ΠΟΛΕΜΟΣ ΔΥΣΗΣ-ΙΡΑΝ: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΛΑΘΟΣ

Η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν δεν εξέπληξε κανέναν. Το μόνο άγνωστο ήταν ο χρόνος έναρξής της. Κι ενώ ήδη βρίσκεται στην τέταρτη μέρα της και πιστώνεται με την εκτέλεση του ηγέτη του ιρανικού καθεστώτος, Αλί Χαμενεΐ, όλα δείχνουν πως ο αρχικός της στόχος -αν πραγματικά υπήρχε τέτοιος- η ανατροπή με συνοπτικές διαδικασίες του καθεστώτος, δεν έχει επιτευχθεί και δεν είναι ορατός στο άμεσο μέλλον.  Αντιθέτως, έδωσε το φιλί της ζωής σε ένα αυταρχικό καθεστώς που είχε αρχίσει να παραπαίει.

Επίσης, ο πόλεμος έχει εξαπλωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής και ουδείς μπορεί να προβλέψει τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειές του. Όπως ουδείς μπορεί να προβλέψει αν τα δυο στηρίγματα του Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα, θα διατηρήσουν για μακρύ χρονικό διάστημα την τωρινή τους στάση αναμονής ή αν θα αναλάβουν κάποια στιγμή έναν πιο ενεργό ρόλο στήριξης του ιρανικού καθεστώτος και ποιος θα είναι ο αντίχτυπος μιας τέτοιας ενέργειας.

Είναι επίσης η πρώτη φορά από την εποχή του πολέμου της Κορέας που ελληνικές ένοπλες δυνάμεις εμπλέκονται άμεσα σε έναν πόλεμο τα μέτωπα του οποίου βρίσκονται πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα από τα σύνορα της χώρας.

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΧΑΟΥΣ

Η ιδεολογία του «Μεγάλου Ισραήλ», στα όρια που προσδιορίζει η Γένεσις της Βίβλου, αντιμετωπίζονταν επί δεκαετίες, τόσο εντός όσο κι εκτός της χώρας, ως γραφική. Και, μολονότι οι ανά τον κόσμο υποστηρικτές της γενοκτονίας των Παλαιστινίων εξακολουθούν να ισχυρίζονται πως δεν έχει υπόσταση, το γεγονός ότι ο Αμερικανός  πρεσβευτής στην Ιερουσαλήμ θεωρεί το «Μεγάλο Ισραήλ» «μια καλή ιδέα» αποδεικνύει πως δεν έχουν έτσι τα πράγματα.

Σε κάθε περίπτωση στη λογική του Μεγάλου Ισραήλ εντάσσεται ο στόχος του για τη δημιουργία του απόλυτου χάους γύρω από τα σύνορά του, με ασθενή αλληλοσπαρασσόμενα κρατίδια στα οποία θα κυβερνούν καθεστώτα-μαριονέτες, με ηγέτες τους οποίους θα ανεβάζει και θα κατεβάζει κατά βούληση. 

Πράγμα που θα του επιτρέψει να ικανοποιήσει την ανάγκη του για «ζωτικό χώρο», κοινώς να εκδιώξει όλους τους Παλαιστίνιους αλλά και μεγάλο μέρος των υπολοίπων Αράβων γειτόνων του. 

Τον στόχο αυτό τον πέτυχε στη Συρία όπου,  με τη βοήθεια της Τουρκίας, έχει πλέον προσαρτήσει πρακτικά όλο το νότιο τμήμα της χώρας -οι ισραηλινές δυνάμεις σταθμεύουν μόλις 20 χιλιόμετρα νοτίως της Δαμασκού- κι έχει πάρει τον έλεγχο των υδατικών της αποθεμάτων.

Το ίδιο επιδιώκει -και το έχει σχεδόν επιτύχει- στο Λίβανο φροντίζοντας να υπονομεύει συστηματικά την ενότητα της χώρας από το 1990 και μετά, όταν έλαβε τέλος ο δεκαπενταετής εμφύλιος πόλεμος. 

