ΣΥΡΙΑ: ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ

Το ενδεχόμενο επανάληψης στη Συρία του φιάσκου της στρατιωτικής επέμβασης στη Λιβύη αναδεικνύει, σε όλο τους τους το μεγαλείο, τις συνέπειες της απουσίας αραβικής και, κατ' επέκταση ισλαμικής, πολιτικής σε όλες ανεξαιρέτως τις δυτικές χώρες. 

Οι οποίες σέρνονται πίσω από τις πολιτικές επιλογές του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, χωρίς κανένα απολύτως στρατηγικό στόχο ή προσδοκώμενο όφελος.

 

Για πολλούς μήνες όλες οι δυτικές κυβερνήσεις παρακολουθούσαν ανήσυχες κι αμήχανες την εξέγερση στη Συρία, που αρχικό αίτημάτης ήταν η ανατροπή της δικτατορίας να μετατρέπεται σε θρησκευτικό πόλεμο μεταξύ σουνιτών και αλαουιτών, τη Σαουδική Αραβία να χρηματοδοτεί αφειδώς τα εκεί παρακλάδια της Αλ Κάιντα και να περιθωριοποιεί - με τη μέθοδο της φυσικής εξόντωσης - τις όποιες δυνάμεις επιδίωκαν μια δημοκρατική Συρία, το Ισραήλ να επιδιώκει τη μετατροπή της συριακής κρίσης σε έναν πόλεμο Δύσης - Ισλάμ.

Η, όπως όλα δείχνουν, επίθεση με χημικά όπλα του καθεστώτος εναντίον αμάχου πληθυσμού των προαστίων από το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Άσαντ, οδηγεί τις δυτικές κυβερνήσεις, είτε για προεκλογικούς λόγους (Γερμανία), είτε για λόγους ανάκτησης του κύρους της κυβέρνησης (Γαλλία), είτε λόγω αποικιακών αντανακλαστικών (Μεγάλη Βρετανία), είτε διότι πρέπει να δικαιολογήσουν το ρόλο τους ως υπερδύναμη (ΗΠΑ) σε μια στρατιωτική επέμβαση με άγνωστες μεσοπρόθεσμες συνέπειες. Η οποία επέμβαση, με δεδομένο το ρωσικό βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, μπορεί να λάβει χώρα μόνο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Όλα αυτά είναι συνέπεια της παραίτησης του συνόλου των δυτικών χωρών από τη χάραξη μιας αραβικής πολιτικής, απότις αρχές της δεκαετίας του '60 και μετά. Τα εθνικιστικά κινήματα της δεκαετίας του '50 στον αραβικό κόσμο είχαν βάλει τέλος στην ευρωπαϊκή αποικιοκρατία και είχαν στραφεί προς τη Μόσχα, θεωρώντας, εκ προοιμίου, τις ΗΠΑ φιλικές προς τις πρώην αποικιακές δυνάμεις. Με τον ψυχρό Πόλεμο στο αποκορύφωμά του και τη σοβιετική επιρροή στον αραβικό κόσμο εδραιωμένη, με εξαίρεση τη Σαουδική Αραβία και τα εμιράτα του Περσικού Κόλπου, σε όλο τον αραβικό κόσμο, η Δύση περιορίστηκε στην άκριτη υποστήριξη του Ισραήλ και άφησε εν λευκώ τις προσπάθειες αποσταθεροποίησης των λαϊκών εθνικιστικών καθεστώτων στο θεοκρατικό καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας.

Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης άλλαξε ριζικά τα δεδομένα, όμως η Δύση παρέμεινε προσκολημένη στα  όσα ίσχυαν επί Ψυχρού Πολέμου. Η εκτροφή, από τις πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες, με κεφάλαια της Σαουδικής Αραβίας, των τεράτων των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα (της ισλαμικής εκδοχής των ναζί) δεν ανησύχησε τις δυτικές κυβερνήσεις. 

Οι μεν ΗΠΑ στήριξαν την ισλαμική πολιτική τους στη μανιχαϊστική, βολική, αλλά καθόλου αποτελεσματική, όπως προκύπτει από το αποτέλεσμα των πολέμων στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ θεωρία του Χάντιγκτον περί σύγκρουσης των πολιτισμών,

Οι δε Ευρωπαίοι συνέχισαν τη συνεργασία τους με τις δικτατορίες, στις οποίες είχαν εξελιχτεί τα εθνικιστικά κινήματα της δεκαετίας του '50 σαν να μη συνέβαινε τίποτα.

