ΔΩΣΙΛΟΓΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ: φτηνιάρικο πολιτικό μάρκετινγκ κι αναβίωση φαντασμάτων του παρελθόντος

Τον τελευταίο καιρό Δεξιά και Αριστερή αντιπολίτευση επιδίδονται σε μια ακατάσχετη προδοτολογία σε βαθμό υστερίας. Η οποία δικαιολογείται, ως ένα βαθμό, από το ότι για πρώτη φορά στην Ιστορία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, μείζονος σημασίας αποφάσεις γι αυτήν λαμβάνονται ερήμην της με αποκλειστική κυβερνητική υπαιτιότητα.

Ο προφανής στόχος της φιλολογίας αυτής, που παραπέμπει σε μέρες του 1945, είναι η εκλογική εκμετάλλευση της δικαιολογημένης λαϊκής οργής μέσα από τον τονισμό της κυβερνητικής υπαιτιότητας στην προσβολή της εθνικής αξιοπρέπειας.

Ταυτόχρονα, ο πολιτικός κόσμος γίνεται και πάλι όμηρος φαντασμάτων που στοίχειωναν την πολιτική ζωή του περασμένου αιώνα για πενήντα και πλέον χρόνια. Με τον κίνδυνο ενός νέου εμφυλίου, ολοένα πιο ορατό.

Στις ημέρες που θα ακολουθήσουν η γερμανική και η γαλλική κυβέρνηση θα ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους για το μέλλον της Ελλάδας. Αποφάσεις που επιθυμούν να καταστήσουν - και πιθανό να το πετύχουν - αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι οποίες θα προβλέπουν τη θεσμική στέρηση στη Βουλή των Ελλήνων του δικαιώματος να ασκεί οικονομική πολιτική.

Η ευθύνη της κυβέρνησης στην εξέλιξη αυτή είναι προφανέστατη. Από την αρχή της εκδήλωσης της κρίσης του χρέους, αρνήθηκε να διαπραγματευτεί τη στοιχειώδη προστασία των χαμηλών εισοδημάτων, δεν τόλμησε να μειώσει τις αμυντικές δαπάνες - και μόνη η ακύρωση όλων των αγορών νέων οπλικών συστημάτων για την τετραετία 2010 - 2014 θα αρκούσε για τη μείωση του ελλείμματος πολύ περισσότερο από όσο οι μειώσεις μισθών και συντάξεων - αρνήθηκε να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή, την εισφοροδιαφυγή, τη σπατάλη στα νοσοκομεία. 

Και είναι επαρκέστατος λόγος για την απαίτηση, από μέρους της Αντιπολίτευσης, για άμεση προσφυγή στις κάλπες, και για μακροχρόνια πολιτική περιθωριοποίηση, από μέρους της ελληνικής κοινωνίας, του ΠΑΣΟΚ.

Όμως, παρά την κατανοητή, υπό αυτές τις συνθήκες, χρήση από μέρους της Αντιπολίτευσης ρητορικών σχημάτων που θα εμπεριείχαν την έννοια της προδοσίας, η προσφυγή σε αυτά υπερβαίνει κάθε έννοια ανεκτής προεκλογικής υπερβολής. Τόσο η Δεξιά αντιπολίτευση (ΝΔ - ΛΑΟΣ), όσο και η Αριστερή (ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ) επενδύουν αποκλειστικά στην ενεργοποίηση  του συνδρόμου της  «πληγωμένης εθνικής αξιοπρέπειας». 

Μια ανάγνωση των πολιτκών τους προτάσεων διεξόδου από την κρίση καθιστά κατανοητή αυτή την εμμονή, καθώς αρνούνται να αναγωρίσουν την πραγματικότητα: τη χρεοκοπία του ελληνικου Κράτους και τη συνακόλουθη υποχρέωσή του να βρει μια λύση σε αυτό η οποία αφ' ενός θα προστατεύει την ελληνική κοινωνία από το λιμό, αφ' ετέρου να διαπραγματευτεί με τους εταίρους στην ΕΕ και τους δανειστές λύσεις αποδεκτές από τους τελευταίους. 

Η αδυναμία και η έλλειψη βούλησης   να επεξεργαστούν τα κόμματα της Αντιπολίτευσης εναλλακτικές προτάσεις στην κυβερνητική νεοφιλελεύθερη υστερία - με την εξαίρεση των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ και της ΔΗΜΑΡ που προσπαθούν να διατυπώσουν προτάσεις συμβατές με την πραγματικότητα - τα υποχρέωσε σε συνεχή όξυνση των αντιπολιτευτικών τόνων, που μοιραία θα έφταναν και στην προδοτολογία.