Και το ίδιο πράγμα επιδιώκει και για το Ιράν. Ο πόλεμος των δώδεκα ημερών του περασμένου καλοκαιριού ήταν μια καλά προετοιμασμένη επί χρόνια επιχείρηση και, σε συνδυασμό με την ανατροπή του καθεστώτος Άσσαντ στη Συρία, πέτυχε αφ' ενός να μειώσει δραματικά -αν και όχι στο βαθμό που επιθυμούσε- τη στρατιωτική ικανότητα της Χεζμπολάχ στο Λίβανο και να εκμηδενίσει την αεράμυνα του Ιράν αφ' ετέρου. 

Η τωρινή επίθεση έχει προφανή στόχο να καταστρέψει το σύνολο των υποδομών του Ιράν και, αποκεφαλίζοντας το καθεστώς, να το ανατρέψει και να φέρει στην εξουσία ένα καθεστώς - μαριονέτα. 

ΟΙ ΗΠΑ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Ο προφανής στόχος των ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο είναι να αποστερήσουν από την Κίνα το ιρανικό πετρέλαιο και να την φέρουν σε κατάσταση ενεργειακής ασφυξίας. Επιθυμούν επίσης, μέσα από την αλλαγή του καθεστώτος, να αποκτήσουν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στο Ιράν, πράγμα που θα τους επιτρέψει την πλήρη στρατιωτική περικύκλωση της Κίνας.

Αν τα παραπάνω υπακούουν σε μια λογική εκείνο που φαίνεται να μην έχει λογική είναι η προτίμηση της στρατιωτικής δράσης για την ανατροπή του καθεστώτος, αντί για μια προσέγγιση ανάλογη με αυτή της Βενεζουέλας -το ενδοκαθεστωτικό πραξικόπημα δηλαδή-, η οποία, οφείλουμε να το ομολογήσουμε, πιστώθηκε με επιτυχία. Το ότι ενδεχομένως δεν υπάρχουν στο Ιράν στελέχη του καθεστώτος πρόθυμα να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ θα έπρεπε να είχε προϊδεάσει την αμερικανική κυβέρνηση ότι μια αλλαγή καθεστώτος μόνο εύκολη δεν θα είναι.

Εδώ μπαίνει στην εξίσωση η ανάγκη του προέδρου Τραμπ να προσφέρει στους οπαδούς του MAGA (Make America Great Again),  η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι το προτεσταντικό, λευκό, ξανθό προλεταριάτο που μισεί τους «αραπάδες» (όρος που περιλαμβάνει οποιονδήποτε δεν είναι ξανθός) γιατί του «παίρνουν τις δουλειές», τις γυναίκες, γιατί «του παίρνουν τις δουλειές» επίσης, τις φιλελεύθερες ελίτ γιατί «κλείνουν τα εργοστάσια», κάποιες σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες που να δικαιώνουν τις προεκλογικές του υποσχέσεις. 

Διότι ούτε καινούριες θέσεις εργασίας έχουν δημιουργηθεί - η απασχόληση βρίσκεται σε πολύ χειρότερο σημείο από την προεδρία Μπάιντεν-  και το επίπεδο της ζωής της φτωχολογιάς έχει υποβαθμιστεί σημαντικά εξ αιτίας των δασμών στα εισαγόμενα προϊόντα που έχει επιβάλει η κυβέρνηση Τραμπ. Όμως από την μαζική προσέλευση του λευκού ξανθού προλεταριάτου στις κάλπες του επόμενου Νοεμβρίου εξαρτάται ακόμα και η πολιτική επιβίωση του Τραμπ.

Εντούτοις αν, όπως γίνεται όλο και πιο πιθανό, οι ΗΠΑ εμπλακούν σε χερσαίες στρατιωτικές επιχειρήσεις μακράς διαρκείας τότε ο πρόεδρος Τραμπ θα οδηγηθεί σε εκλογές με τους υποστηρικτές του, στους οποίους είχε υποσχεθεί να μην ξαναεμπλέξει τις ΗΠΑ σε πολεμικές περιπέτειες, κάθε άλλο παρά ευχαριστημένους.

Ένας άλλος εσωτερικός παράγων που φαίνεται ότι επηρεάζει την πολιτική του προέδρου Τραμπ σε θέματα Μέσης Ανατολής είναι η σημαντική επιρροή στους οπαδούς του MAGA των ακραίων Ευαγγελιστών, οι οποίοι πιστεύουν ότι ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα είναι ο Αρμαγεδδών που θα σημάνει την εκ νέου έλευση του Ιησού στη γη.

ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ Η ΕΠΙΘΕΣΗ;

Από την ανακωχή του περασμένου καλοκαιριού ήταν προφανές ότι οι αντιμαχόμενες πλευρές ετοιμάζονταν πυρετωδώς για τον επόμενο γύρο. Η επιλογή της στιγμής ανταποκρίνεται σίγουρα σε έναν στρατιωτικό υπολογισμό. Το Ιράν  είχε παραγγείλει κατεπειγόντως ευέλικτα αντιαεροπορικά συστήματα, προκειμένου να αντικαταστήσει τις απώλειές του, κόστους άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων  σε Ρωσία και Κίνα και επρόκειτο σύντομα να αρχίσει να παραλαμβάνει κάποια από αυτά. 

Η σκέψη όμως που κυρίως πρυτάνευσε σε Αμερικανούς και Ισραηλινούς μετά από τις πρωτοφανείς διαδηλώσεις του Ιανουαρίου ήταν η πεποίθηση πως το καθεστώς είναι έτοιμο να καταρρεύσει και ότι αρκούσε ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του για να ξεσπάσει μια λαϊκή εξέγερση που θα το ανέτρεπε.

Όμως το ιρανικό καθεστώς έχει ακόμα ισχυρή λαϊκή βάση υποστήριξης, όπως απέδειξαν οι εξ ίσου μαζικές με αυτές των εξεγερμένων αντιδιαδηλώσεις των υποστηρικτών του, αλλά και τα εκατομμύρια των Ιρανών που ξεχύθηκαν στους δρόμους των πόλεων για να θρηνήσουν το θάνατο του Χαμενεΐ.

Επίσης δεν είναι ένα προσωποπαγές καθεστώς, όπως ήταν αυτό του Γκαντάφι στη Λιβύη ή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ, η εξαφάνιση των οποίων από το πολιτικό προσκήνιο αρκούσε για να βυθίσει τις δυο χώρες στο απόλυτο χάος. 

Τέλος το Ιράν, ως διάδοχος της περσικής αυτοκρατορίας, έχει μια μακραίωνη Ιστορία και πολιτισμό κι οι Ιρανοί έχουν ένα αναπτυγμένο αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας. Ταυτόχρονα διακατέχονται και αυτοί από το αίσθημα του ανάδελφου έθνους που όλοι επιβουλεύονται. 

Για να μην αναφερθούμε φυσικά στο παράλογο του συλλογισμού που θέλει τον πληθυσμό να ξεχύνεται στους δρόμους των πόλεων για ν' ανατρέψει το καθεστώς ενώ αυτές βομβαρδίζονται.

ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ;

Οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό, καταστρέφοντας υποδομές και σκοτώνοντας κόσμο, και το Ιράν απαντά με τον τρόπο που ξέρει: εκτοξεύοντας κατά πάντων πυραύλους και drones χαμηλού κόστους και με ικανότητα για περιορισμένες ζημιές, για την αντιμετώπιση των οποίων όμως χρησιμοποιούνται πανάκριβα αντιπυραυλικά συστήματα, υψηλού κόστους και με χρεία μεγάλου χρονικού διαστήματος για την κατασκευή τους.

Ήδη η εφημερίδα Washington Post επισημαίνει -κι ανάγκασε τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, στη σημερινή του συνέντευξη τύπου να δώσει μια μακρά κι ασαφή απάντηση- ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στις επόμενες ημέρες θα βρεθούν αντιμέτωπες με έλλειψη αντιαεροπορικών πυραύλων, πράγμα που θα τις εξαναγκάζει να αξιολογούν ποιες επιθέσεις θα αντιμετωπίζουν και ποιες όχι, με προφανή συνέπεια την αύξηση των απωλειών τους.

Από την πλευρά των Ιρανών ο στόχος είναι σαφής: να διαχυθεί ο πόλεμος στο σύνολο της Μέσης Ανατολής και πέραν αυτής - όπως αποδεικνύουν οι πύραυλοι που χτύπησαν τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου- και να υποχρεώσουν τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς να εμπλακούν σε χερσαίες επιχειρήσεις. Κάτι που, επίσης σήμερα η εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου δεν απέκλεισε.