Η αραβική άνοιξη έδειξε τις συνέπειες της απουσίας αραβικής και ισλαμικής πολιτικής της Δύσης σε όλο της το μεγαλείο. 

Οι Ευρωπαίοι παρακολούθησαν τα γεγονότα αμήχανοι. Με πιο ισχυρά αντανακλαστικά - αλλά όχι επαρκή όπως αποδείχθηκε - η κυβέρνηση Ομπάμα, στήριξε τις εξεγέρσεις στην Τυνησία και στην Αίγυπτο και προσπάθησε να αποκτήσει, μέσω αυτής της στήριξης, μια κάποια επιρροή στις αραβικές κοινωνίες.

Στην προσέγγισή της αυτή βρήκε σύμμαχο τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος, για τους δικούς του λόγους, έγινε εξαγωγέας στις αραβικές χώρες του παντρέματος του Ισλάμ

Η αμερικανική κυβέρνηση όμως υποτίμησε την ικανότητα των παραδοσιακών συμμάχων της στην περιοχή, του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, να τινάξουν στον αέρα τη νέα αραβική της προσέγγιση.

Η άρχουσα τάξη του Ισραήλ κατανόησε αμέσως ότιη δημοκρατική αφύπνηση των αραβικών λαών θα σήμαινε και μια αφύπνηση του Αραβικού εθνικισμού κι ότι ο μόνος τρόπος για να μην απειληθεί θα ήταν να κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις στη μείζονα αραβοϊσραηλινή σύγκρουση, στο παλαιστινιακό.

Η Σαουδική Αραβία από την πλευρά της αισθάνθηκε ότι απειλείται το μονοπώλιο της δυτικής διαμεσολάβισης στον ισλαμικό κόσμο που κατείχε κι αντέδρασε με τον τρόπο που μπορούσε: τη χρηματοδότηση χωρίς όριο των παρακλαδιών της Αλ Κάιντα για ώστε οι δημοκρατικές διεκδικήσεις να εξελιχτούν σε θρησκευτικό πόλεμο μεταξύ σουνιτών και σιιτών. Πράγμα που πέτυχε σε Συρία και Μπαχρέιν.

Κατόρθωσε επίσης να ενισχύσει τις πιο ακραίες τάσεις των Αδελφών Μουσουλμάνων, οι οποίες πίστεψαν πως μπορούν να επιβάλουν τη δική τους δικτατορία, θέτοντας έτσι τέλος στο δημοκρατικό πείραμα της Αιγύπτου.

Σε όλα αυτά, κι ενώ οι Ευρωπαίοι σφύριζαν αδιάφορα, ή έμεναν μαζί με τους Αμερικανούς εγκλωβισμένοι στο ζήτημα του πυρηνικού οπλοστασίου του Ιράν, το καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας είχε την αγαστή συνεργασία του Ιράν.

Στην παρούσα φάση, κι ενώ όλα δείχνουν πως η δυτική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία είναι θέμα ημερών, ουδείς - πλην του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας - επιθυμεί να διαδέχεται τη δικτατορία του Μπασάρ Αλ Άσαντ μια δικτατορία  σαλαφιστών. Όμως αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο.

Εναλλακτικά μπορεί να καταλήξουν τα πράγματα σε μια φιλοδυτική κυβέρνηση που δε θα ελέγχει τίποτα παραπάνω από τη Δαμασκό και μερικές ακόμα πόλεις, ένα «κράτος» αλαουιτών, στις περιοχές που αυτοί συνιστούν την πλειοψηφία του πληθυσμού μια «αυτόνομη περιοχή των Κούρδων» στα σύνορα της Συρίας με την Τουρκία και το Ιράκ με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για το μέλλον, και την υπόλοιπη Συρία να μετατρέπεται, όπως ακριβώς έγινε στη Λιβύη, σε μια no man's land, όπου κράτος κι εξουσία θα έχει η Αλ Κάιντα. 

