριού ήταν μια καλά προετοιμασμένη επί χρόνια επιχείρηση και, σε συνδυασμό με την ανατροπή του καθεστώτος Άσσαντ στη Συρία, πέτυχε αφ' ενός να μειώσει δραματικά -αν και όχι στο βαθμό που επιθυμούσε- τη στρατιωτική ικανότητα της Χεζμπολάχ στο Λίβανο και να εκμηδενίσει την αεράμυνα του Ιράν αφ' ετέρου. 

Η τωρινή επίθεση έχει προφανή στόχο να καταστρέψει το σύνολο των υποδομών του Ιράν και, αποκεφαλίζοντας το καθεστώς, να το ανατρέψει και να φέρει στην εξουσία ένα καθεστώς - μαριονέτα. 

ΟΙ ΗΠΑ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Ο προφανής στόχος των ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο είναι να αποστερήσουν από την Κίνα το ιρανικό πετρέλαιο και να την φέρουν σε κατάσταση ενεργειακής ασφυξίας. Επιθυμούν επίσης, μέσα από την αλλαγή του καθεστώτος, να αποκτήσουν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στο Ιράν, πράγμα που θα τους επιτρέψει την πλήρη στρατιωτική περικύκλωση της Κίνας.

Αν τα παραπάνω υπακούουν σε μια λογική εκείνο που φαίνεται να μην έχει λογική είναι η προτίμηση της στρατιωτικής δράσης για την ανατροπή του καθεστώτος, αντί για μια προσέγγιση ανάλογη με αυτή της Βενεζουέλας -το ενδοκαθεστωτικό πραξικόπημα δηλαδή-, η οποία, οφείλουμε να το ομολογήσουμε, πιστώθηκε με επιτυχία. Το ότι ενδεχομένως δεν υπάρχουν στο Ιράν στελέχη του καθεστώτος πρόθυμα να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ θα έπρεπε να είχε προϊδεάσει την αμερικανική κυβέρνηση ότι μια αλλαγή καθεστώτος μόνο εύκολη δεν θα είναι.

Εδώ μπαίνει στην εξίσωση η ανάγκη του προέδρου Τραμπ να προσφέρει στους οπαδούς του MAGA (Make America Great Again),  η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι το προτεσταντικό, λευκό, ξανθό προλεταριάτο που μισεί τους «αραπάδες» (όρος που περιλαμβάνει οποιονδήποτε δεν είναι ξανθός) γιατί του «παίρνουν τις δουλειές», τις γυναίκες, γιατί «του παίρνουν τις δουλειές» επίσης, τις φιλελεύθερες ελίτ γιατί «κλείνουν τα εργοστάσια», κάποιες σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες που να δικαιώνουν τις προεκλογικές του υποσχέσεις. 

Διότι ούτε καινούριες θέσεις εργασίας έχουν δημιουργηθεί - η απασχόληση βρίσκεται σε πολύ χειρότερο σημείο από την προεδρία Μπάιντεν-  και το επίπεδο της ζωής της φτωχολογιάς έχει υποβαθμιστεί σημαντικά εξ αιτίας των δασμών στα εισαγόμενα προϊόντα που έχει επιβάλει η κυβέρνηση Τραμπ. Όμως από την μαζική προσέλευση του λευκού ξανθού προλεταριάτου στις κάλπες του επόμενου Νοεμβρίου εξαρτάται ακόμα και η πολιτική επιβίωση του Τραμπ.

Εντούτοις αν, όπως γίνεται όλο και πιο πιθανό, οι ΗΠΑ εμπλακούν σε χερσαίες στρατιωτικές επιχειρήσεις μακράς διαρκείας τότε ο πρόεδρος Τραμπ θα οδηγηθεί σε εκλογές με τους υποστηρικτές του, στους οποίους είχε υποσχεθεί να μην ξαναεμπλέξει τις ΗΠΑ σε πολεμικές περιπέτειες, κάθε άλλο παρά ευχαριστημένους.

Ένας άλλος εσωτερικός παράγων που φαίνεται ότι επηρεάζει την πολιτική του προέδρου Τραμπ σε θέματα Μέσης Ανατολής είναι η σημαντική επιρροή στους οπαδούς του MAGA των ακραίων Ευαγγελιστών, οι οποίοι πιστεύουν ότι ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα είναι ο Αρμαγεδδών που θα σημάνει την εκ νέου έλευση του Ιησού στη γη.

ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ Η ΕΠΙΘΕΣΗ;

Από την ανακωχή του περασμένου καλοκαιριού ήταν προφανές ότι οι αντιμαχόμενες πλευρές ετοιμάζονταν πυρετωδώς για τον επόμενο γύρο. Η επιλογή της στιγμής ανταποκρίνεται σίγουρα σε έναν στρατιωτικό υπολογισμό. Το Ιράν  είχε παραγγείλει κατεπειγόντως ευέλικτα αντιαεροπορικά συστήματα, προκειμένου να αντικαταστήσει τις απώλειές του, κόστους άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων  σε Ρωσία και Κίνα και επρόκειτο σύντομα να αρχίσει να παραλαμβάνει κάποια από αυτά. 