Επίσης δεν πρέπει να αποκλείσουμε ασύμμετρες επιθέσεις με στόχους σε ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες υποστηρίζουν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση. Με δεδομένο ότι τόσο η Γερμανία όσο και η Γαλλία φλέγονται από επιθυμία να υποστηρίξουν στρατιωτικά τους Άραβες συμμάχους τους στην περιοχή -κάτι καθεστώτα εξ ίσου ανελεύθερα και μακράν πιο μισογυνικά από τους Ιρανούς μουλάδες, για να μην το ξεχνάμε- δε θα πρέπει να εκπλαγούμε καθόλου αν δούμε τυφλά τρομοκρατικά χτυπήματα σε ευρωπαϊκές χώρες. Άλλωστε οι Ιρανοί, πριν 40 ακριβώς χρόνια, με αφορμή το μπλοκάρισμα από τη Γαλλία περιουσιακών στοιχείων του Ιράν ύψους μερικών δισεκατομμυρίων δολαρίων, σκόρπισαν με επιτυχία τον τρόμο στο Παρίσι. Σε κάθε περίπτωση στο ιρανικό καθεστώς είναι σαφές πως δίνει έναν αγώνα επιβίωσης. Και για το λόγο αυτό θα μετέλθει όλα τα μέσα που πιστεύει πως έχει στη διάθεσή του.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα παρακολουθούν τα τεκταινόμενα τηρώντας στάση αναμονής. Ναι μεν καταδίκασαν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, όμως δεν έδειξαν κάποια ιδιαίτερη ζέση για αντίδραση.

Σε ό,τι αφορά στη Ρωσία η στάση της είναι κατανοητή καθ' όσον είναι μπλεγμένη σε έναν πολυδάπανο και με υψηλές απώλειες πόλεμο στην Ουκρανία. Η εμπλοκή των ΗΠΑ σε ένα άλλο μέτωπο της δίνει την έμπρακτη διαβεβαίωση ότι δεν θα ασχοληθούν, είτε επειδή δεν το επιθυμούν είτε επειδή δεν θα μπορούν, με τον πόλεμο της Ουκρανίας. Επίσης, δεν επιθυμεί να κόψει τις γέφυρες επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, που δημιουργήθηκαν και πάλι μετά από τη δεύτερη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.

Σε ό,τι αφορά στην Κίνα τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Σίγουρα ανησυχεί για το ενδεχόμενο να χάσει την πρόσβαση στο ιρανικό πετρέλαιο, όπως συνέβη με αυτό της Βενεζουέλας μετά από την απαγωγή του Μαδούρο. Άλλο τόσο σίγουρο όμως είναι ότι δεν επιθυμεί προς το παρόν να έρθει σε στρατιωτική αντιπαράθεση, έστω και έμμεση, με τις ΗΠΑ.

Επιπροσθέτως, όπως επισημαίνει και ο Ηλίας Φωτίου σε άρθρο του στην ενημερωτική ιστοσελίδα Neostrategy ( Πεκίνο – Μόσχα: Η στρατηγική σιωπή για το Ιράν ) «το “Venezuelan scenario” είναι ο μεγάλος εφιάλτης του Πεκίνου. Γι’ αυτό ακριβώς η Κίνα δεν είναι πλήρως αδιάφορη. Χρησιμοποιεί κάθε μη στρατιωτικό μέσο που έχει, δορυφορικές εικόνες για έγκαιρη προειδοποίηση, διπλωματική κάλυψη στον ΟΗΕ, και φήμες για προμήθεια αντιπλοϊκών πυραύλων, ακριβώς για να διατηρήσει το Ιράν σε θέση επιβίωσης, αλλά όχι σε θέση νίκης».

Κι ο λόγος για τον οποίο δεν επιθυμεί μια ιρανική νίκη είναι ότι προσβλέπει στον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας κάτι που θα πετύχει πολύ πιο εύκολα αν από τον πόλεμο επιβιώσει μεν το ιρανικό καθεστώς, αλλά είναι οικονομικά και πολιτικά εξουθενωμένο.

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

Για πρώτη φορά από το 1950 ο ελληνικός στρατός συμμετέχει σε ένα πόλεμο, το μέτωπο του οποίου βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Η πυροβολαρχία πυραύλων Patriot που εδώ και πέντε χρόνια παραχώρησε το ελληνικό Κράτος στη Σαουδική Αραβία βρίσκεται πρακτικά στη δεύτερη γραμμή του μετώπου.