Απέναντι σε αυτά τα σενάρια η λογική της βρετανικής, κυρίως, κυβέρνησης, που στηρίζει τη στρατιωτική επέμβαση εν ονόματι της απομόνωσης του Ιράν καθώς αυτό θα αποστερηθεί τον τελευταίο σύμμαχό του στη Μέση Ανατολή, μάλλον είναι υπερβολικά κοντόφθαλμη. Και τούτο γιατί ανοίγει την πόρτα σε ένα άλλο σενάριο, που σαφώς και αποτελεί επιλογή τόσο του Σαουδαραβικού καθεστώτος όσο και του Ισραήλ: ένα γενικευμένο πόλεμο μεταξύ σιιτών και σουνιτών στη Μέση Ανατολή.

Σε κάθε περίπτωση καμιά χώρα της Δύσης δεν έχει οφέλη να αποκομίσει από όσα θα συμβούν στο άμεσο μέλλον στη Συρία. Με την έννοια αυτή πρόκειται για μια στρατιωτική εμπλοκή χωρίς στρατηγικό διακύβευμα απο την οποία ένα μόνο πράγμα είναι βέβαιο: θα ενισχυθεί η τρομοκρατική δράση της Αλ Κάιντα και πιθανώς άλλων ακραίων ισλαμιστικών δικτύων, στην Ευρώπη.

 

Γιάννης Χρυσοβέργης

 

Υ.Γ. Ευχαριστώ θερμά το φίλο Γιάννη Δεμερτζόγλου για την άδειά του να δημοσιευτεί στην εν λόγω ανάρτηση το σκίτσο του.

Γι

ΚΛΟΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΥΘΕΜΕΛΑ ΤΑ ΔΕΣΠΟΤΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

Η ανατροπή του Μπεν Αλί πριν δεκαπέντε μέρες στην Τυνησία προκάλεσε ένα τεκτονικό σεισμό σε όλα τα δεσποτικά αραβικά καθεστώτα. Στην Υεμένη δεκάδες χιλιάδες πολιτών διαδήλωσαν, για πρώτη φορά στην ιστορία αυτού του κράτους, στους δρόμους της Σανάα ζητώντας την παραίτηση του Προέδρου Αλί Αμπντουλά Σαλέχ. Στην Αίγυπτο, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές κανείς δεν είναι σε θέση να πει αν επίκειται αιματοκύλισμα ή αν ο Πρόεδρος Μουμπάρακ ετοιμάζει τα μπογαλάκια του. Η Δύση βρίσκεται σε προγφανή αμηχανία καθώς όλες οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή πάνε περίπατο. Και το μείζον ερώτημα πλέον είναι: Οι τύραννοι, αργά ή γρήγορα, θα πέσουν. Θα πέσουν όμως και οι τυραννίες;

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, που όμως δε μπορουν να επιβεβαιωθούν εύκολα καθώς στην Αίγυπτο έχουν κοπεί όλες οι τηλεφωνικές γραμμές - σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, πλην των δορυφορικών - και έχει μπλοκαριστελι το διαδίκτυο, οι σημερινές διαδηλώσεις, που συνεχίζονται, είχαν ως αποτέλεσμα το θάνατο 5 ανθρώπων και τον τραυματισμό, μόνο στο Κάιρο, 870. Δυνάμεις του στρατού κινούνται σε όλες τις πόλεις προσπαθώντας να ανακτήσουν τον έλεγχο της κατάστασης, υπό τα χειροκροτήματα των διαδηλωτών, κανείς όμως δε γνωρίζει ποια θα είναι η στάση τους. Στο Κάιρο τα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος κόμματος έχουν παραδοθεί στις φλογες, όπως και πολλά αστυνομικά τμήματα και κυβερνητικά κτίρια σε όλη τη χώρα.

Οι αραβικοί λαοί, έχουν ξυπνήσει από ένα λήθαργο περισσότερων από πενήντα χρόνων και απαιτούν τα κεφάλια των τυράννων. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η διαδικασία που άρχισε με την αντροπή του Μπεν Αλί στην Τυνησία, όποιες κι αν είναι οι άμεσες εξελίξεις, δεν πρόκειται να σταματήσει. Κι αν είναι λίγο πρόωρο να παραλληλίσει κανείς τα όσα συμβαίνουν με την κατάρρευση των δικτατοριών της Πορτογαλίας, της Ελλάδας και της Ισπανίας στα μέσα της δεκαετίας του '70, ή στην κατάρρευση των σταλινικών καθεστώτων της ευρώπης στα τέλη της δεκαετίας του '80, είναι βέβαιο ότι στον αραβικό κόσμο συμβαίνει μια κοσμογονία.

