Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟ ΔΙΩΓΜΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Πριν ακόμα ο Αντώνης Σαμαράς αποφασίσει να κλείσει την ΕΡΤ «διότι δεν προέβαλλε το εθνικό του έργο»* δυο εκθέσεις έγκυρων οργανισμών έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα.

Το ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι οι εν λόγω  εκθέσεις δε φιλοξενήθηκαν καν στα «ψιλά» του ελληνικού τύπου. 

Η πρώτη από τις δυο εκθέσεις είναι το Press Freedom Index 2013  της διεθνούς οργάνωσης reporters sans frontiers που εκδίδεται μια φορά το χρόνο. «Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η περίπτωση της Ελλάδας», αναφέρεται στη σελίδα 13 της 26σέλιδης έκθεσης για την κατάσταση της Ελευθερίας του Τύπου στον κόσμο. Η Ελλάδα  εντός του 2012 υποχώρησε από την 70η στην 84η θέση. Το 2008 μοιράζονταν την 31η θέση (18η στην Ευρωπαϊκή Ένωση), με το Μαλί, τη Γκάνα και την Κύπρο, μπροστά από τη Γαλλία (35η). Σήμερα είναι πλέον η προτελευταία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπροστά μονάχα από τη Βουλγαρία (87η).
«Οι δημοσιογράφοι εργάζονται σε ένα καταστροφικό κοινωνικό και επαγγελματικό πλαίσιο», επισημαίνει η έκθεση. «εκτεθειμένοι στη λαϊκή οργή και στις επιθέσεις των εξτρεμιστών και της Αστυνομίας, οι δημοσιογραφοι και οι φωτορεπόρτερς είναι πλέον στόχος και των Νεοναζί ακτιβιστών της Χρυσής Αυγής», καταλήγει η αναφορά της έκθεσης στην Ελλάδα.
Τα στοιχεία βάσει των οποίων αξιολογούνται οι χώρες, πέρα από τις δολοφονίες, φυλακίσεις ή άλλες διώξεις δημοσιογράφων, περιλαμβάνουν και κριτήρια όπως η ορθή παρουσίαση όλων των πολιτικών απόψεων από τα ΜΜΕ, η αυτολογοκρισία των δημοσιογράφων, η ανεξαρτησία των ΜΜΕ από την πολιτική εξουσία, η διαφάνεια στα ΜΜΕ και οι υποδομές για την παραγωγή ειδήσεων.
Πολύ πιο λεπτομερής είναι η έκθεση της Freedom House μιας αμερικανικής οργάνωσης που ιδρύθηκε το 1941. Στην έκθεσή της για την ελευθερία των ΜΜΕ στην Ελλάδα, η χώρα υποβαθμίζεται από «χώρα με ελευθερία τύπου» σε χώρα με «μερική ελευθερία του τύπου».
Το κεφάλαιο το σχετικό με την Ελλάδα κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη σύλληψη και ποινική δίωξη του Κώστα Βαξεβάνη  για τη δημοσίευση της «Λίστας Λαγκάρντ», στη σύλληψη του Νίκου Καρατζαφέρη, αλλά και ενός μπλόγκερ για τη σελίδα «Γέρων Παστίτσιος», στην προσαγωγή της ξένης ανταποκρίτριας Ανθής Καρασσάβα και στο βαρύ, όπως αποδείχθηκε, τραυματισμό του Προέδρου της 'Ενωσης Φωτορεπόρτερς Μάριου Λώλου από αστυνομικό. 
Αναφέρεται επίσης στις απειλές προς τη δημοσιογράφο Ξένια Κουναλάκη μετά από ένα άρθρο της για τη Χρυσή Αυγή και στον τραυματισμό από μέλη της τελευταίας του δημοσιογράφου Μιχάλη Τεζάρη, καθώς και στον τραυματισμό από αγνώστους του Κωνσταντίνου Μπόγδανου.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις στενές σχέσεις πολλών ιδιοκτητών ΜΜΕ  με την κυβέρνηση, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα την απουσία κριτικής προς αυτήν, ακόμα και διαλόγου για την οικονομική κρίση. Ως ενδεικτικά παραδείγματα αναφέρονται η  υποχρέωση του δημοσιογράφου του SKAI Θάνου Δημάδη σε παραίτηση, μετά από παρεμβάσεις της εργοδοσίας στο έργο του, αλλά και η καρατόμηση των Κώστα Αρβανίτη και Μαριλένας Κατσίμη από την ΕΡΤ για τα σχόλιά τους σχετικά με τις απειλές του Νίκου Δένδια προς την εφημερίδα The Guardian (απειλές που ουδέποτε τόλμησε να πραγματοποιήσει).
Η έκθεση περιέχει από την άλλη ένα σοβαρό λάθος, καθώς μεταξύ των εφημερίδων που ανέστειλαν την κυκλοφορία τους το 2012 τοποθετούνται η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (δι΄΄εκοψε την κυκλοφορία της στο τέλος του 2011) και η ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ (διέκοψε την κυκλοφορία της στην αρχή του 2011).
Όλα αυτά πριν από την απόφαση της κυβέρνησης να κλείσει την ΕΡΤ με την κυνική ομολογία του Σαμαρά (την έκλεισα διότι δεν προέβαλλε το εθνικόν μου έργον) και πριν αρχίσουν από μέρους της κυβέρνησης οι πλέον απίθανοι ακροβατισμοί, προκειμένου να μη συμμορφωθεί στη συνταγματική επιταγή για λειτουργία Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης.