Θεωρητικά οι Έλληνες στρατιωτικοί είχαν μεταβεί στη Σαουδική Αραβία για να εκπαιδεύσουν τους Σαουδάραβες συναδέλφους τους, πλην όμως, η παραμονή των 120 ανδρών της πυροβολαρχίας επί πέντε χρόνια εκεί αφορά καθήκοντα που δεν περιορίζονται στην εκπαίδευση. Η στοχοποίηση από τους Ιρανούς της πυροβολαρχίας είναι θέμα χρόνου. Κι αυτό σίγουρα δεν θα έχει μόνο διπλωματικές επιπτώσεις.

Ήδη ο γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας έχει καταγγείλει πως κάποιοι από τους πυραύλους που αναχαιτίστηκαν πάνω από την Κύπρο είχαν προορισμό τη νατοϊκή βάση της Σούδας. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν ευσταθεί ή όχι ο ισχυρισμός του, όμως, σε κάθε περίπτωση, είναι κάτι που μπορεί ανά πάσα στιγμή να συμβεί. Και το γεγονός ότι η κυβέρνηση μετέφερε μια πυροβολαρχία Patriot εσπευσμένα στην Κάρπαθο, επιβεβαιώνει αυτό το ενδεχόμενο.

Γιάννης Χρυσοβέργης

 ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ - ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΑΜΠ(Α);

Ενώ ακόμα το κύριο ερώτημα παραμένει αναπάντητο, αν δηλαδή η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο ήταν μια άριστα οργανωμένη στρατιωτική επιχείρηση ή ένα ενδοκαθεστωτικό πραξικόπημα, η υποτονική αντίδραση της Ρωσίας γεννά σοβαρές υποψίες ως προς το πραγματικό περιεχόμενο των τηλεφωνικών επαφών του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν τους τελευταίους μήνες και δίνει κάποιες εξηγήσεις για τη στάση του Τραμπ έναντι της Ουκρανίας.

Πέραν αυτού η αμερικανική επίθεση στη Βενεζουέλα σηματοδοτεί τον οριστικό ενταφιασμό της επίφασης διεθνούς νομιμότητας που κυριάρχησε από το 1945 μέχρι πρόσφατα και την επιστροφή στον ξετσίπωτο ιμπεριαλισμό του 19ου αιώνα. Μόνο που τώρα απέναντι στη Δύση υπάρχει η Κίνα.

ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ;

Παρά τους αμερικανικούς κομπασμούς, οι οποίοι αναπαράγονται αμάσητοι από τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ, δυο μέρες μετά την απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα.

Το πρώτο αφορά στην «παράξενη» συμπεριφορά της αντιπροέδρου Ντέλσυ Ροντρίγκες  και του υπόλοιπου υπουργικού συμβουλίου.  Η Ροντρίγκες από τη μια κατήγγειλε  την απαγωγή του Μαδούρο και δήλωσε πως ό,τι κι αν συμβεί παραμένει ο νόμιμος πρόεδρος της Βενεζουέλας, από την άλλη όμως κάλεσε το λαό -συνεπικουρούμενη από τον υπουργό Άμυνας της χώρας- να «επανέλθει στις καθημερινές του ασχολίες». Το λιγότερο που θα περίμενε κανείς ως φυσιολογική αντίδραση από τα εναπομείναντα μέλη της κυβέρνησης μιας χώρας που δέχθηκε τέτοια μορφή επίθεσης θα ήταν  η κήρυξη γενικής επιστράτευσης.

Το δεύτερο αφορά στον τρόπο που ο Τραμπ απαξίωσε την αυτοαποκαλούμενη «δημοκρατική» αντιπολίτευση -σε σχέση με πολλούς από τους πολιτικούς της η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ είναι μετριοπαθής- δηλώνοντας πως η ηγέτιδά της Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία μάλιστα τιμήθηκε φέτος με το Νόμπελ της Ειρήνης, στερείται λαϊκού ερείσματος στη χώρα της. Ισχυρισμός που πετάει στα σκουπίδια τόσο τις καταγγελίες της βενεζουελανής αντιπολίτευσης -οι οποίοι έγιναν δεκτοί από το σύνολο των δυτικών πολιτικών ηγεσιών- περί οργίου νοθείας στις εκλογές του 2024 (άρα με βάση αυτόν τον ισχυρισμό ο Μαδούρο είναι νόμιμος ηγέτης της χώρας) όσο και την επιχειρηματολογία με την οποία απονεμήθηκε στη Ματσάδο το Νόμπελ Ειρήνης.