Η σκέψη όμως που κυρίως πρυτάνευσε σε Αμερικανούς και Ισραηλινούς μετά από τις πρωτοφανείς διαδηλώσεις του Ιανουαρίου ήταν η πεποίθηση πως το καθεστώς είναι έτοιμο να καταρρεύσει και ότι αρκούσε ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του για να ξεσπάσει μια λαϊκή εξέγερση που θα το ανέτρεπε.

Όμως το ιρανικό καθεστώς έχει ακόμα ισχυρή λαϊκή βάση υποστήριξης, όπως απέδειξαν οι εξ ίσου μαζικές με αυτές των εξεγερμένων αντιδιαδηλώσεις των υποστηρικτών του, αλλά και τα εκατομμύρια των Ιρανών που ξεχύθηκαν στους δρόμους των πόλεων για να θρηνήσουν το θάνατο του Χαμενεΐ.

Επίσης δεν είναι ένα προσωποπαγές καθεστώς, όπως ήταν αυτό του Γκαντάφι στη Λιβύη ή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ, η εξαφάνιση των οποίων από το πολιτικό προσκήνιο αρκούσε για να βυθίσει τις δυο χώρες στο απόλυτο χάος. 

Τέλος το Ιράν, ως διάδοχος της περσικής αυτοκρατορίας, έχει μια μακραίωνη Ιστορία και πολιτισμό κι οι Ιρανοί έχουν ένα αναπτυγμένο αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας. Ταυτόχρονα διακατέχονται και αυτοί από το αίσθημα του ανάδελφου έθνους που όλοι επιβουλεύονται. 

Για να μην αναφερθούμε φυσικά στο παράλογο του συλλογισμού που θέλει τον πληθυσμό να ξεχύνεται στους δρόμους των πόλεων για ν' ανατρέψει το καθεστώς ενώ αυτές βομβαρδίζονται.

ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ;

Οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό, καταστρέφοντας υποδομές και σκοτώνοντας κόσμο, και το Ιράν απαντά με τον τρόπο που ξέρει: εκτοξεύοντας κατά πάντων πυραύλους και drones χαμηλού κόστους και με ικανότητα για περιορισμένες ζημιές, για την αντιμετώπιση των οποίων όμως χρησιμοποιούνται πανάκριβα αντιπυραυλικά συστήματα, υψηλού κόστους και με χρεία μεγάλου χρονικού διαστήματος για την κατασκευή τους.

Ήδη η εφημερίδα Washington Post επισημαίνει -κι ανάγκασε τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, στη σημερινή του συνέντευξη τύπου να δώσει μια μακρά κι ασαφή απάντηση- ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στις επόμενες ημέρες θα βρεθούν αντιμέτωπες με έλλειψη αντιαεροπορικών πυραύλων, πράγμα που θα τις εξαναγκάζει να αξιολογούν ποιες επιθέσεις θα αντιμετωπίζουν και ποιες όχι, με προφανή συνέπεια την αύξηση των απωλειών τους.

Από την πλευρά των Ιρανών ο στόχος είναι σαφής: να διαχυθεί ο πόλεμος στο σύνολο της Μέσης Ανατολής και πέραν αυτής - όπως αποδεικνύουν οι πύραυλοι που χτύπησαν τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου- και να υποχρεώσουν τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς να εμπλακούν σε χερσαίες επιχειρήσεις. Κάτι που, επίσης σήμερα η εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου δεν απέκλεισε.

Επίσης δεν πρέπει να αποκλείσουμε ασύμμετρες επιθέσεις με στόχους σε ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες υποστηρίζουν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση. Με δεδομένο ότι τόσο η Γερμανία όσο και η Γαλλία φλέγονται από επιθυμία να υποστηρίξουν στρατιωτικά τους Άραβες συμμάχους τους στην περιοχή -κάτι καθεστώτα εξ ίσου ανελεύθερα και μακράν πιο μισογυνικά από τους Ιρανούς μουλάδες, για να μην το ξεχνάμε- δε θα πρέπει να εκπλαγούμε καθόλου αν δούμε τυφλά τρομοκρατικά χτυπήματα σε ευρωπαϊκές χώρες. Άλλωστε οι Ιρανοί, πριν 40 ακριβώς χρόνια, με αφορμή το μπλοκάρισμα από τη Γαλλία περιουσιακών στοιχείων του Ιράν ύψους μερικών δισεκατομμυρίων δολαρίων, σκόρπισαν με επιτυχία τον τρόμο στο Παρίσι. Σε κάθε περίπτωση στο ιρανικό καθεστώς είναι σαφές πως δίνει έναν αγώνα επιβίωσης. Και για το λόγο αυτό θα μετέλθει όλα τα μέσα που πιστεύει πως έχει στη διάθεσή του.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα παρακολουθούν τα τεκταινόμενα τηρώντας στάση αναμονής. Ναι μεν καταδίκασαν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, όμως δεν έδειξαν κάποια ιδιαίτερη ζέση για αντίδραση.

