ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΣΑΜΑΡΑ: ΤΣΑΪ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΘΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΚΡΥΣΜΑ

Παρά τις θριαμβολογίες της κυβέρνησης και των σε εντεταλμένη υπηρεσία ΜΜΕ η περιοδεία του Αντώνη Σαμαρά υπήρξε μια παταγώδης αποτυχία.

Όχι γιατί επιστρέφει χωρίς να έχει στις αποσκευές του την πολυπόθητη παράταση της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Αλλά γιατί οι συνομιλητές του κατέστησαν σαφές ότι προϋπόθεση για κάθε συζήτηση είναι η τήρηση των δεσμεύσεων της δανειακής σύμβασης. Δεσμεύσεις που, όση πολιτική βούληση κι αν έχει η κυβέρνηση, είναι ανέφικτο να τηρηθούν. Επομένως...

Η στιγμή κατά την οποία Γερμανός δημοσιογράφος θύμισε - κομψά είναι η αλήθεια - στον Αντώνη Σαμαρά ότι, ακριβώς ένα χρόνο πριν, απειλούσε με ειδικό δικαστήριο το Γιώργο Παπανδρέου και την κυβέρνησή του και διατύπωνε θέσεις, μακράν σκληρότερες αυτών του «ανεύθυνου» Αλέξη Τσίπρα σίγουρα δεν ήταν η ευτυχέστερη της ζωής του. 

Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για ολόκληρη την εβδομάδα που πέρασε και που σημαδεύτηκε από την επίσκεψη του Ζαν-Κλωντ Γιουνκέρ στην Αθήνα - με την ιδιότητα, περισσότερο του αγγελιοφόρου των Μέρκελ και Ολάντ και πολύ λιγότερο τη θεσμική του ιδιότητα - και τις συναντήσεις του Αντώνη Σαμαρά με τη Γερμανίδα καγκελάριο και το Γάλλο Πρόεδρο.

Είναι προφανές ότι ο Αντώνης Σαμαράς δεν ήταν δυνατό να αποκομίσει την πολυπόθητη, γι αυτόν και την κυβέρνησή του «επιμήκυνση», η οποία στα στόματα των κυβερνητικών αξιωματούχων έχει γίνει το ισοδύναμο της ανακάλυψης του Παναγίου Τάφου.

Ακόμα και αν οι Ευρωπαίοι εταίροι είχαν ήδη λάβει τέτοια απόφαση, αυτή δε θα μπορούσε να ανακοινωθεί τώρα. Θα έπρεπε να προηγηθεί ένα έντονο λόνμπι μεταξύ των βασιλικότερων του βασιλέως Ολλλανδών, Φινλανδών και Σλοβάκων κυβερνώντων και να ανακοινωθεί η οιαδήποτε απόφαση στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου ή, στην καλύτερη των περιτπώσεων, στο Eurogroup του Σεπτεμβρίου.

Αυτό στο οποίο θα μπορούσε να ευελπιστεί ο Αντώνης Σαμαράς θα ήταν να ορίσουν το χρόνο λήψης των όποιων αποφάσεων δημόσια οι συνομιλητές του, παρακάμπτοντας την, καθ' όλα τεχνική έκθεση της Τρόικας. Συνέβη ακριβώς το αντίθετο.

Οι συνομιλητές του τον υποδέχτηκαν με περισσή ευγένεια, τον τρατάρανε σπιτικό γλυκό και λικέρ και, με μειλίχιο ύφος είναι αλήθεια, του είπαν πως «αν δεν τηρήσει πρώτα όλες τις δεσμεύσεις δεν πρόκειται να συζητηθεί τίποτα».

Όμως αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα της κυβέρνησης. Ότι οι δεσμεύσεις τις οποίες, τα δυο από τα τρία κόμματα που την απαρτίζουν υπερψήφισαν, διαγράφοντας με συνοπτικές διαδικασίες εξήντα περίπου βουλευτές, οι οποίοι είχαν εύλογες ή παράλογες ενστάσεις, δε μπορούν να υλοποιηθούν.

Δε μπορούν να υλοποιηθούν διότι η φοροδιαφυγή και η εισφοροδιαφυγή έχουν πάψει πλέον να είναι το κυριότερο πρόβλημα. Το κυριότερο πρόβλημα είναι η προφανής αδυναμία εκατοντάδων χιλιάδων συνήθων υποζυγίων, που μέχρι τώρα πλήρωναν τους φόρους, αλλά πλέον αδυνατούν να πληρώσουν.

Δε μπορούν να υλοποιηθούν γιατί με τις απανωτές οριζόντιες μειώσεις μισθών των δημοσίων λειτουργών, τα πιο έμπειρα και αξιόπιστα στελέχη του κρατικού μηχανισμού φρόντισαν να συνταξιοδοτηθούν κακήν - κακώς, με αποτέλεσμα ο τελευταίο να αδυνατεί πλέον να λειτουργήσει.

