Η κυβερνητική απόφαση για συνταγογράφηση βάσει της συνιστώμενης φαρμακευτικής ουσίας και όχι βάσει εμπορικού σκευάσματος προκάλεσε τις, σε βαθμό υστερίας, αντιδράσεις των ιατρικών και φαρμακευτικών συλλόγων. Για άλλη μια φορά οι όποιες εύλογες ενστάσεις γιατρών και φαρμακοποιών εξαφανίστηκαν από τις ανακοινώσεις των ιατρικών και φαρμακευτικών συλλόγων. Για άλλη μια φορά τη θέση τους πήραν άναρθρες καραυγές που δεν πείθουν ούτε τους ίδιους τους συντάκτες τους. Για άλλη μια φορά ένα κόμμα της Αριστεράς, ο ΣΥΡΙΖΑ, υιοθέτησε άκριτα τις συντεχνιακές τερατολογίες, προς όφελος ενός αμφίβολου εκλογικού οφέλους. Για άλλη μια φορά απουσίασε από το όλο μπάχαλο - δεν μπορεί να αποτολμήσει κανείς να το αποκαλέσει διάλογο μολονότι δεν είναι λίγες οι ψύχραιμες φωνές που προσπάθησαν να ακουστούν - το πραγματικό πολιτικό δικαύβευμα: πώς με λιγότερο κόστος θα αποκτήσουμε καλύτερη δημόσια υγεία.Η δημόσια υγεία στην Ελλάδα κοστίζει πανάκριβα και δε χρειαζόταν να έρθει η Τρόικα για να το μάθουμε. Κακή έως ανύπαρκτη πρωτοβάθμια φροντίδα, νοσοκομεία με απίστευτες ελλείψεις σε ζωτικής σημασίας εξοπλισμό, γιατρούς και παραϊατρικό προσωπικό, αλλά με στρατιές διοικητικών υπαλλήλων που δεν έχουν καρέκλα να καθίσουν, ξετσίπωτα κυκλώματα που λυμαίνονται το μερίδιο του κρατικού προϋπολογισμού για τη Δημόσια Υγεία, χωρίς καν να αισθάνονται την ανάγκη να το κρύψουν.
Δυο δεδομένα είναι ενδεικτικά του μεγέθους της ληστείας σε βάρος του ελληνικού λαού και δε χρειαζόταν να έρθει η Τρόικα για να τα λάβουμε υπ' όψη μας.
Το πρώτο είναι ότι ένα μόλις μήνα μετά την εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στον ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ), προέκυψε εξοικονόμηση της τάξης του 50%. Και η κολοσιαία πολιτική ευθύνη της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ συνίσταται στο ότι δυο ολόκληρα χρόνια μετά αυτό το απλό μέτρο που θα μπορούσε να έχει εξοικονομήσει δισεκατομμύρια ευρώ ετησιως, αποτρέποντας οριζόντιες περικοπές εισοδημάτων αυτών που πληρώνουν φόρους δεν επεκτάθηκε στο σύνολο των ασφαλιστικών ταμείων.
Το δεύτερο είναι η σύγκριση της φαρμακευτικής δαπάνης της Ελλάδας και του Βελγίου, μιας χώρας με πληθυσμό ανάλογο της Ελλάδας και ανάλογες επιδόσεις στη διαφθορά, για το 2009: η ελληνική φαρμακευτική δαπάνη ήταν διπλάσια της βελγικής.
Και σε αυτό το σημείο υπεισέρχονται στη συζήτηση τα γενόσημα, όπως ονομάζονται τα σκευάσματα με την ίδια ουσία των σκευασμάτων των εταιρειών που έχουν κατοχυρώσει την πατέντα, που κυκλοφορούν στην αγορά ευθύς μόλις λήξουν τα δικαιώματα αποκλειστικής εκμετάλλευσης.
Τα σκευάσματα αυτά είναι κατά πολύ φθηνότερα των πρωτοτύπων, χωρίς αναγκαστικά να υπολείπονται και σε ποιότητα. Ως νοσηλευόμενος στη Γαλλία πριν εικοσιπέντε χρόνια είχα την ευκαιρία, συζητώντας με τους γιατρούς και τους νοσηλευτές να μάθω ότι το γαλλικό σύστημα υγείας χρησιμοποιεί ευρύτατα γενόσημα. Κι αναμφισβήτητα η ποιότητα του γαλλικού εθνικού συστήματος υγείας είναι καλύτερη του ελληνικού που δε χρησιμοποιεί ως τώρα γενόσημα.
Επίσης πριν από δεκαπέντε χρόνια είχα την ευκαιρία να μάθω, μέσω προσωπικού φίλου συγγενικό πρόσωπο του οποίου είναι γιατρός εγκατεστημένος στην Αυστρία, ότι στη χώρα αυτή η συνταγοφράφηση γίνεται ακολουθώντας ένα χρυσό κανόνα: συνταγογραφείται πάντα το φθηνότερο σκεύασμα της ενδεδειγμένης φαρμακευτικής ουσίας. Δεν έχω προσωπική εμπειρία από το αυστριακό σύστημα υγείας, αλλά δύσκολα κάποιος θα το χαρακτήριζε υποδεέστερο του ελληνικού.Γι αυτούς τους λόγους μονάχα αηδία μπόρεσα να αισθανθώ ακούγοντας τις κραυγές του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου περί «κινδύνων για την υγεία του λαού από τη χρήση γενοσήμων». Για τις τσέπες κάποιων από τα μέλη του εν λόγω σώματος, που έχουν αποκτήσει από την άσκηση του λειτουργήματός τους αδικαιολόγητες για τα εισοδήματα που δηλώνουν περιουσίες και, πέραν των όποιων διοικητικών και ποινικών κυρώσεων θα έπρεπε να τους είχαν επιβληθεί χωρίς αυτό να έχει συμβεί, θα έπρεπε να είναι αποσυνάγωγοι και εξοβελισταίοι από τους ιατρικούς συλλόγους, πιθανό να δημιουργούνται σοβαροί κίνδυνοι αντιθέτως.