Το τρίτο αφορά στις ανθρώπινες απώλειες της αμερικανικής επίθεσης. Με βάση τα όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα σκοτώθηκαν 32 σωματοφύλακες του Μαδούρο, ΟΛΟΙ ΚΟΥΒΑΝΟΙ.

Το τέταρτο αφορά στον τρόπο που απευθύνεται ο Τραμπ στη Ροντρίγκες, ο οποίος αφ' ενός την ενθάρρυνε από την πρώτη στιγμή να αναλάβει τα ηνία της χώρας, αφ' ετέρου την απειλεί ότι αν δεν υλοποιήσει τις αμερικανικές αξιώσεις την περιμένει μοίρα χειρότερη από αυτή του Μαδούρο.

Είναι προφανές πως η πρώτη επιλογή των Αμερικανών είναι η επίτευξη των στόχων τους μέσα από τη συνέχεια του υπάρχοντος καθεστώτος. Και, πιθανότατα, η επιλογή τους αυτή υπαγορεύεται από το γεγονός ότι κάποια στελέχη του καθεστώτος τους έχουν δώσει έμπρακτες υποσχέσεις πράγμα που δίνει εξήγηση σε δυο ερωτήματα: στην ευκολία με την οποία διεξήχθη η επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο και στην ακρίβεια των πληροφοριών που είχαν οι αμερικανικές υπηρεσίες για την προεδρική κατοικία αφ' ενός και στο γεγονός ότι τα μόνα θύματα της επιχείρησης ήταν οι Κουβανοί σωματοφύλακές του αφ' ετέρου. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό θα ακολουθήσει γενική στρατιωτική εισβολή, την οποία -λογικό είναι αυτό- θα επιθυμούσαν να αποφύγουν.

Ενδέχεται επίσης το σημερινό Διευθυντήριο της Βενεζουέλας - η Ντέλσυ Ροντρίγκες, ο αδελφός της που είναι πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης και οι υπουργοί Εσωτερικών και Άμυνας- να αμφιταλαντεύεται ως προς τη στάση που θα κρατήσει έναντι των ΗΠΑ. Ή, αν ισχύει το ενδεχόμενο του ενδοκαθεστωτικού πραξικοπήματος, να χρειάζονται χρόνο προκειμένου να ελέγξουν σημαντικούς μηχανισμούς της εξουσίας οι οποίοι διαφεύγουν του ελέγχου τους.

ΑΠΟ ΤΗ ΜΠΟΛΙΒΑΡΙΑΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΑΥΤΑΡΧΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΜΑΔΟΥΡΟ

Η εκλογή του πρώην αξιωματικού των αλεξιπτωτιστών και επίδοξου πραξικοπηματία (το Φεβρουάριο του 1992) Ούγο Τσάβες στην προεδρία της χώρας το 1998 έσπασε την εναλλαγή στην εξουσία μεταξύ των δυο παραδοσιακών κομμάτων, των φιλελεύθερων και των συντηρητικών. Η εκλογή του σε μια αναμέτρηση με ρεκόρ συμμετοχής σήμανε την απαρχή μιας σειράς ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων υπέρ της φτωχολογιάς  και την εθνικοποίηση των κοιτασμάτων πετρελαίου της χώρας. 

Το 2002, σε μια απόπειρα πραξικοπήματος με την υποστήριξη των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών ο Τσάβες απήχθη από τους πραξικοπηματίες, όμως το πραξικόπημα κατέρρευσε καθώς ο λαός ξεχύθηκε στους δρόμους και οι πιστές σε αυτόν στρατιωτικές δυνάμεις τον απελευθέρωσαν με συνοπτικές διαδικασίες. Το 2006 και το 2012 επανεξελέγη με συντριπτικά ποσοστά και μέχρι το θάνατο του, το 2013, παρέμεινε εξαιρετικά λαοφιλής.