Όμως οι αναφορές σε «προδότες» και «δωσίλογους» έχουν και άλλες πτυχές, πολύ πιο ανησυχητικές, διότι είναι ασυνείδητες και γι αυτό μπορεί να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Η Δεξιά έχει, εδώ και δεκαπέντε χρόνια, πετάξει από πάνω της το στενόχωρο ένδυμα του Ευρωπαϊκού εκσυγχρονισμού - στο οποίο τόσο είχε επενδύσει ο Καραμανλής ο πρεσβύτερος - κι έχει ξαναφορέσει το άνετο ρούχο της «Ελλάδος Ελλήνων Χριστιανών». Σε αυτή τη λογική έχει να κλείσει ένα λογαριασμό με το ΠΑΣΟΚ, το οποίο χρεώνεται στα μάτια της, ασυνείδητα, όλη την κληρονομιά του Βενιζελισμού. Της παρέχεται λοιπόν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να ισοφαρήσει τη ρετσινιά της προδοσίας που κουβαλάει από τη Μικρασιατική Καταστροφή, φορτώνοντας στο ΠΑΣΟΚ μια αντίστοιχη προδοσία. Με ειδικά δικαστήρια και - αν είναι δυνατό - δίκες σε συνθήκες αναστολής των συνταγματικών εγγυήσεων, ώστε να υπάρξουν κι εκτελέσεις.

Αντίστοιχες μεταλλάξεις έχουν συμβεί και στην Αριστερά. Το μεν ΚΚΕ οδηγήθηκε με γοργούς ρυθμούς, από την ημέρα της απομάκρυνσης του Χαρίλαου Φλωράκη από την ηγεσία του,  σε έναν εθνικιστικό πολιτικό λόγο, όπου ξεχάστηκε εντελώς πως εκτός από «λευτερη την πατρίδα» θέλουμε και «παναθρώπινη τη Λευτεριά». Ο δε ΣΥΡΙΖΑ, μεταλλάχτηκε στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας σε ένα κακό αντίγραφο των τροτσκιστικών κομμάτων του μεσοπολέμου.

Σε αυτό το πλαίσιο, πολιτικών μεταλλάξεων, εξ ίσου ασυνείδητα, το ΠΑΣΟΚ χρεώνεται με όλη  την κληρονομιά του Βενιζελισμού:  την αποστολή εκστρατευτικού σώματος στην Ουκρανία το 1919, το ιδιώνυμο, τη συνεργασία επιφανών στελεχών του Βενιζελισμού με τη Μεταξική δικτατορία, τα καμώματα του Γεωργίου Παπανδρέου το Δεκέμβρη του 1944. Και βεβαίως απαιτούν τη δική τους ρεβάνς. 

Όλα αυτά, ακριβώς επειδή συνιστούν μια εισβολή του συλλογικού ασυνείδητου στο παρόν, γίνονται εξαιρετικά επικίνδυνα. Κι ανοίγουν το δρόμο σε μια φάρσα του προηγούμενου εμφυλίου Πολέμου. για την οποία τίοποτα δεν εγγυάται ότι θα είναι λιγότερο αιματηρή και διαρκής.

Γιάννης Χρυσοβέργης

Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΚΑΙ Η ΑΝΑΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΚΗΝΙΚΟΥ

Οκτώ μήνες μετά την υπογραφή του Μνημονίου η κυβέρνηση συνειδητοποιεί, πανικόβλητη, την παγίδα στην οποία μόνη της έπεσε, όταν έκαιγε το μοναδικό διαπραγματευτικό χαρτί που διέθετε έναντι των δανειστών της - τη στάση πληρωμών - και εκλιπαρεί για παράταση του χρόνου αποπληρωμής των χρεών που συνήψε. Μια παράταση που ουδείς προτίθεται να της δώσει. Κι ενώ η ελληνική οικονομία καταρρέει, από το συνδυασμό των μέτρων που επέβαλαν οι δανειστές και της ανικανότητας της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει στοιχειωδώς τη φοροδιαφυγή και την εισφοροδιαφυγή, το πολιτικό σκηνικό αναδιατάσσεται σε όλο το φάσμα του. Νέες πολιτικές δυνάμεις εμφανίζονται και, το σημαντικότερο, όλο και μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας θέλγεται από τη φασιστική ιδεολογία. Σε αυτό το ζοφερό πλαίσιο γίνεται όσο ποτέ απαραίτητη η συγκρότηση ενός πόλου της Μεταρρυθμιστικής Αριστεράς, που θα συσπειρώνει τις δυνάμεις της Δημοκρατικής Αριστεράς και της Οικολογίας.