Η κρίση των αραβικών καθεστώτων έχει πολλά κοινά με αυτήν των κομμουνιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης. Από τη μια, μια κοινωνική πολιτική που αύξησε θεαματικά το μέσο όρο ζωής, μείωσε εξ ίσου θεαματικά τον αναλφαβητισμό και την παιδική θνησἶμότητα και προκάλεσε πληθυσμιακή έκρηξη. Από την άλλη ένα ανελεύθερο καθεστώς, ανίκανο να ικανοποιήσει τις επιθυμίες της νέας γενιάς για αξιοπρεπή ζωή, ανίκανο να δώσει ρόλο σε μια ολοένα αυξανόμενη αριθμητικά μεσαία αστική τάξη, που γέννησαν οι κοινωνικές του μεταρρυθμίσεις.

Οι εξεγέρσεις στην Τυνησία και στην Αίγυπτο, αλλά και οι διαδηλώσεις στην Υεμένη, δεν ξεκίνησαν από τα τζαμιά, αλλά από τα παιδιά του διαδικτύου. Από την άλλη, υπάρχει πάντα μια πλειοψηφία του πληθυσμού η οποία ζει στην ύπαιθρο και στις φτωχογειτονιές των μεγαλουπόλεων, που δεν έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο και επιβιώνει χάρη στα ισλαμιστικά κοινωφελή ιδρύματα.

Είναι λοιπόν σαφές ότι στις αραβικές κοινωνίες, από την Υεμένη ως τη Μαυριτανία αρχίζει ένας ανελέητος αγώνας για την εξουσία, που θα καθορίσει το μέλλον του αραβικού κόσμου και όχι μόνο αυτού. Από τη μια είναι τα λαϊκά ρευματα σκέψης, που επιθυμούν τον εκσυγχρονισμό των κοινωνιών, τον εκδημοκρατισμό τους και το πάντρεμα του ισλάμ με τη δημοκρατία, όπως αυτή υπάρχει στη Δυτική Ευρώπη. Από την άλλη είναι τα ισλαμιστικά κινήματα, που ελέγχουν τον κλήρο και, χάρη στα πετροδολάρια της Σαουδικής Αραβίας, ασκούν μεγάλη επιρροή στη φτωχολογιά.

Η σύγκρουση μεταξύ των δυο αυτών ρευμάτων θα είναι σίγουρα αιματηρή. Οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι και τα παρακλάδια της Αλ Κάιντα στη Βόρειο Αφρική απεχθάνονται την ατομική ελευθερία, έχουν σημαντική επιροή σε ευρέα τμήματα του πληθυσμού και, το κυριότερο, δεν έχουν τον παραμικρό ενδοιασμό να προκαλέσουν λουτρά αίματος. Οι εξεγερμένοι που ανέτρεψαν τον Μπεν Αλί κι ενδεχομένως απόψε να ανατρέψουν και τον Μουμπάρακ είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να περιθωριοποιήσουν την ισλαμική εκδοχή του ναζισμού.

Απέναντι σε αυτή τη χιονοστιβάδα των γεγονότων, η Δύση παρακολουθεί τα τεκταινόμενα με απίστευτη αμηχανία. Οι τύραννοι των οποίων οι καρέκλες τρίζουν, ήταν τα χαϊδεμένα της παιδιά. Ακόμα και στην περίτωση της Συρίας το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσε είναι η ανατροπή του Μπασάρ Αλ Ασάντ. Μολονότι είναι εχθρικός προς τη Δύση, είναι προβλέψιμος.

Επιπλέον, τα μέσα επηρεασμού που διαθέτει απέναντι στην αραβική νεολαία της γενιάς του διαδικτύου είναι περιορισμένα, καθώς έχει ταυτιστεί με τα παραπαίοντα καθεστώτα. Η θέση της αδυνατίζει ακόμα περισσότερο καθώς δεν έχει - ή δε θέλει να έχει - τη δυνατότητα να ασκήσει ουσιαστικές πιέσεις στο Ισραήλ για μια αξιοπρεπή επίλυση στο Παλαιστινιακό ζήτημα, αυτή τη χαίνουσα πληγή στην αξιοπρέπεια κάθε Άραβα.