Ο διάδοχός του, Νικολάς Μαδούρο, δεν διέθετε το χάρισμα του προκατόχου του. Υπό την ηγεσία του τα φαινόμενα διαφθοράς των κρατικών και κομματικών αξιωματούχων του κόμματος που είχε ιδρύσει ο Τσάβες και ήταν περιθωριακά μέχρι το θάνατό του γιγαντώθηκαν και έγιναν γενικός κανόνας. Οι τιμές των τροφίμων έγιναν απλησίαστες για τους φτωχούς, και η μόνη αντίδραση στη γενική κοινωνική δυσαρέσκεια ήταν η διολίσθηση σε ένα αυταρχικό καθεστώς. Στις παραμονές της απαγωγής του ο Νικολάς Μαδούρο ήταν ένα πρόσωπο μισητό από τους πάντες στη Βενεζουέλα.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΣΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΜΕΓΑΛΟΙ

Στο μεταξύ -κι ενώ οι «πρόθυμοι» να δουν και τον τελευταίο Ουκρανό στρατιώτη νεκρό Ευρωπαίοι αλλά, ευτυχώς,  απρόθυμοι, παρά την πολεμική τους υστερία, να εμπλακούν σε πόλεμο με τη Ρωσία, διαβουλεύονται για τις «εγγυήσεις ασφαλείας» που πρέπει να χορηγηθούν στην Ουκρανία, θέμα για το οποίο ουδείς έχει ζητήσει τη γνώμη τους καθώς ο μεν Τραμπ τους σνομπάρει επιδεικτικά ο δε Πούτιν τους χλευάζει δημοσίως- στην Ουκρανία οι ρωσικές δυνάμεις, αργά αλλά σταθερά και εντελώς ανενόχλητες από τις ΗΠΑ, καταλαμβάνουν νέα ουκρανικά εδάφη, πλησιάζοντας προς την επίτευξη, με στρατιωτικά μέσα, των αξιώσεων του Πούτιν. Οι οποίες συνοψίζονται στον απόλυτο έλεγχο  των πλούσιων κοιτασμάτων σπάνιων γαιών που βρίσκονται στις ανατολικές επαρχίες της χώρας.

Όμως τους δυο ηγέτες ενώνει και κάτι άλλο. Τόσο ο Τραμπ όσο κι ο Πούτιν ανήλθαν στην εξουσία και διατηρούνται με την υπόσχεση να ξαναδώσουν στη χώρα τους το «χαμένο μεγαλείο». Κι η ανάκτηση του «χαμένου μεγαλείου» απαιτεί στρατιωτικές νίκες.

Γεγονός που εξηγεί και την εντελώς υποτονική αντίδραση της Ρωσίας στην απαγωγή του, συμμάχου της μέχρι σήμερα, Νικολάς Μαδούρο. Θα ήταν μεγάλο λάθος να θεωρηθεί η υποτονική αυτή αντίδραση ένδειξη αδυναμίας της Ρωσίας. Αντιθέτως, δηλώνει ρητά την ύπαρξη μιας ανομολόγητης δημόσια συμφωνίας. Η Ρωσία αποσύρεται από τα ερείσματά της στο δυτικό ημισφαίριο -σύντομα την τύχη της Βενεζουέλας θα έχει η Κούβα όπως φαίνεται- και σε αντάλλαγμα αποκτά την απόλυτη ελευθερία κινήσεων για πλήρη ανάκτηση του ελέγχου -είτε άμεσου είτε μέσα από κυβερνήσεις μαριονέτες- σε αυτό που θεωρεί ζωτικό της χώρο, κοντολογίς όλες τις χώρες που προήλθαν από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

ΤΑ ΑΒΕΒΑΙΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ

Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο ήρθε σε μια συγκυρία εξαιρετικά δυσμενή για τον Ντόναλντ Τραμπ στο εσωτερικό της χώρας. Η πολιτική των δασμών σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα δεν έχει δημιουργήσει τις θέσεις εργασίας που υποσχέθηκε στο ξανθό προτεσταντικό προλεταριάτο που, σε συνδυασμό με την εμφανή απέχθεια του κατεστημένου των Δημοκρατικών προς τη φτωχολογιά, του έδωσε τις δυο εκλογικές νίκες. Αντιθέτως έχουν προκαλέσει αύξηση του κόστους των πρώτων υλών και καταναλωτικών προϊόντων, με άμεσο αντίχτυπο στην αγοραστική δύναμη των λαϊκών στρωμάτων.

Επίσης το κυνήγι μαγισσών με θύματα τους μετανάστες έχει οδηγήσει σε απώλεια πολλών δεκάδων, πιθανότατα εκατοντάδων, χιλιάδων εργατικών χεριών στους τομείς ακριβώς που χρειάζονται ανειδίκευτο εργατικό δυναμικό.