Η τελευταία Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ επεφύλλασσε μια πολύ δυσάρεστη έκπληξη στην κυβέρνηση. Οι Ευρωπαίοι δανειστές - γιατί το ΔΝΤ, πιο πραγματιστικό, δείχνει να αποδέχεται το αίτημα - αρνήθηκαν να της προσφέρουν την πολυπόθητη ανάσα της παράτασης του χρόνου αποπληρωμής των δανείων με το ίδιο επιτόκιο. Έτσι οδεύει προς την κρίση της τέταρτης δόσης του δανείου εν μέσω οξειών κοινωνικών αντιδράσεων, «λιποταξιών» βουλευτών της, και με τον κίνδυνο να υποχρεωθεί σε μια επίσημη χρεοκοπία για την οποία θα είναι αυτή - και όχι η ΝΔ - υπάιτια.
Στο μεταξύ η δημιουργία των κομμάτων της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ και της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ είναι μικρό μόνο δείγμα της διαδικασίας αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού.
Ο ξυλοδαρμός του Κ. Χατζηδάκη, που δεν ήταν έργο κάποιων «σκοτεινών αναρχικών» αλλά μάλλον καλοβολεμένων μεσοαστών, αλλά και τα αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών δείχνουν ότι η Νέα Δημοκρατία, όσο κι αν προσπαθεί να μιμηθεί τη ρητορική του ΚΚΕ, αδυνατεί να εισπράξει έστω και μικρό μόνο κλάσμα της καλπάζουσας φθοράς του ΠΑΣΟΚ.
Ίδια γεύση και για το ΛΑΟΣ, του οποίου η στρατηγική επίδειξης «υπευθυνότητας για τη σωτηρία του έθνους» τιμωρήθηκε από το εκλογικό σώμα με στασιμότητα και ελαφρά πτωτική τάση, για πρώτη φορά από την ίδρυσή του.
Αντιθέτως, θραύση έκαναν τα ψηφοδέλτια της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ, αλλά και τα ψηφοδέλτια διάφορων ανεξάρτητων δεξιών, οι οποίοι σε πολλούς Δήμους υπερφαλάγγισαν με άνεση τους επίσημους υποψήφιους της συντηρητικής παράταξης.
Το ΚΚΕ κατόρθωσε να κεφαλαιοποιήσει καλύτερα από όλα τα άλλα κόμματα της Αντιπολίτευσης αυτή την κατάσταση παράκρουσης στην οποία έχει περιέλθει η μεσαία αστική τάξη. Ο πολιτικός του λόγος χάιδεψε τα αυτιά όλων αυτών που, σαν τα κακομαθημένα αγοράκια, σκούζουν και χτυπιούνται γιατί τους πήραν το παιγνίδι τους, δεν κάνουν όμως τίποτα για να το πάρουν πίσω.
Η στασιμότητα του ΣΥΡΙΖΑ σαφώς και δεν οφείλεται στην ίδρυση της Δημοκρατικής Συμμαχίας. Έχοντας επιλέξει το «λίθοι, πλίνθοι, κέραμοι ατάκτως ειρημμένοι» κόμμα να διαγκωνιστεί με το ΚΚΕ στο χάιδεμα αυτιών αντί της παραγωγής πολιτικής, έχασε. Η επαναστατική φιλολογία των στελεχών του δεν έπεισε κανένα, ούτε καν τη νεολαία που προσπαθούσε να σαγηνεύσει με τον ψευδονεανικά οργισμένο λόγο του. Αντιθέτως θράυση έκαναν τα ψηφοδέλτια της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ενώ στις διαδηλώσεις, όλο περισσότερο πυκνώνουν τα μπλοκ της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και των Αναρχικών.
Είναι πλέον σαφές ότι ζούμε τους πρώτους τριγμούς τεκτονικών αλλαγών στο πολιτικό σκηνικό. Αυτό γίνεται όλο και περισσότερο σαφές κι από την ευκολία με την οποία οι πολίτες, τόσο στη Δεξιά όσο και στην Αριστερά, υιοθετούν στοιχεία της φασιστικής βαρβαρότητας. Πέρα από τη χωρίς προηγούμενο αποχή στις πρόσφατες Ευρωπαϊκές και Αυτοδιοικητικές εκλογές, είναι απίστευτη η ευκολία με την οποία υιοθετείται η απόρριψη της πολιτικής και των κοινοβουλευτικών θεσμών και η αντικατάσταση της απόδοσης Δικαιοσύνης από το νόμο του Λυντς - βλ. τις διάφορες προτροπές στο διαδίκτυο για διαπόμπευση υποτιθέμενων παιδεραστών, τις εκκλήσεις συγκέντρωσης υπογραφών για κατάργηση της βουλευτικής ασυλίας με καθαρά φασιστικό ιδεολογικό υπόβαθρο, ακόμα και τον ξυλοδαρμό του Κ. Χατζηδάκη.