Αηδία γι' αυτό το λόγο μου προκάλεσε και η συστοίχιση του ΣΥΡΙΖΑ με αυτή την άλογη και χυδαία εκστρατεία κατά της χρήσης γενοσήμων στην Ελλάδα. Σε όλο τον κόσμο τα κόμματα και οι οργανώσεις της Αριστεράς κάνουν εκστρατείες για την ευρύτερη δυνατή χρήση γενοσήμων, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση των κρατών από τις πολυεθνικές του φαρμάκου. Μόνο στην Ελλάδα η Αριστερά συντάσσεται με τους απόστολους της εξάρτησης από τη φαρμακοβιομηχανία, στο όνομα του αντιμνημονιακού αγώνα. ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ.
Πέραν όλων αυτών η συνταγογράφηση γενοσήμων δεν είναι πανάκεια, δε λύνει όλα τα προβλήματα του κόστους της Δημόσιας Υγείας, μεσοπρόθεσμα δε ούτε καν αυτό της φαρμακευτικής δαπάνης.
Αν θέλουμε να ασχοληθούμε με αυτό που θα έπρεπε να είναι το πολιτικό διακύβευμα η καλής ποιότητας δημόσια υγεία με το χαμηλότερο δυνατό οικονομικό κόστος πρέπει να ασχοληθούμε κατ' αρχήν με τις πολιτικές πρόληψης στην Ελλάδα.
Οι οποιες πολιτικές πρόληψης και ενημέρωσης του πληθυσμού εξαντλούνται σε πανάκριβα τηλεοπτικά σποτ, που χάνονται μέσα στον ορυμαγδό των διαφημήσεων. Οι πολιτικές πρόληψης θέλουν επένδυση σε χρήμα και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Επένδυση που μεσοπρόθεσμα συμβάλει στη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης και στη μείωση των νοσηλευομένων στα νοσοκομεία.
Ο δεύτερος τομέας ο οποίος χρειάζεται επένδυση σε χρήμα και ανθρώπινο δυναμικό είναι αυτός της παροχής πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας. Ούτε στην Ελλάδα, ούτε, δυστυχώς, πουθενά αλλού, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των ειδικών για συγκρότηση των πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας γύρω από το θεσμό του οικογενειακού γιατρού.
Ο οποίος έχει πλήρες ιστορικό για τον κάθε ασθενή του, τον παρακολουθεί σε μακρά διάρκεια, και είναι ο άνθρωπος που θα τον παραπέμψει στο σωστό ειδικό γιατρό, απαλλάσσοντας το σύστημα υγείας από πλήθος καταχρηστικών ιατρικών εξετάσεων, ταλαιπωρίας των ασθενών λόγω συστηματικής υπέρβασης των δυνατοτήτων του συστήματος να καλύψει τα αιτήματα για υψηλού κόστους ιατρικές εξετάσεις και της οικονομικής αιμοραγίας του λόγω του πλήθους των παραπομπών σε ιδιωτικά θεραπευτήρια που γίνονται λόγω - ή με πρόσχημα - αδυναμίας εξυπηρέτησης των ασθενών από τις δημόσιες δομές.Σε ένα τέτοιο πλαίσιο είναι προφανές ότι οι σημερινές κραυγαλέες ελλείψεις σε ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό θα επανεκτιμούνταν. Είναι ενδεχόμενο οι ελλείψεις να αποδεικνύονταν λιγότερες ή ακόμα και να αποδεικνύονταν το υπάρχον προσωπικό επαρκές. Είναι ενδεχόμενο αν προέκυπταν κάπου κραυγαλέες ελλείψεις και κάπου αλλού υπερεπάρκεια.
Σε κάθε περίπτωση, αν γίνει ποτέ σε αυτή τη χώρα πολιτική συζήτηση για τη Δημόσια Υγεία, πρέπει να πάψουμε να ταυτίζουμε την τελευταία υποχρεωτικά με τον αριθμό των κλινών στα νοσοκομεία και τον αριθμό των μαγνητικών τομογράφων. Και να ασχοληθούμε με αυτό που αξιωματικά είναι πρωταρχικής σημασίας για μια τέτοια συζήτηση: το πώς θα έχουμε υγιή πληθυσμό.
Γιάννης Χρυσοβέργης
Υ.Γ. Παρεμπιπτόντως, την εποχή που νοσηλεύτηκα στη Γαλλία είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω ότι οι αμοιβές των ιδιωτών γιατρών ήταν στο μισό των αντιστοίχων των συναδέλφων τους στην Ελλάδα. Κι αυτό ενώ οι μισθοί ήταν υπερδιπλάσιοι των ελληνικών. Χωρίς κανένα άλλο σχόλιο.