Σε ό,τι αφορά στη Ρωσία η στάση της είναι κατανοητή καθ' όσον είναι μπλεγμένη σε έναν πολυδάπανο και με υψηλές απώλειες πόλεμο στην Ουκρανία. Η εμπλοκή των ΗΠΑ σε ένα άλλο μέτωπο της δίνει την έμπρακτη διαβεβαίωση ότι δεν θα ασχοληθούν, είτε επειδή δεν το επιθυμούν είτε επειδή δεν θα μπορούν, με τον πόλεμο της Ουκρανίας. Επίσης, δεν επιθυμεί να κόψει τις γέφυρες επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, που δημιουργήθηκαν και πάλι μετά από τη δεύτερη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.

Σε ό,τι αφορά στην Κίνα τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Σίγουρα ανησυχεί για το ενδεχόμενο να χάσει την πρόσβαση στο ιρανικό πετρέλαιο, όπως συνέβη με αυτό της Βενεζουέλας μετά από την απαγωγή του Μαδούρο. Άλλο τόσο σίγουρο όμως είναι ότι δεν επιθυμεί προς το παρόν να έρθει σε στρατιωτική αντιπαράθεση, έστω και έμμεση, με τις ΗΠΑ.

Επιπροσθέτως, όπως επισημαίνει και ο Ηλίας Φωτίου σε άρθρο του στην ενημερωτική ιστοσελίδα Neostrategy ( Πεκίνο – Μόσχα: Η στρατηγική σιωπή για το Ιράν ) «το “Venezuelan scenario” είναι ο μεγάλος εφιάλτης του Πεκίνου. Γι’ αυτό ακριβώς η Κίνα δεν είναι πλήρως αδιάφορη. Χρησιμοποιεί κάθε μη στρατιωτικό μέσο που έχει, δορυφορικές εικόνες για έγκαιρη προειδοποίηση, διπλωματική κάλυψη στον ΟΗΕ, και φήμες για προμήθεια αντιπλοϊκών πυραύλων, ακριβώς για να διατηρήσει το Ιράν σε θέση επιβίωσης, αλλά όχι σε θέση νίκης».

Κι ο λόγος για τον οποίο δεν επιθυμεί μια ιρανική νίκη είναι ότι προσβλέπει στον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας κάτι που θα πετύχει πολύ πιο εύκολα αν από τον πόλεμο επιβιώσει μεν το ιρανικό καθεστώς, αλλά είναι οικονομικά και πολιτικά εξουθενωμένο.

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

Για πρώτη φορά από το 1950 ο ελληνικός στρατός συμμετέχει σε ένα πόλεμο, το μέτωπο του οποίου βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Η πυροβολαρχία πυραύλων Patriot που εδώ και πέντε χρόνια παραχώρησε το ελληνικό Κράτος στη Σαουδική Αραβία βρίσκεται πρακτικά στη δεύτερη γραμμή του μετώπου.

Θεωρητικά οι Έλληνες στρατιωτικοί είχαν μεταβεί στη Σαουδική Αραβία για να εκπαιδεύσουν τους Σαουδάραβες συναδέλφους τους, πλην όμως, η παραμονή των 120 ανδρών της πυροβολαρχίας επί πέντε χρόνια εκεί αφορά καθήκοντα που δεν περιορίζονται στην εκπαίδευση. Η στοχοποίηση από τους Ιρανούς της πυροβολαρχίας είναι θέμα χρόνου. Κι αυτό σίγουρα δεν θα έχει μόνο διπλωματικές επιπτώσεις.

Ήδη ο γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας έχει καταγγείλει πως κάποιοι από τους πυραύλους που αναχαιτίστηκαν πάνω από την Κύπρο είχαν προορισμό τη νατοϊκή βάση της Σούδας. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν ευσταθεί ή όχι ο ισχυρισμός του, όμως, σε κάθε περίπτωση, είναι κάτι που μπορεί ανά πάσα στιγμή να συμβεί. Και το γεγονός ότι η κυβέρνηση μετέφερε μια πυροβολαρχία Patriot εσπευσμένα στην Κάρπαθο, επιβεβαιώνει αυτό το ενδεχόμενο.

Γιάννης Χρυσοβέργης