Δε μπορούν, τέλος, να υλοποιηθούν γιατί τυχόν απόπειρα υλοποίησής τους θα φέρει τους κυβερνητικούς εταίρους αντιμέτωπους με τους ψηφοφόρους τους. Οι οποίοι τους ψήφισαν ακριβώς για να μην τις υλοποιήσουν και για να επαναδιαπραγματευτούν τη δανειακή σύμβαση.

Η δυστοκία του κυβερνητικού επιτελείου στην οριστικοποίηση των μέτρων περικοπών 11,6 δισεκατομμυρίων, που πριν ακόμα οριστικοποιηθούν έγιναν 13,5 δισεκατομμύρια, σε αυτή ακριβώς την αδυναμία συνίσταται.

Είναι λοιπόν αμφίβολο αν θα μπορέοσυν να πάρουν τα μέτρα αυτά μια τελική μορφή αποδεκτή από τους δανειστές μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου, οπότε και θα συντάξει την αναφορά της η Τρόικα. Και γι αυτό ακριβώς το λόγο είναι εντελώς αδικαιολόγητη η κυβερνητική αισιοδοξία για μια θετική έκθεση της Τρόικας.

Είναι λοιπόν προφανές ότι ο Αντώνης Σαμαράς δεν πήρε τον αέρα που ζητούσε για να ανασάνει. Ο χρόνος γι' αυτόν προσωπικά και για την κυβέρνησή του τελειώνει: ή θα επιχειρήσει την «ηρωική έξοδο», με ό,τι μπορεί αυτή να συνεπάγεται, ή οι κυβερνητικοί εταίροι θα βρεθούν αντιμέτωποι με τους εξαγριωμένους ψηφοφόρους τους.

Τα γραφεία στοιχημάτων του Λονδίνου δίνουν 400:1 στην πρώτη εκδοχή. Όσες δηλαδή πιθανότητες έδιναν και το 2004 στην Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου να κατακτήσει το Ευρωπαϊκό κύπελο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

 

ΟΛΑΝΤ 'Η ΟΛΑΝΤΡΕΟΥ;

Ο γάλλος Σοσιαλιστής ηγέτης Φρανσουά Ολάντ είναι ο μεγάλος νικητής του πρώτου γύρου των γαλλικών προεδρικών εκλογών και, δεδομένων των αποτελεσμάτων των υπολοίπων υποψηφίων, φαβορί για την εκλογή στο δεύτερο γύρο που θα διεξαχθεί στις 6 Μαΐου.

Στις υποσχέσεις του σοσιαλιστή ηγέτη για αλλαγές στο Σύμφωνο Στασθερότητας έχουν εναποθέσει πολλές ελπίδες, μεγάλα τμήματα της ελληνικής μεσαίας αστικής τάξης, τα περισσότερα ελληνικά κόμματα και, κυρίως, η φιλοευρωπαϊκή αριστερή διανόηση.

Το ερώτημα είναι αν ο Φρανσουά Ολάντ, εφ' όσον εκλεγεί Πρόεδρος, θα τολμήσει να αψηφίσει τις «παντοδύναμες αγορές» επιμένοντας στις προεκλογικές του δεσμεύσεις ή θα αποδειχθεί ΟΛΑΝΤΡΕΟΥ.

Ο Φρανσουά Ολάντ και ο Γιώργος Παπανδρέου έχουν αρκετά κοινά γνωρίσματα. Και οι δυο είναι καλά παιδιά, καλών οικογενειών με γαλλικά και πιάνο. Και οι δυο έχουν ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους σε αριστοκρατικές συνοικίες. Και οι δυο βάσισαν την προεκλογική τους εκστρατεία στην υπόσχεση μιας διαφορετικής πολιτικής διαχείρισης της οικονομίας, που θα έδινε προτεραιότητα στις ανάγκες των φτωχών.

Ο Γιώργος Παπανδρέου, αφού εξελέγη κι αφού πέρασε ένα ολόκληρο εξάμηνο ολοφυρόμενος που το πραγματικό έλλειμμα της χώρας ήταν πολύ μεγαλύτερο αυτού που ψευδώς δήλωνε η κυβέρνηση Καραμανλή - κι ο ίδιος το γνώριζε ότι ψεύδονταν - και απειλώντας ότι θα διαπραγματευτεί με το πιστόλι επάνω στο τραπέζι, υπέγραψε μια δανειακή σύμβαση, απόρροια της οποίας ήταν να κλείσουν δεκάδες χιλιάδες μικρών επιχειρήσεων μέσα σε δυο χρόνια, να διπλασιαστεί ο αριθμός των ανέργων, 400.000 εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα να εργάζονται απλήρωτοι για πάνω από τέσσερις μήνες, και, από την απώλεια δημοσίων εσόδων που προκάλεσε η κατάρρευση της οικονομίας, οδήγησε τη χώρα σε μια ακόμα χειρότερη δεύτερη δανειακή σύμβαση.