Και η θέση της Δύσης γίνεται ακόμα δυσχερέστερη καθώς δεν είναι σε θέση - ή δε θέλει να είναι -να ασκήσει ουσιαστικές πιέσεις στο άλλο χαϊδεμένο της παιδί, το θεοκρατικό καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας, που χρηματοδοτεί αφειδώς τα δίκτυα των πιο ακραίων ισλαμιστών, της Αλ Κάιντα.

Απέναντι σε μια σειρά γεγονότων τα οποία οι υπηρεσίες πληροφοριών της δε μπόρεσαν να προβλέψουν και οι πολιτικές της ηγεσίες δεν έχουν τα μέσα να επηρεάσουν, η Δύση καλείται να επαναπροσδιορίσει τη στάση της. Θα υιοθετήσει μια διαλακτική πολιτική απέναντι στις νέες πολιτικές ηγεσίες που θα προκύψουν; Ή θα υψώσει ένα σιδηρούν παραπέτασμα στη Μεσόγειο και θα αναβιώσει την εποχή των σταυροφοριών; Σε κάθε περίπτωση, από την ικανότητα της Δύσης να προσαρμοστεί και να συμβιώσει με την αλλαγή του status quo θα εξαρτηθεί εν πολλοίς και η απάντηση στο μείζον ερώτημα: Οι τύραννοι πέφτουν, θα πέσει όμως και η τυραννία;