Γιάννης Χρυσοβέργης 

* Απόσπασμα από την ομιλία του Πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μουσικής στις 12 Ιουνίου 2013.

ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ Νο4: ΑΠΕΤΑΞΑΣΟ ΤΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΩ; ΑΠΕΤΑΞΑΜΗΝ!

Από τους δεσπότες της Βόρειας Κορέας, του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας, μέχρι τους δημοκρατικά εκλεγμένους ηγέτες της Ελλάδας, της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, ο περιορισμός της επιρροής του διαδικτύου έχει γίνει η εμμονή όλων των κρατικών και παρακρατικών εξουσιών. Μόνο που η προσπάθειά τους να ποδηγετήσουν τη διαδικτυακή ενημέρωση, χωρίς να στραγγαλίσουν έναν από τους κινητήριους μοχλούς της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας μοιάζει, μέχρι στιγμής, με τις απόπειρες του Αρχιμήδη να τετραγωνίσει τον κύκλο. Και υπενθυμίζει την αξία της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.

Την αναγκαιότητα της αποκοπής της πρόσβασης των ταραξιών στις υπηρεσίες διαδικτύου και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επικαλέσθηκε, εν μέσω των χειρότερων ταραχών που γνώρισε η Μεγάλη Βρετανία τα τελευταία χρόνια, ο βρετανός Πρωθυπουργός, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμα και στον κυβερνητικό συνασπισμό.

Με μια ανάλογη επιχειρηματολογία ο Υπουργός Δικαιοσύνης Μιλτιάδης Παπαϊωάννου εξήγησε προ ημερών στη Βουλή ότι «η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους για να πάψει το διαδίκτυο να είναι βήμα των κουκουλοφόρων».

Στις ΗΠΑ η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο αποκοπής της διαακίνησης περιεχομένου στο διαδίκτυο με προέλευση τρίτες χώρες, για την «αποτροπή κυβερνοεπιθέσεων σε επίσημους αμερικανικούς ιστότοπους».

Στην Κίνα το καθεστώς, με τη συνενοχή των παρόχων διαδικτύου, έχει κατορθώσει, σε σημαντικό βαθμό, να ελέγξει τη διακίνηση «ενοχλητικών» πληροφοριών μέσω διαδικτύου.

Στο Ιράν το καθεστώς, με τη συνενοχή της ΝΟΚΙΑ, κατόρθωσε να περιορίσει σημαντικά την αποστολή μηνυμάτων κειμένου τις ημέρες που η Αίγπτος είχε εξεγερθεί κατά του αυταρχικού καθεστώτος του Μουμπάρακ.

Από την καταστολή της παιδικής πορνογραφίας μέσω διαδικτύου, μέχρι την προστασία της τιμής και της υπόληψης των πολιτών και την αποτροπή των ταραχών ή των κυβερνοεπιθέσεων, όλα τα πιθανά κι απίθανα προσχήματα επιστρατεύονται από τις κρατικές ακι παρακρατικές εξουσίες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου με ένα και μόνο σκοπό: τον περιορισμό της διακίνησης της μη ελεγχόμενης από τις επίσημες κι ανεπίσημες εξουσίες πληροφορίας μέσω διαδικτύου.

Οι προσπάθειες αυτές θα είχαν, πιθανόν, προ πολλού ευοδώσει αν υπήρχε η δυνατότητα η επιβολή των όποιων περιορισμών να μην έχει ως συνέπεια το στραγγαλισμό της διαδικτυακής οικονομίας και, τελικά, ενός από τα κύρια εργαλεία της παγκοσμιοποιήμένης οικονομίας.

Όμως, πέρα από τις όποιες εύλογες ενστάσεις για την αξιοπιστία της διαδικτυακής ενημέρωσης, γεγονός είναι ότι η τελευταία, σε μια εποχή που τα παραδοσιακά ΜΜΕ είναι όλο και περισσότερο ελεγχόμενα από κρατικά και μη κέντρα εξουσίας, αναδεικνύεται σε προπύργιο του ύψιστου αγαθού για την ύπαρξη Δημοκρατίας: της αδέσμευτης δημοσιογραφίας και της ελεύθερης από καταναγκασμούς ενημέρωσης.

Σε μια εποχή που, από τις εξεγέρσεις της αραβικής νεολαίας, μέχρι τα ξεσπάσματα οργής των ανέργων των δυτικών μεγαλουπόλεων, οι κοινωνίες εκφράζουν την οργή τους απέναντι στην ολοένα μεγαλύτερη συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια όλο και πιο ολιγάριθμων ομάδων, η ελεύθερη ενημέρωση ταράζει τον ύπνο όλων των εξουσιών. Η υπεράσπισή της είναι χρέος όλων μας.

Γιάννης Χρυσοβέργης