Είναι επίσης σαφές ότι η οργή που διακατέχει τη νεολαία δε μπορεί να εκτονωθεί μέσα από τις συντεταγμένες δράσεις του ΣΥΡΙΖΑ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ακόμα και του αντιεξουσιαστικού χώρου. Κι αυτό οδηγεί με βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι κυοφορείται μια νέα γενιά οργανώσεων αντάρικου πόλεων. Οι οποίες, στην καλύτερη περίπτωση θα είναι σαν τη Συνομωσία των Πυρήνων της Φωτιάς και στη χειρότερη σαν τη Σέχτα Επαναστατών.
Σε αυτό το κάθε άλλο παρά ευοίωνο σκηνικό είναι, όσο ποτέ, απαραίτητη η συγκρότηση ενός πολιτικού πόλου μεταρρυθμιστικής Αριστεράς. Ο οποίος θα υπερασπιστεί τις πολιτισμικές κατακτήσεις της Γαλλικής Επανάστασης χωρίς να ταυτίζεται με την πολιτκή ολιγαρχία. Θα υπερασπιστεί στην πράξη - και όχι με παχιά λόγια χωρίς αντίκρυσμα - τη φτωχολογιά. Θα διεκδικήσει ισονομία, κοινωνική δικαιοσύνη, ενίσχυση των ατομικών ελευθεριών και αποτελσματική προστασία του περιβάλλοντος. Και θα μπορέσει να εμπνέυσει μια αποπροσανατολισμένη κοινωνία.
Ήδη υπάρχουν δυο φορείς που, στις αυτοδιοικητικές εκλογές, πιστώθηκαν την ψήφο των πολιτών που επιθυμούν την έξοδο από τη γενικευμένη πολιτκή και οικονομική βαρβαρότητα: η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ και οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ. Θεωρητικά η συγκρότηση αυτού του πόλου θα περνούσε μέσα από μια προγραμματική συνεργασία των δυο αυτών κομμάτων. Έχουν όμως τις προδιαγραφές;
Σε ό,τι αφορά στη Δημοκρατική Αριστερά τη βαραίνουν η απέχθεια των στελεχών της για την Οικολογία, ο μέχρι αηδίας φετιχισμός της νομιμότητας - ακόμα και αν η εξουσία είναι εντελώς έκνομη - και η ίδια η προέλευσή τους (στην πλειονότητά τους η μόνη εργασία που έχουν κάνει είναι κομματικά στελέχη, στο ΚΚΕεσ., την ΕΑΡ και το ΣΥΝ) που κάνει, πολλά από αυτά, να αλοιθωρίζουν υπερβολικά προς το ΠΑΣΟΚ.
Οι Οικολόγοι Πράσινοι από την πλευρά τους είναι αλήθεια ότι έχουν δώσει στον τελευταίο ενάμισι χρόνο πλήθος θετικών δειγμάτων στην προσέγγιση της πολιτικής. Ο πολιτικός τους λόγος σαφώς και διαφοροποιείται από τη ΣΥΡΙΖΙΚΗ και ΑΝΤΑΡΣΥΑΚΗ επαναστατική γυμναστική, καθώς δίπλα σε κάθε «Όχι» τους υπάρχει η εναλλακτική τους πρόταση. Όλες αυτές οι επιλογές όμως ήταν αποτέλεσμα οριακών πλειοψηφιών και, σε κάθε περίπτωση, μεγάλο μέρος των στελεχών τους θέλγεται από την ιδέα ενός «πράσινου ΣΥΡΙΖΑ».
Η συγκρότηση αυτού του πόλου της μεταρρυθμιστικής οικολογικής Αριστεράς δε μπορεί να περιοριστεί στα δυο παραπάνω μορφώματα, πολύ περισσότερο που, μεγάλος αριθμός των στελεχών τους έχουν άλλες βλέψεις. Κι αν πολίτες που δε μετέχουν σε αυτά τα σχήματα δεν αναλάβουν πρωτοβουλίες, η διαδικασία σύνθεσης μπορεί να μην αρχίσει καν.


Γιάννης Χρυσοβέργης