Ήδη στα τέλη του περασμένου χρόνου σε τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις οι υποστηριζόμενοι από τον Τραμπ υποψήφιοι ηττήθηκαν πανηγυρικά, με πιο οδυνηρή για τον Αμερικανό πρόεδρο την εκλογή του Ζοχράν Μαμντάνι στο Δήμο της Νέας Υόρκης. Οι δε δημοσκοπήσεις εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών που θα διεξαχθούν τον προσεχή Νοέμβριο προδιαγράφουν βαριές ήττες για τους Ρεπουμπλικάνους τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία.

Σε αυτό το πλαίσιο καθίσταται σαφές ότι αν το καθεστώς της Βενεζουέλας δεν υποκύψει στις αξιώσεις του Τραμπ η στρατιωτική εισβολή είναι μονόδρομος. Όπως μονόδρομος είναι και μια επέμβαση στην Κούβα και στην Κολομβία. Και στις τρεις περιπτώσεις ο Τραμπ θα μπορέσει εύκολα να ισχυριστεί πως κατήγαγε στρατιωτικές νίκες κι αποκατέστησε την ηγεμονία των ΗΠΑ. Ανεξαρτήτως του αν ο ισχυρισμός θα είναι αληθής ή αν θα οδηγήσει σε μια νέα πολεμική περιπέτεια που μπορεί να έχει τέλος ανάλογο του Βιετνάμ και του Αφγανιστάν. Όμως σε κάθε περίπτωση περίπτωση με αυτή την επιχειρηματολογία θα επιδιώξει να κερδίσει τις ενδιάμεσες εκλογές.

Εκεί που τα πράγματα θα περιπλακούν απρόβλεπτα είναι αν επιχειρήσει να υλοποιήσει και τις εξαγγελίες του για τη Γροιλανδία. Ανεξαρτήτως του αν η Δανία θα μπορέσει να προβάλει κάποια αξιοπρεπή αντίσταση ή όχι, θα πρόκειται για ένα τεκτονικό σεισμό που θα προκαλέσει την κατάρρευση με πάταγο του ΝΑΤΟ. Με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ;

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος δεν έβαλε τέλος στον ιμπεριαλισμό των μεγάλων δυνάμεων , όμως από το 1945 και μετά όλες οι ιμπεριαλιστικές στρατιωτικές επεμβάσεις γίνονταν πάντα με την επίκληση κάποιων κανόνων του διεθνούς δικαίου, όπως αυτό διαμορφώθηκε στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια μέσα από την ίδρυση του ΟΗΕ, ασχέτως του αν οι ερμηνείες που προβάλλονταν ήταν τραβηγμένες από τα μαλλιά κι ενάντιες σε αυτό που αποκαλείται κοινή λογική.

Επίσης σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις οι επεμβάσεις γίνονταν ύστερα από «πρόσκληση» κάποιας κυβέρνησης μαριονέτας.

Η τελευταία φορά που έγινε επίκληση σε κάποιον υπαρκτό λόγο ασφάλειας, πλην όμως συνιστούσε απροκάλυπτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου ήταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Έκτοτε το Ισραήλ δολοφονεί δεκάδες χιλιάδες παλαιστινίων επικαλούμενο την ανάγκη του για ζωτικό χώρο -με τον ίδιο ισχυρισμό ο Χίτλερ κατέλαβε πρώτα την Τσεχοσλοβακία και μετά την Πολωνία προκαλώντας τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο- ενώ η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει πλέον ευθέως ότι το δυτικό ημισφαίριο ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΗΠΑ (βλ. την παραπάνω φωτογραφία που έδωσε νωρίτερα στη δημοσιότητα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Όλα αυτά μας οδηγούν με ραγδαίο ρυθμό στην επιστροφή της αποικιοκρατίας του 19ου αιώνα. Με μια μεγάλη διαφορά. Σήμερα, απέναντι στις ΗΠΑ υπάρχει η Κίνα. Που προς το παρόν τηρεί στάση αναμονής και με αργές, υπομονητικές κινήσεις προωθεί τα πιόνια της στη διεθνή σκακιέρα.

Γιάννης Χρυσοβέργης