Ο Φρανσουά Ολάντ εξ αρχής χαρακτήρισε το Σύμφωνο Σταθερόπτητας που επέβαλε το δίδυμο Μέρκελ - Σαρκοζύ στην Ευρώπη αντιαναπτυξιακό και δήλωσε ότι θα φροντίσει να αναθεωρηθεί. Στηη διαβεβαίωση αυτή έχουν - κακώς - επενδύσει υπερβολικές ελπίδες μεγάλα τμήματα της ελληνικής μεσαίας αστικής τάξης, τα περισσότερα ελληνικά κόμματα - με εξαίρεση το ΚΚΕ και τη ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ κι ας είναι μόνο η ΔΗΜΑΡ που το διακηρύσσει ανοιχτά - και, φυσικά, η φιλοευρωπαϊκή αριστερή διανόηση (η οποία γενικώς τείνει περισσότερο στο να είναι αδιανόητη παρά διανόηση, αλλά αυτό είοναι άλλο θέμα).

Οι προσδοκίες αυτές είοναι υπερβολικές για πάρα πολλούς λόγους. Κατ' αρχή, η όποια αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας θα πάρει πολύ χρόνο, στη διάρκεια του οποίου χιλιάδες πολιτών στην Ελλάδα θα κατρακυλούν στη φτώχεια και την ανέχεια.

Κατά δεύτερον ο Φρανσουά Ολάντ, σε αυτή του την προσπάθεια, δεν πρόκειται να βρει ούτε μια κυβέρνηση σύμμαχο. Και μπορεί η Γαλλία να είναι μια χώρα με ιδιαίτερο ειδικό βάρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν είναι όμως σε θέση από μόνη της να επιβάλει την άποψή της απέναντι στους 26 εταίρους της.

Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει το Φρανσουά Ολάντ σε χωρίς όρους παραίτηση από τις προεκλογικές του υποσχέσεις είναι ο αντίχτυπος που θα έχει η όποια προσπάθειά του στα επιτόκια δανεισμού της Γαλλίας. 

Είναι επίσης πολύ πιθανό η αντίδραση να είναι τέτοια, που για να τον πάρουν στα σοβαρά, να πρέπει ο Φρανσουά Ολάντ να απειλήσει ότι θα τινάξει στον αέρα την Ευρωπαϊκή Ένωση (αν βεβαίως ως τότε δεν έχει πάψει να υφίσταται λόγω ανεξέλεγκτου φαλιμέντου της Ελλάδας ή λόγω έκρηξης της κρίσης χρέους της Ισπανίας). Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο να το πράξει, για λόγους που άπτονται τόσο της Ιστορίας του κόμματός του, όσο, κυρίως, της προσωπικής του Ιστορίας. 

Είναι καιρός να το καταλάβουμε. Το κατς δεν είναι άθλημα για καλά παιδιά από καλές οικογένειες, αλλά για αλήτες. Και οι διαπραγματεύσεις που διεξάγονται αυτή την εποχή σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν κοινά στοιχεία με το κατς, όχι με την ελληνορωμαϊκή πάλη και δεν υπόκεινται σε κανέναν κανόνα του «ευ αγωνίζεσθαι».

Βεβαίως η Γαλλία δεν είναι Ελλάδα και, για να εκλεγεί και να κυβερνήσει ο Φρανσουά Ολάντ θα χρειαστεί και την υποστήριξη της Αριστεράς στο δεύτερο γύρο και στις βουλευτικές εκλογές που θα ακολουθήσουν. Μιας Αριστεράς που σήμερα με το 11,1% του Ζαν-Λυκ Μελενσόν πέτυχε το ψηλότερο ποσοστό των τελευταίων τριάντα χρόνων (ασχέτως αν ήταν πολύ πιο κάτω από το 15% των δημοσκοπικών προβλέψεων) και η οποία, για να συμπράξει στις βουλευτικές εκλογές θα θέσει όρους.

Σε κάθε περίπτωση όμως, οι όποιες ευμενείς επιπτώσεις για την ελληνική κοινωνία από τις σημερινές προεδρικές εκλογές στη Γαλλία θ' αρήσουν να φανούν. Κι ως τότε είμαστε υποχρεωμένοι να πορευτούμε με τις δυνάμεις μας.

Γιάννης Χρυσοβέργης