Γιάννης Χρυσοβέργης

ΙΣΡΑΗΛ: ΣΟΚ ΚΑΙ ΔΕΟΣ

Η φονική επίθεση του Ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού στο στόλο της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα προκάλεσε σοκ και δέος στη δυτική κοινή γνώμη. Πέρα όμως από την οργή για την κτηνωδία, τις καταγγελίες και τις επίσημες «αντιδράσεις», τίθενται μια σειρά ερωτημάτων που απαιτούν απαντήσεις.
Γιατί το Ισραήλ έκανε ανεξέλεγκτη χρήση όπλων;
Είναι σαφές ότι η επίθεση στην εφοδιοπομπή και οι δολοφονίες των ακτιβιστών ήταν μια προσεκτικά σχεδιασμένη ενέργεια. Πρώτος στόχος της ήταν η ακύρωση της συνάντησης Ομπάμα - Νετανυάχου. Δεύτερος στόχος της ήταν η ενίσχυση της εθνικής αλαζονίας των Ισραηλινών. Το μήνυμα προς την ισραηλινή κοινή γνώμη - η οποία, όπως και η ελληνική πιστεύει πως όλοι της χρωστάνε από καταβολής κόσμου και στο διηνεκές - ήταν ότι «η κυβέρνηση της χώρας δε φοβάται τίποτα και κανένα».
Ήταν πράγματι η επιχείρηση ένα διπλωματικό φιάσκο, όπως ισχυρίζονται οι αναλυτές της μετριοπαθούς αριστερής ισραηλινής εφημερίδας Χααρέτζ, αλλά και πλήθος Ευρωπαίων αρθρογράφων;
Μάλλον όχι. Για τον απλούστατο λόγο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών είναι παγερά αδιάφορη για την εικόνα της χώρας τους στο εξωτερικό. Πιστεύουν ότι η μοναδική λύση του Παλαιστινιακού είναι η εκδίωξη όλων των Παλαιστινίων από τη Γάζα και τα κατεχόμενα. Κι αυτό όχι μόνο από ιδεοληψία. Η πολιτική της μαζικής προσέλκυσης Εβραίων από την πρώην ΕΣΣΔ που εδώ και είκοσο χρόνια ακολουθεί το Ισραήλ -περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Εβραίοι έχουν εγκατασταθεί στο Ισραήλ μετά το 1990 - έχει δημιουργήσει ανάγκη για ζωτικό χώρο.Τα υδατικά αποθέματα δεν επαρκούν. Η «μόνη λύση»είναι η εκδίωξη των Παλαιστινίων. Μόνο που σε αυτή την επιλογή δεν έχουν την υποστήριξη της Δύσης. Και γνωρίζουν ότι ο μόνος δρόμος για να την υλοποιήσουν είναι να προκαλέσουν γενικευμένο πόλεμο της Δύσης με το Ισλάμ. Γι αυτό και πολλαπλασιάζουν τις προκλητικές ενέργειες. (συνεχής επέκταση του εποικισμού της Δυτικής Όχθης, άρνηση συμμετοχής του Ισραήλ σε διεθνή διάσκεψη για τον έλεγχο των πυρηνικών στη Μέση Ανατολή, κ.λ.π.). Και η χθεσινή επίθεση εντάσσεται σε αυτή τη λογική της «αύξησης της έντασης σε όλα τα μέτωπα». Με την έννοια αυτή η άρση του αποκλεισμού της Λωρίδας της Γάζας από την Αίγυπτο μετά από τρία χρόνια, είναι άνευ σημασίας.
Η χθεσινή επίθεση θα έχει επιπτώσεις για το Ισραήλ;
Παρά το γεγονός ότι για πρώτη φορά η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου δεν παρέχει κάλυψη στο Ισραήλ, είναι σχεδόν βέβαιο ότι, εφ'όσον τεθεί στον ΟΗΕ θέμα καταδίκης του Ισραήλ, οι ΗΠΑ θα προβάλουν βέτο. Για κυρώσεις ούτε λόγος. Άλλωστε, παρά το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα δεν έχει καμία συμπάθεια προς την παρούσα ισραηλινή κυβέρνηση, η προτεραιότητά του είναι η υπέρβαση της οικονομικής κρίσης. Δεν προτίθεται λοιπόν να ανοίξει «μέτωπο» με την εβραϊκή ακροδεξιά των ΗΠΑ για το μεσανατολικό.
Ποιος ο ρόλος του Ερντογάν στα χθεσινά γεγονότα;
Ο Ερντογάν λειτούργησε ως ιδανικός προβοκάτορας. Κατά μια έννοια προκάλεσε τα γεγονότα. Η τουρκική ΜΚΟ που είχε ναυλώσει το φέρυ μπωτ με τους εξακόσιους επιβαίνοντες και άλλαξε το μέγεθος του εγχειρήματος, προκαλώντας την ακραία αντίδραση του Ισραήλ έχει στενότατες σχέσεις με το κυβερνόν κόμμα της Τουρκίας. Δε θα αναλάμβανε μια τέτοια πρωτοβουλία χωρίς την έγκριση του Τούρκου Πρωθυπουργού. Από την αντίδραση του οποίου αποδεικνύεται ότι εδώ και δυο χρόνια αναπτύσσει προσεκτικά μια πολύημορφη στρατηγική που αποσκοπεί να καταστήσει την Τουρκία εκπρόσωπο όλου του Ισλάμ έναντι της Δύσης. Η στρατηγική αυτή επιδιώκει να «κερδίσει τις καρδιές των Μουσουλμάνων, χωρίς να τρομάζει τη Δύση με ακραίες δηλώσεις», και να υποχρεώσει τις πολιτικές ηγεσίες των ισλαμικών χωρών να στοιχηθούν εκούσες -άκουσες πίσω από την Τουρκία. Εγκαινιάστηκε με την άρνηση της τουρκικής Βουλής να επιτρέψει τη χρήση των αμερικανικών βάσεων στην Τουρκία κατά του Ιράκ το 2003. Συνεχίστηκε με την επίθεση κατά του Ισραήλ για τη μεταχείριση που επιφυλλάσσει στους Παλαιστίνους στο Νταβός. Η κοινή πρωτοβουλία Τουρκίας - Βραζιλίας για συμβιβαστική λύση στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν ήταν άλλη μια ψηφίδα αυτής της στρατηγικής. Τέλος, προκαλώντας τη δολοφονία δέκα -ίσως και δεκαεννέα -Τούρκων πολιτών από τα πυρά του ισραηλινού στρατού υποχρέωσε την Αίγυπτο να άρει τον αποκλεισμό τηςΓάζας. Ήταν μια πρώτη νίκη, τους καρπούς της οποίας δε θα βιαστεί να δρέψει.

Γιάννης Χρυσοβέργης